Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 24:36

Και το ότι ο λόγος μας δεν απέχει από την αλήθεια, δεν είναι καθόλου δύσκολο να το μάθουμε από όσα ανέφερε γι' αυτά ο θείος Λουκάς: «Ενώ λοιπόν μιλούσαν γι' αυτά», λέει, «στάθηκε ανάμεσά τους», δηλαδή ο ίδιος ο Χριστός, «και τους λέει: Ειρήνη σε εσάς. Εκείνοι όμως, κυριευμένοι από τρόμο και φόβο, νόμιζαν ότι έβλεπαν πνεύμα. Και τους είπε: Γιατί είστε ταραγμένοι και γιατί ανεβαίνουν λογισμοί στις καρδιές σας; Δείτε τα χέρια μου και τα πόδια μου, ότι είμαι εγώ ο ίδιος. ψηλαφήστε με και δείτε, διότι ένα πνεύμα δεν έχει σάρκα και οστά, όπως βλέπετε ότι έχω εγώ. Και λέγοντας αυτό, τους έδειξε τα χέρια και τα πόδια του. Ενώ δε εκείνοι απιστούσαν ακόμη και θαύμαζαν από τη χαρά τους, τους είπε: Έχετε κάτι φαγώσιμο εδώ; Και αυτοί του έδωσαν, λέει, ένα κομμάτι από ψητό ψάρι και από κηρήθρα μελιού, και παίρνοντάς τα, έφαγε μπροστά τους». Βλέπεις πώς ο λογισμός της απιστίας εμφωλεύει όχι μόνο στον μακάριο Θωμά, αλλά από το ίδιο πάθος νοσεί και ο νους των άλλων μαθητών; Διότι ιδού, βλέποντάς τους να ολιγοπιστούν ακόμη και μετά τη θέα των τραυμάτων του σταυρού, θεώρησε ότι έπρεπε να τους πείσει και μέσω ενός άλλου πράγματος, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν αρμόζει σε πνεύμα, αλλά ανήκει μάλλον κατεξοχήν στα γήινα σώματα και στη φύση της σάρκας. Διότι έφαγε το ψαράκι που του προσέφεραν, ή έστω το κομμάτι από αυτό. Και θα δεχθούμε ότι καθεμία από αυτές τις ενέργειες ήταν τρόπον τινά αναγκαία.

Όχι την ίδια ώρα, λέγει, βρήκαν τους έντεκα συγκεντρωμένους και τους ανήγγειλαν τα γεγονότα γύρω από τον Ιησού, αλλά κατά την τεσσαρακοστή ημέρα της αναστάσεώς Του, όταν και ανελήφθη. Τα γεγονότα, λοιπόν, που συνέβησαν τις ενδιάμεσες εκείνες ημέρες, τα παρέλειψε ο ευαγγελιστής αυτός· δηλαδή εκείνα που διηγούνταν οι μαθητές μαζί με τον Κλεόπα, όταν βρήκαν τους έντεκα μόνους τους να λένε ότι ηγέρθη ο Κύριος και εμφανίστηκε στον Σίμωνα· για το οποίο όμως δεν ανέφερε πού ή πότε ή πώς εμφανίστηκε. Κατά τις ημέρες αυτές, λοιπόν, συνέβησαν και τα γεγονότα στη Γαλιλαία, τα οποία μνημόνευσε ο Ματθαίος. <Ο ίδιος ο Ιησούς στάθηκε ανάμεσά τους.> (A f. 317, D f. 83 b) Τώρα όμως, μένοντας πιστοί στη συνέχεια των γεγονότων, λέμε ότι, καθώς ήδη η είδηση της αναστάσεως κυκλοφορούσε από πολλές πλευρές μεταξύ των αποστόλων και ο πόθος τους να Τον δουν είχε ξυπνήσει, έρχεται ως ο ποθούμενος, και σε αυτούς που Τον αναζητούν και Τον προσδοκούν εμφανίζεται και αποκαλύπτεται. Όμως δεν εμφανίζεται πλέον σε οφθαλμούς που εμποδίζονται να δουν, ούτε συζητά πλέον σαν να πρόκειται για κάποιον άλλον, αλλά προσφέρει τον εαυτό Του ολοφάνερα και τους προτρέπει να έχουν θάρρος.

