Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 24:4

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΔ'. <Και συνέβη, ενώ αυτές απορούσαν γι' αυτό, κ.λπ.> (A f. 311) Έφτασαν λοιπόν οι γυναίκες στο μνήμα· επειδή όμως δεν βρήκαν το σώμα του Χριστού, διότι είχε αναστηθεί, περιέπεσαν σε μεγάλη απορία. Και τι συνέβη στη συνέχεια; Εξαιτίας της αγάπης τους προς τον Χριστό και της προθυμίας που έδειξαν γι' αυτό, αξιώθηκαν να δουν αγίους αγγέλους· και μάλιστα αυτοί έγιναν σε αυτές ευαγγελιστές και κήρυκες της αναστάσεως, λέγοντας: «Τι ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς;

«Και πλησίασε να τον φιλήσει ο Ιούδας και είπε». 〈ξζ〉. Απέκοψε αυτό που έκανε ο Πέτρος, όταν χτύπησε και αφαίρεσε το αυτί του δούλου του αρχιερέα. 〈ξη〉. «Αυτοί που τον κρατούσαν τον ενέπαιζαν, δέρνοντας και χτυπώντας τον και λέγοντας: προφήτευσε, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε;» 〈ξθ〉. Πρόσθεσε μετά το «αυτόν βρήκαμε να διαστρέφει το έθνος» το «και να καταλύει τον νόμο και τους προφήτες». 〈ο〉. Προσθήκη μετά το «παραγγέλλοντας να μη δίνουν φόρους» το «και αποστρέφοντας τις γυναίκες και τα τέκνα». 〈οα〉. «Και αφού ήλθαν σε τόπο που λέγεται Κρανίου τόπος, τον σταύρωσαν και διαμοίρασαν τα ιμάτιά του, και σκοτείνιασε ο ήλιος». 〈οβ〉. Απέκοψε το «σήμερα θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο». 〈ογ〉. «Και αφού φώναξε με μεγάλη φωνή, εξέπνευσε». 〈οδ〉. «Και ιδού, άνδρας ονόματι Ιωσήφ, αφού κατέβασε το σώμα, το τύλιξε με σινδόνι και το έθεσε σε λαξευτό μνήμα». 〈οε〉. «Και αφού επέστρεψαν οι γυναίκες, ησύχασαν το Σάββατο σύμφωνα με τον νόμο». 〈οϛ〉. «Είπαν εκείνοι με τη λαμπρή εσθήτα: γιατί ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς; Αναστήθηκε, θυμηθείτε όσα είπε ενώ ήταν ακόμη μαζί σας, ότι πρέπει ο Υιός του ανθρώπου να πάθει και να παραδοθεί». 〈οζ〉. Απέκοψε τα όσα ειπώθηκαν προς τον Κλεόπα και τον άλλον, όταν τους συνάντησε, το «ω ανόητοι και βραδείς στο να πιστεύετε σε όλα όσα είπαν οι προφήτες· δεν έπρεπε να τα πάθει αυτά;» και αντί του «σε όσα είπαν οι προφήτες» έβαλε «σε όσα σας είπα».

