Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 22:63

Επιστρέφοντας όμως δεν αστόχησε στον σκοπό του· διότι παρέμεινε αυτό που ήταν, γνήσιος μαθητής, έχοντας πλουτίσει με τη συγχώρεση του σφάλματος. <Τον ενέπαιζαν και τον έδερναν.> (B f. 206, C f. 155) Θα ταίριαζε να πούμε εκείνο το προφητικό: «Έκθαμβος έμεινε ο ουρανός για αυτό, και έφριξε πάρα πολύ, λέει ο Κύριος.» Ο Κύριος της γης και του ουρανού, ο Δημιουργός και Τεχνίτης των πάντων, ο Βασιλεύς των βασιλευόντων και Κύριος των κυριευόντων, ατιμάζεται σαν ένας από εμάς.—(A f. 295 b, C f. 155) Αλλοίμονο! Ο Κύριος της γης και του ουρανού σαν ένας από εμάς υπομένει καρτερικά να χτυπιέται, και ανέχεται τον περίγελο των ασεβών, δίνοντάς μας υπόδειγμα της έσχατης ανεξικακίας· διότι αυτός που ερευνά τις καρδιές, πώς θα μπορούσε να αγνοεί ποιος είναι εκείνος που τον χτύπησε; <Και όταν ξημέρωσε, συγκεντρώθηκε το πρεσβυτέριο του λαού, κ.λπ.> (A f. 295 b, B f. 206, C f. 155, D f. 76 b) Επειδή καθώς ανέτειλε η ημέρα, είχε συγκεντρωθεί το ασεβές συμβούλιό τους, φέρθηκε στο μέσον, υβριζόμενος άνομα, ο Δεσπότης του Μωυσή και των προφητών· και ο υβριστής Ιουδαίος ρωτούσε επίμονα, αν αυτός είναι ο Χριστός; Αλλά θα μπορούσε κανείς να τους πει: Αν μεν ρωτάς από άγνοια, πώς δεν έπρεπε πριν μάθεις την αλήθεια, να μην τον λυπήσεις με κανέναν τρόπο, μήπως τυχόν προσκρούσεις στον Θεό; Αν όμως υποκρίνεσαι την άγνοια, γνωρίζοντας καλά ότι αυτός είναι ο Χριστός, θα ακούσεις την ιερή Γραφή που λέει: «Ο Θεός δεν εμπαίζεται.»

«Και πλησίασε να τον φιλήσει ο Ιούδας και είπε». 〈ξζ〉. Απέκοψε αυτό που έκανε ο Πέτρος, όταν χτύπησε και αφαίρεσε το αυτί του δούλου του αρχιερέα. 〈ξη〉. «Αυτοί που τον κρατούσαν τον ενέπαιζαν, δέρνοντας και χτυπώντας τον και λέγοντας: προφήτευσε, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε;» 〈ξθ〉. Πρόσθεσε μετά το «αυτόν βρήκαμε να διαστρέφει το έθνος» το «και να καταλύει τον νόμο και τους προφήτες». 〈ο〉. Προσθήκη μετά το «παραγγέλλοντας να μη δίνουν φόρους» το «και αποστρέφοντας τις γυναίκες και τα τέκνα». 〈οα〉. «Και αφού ήλθαν σε τόπο που λέγεται Κρανίου τόπος, τον σταύρωσαν και διαμοίρασαν τα ιμάτιά του, και σκοτείνιασε ο ήλιος». 〈οβ〉. Απέκοψε το «σήμερα θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο». 〈ογ〉. «Και αφού φώναξε με μεγάλη φωνή, εξέπνευσε». 〈οδ〉. «Και ιδού, άνδρας ονόματι Ιωσήφ, αφού κατέβασε το σώμα, το τύλιξε με σινδόνι και το έθεσε σε λαξευτό μνήμα». 〈οε〉. «Και αφού επέστρεψαν οι γυναίκες, ησύχασαν το Σάββατο σύμφωνα με τον νόμο». 〈οϛ〉. «Είπαν εκείνοι με τη λαμπρή εσθήτα: γιατί ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς; Αναστήθηκε, θυμηθείτε όσα είπε ενώ ήταν ακόμη μαζί σας, ότι πρέπει ο Υιός του ανθρώπου να πάθει και να παραδοθεί». 〈οζ〉. Απέκοψε τα όσα ειπώθηκαν προς τον Κλεόπα και τον άλλον, όταν τους συνάντησε, το «ω ανόητοι και βραδείς στο να πιστεύετε σε όλα όσα είπαν οι προφήτες· δεν έπρεπε να τα πάθει αυτά;» και αντί του «σε όσα είπαν οι προφήτες» έβαλε «σε όσα σας είπα».