Αυτοί όμως ακόμη και έτσι αμφιβάλλουν και φοβούνται· διότι νόμιζαν ότι δεν έβλεπαν αυτόν, αλλά κάποιο φάντασμα και σκιά. Έπειτα, κατευνάζει και την ταραχή που προερχόταν από τέτοιους λογισμούς, απευθύνοντάς τους τον γνώριμο και όχι ασυνήθιστο λόγο. Είπε δηλαδή: «Ειρήνη υμίν». <Είπε σε αυτούς: «Γιατί είστε ταραγμένοι, και γιατί αναβαίνουν διαλογισμοί στις καρδιές σας;»> (A f. 317 b, C f. 159, D f. 83 b) Για να πιστέψουν βεβαίως και χωρίς κανέναν ενδοιασμό ότι αυτός είναι εκείνος που έπαθε, αποδεικνύει αμέσως ότι, επειδή είναι Θεός κατά φύση, γνωρίζει τα κρυπτά, και δεν αγνόησε την ταραχή των σκέψεων μέσα τους. Διότι είπε: «Γιατί είστε ταραγμένοι;» Αυτό αποτελεί πολύ σαφή απόδειξη ότι αυτός που βλέπουν δεν είναι κάποιος άλλος, αλλά εκείνος ακριβώς τον οποίο είδαν να υφίσταται τον θάνατο επί του ξύλου και να τοποθετείται στο μνήμα, ο οποίος βλέπει τα εσώψυχα και τις καρδιές, και τίποτα από όσα υπάρχουν μέσα μας δεν θα μπορούσε να του μείνει κρυφό. Επομένως, χρησιμοποιεί αυτό το γεγονός ως σημάδι, εννοώ το ότι γνωρίζει την ταραχή των λογισμών τους. Και για να βεβαιώσει και με άλλον τρόπο ότι ο θάνατος έχει νικηθεί, και ότι η ανθρώπινη φύση απέβαλε τη φθορά στο δικό του πρόσωπο ως τον πρώτο, τους δείχνει τα χέρια και τα πόδια, και τα τρυπήματα των καρφιών, και τους επιτρέπει να τον ψηλαφήσουν και να βεβαιωθούν με κάθε τρόπο ότι το σώμα που έπαθε, όπως ανέφερα, έχει αναστηθεί. Επομένως, ας μη συκοφαντεί κανείς την ανάσταση.

Θ΄. «Ενώ δε αυτοί τα έλεγαν αυτά, ο ίδιος ο Ιησούς στάθηκε στο μέσο τους και τους λέει: Ειρήνη σε εσάς.» Εδώ θα μπορούσε κάποιος να απορήσει πώς, ενώ ο Κύριος εμφανίστηκε στους έντεκα μαθητές που ήταν όλοι μαζί συγκεντρωμένοι μετά την ανάσταση, σύμφωνα με τον Λουκά και τον Ιωάννη που ομόφωνα τα διηγούνται αυτά, δεν έχει καταγραφεί πλέον και από τους δύο να πράττει ούτε να λέει τα ίδια.

Έπειτα, ενώ εκείνοι συνομιλούσαν, στάθηκε ο Ιησούς ανάμεσά τους και τους λέει: «Ειρήνη υμίν», και τα εξής. Αποδεικνύεται λοιπόν και από τον Λουκά ότι ήταν η ίδια ημέρα, και συνάγεται πως επρόκειτο και για την ίδια ώρα από το γεγονός ότι μέσα σε μία ημέρα οι περί τον Κλεόπα βρέθηκαν στην Εμμαούς και από εκεί επέστρεψαν στην Ιερουσαλήμ, ενώ είχε ήδη οπωσδήποτε επέλθει το εσπέρας· έπειτα έλαβε χώρα η εμφάνιση.

Επειδή, λοιπόν, η ίδια οπτασία έχει φανερωθεί και στους δύο, ας δούμε πώς άλλα μεν αναφέρεται στον Λουκά ότι έπραξε και είπε ο Σωτήρας, και άλλα στον Ιωάννη. Ομοίως, βέβαια, και στους δύο αναφέρεται ότι, αφού στάθηκε ανάμεσά τους, τους είπε: «Ειρήνη υμίν». Ειδικότερα όμως στον Λουκά προστίθεται ότι νόμιζαν πως έβλεπαν πνεύμα, και τα εξής.

