Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 23:44

Γι' αυτόν τον λόγο άρπαξε τον κλήρο των αγίων. <Σκοτάδι απλώθηκε σε όλη τη γη.> (A f. 306) Εκείνος που βρίσκεται πέρα από κάθε τι κτιστό, ο σύνθρονος του Πατρός, υπέβαλε τον εαυτό του σε κένωση, και έλαβε μορφή δούλου, και καταδέχθηκε τα μέτρα της ανθρωπότητας, για να εκπληρώσει την υπόσχεση που είχε δοθεί από τον Θεό στους πατέρες των Εβραίων. Αυτοί όμως έγιναν τόσο σκληροί και απειθείς, ώστε να εναντιωθούν στον Δεσπότη. Διότι επιδίωξαν να περιβάλουν με θάνατο τον αρχηγό της ζωής, και σταύρωσαν τον Κύριο της δόξης· επειδή δε παρέδωσαν στον σταυρό τον Δεσπότη των πάντων, έδυσε ο ήλιος πάνω τους· και το φως σκοτείνιασε μέσα στην ημέρα, σύμφωνα με τον θείο Αμώς.

Ο Ευσέβιος Καισαρείας, ο επονομαζόμενος του Παμφίλου, στο έργο του «Ζητήματα και επιλύσεις προς τον Μαρίνο περί του Σωτηρίου πάθους και της αναστάσεως», έθεσε προς εξέταση και τα εξής: ότι ο μεν θείος ευαγγελιστής Μάρκος αναφέρει πως ήταν η τρίτη ώρα κατά την οποία σταυρώθηκε ο Χριστός, ο Θεός και Σωτήρας μας· ο δε θεολογικότατος Ιωάννης γράφει ότι κατά την έκτη ώρα ο Πιλάτος κάθισε στο βήμα, στο λεγόμενο Λιθόστρωτο, και ανέκρινε τον Ιησού. Και υποστηρίζει ότι αυτό αποτελεί γραφικό σφάλμα, το οποίο διέφυγε της προσοχής εκείνων που αρχικά αντέγραψαν τα Ευαγγέλια. Διότι, επειδή το γράμμα γάμμα σημαίνει την τρίτη ώρα, ενώ το σύμβολο του επισήμου σημαίνει την έκτη, και επειδή οι χαρακτήρες αυτοί παρουσιάζουν μεγάλη ομοιότητα μεταξύ τους, εκ παραδρομής το στοιχείο γάμμα, που είναι δηλωτικό της τρίτης ώρας, λόγω καμπύλωσης της μακράς ευθείας γραμμής, μεταβλήθηκε στο σύμβολο του επισήμου, το οποίο είναι δηλωτικό της έκτης ώρας. Διότι, αφού και οι τρεις ευαγγελιστές, ο Ματθαίος, ο Μάρκος και ο Λουκάς, αναφέρουν σύμφωνα ότι από την έκτη ώρα έπεσε σκοτάδι σε όλη τη γη μέχρι την ένατη ώρα, είναι ολοφάνερο ότι ο Κύριος και Θεός Ιησούς είχε σταυρωθεί πριν από την έκτη ώρα, πριν δηλαδή επέλθει το σκοτάδι, άρα κατά την τρίτη ώρα, όπως ακριβώς εξιστόρησε ο Μάρκος. Κατά τον ίδιο τρόπο και ο Ιωάννης είχε σημειώσει την τρίτη ώρα, αλλά οι αντιγραφείς μετέτρεψαν το γράμμα γάμμα στο σύμβολο του επισήμου.

Και όλοι όσοι, έχοντας αξιωθεί πνευματικών χαρισμάτων, έλαβαν ήδη από εδώ τον αρραβώνα του Πνεύματος, βρίσκονται στον παράδεισο, έστω και αν δεν έχουν ακόμη τελειωθεί, και έχουν παραλάβει τη βασιλεία, όπως ακριβώς λέει ο Παύλος στην ίδια προς Εβραίους Επιστολή: «Έστω κι αν δεν έλαβαν την επαγγελία». Διότι με το να αναφέρει την επαγγελία, υποδήλωσε το όλον. Δεν δέχθηκαν λοιπόν ακόμη την τέλεια επαγγελία, ωστόσο βρίσκονται και στη βασιλεία και στον παράδεισο. Εσύ όμως θαύμασε τούτο, πώς δηλαδή, όπως ακριβώς ένας τροπαιούχος βασιλιάς που επιστρέφει από τη νίκη φέρνει μαζί του τα καλύτερα από τα λάφυρα, έτσι και ο Κύριος, έχοντας αποσπάσει το καλύτερο από τα λάφυρα του διαβόλου, το φέρνει μαζί του, επιστρέφοντας στην αρχαία πατρίδα του ανθρώπου, εννοώ τον παράδεισο. Διότι όχι μόνο ως Θεός βρισκόταν στον παράδεισο, αλλά και εφόσον προσέλαβε ανθρώπινη ψυχή, λογική και νοερή, βρέθηκε και στον παράδεισο με τον νου, και κατήλθε στον άδη με την ψυχή. Και σώζοντας τον ληστή, έδεσε το όργανο της πονηρίας, για το οποίο προέλεγε ότι: «Αφού δέσει τον ισχυρό, θα διαρπάσει τα σκεύη του». «Ήταν δε περίπου η έκτη ώρα, και έπεσε σκοτάδι σε όλη τη γη έως την ενάτη ώρα. Και σκοτείνιασε ο ήλιος, και σχίστηκε το καταπέτασμα του ναού στη μέση. Και φωνάζοντας με μεγάλη φωνή ο Ιησούς, είπε: Πατέρα, στα χέρια σου παραθέτω το πνεύμα μου. Και αφού είπε αυτά, εξέπνευσε.»

Διότι, εφόσον οι τρεις ευαγγελιστές, ο Ματθαίος, ο Μάρκος και ο Λουκάς, αναφέρουν συμφώνως ότι από την έκτη ώρα έπεσε σκοτάδι σε όλη τη γη μέχρι την ένατη ώρα, είναι ολοφάνερο ότι ο Κύριός μας είχε σταυρωθεί πριν από την έκτη ώρα, πριν επέλθει το σκοτάδι, δηλαδή κατά την τρίτη ώρα, όπως εξιστόρησε ο Μάρκος, και ο Ιωάννης ομοίως, αν και το σφάλμα των αντιγραφέων μετέτρεψε το γράμμα γάμμα στον χαρακτήρα του επισήμου. Μερικοί, λοιπόν, έτσι επιλύουν αυτό το ζήτημα. Άλλοι πάλι λένε ότι ο Μάρκος εκθέτει σαφώς και αναμφιβόλως την ώρα της αποφάσεως, δηλαδή της αποφάσεως να σταυρωθεί ο Κύριος.