Δύο άνδρες στάθηκαν μπροστά τους με ενδύματα που άστραφταν. Σημάδια χαράς και αγαλλίασης, καθώς και γνωρίσματα της σωτήριας ανάστασης, τους παρέχεται η δυνατότητα να δουν και μέσω της λευκής ενδυμασίας, ώστε και από την εμφάνιση να συμπεράνουν οι γυναίκες το χαρμόσυνο γεγονός της εγέρσεως, και να κάνουν την αρχή της εορτής του Πάσχα μαζί με τους λευκοφορεμένους αγγέλους. Διότι ο Μωυσής μεν, επειδή επρόκειτο να επιφέρει τις πληγές στους Αιγυπτίους, είδε καταλλήλως μέσα σε φλόγα φωτιάς τον άγγελο πάνω στη βάτο· και ο ίδιος, νομοθετώντας σε μοχθηρούς ανθρώπους, έλεγε ότι ο Θεός είναι πυρ καταναλίσκον, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα είναι τιμωρός και κολαστής γι' αυτούς· γι' αυτό και ο Θεός τους οδηγούσε μέσα σε στύλο φωτιάς. Έτσι δίδαξε ότι για τους ασεβείς οι άγγελοι γίνονται φλόγα φωτιάς, λέγοντας: «Αυτός που κάνει τους λειτουργούς του φλόγα φωτιάς». Αλλά οι γυναίκες δεν είδαν τέτοιους αυτούς που βρίσκονταν μέσα στο μνήμα, αλλά γαλήνιους και φαιδρούς, όπως ακριβώς έπρεπε να εμφανίζονται για τη χαρά και τη βασιλεία του Δεσπότη. Διότι, κατά το πάθος του Σωτήρα, ο ήλιος εξέλιπε, περιβάλλοντας τα πάντα με σκοτάδι, δείχνοντας σύμβολα θρήνων και πένθους σε όσους σταύρωσαν τον Υιό του Θεού· και κανείς από τους αγγέλους δεν εμφανιζόταν εκείνη την ώρα, όπως ήταν φυσικό, στους μαθητές, καθώς ομοίως και εκείνοι είχαν διασκορπιστεί εδώ κι εκεί.

Βρήκαν δε τον λίθο αποκυλισμένο από το μνημείο. Και αφού εισήλθαν, δεν βρήκαν το σώμα του Κυρίου Ιησού. Και ενώ απορούσαν για το γεγονός αυτό, ιδού, δύο άνδρες στάθηκαν μπροστά τους με αστραφτερή ενδυμασία, οι οποίοι και τους είπαν: Τι ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς; Δεν είναι εδώ, αλλά αναστήθηκε· θυμηθείτε πώς σας μίλησε, όταν ήταν ακόμη στη Γαλιλαία. Ομοίως δε έχουν πει και οι υπόλοιποι ευαγγελιστές. Βλέπεις πώς τα σχετικά με την εωθινή αντίληψη εκπληρώνονταν κατά τον καιρό της αναστάσεως του Σωτήρος μας; Γι' αυτό το Άγιο Πνεύμα αναθέτει ολόκληρη την οικονομία του σωτηρίου πάθους στην ανάστασή Του, και ανάγει την προφητεία ακριβώς σε αυτό το τέλος μέσω της επιγραφής που λέει: «Εις το τέλος, υπέρ της εωθινής αντιλήψεως, ψαλμός τω Δαβίδ». Διότι πώς δεν επρόκειτο να είναι ψαλμός η προφητεία που περιέχει την ανάσταση του Σωτήρος μας, και τη σύσταση της Εκκλησίας Του, και την κλήση όλων των εθνών, καθώς και την πρόγνωση για τη γενεά και τον λαό που επρόκειτο να γεννηθεί;

αʹ. Τα γεγονότα που αναφέρονται στον Ματθαίο προηγούνται· εξού και οι δύο Μαρίες είδαν μόλις τον άγγελο να παρίσταται και να έχει αποκυλίσει τον λίθο. Όσα όμως αναφέρονται στον Ιωάννη συμβαίνουν αργότερα, όταν εμφανίστηκαν δύο άγγελοι μέσα στο μνήμα, οι οποίοι ήταν διαφορετικοί από εκείνον που εμφανίστηκε έξω και καθόταν πάνω στον λίθο, όπως αναφέρει ο Ματθαίος. Αυτό δε που λέγεται από τον Λουκά, ότι δηλαδή εμφανίστηκαν δύο άνδρες με αστραφτερή ενδυμασία, καθώς επίσης και ο νεανίσκος στο κατά Μάρκον που ήταν ντυμένος με λευκή στολή, ο οποίος φαινόταν στα δεξιά και όχι στα αριστερά, και ο οποίος ανήγγελλε στις γυναίκες τα χαρμόσυνα και αίσια νέα, θα πρέπει να είναι και αυτοί διαφορετικοί μεταξύ τους, αλλά και από τους άλλους που αναφέρονται από τους πρώτους Ευαγγελιστές· γι' αυτό και δεν τους ονόμασαν ούτε αυτούς αγγέλους. Ο Μάρκος, εξάλλου, και ο Λουκάς δεν μνημόνευσαν ούτε τα γεγονότα που αναφέρονται από τον Ιωάννη και τον Ματθαίο, εννοώ δηλαδή τις εμφανίσεις του Σωτήρος· αλλά άφησαν στους σπουδαιότερους, τον Ματθαίο και τον Ιωάννη, να διηγηθούν τα πιο σημαντικά, ενώ οι ίδιοι ανέφεραν τα δευτερεύοντα, αναπληρώνοντας εκείνα που είχαν αποσιωπηθεί από τους άλλους.