ΧΡΙΣΤΟΣ Ειρήνη υμίν. Γιατί ταράζεστε; Δείτε τα χέρια και τα πόδια μου, και αφού δείτε καθαρά την ίδια μου τη λογχισμένη πλευρά, αναγνωρίστε ότι εγώ είμαι πάλι ο ίδιος. Διότι το πνεύμα δεν έχει σάρκα, ούτε βέβαια υπάρχουν οστά στο πνεύμα, όπως ακριβώς βλέπετε τώρα ότι έχω εγώ, και αφού με ψηλαφήσετε, δείτε ότι τα έχω όλα.

Στάθηκε λοιπόν ανάμεσά τους και τους λέει: «ειρήνη υμίν», αυτόν τον γλυκό, προσφιλή και οικείο σε αυτόν χαιρετισμό. Και επειδή η ειρήνη είναι διπλή, αφενός αυτή που έχουμε προς τον Θεό, η οποία είναι κατεξοχήν γέννημα της ευσέβειας, και αφετέρου αυτή που έχουμε αναμεταξύ μας, η οποία εκ φύσεως γεννιέται από τη φωνή του ευαγγελίου, ο Κύριος έδωσε εδώ και τις δύο μέσω ενός χαιρετισμού. Και όπως ακριβώς τους είχε προστάξει να κάνουν, όταν τους απέστειλε για πρώτη φορά, λέγοντας: «σε όποια οικία εισέλθετε, να λέτε: ειρήνη στον οίκο τούτο», έτσι κάνει και ο ίδιος· εισερχόμενος στην οικία όπου ήταν συγκεντρωμένοι, αμέσως τους έδωσε την ειρήνη. Όταν δε τους είδε καταπτοημένους και ταραγμένους από το ανέλπιστο και παράδοξο του θεάματος (διότι, λέει, νόμιζαν ότι βλέπουν πνεύμα, ότι δηλαδή αυτό που έβλεπαν ήταν φαντασία), αυτός, φανερώνοντάς τους πάλι τα κινήματα της καρδιάς τους και αποδεικνύοντας ότι είναι εκείνος στον οποίο και πριν από το πάθος και την ανάσταση έλεγαν: «τώρα γνωρίζουμε ότι τα γνωρίζεις όλα και δεν έχεις ανάγκη να σε ρωτάει κανείς», τους πρότεινε τη βεβαιότητα μέσω της εξέτασης και της ψηλάφησης.

Όχι, σας παρακαλώ, αδελφοί, ας μην προτιμήσουμε το σκοτάδι από το φως, τον διάβολο από τον Θεό, την ηδονή που υπηρετεί τον θάνατο και τη γέεννα από την ένθεη και αιώνια χαρά, την πλούσια κτήση της φθοράς, που αποτελεί την ύλη της φλόγας η οποία κατακαίει αιώνια όσους την απέκτησαν με κακό τρόπο, από την αγάπη που προσφέρει τον αληθινό πλούτο, όπως ακριβώς μας το φανέρωσε ο Κύριος μέσα από την παραβολή του πλουσίου. Αντίθετα, ας ζήσουμε όπως έζησε Εκείνος και όπως Εκείνος υπέδειξε και δίδαξε, γενόμενος όμοιος με εμάς, και σηκώνοντας τον σταυρό ας Τον ακολουθήσουμε, σταυρώνοντας τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες της, ώστε και να συνδοξαστούμε μαζί Του και να συναναστηθούμε, και μετά την ανάσταση να αναληφθούμε προς Αυτόν, όπως και Εκείνος αναλήφθηκε σήμερα προς τον Πατέρα. Διότι, αφού στάθηκε στο μέσο των μαθητών, όπως λέει ο Λουκάς, ή μάλλον αφού φανερώθηκε, όπως γράφει ο Μάρκος (επειδή δεν ερχόταν τότε που εμφανιζόταν, αλλά ήταν πάντοτε παρών μαζί τους, και απλώς έδειχνε και φανέρωνε τον εαυτό Του όποτε το ήθελε)· αφού στάθηκε, λοιπόν, σήμερα στο μέσο των μαθητών Του, τους έδωσε την εντολή του κηρύγματος και τους χάρισε την υπόσχεση του Πνεύματος και του ότι θα είναι μαζί τους μέχρι τη συντέλεια του κόσμου. Και μετά από αυτά τα λόγια, υψώνοντας τα χέρια, τους ευλόγησε και, ενώ εκείνοι κοιτούσαν, ανυψώθηκε, δείχνοντας ότι και εκείνοι που Τον υπακούν, μετά την ανάστασή τους, θα ανυψωθούν προς τον Θεό.