Διότι μετά την αποκοπή του αυτιού, ο Κύριος αφού το πήρε πάλι το θεράπευσε, για να αποδειχθεί ότι είναι Θεός και ότι επιτέλεσε έργο Θεού. 〈Σχόλιον〉 〈ξη〉. «Εκείνοι που τον κρατούσαν τον εμπαίζαν, δέρνοντάς τον και χτυπώντας τον και λέγοντας: Προφήτευσε, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε;» 〈Έλεγχος〉 〈ξη〉. Το ότι «τον κρατούσαν» και «τον εμπαίζαν» και το «τον έδειραν» και «τον χτύπησαν» και το «προφήτευσε ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε», αυτό δεν ήταν φαινομενικότητα (δόκησις), αλλά είναι δηλωτικό σωματικής αφής και ενσάρκου υποστάσεως, και είναι σε όλους ολοφάνερο, έστω κι αν εσύ, Μαρκίωνα, επειδή τυφλώθηκες, δεν θέλεις να ομολογήσεις την εναργή αλήθεια του Θεού. 〈Σχόλιον〉 〈ξθ〉. Προσέθεσε μετά το «αυτόν βρήκαμε να διαστρέφει το έθνος» και το «και να καταλύει τον νόμο και τους προφήτες». 〈Έλεγχος〉 〈ξθ〉. Από πού δεν θα συλληφθείς επ' αυτοφώρω, από πού δεν θα ελεγχθείς, διαστρέφοντας την οδό του Κυρίου; Διότι, όταν προσθέτεις εδώ αυτό που δεν έχει γραφτεί, συκοφαντώντας τον εαυτό σου —διότι δεν θα έλεγα τον Κύριο— και λέγοντας ότι αυτόν βρήκαμε να καταλύει τον νόμο και τους προφήτες, το αντίβαρο αυτού θα σε ελέγξει, ω ματαιόπονέ, καθώς ο ίδιος ο Σωτήρας λέγει: «Δεν ήλθα να καταλύσω τον νόμο και τους προφήτες, αλλά να τους εκπληρώσω». Δεν είναι δυνατόν, επομένως, αυτός ο ίδιος που λέγει «δεν ήλθα να καταλύσω» να κατηγορείται ότι καταλύει. Διότι το χωρίο δεν είχε έτσι, αλλά: «Βρήκαμε αυτόν να διαστρέφει τον λαό, λέγοντας ότι ο ίδιος είναι ο Χριστός, ο βασιλιάς». 〈Σχόλιον〉 〈ο〉.

Και τώρα, λέει, ο μεν υψηλός και μέγας Ιωάννης, σαν να προσπερνά γρήγορα την ύβρη, γράφει «και του έδιναν ραπίσματα»· ο δε θεσπέσιος Μάρκος και ο Ματθαίος (διότι μικρή είναι η παραλλαγή των λέξεων) αναφέρουν και το όνομα της ύβρεως και την πράξη της ύβρεως· διότι «τον εκολαφισαν» και «άρχισαν να περικαλύπτουν το πρόσωπό του και να τον κολαφίζουν», έπειτα και τον «εράπισαν», και «με ραπίσματα τον χτυπούσαν, και έλεγαν· προφήτευσε σε εμάς, Χριστέ, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε;». Ο θεσπέσιος Λουκάς, ωστόσο, παρέλειψε μεν τη λέξη περί κολαφισμού, αλλά αναπτύσσει σαφώς το νόημά της μέσα από όσα λέει· διότι λέει «και οι άνδρες που κρατούσαν τον Ιησού τον ενέπαιζαν δέρνοντάς τον· και αφού τον περικάλυψαν, χτυπούσαν το πρόσωπό του και τον ρωτούσαν λέγοντας· προφήτευσε σε εμάς, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε;». Διότι τέτοιο είναι το είδος αυτού του παιγνίου· άλλοι μεν καλύπτουν τα μάτια με τα χέρια, άλλοι δε, χτυπώντας με γροθιές στο κεφάλι, του ζητούν να φανερώσει αυτόν που χτύπησε, και αν μεν βρει αυτόν που χτύπησε, αφήνεται ελεύθερος, αν όμως όχι, συνεχίζουν να του επιφέρουν χτυπήματα. Αυτό λοιπόν δηλώνει και αυτό ακριβώς παρουσιάζει η κυριολεξία της λέξης «εκολαφισαν».

Αυτόν όμως τον ανόητο έλεγχο θα τον αφήσουμε σε άλλους. Διότι παρουσιάζουν τον Κύριο ως ψεύτη, και εναντιώνονται στο κείμενο του Ευαγγελίου· και ούτε θα μπορέσουν καθόλου να εναρμονίσουν τη σειρά της διήγησης. Εξάλλου, και ο Πέτρος γιατί έκλαψε, αν δεν αρνήθηκε; «Και οι άνδρες που κρατούσαν τον Ιησού, Τον εμπαιζαν, δέρνοντάς Τον· και αφού κάλυψαν το πρόσωπό Του, Τον χτυπούσαν, και Τον ρωτούσαν λέγοντας· Προφήτευσε, ποιος είναι αυτός που Σε χτύπησε; και έλεγαν πολλά άλλα, βλασφημώντας εναντίον Του. Και όταν ξημέρωσε, συγκεντρώθηκε το πρεσβυτέριο του λαού, καθώς και οι αρχιερείς και οι Γραμματείς, και Τον οδήγησαν στο συνέδριό τους λέγοντας·