Διότι δεν ήταν καθόλου απίθανο, και τώρα πάλι, να βρισκόταν εκεί η Μαγδαληνή, έχοντας φτάσει από πριν και έχοντας παραμείνει καρτερικά δίπλα στο μνήμα, όταν πολλές γυναίκες που είχαν έρθει μαζί από τη Γαλιλαία έφτασαν στον τάφο φέρνοντας τα αρώματα, έτσι ώστε να δει και αυτή μαζί με τις υπόλοιπες τους δύο άνδρες και να ακούσει τα λόγια τους· έπειτα να επέστρεψε μαζί με το πλήθος των γυναικών και να τα διηγήθηκε στους ένδεκα. Μπορεί όμως η διήγηση να εννοηθεί και διαφορετικά: τα μεν πρώτα γεγονότα να αποδοθούν στις γυναίκες από τη Γαλιλαία, εννοώ δηλαδή την άφιξη στο μνήμα, τη μεταφορά των αρωμάτων, την εμφάνιση των δύο ανδρών σε αυτές και τα λόγια τους προς εκείνες· ενώ η αναγγελία προς τους ένδεκα να μην έγινε πλέον μόνο από αυτές, αλλά από όλες μαζί, καθώς καθεμία διηγούνταν όσα είχε δει· ανάμεσα σε αυτές βρισκόταν πάλι η Μαγδαληνή μαζί με τις υπόλοιπες, αναγγέλλοντας και η ίδια στους μαθητές όσα αποκλειστικά μόνη αυτή είχε δει.

Η΄. Εγώ όμως εξετάζω και εκείνο, πώς δηλαδή στον μεν Μάρκο αναφέρεται ότι ετοίμασαν τα αρώματα αφού είχε περάσει το Σάββατο, στον δε Λουκά ότι έπραξαν αυτό πριν από το Σάββατο, την ίδια την Παρασκευή. Και αυτό, επειδή είναι συνυφασμένο με τα προηγούμενα ζητήματα, θα μπορούσε να τύχει της ίδιας ερμηνείας με εκείνα· καθώς εμείς αποδεικνύουμε ότι δεν είναι οι ίδιες γυναίκες, αλλά άλλες ήταν εκείνες που πριν από το Σάββατο, την ίδια την Παρασκευή κατά την οποία έπαθε ο Σωτήρας, ασχολήθηκαν με την κηδεία, και άλλες εκείνες μετά το Σάββατο. Διότι ο Λουκάς σαφώς έχει μαρτυρήσει ότι αυτές έκαναν αυτά την ίδια την ημέρα του πάθους, χωρίς να αναφέρει καθόλου ονόματα γυναικών, αλλά μιλώντας απλώς για τις γυναίκες που τον είχαν ακολουθήσει από τη Γαλιλαία. Ο Μάρκος όμως κατέγραψε ονομαστικά μόνο τρεις, οι οποίες μόνες τους φρόντισαν για τα αρώματα, όχι την Παρασκευή, αλλά αφού είχε περάσει το Σάββατο. Το ότι αυτές είναι διαφορετικές από εκείνες του Λουκά, το δείχνουν και τα όσα ακολουθούν. Αυτές λοιπόν οι γυναίκες στον Μάρκο βλέπουν τον νεανίσκο να κάθεται στα δεξιά, ο οποίος και τους λέει: «Μη φοβάστε· τον Ιησού ζητάτε τον Ναζαρηνό· αναστήθηκε, δεν είναι εδώ». Στις γυναίκες όμως του Λουκά παρουσιάστηκαν δύο άνδρες με αστραφτερά ενδύματα, οι οποίοι και προφέρουν διαφορετικά λόγια, λέγοντας: «Τι ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς;»