Διότι εκείνο, ακόμη και ο ίδιος ο μαθητής του, αν και το είδε, δεν το πίστεψε· αυτά όμως, ακόμη και οι εχθροί, όταν τα είδαν, τα πίστεψαν. Επομένως, αυτό είναι μεγαλύτερο και πιο σαφές από εκείνο, και περισσότερο τους προσείλκυε και τους έπειθε για την ανάσταση. Και γιατί αναφέρω τον Θωμά; Διότι, για να καταλάβεις ότι ούτε οι υπόλοιποι μαθητές πίστεψαν με την πρώτη ματιά, άκουσε με προσοχή. Αλλά μην τους κατακρίνεις, αγαπητέ· διότι, εάν ο Χριστός δεν τους κατέκρινε, ούτε και εσύ πρέπει να τους κατακρίνεις. Επειδή πράγματι, οι μαθητές είδαν ένα γεγονός πρωτόγνωρο και παράδοξο, να ανασταίνεται Εκείνος ως πρωτότοκος εκ των νεκρών. Και τέτοια μέγιστα θαύματα συνηθίζουν στην αρχή να προκαλούν κατάπληξη, μέχρις ότου με την πάροδο του χρόνου εδραιωθούν στις ψυχές των πιστών· αυτό ακριβώς συνέβη τότε και στους μαθητές. Διότι, όταν ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, τους είπε: «Ειρήνη υμίν», εκείνοι, όπως λέει η Γραφή, κυριεύθηκαν από τρόμο και φόβο και νόμιζαν ότι έβλεπαν πνεύμα, και τους είπε ο Ιησούς: «Γιατί είστε ταραγμένοι;». Και αφού τους έδειξε μετά από αυτά τα χέρια και τα πόδια του, και καθώς εκείνοι δεν πίστευαν από τη χαρά τους και θαύμαζαν, τους είπε: «Έχετε κάτι φαγώσιμο εδώ;», θέλοντας μέσω αυτών να τους επιβεβαιώσει την ανάσταση. Δεν σε πείθει, λέγει, η πλευρά, ούτε τα τραύματα; Ας σε πείσει έστω το τραπέζι.

Η καρδιά τους φλεγόταν, είτε από το πυρ των λόγων του Κυρίου· διότι, καθώς τους τα ερμήνευε, θερμαίνονταν εσωτερικά και αποδέχονταν τα λεγόμενα ως αληθινά· είτε διότι, καθώς τους ερμήνευε τις Γραφές, χτυπούσε εσωτερικά η καρδιά τους, συνειδητοποιώντας ότι Αυτός που μας ερμηνεύει είναι ο Κύριος. «Και ενώ αυτοί μιλούσαν για αυτά, στάθηκε ο ίδιος ο Ιησούς στο μέσο των μαθητών του και τους λέγει:

Ειρήνη σε εσάς. Επειδή όμως τρόμαξαν και κυριεύθηκαν από φόβο, νόμιζαν ότι έβλεπαν πνεύμα. Και εκείνος τους είπε: Γιατί είστε ταραγμένοι; Και γιατί ανεβαίνουν διαλογισμοί στις καρδιές σας; Δείτε τα χέρια και τα πόδια μου, ότι είμαι εγώ ο ίδιος. Ψηλαφήστε με και δείτε, διότι ένα πνεύμα δεν έχει σάρκα και οστά, όπως βλέπετε εμένα να έχω. Και λέγοντας αυτό, τους έδειξε τα χέρια και τα πόδια του. Και ενώ εκείνοι ακόμη δυσπιστούσαν από τη χαρά τους και απορούσαν, τους είπε: Έχετε τίποτα φαγώσιμο εδώ; Εκείνοι του έδωσαν ένα κομμάτι από ψητό ψάρι και από κερήθρα μελιού. Και αφού τα πήρε, έφαγε μπροστά τους.