Μάρτυρας είναι αυτός ο λίθος, ο οποίος αποκυλίστηκε και κατακύλισε όλα τα είδωλα των δαιμόνων, και όχι μόνο τα κατακύλισε, αλλά και τα συνέτριψε και τα έκανε σκόνη και τα λίχνισε με το φτυάρι του σταυρού και τα φύσηξε μακριά από τη γη «σαν σκόνη από αλώνι και σαν ατμό από καπνοδόχο» με την ορμή και τη βοή του πνεύματος. Μάρτυρες είναι αυτές οι γυναίκες, οι οποίες, αντί των γυναικών του παρελθόντος, κάθε μέρα και νύχτα προσφέρουν αισθητά και νοητά μύρα στον νυμφίο. Μάρτυρας είναι ο λευκοντυμένος ιερέας, ο άγγελος της εκκλησίας, που φωνάζει προς αυτές: «Μη φοβάστε· διότι γνωρίζω ότι ζητάτε τον Ιησού τον Ναζωραίο, τον εσταυρωμένο». Αλλά αναζητάς την ώρα; Διότι λέγει: «σαν έτοιμο όρθρο θα τον βρούμε». Ο Λουκάς θα μπορέσει να σου αναγγείλει και αυτό: «Την πρώτη ημέρα της εβδομάδας, πολύ πρωί, ήρθαν στο μνήμα, φέρνοντας τα αρώματα που είχαν ετοιμάσει. Βρήκαν δε τον λίθο αποκυλισμένο από τη θύρα του μνημείου· και όταν εισήλθαν, δεν βρήκαν το σώμα του Κυρίου Ιησού. Και ενώ βρίσκονταν σε απορία για αυτό, ιδού, δύο άνδρες στάθηκαν μπροστά τους με αστραφτερά ενδύματα. Επειδή δε κυριεύτηκαν από φόβο και έκλιναν τα πρόσωπά τους στη γη, εκείνοι τους είπαν: 'Τι ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς;' Τι σκέφτεστε για τη ζωή πράγματα ξένα προς τη ζωή;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΔ'. Περί των γυναικών που παρατηρούσαν τον τάφο. Περί του Πέτρου που έτρεξε προς τον τάφο. Περί του Κλεόπα. Περί της εμφανίσεως του Ιησού. Περί της αναβάσεως στους ουρανούς. «Την δε πρώτη ημέρα της εβδομάδας, πολύ πρωί, ήρθαν στο μνήμα φέρνοντας τα αρώματα που είχαν ετοιμάσει, και κάποιες άλλες μαζί τους. Βρήκαν δε την πέτρα κυλισμένη μακριά από το μνημείο· και όταν εισήλθαν, δεν βρήκαν το σώμα του Κυρίου Ιησού. Και ενώ αυτές βρίσκονταν σε μεγάλη απορία για το γεγονός αυτό, ιδού, δύο άνδρες στάθηκαν ξαφνικά μπροστά τους με αστραφτερά ενδύματα. Επειδή δε αυτές κυριεύθηκαν από φόβο και έκλιναν το πρόσωπό τους προς τη γη, εκείνοι είπαν προς αυτές: Τι ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς; Δεν είναι εδώ, αλλά αναστήθηκε.