Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 3:21

Και γράφοντας προς τους Θεσσαλονικείς: «Το Πνεύμα μην το σβήνετε», τα έλεγε σε αυτούς επειδή γνώριζαν αυτό που είχαν λάβει, ώστε να μη σβήσουν από αμέλεια τη χάρη του Πνεύματος που είχε ανάψει μέσα τους. Στα Ευαγγέλια δε, όταν οι ευαγγελιστές αναφέρονται στον Σωτήρα με ανθρώπινο τρόπο εξαιτίας της σάρκας που προσέλαβε και λένε: «Ο Ιησούς, όντας πλήρης Πνεύματος, επέστρεψε από τον Ιορδάνη» και το «Τότε ο Ιησούς οδηγήθηκε από το Πνεύμα στην έρημο», αυτό έχει το ίδιο νόημα. Διότι είχε ειπωθεί προηγουμένως από τον Λουκά: «Συνέβη δε, ενώ βαπτιζόταν όλος ο λαός, και αφού βαπτίστηκε ο Ιησούς και προσευχόταν, να ανοίξει ο ουρανός και να κατέβει το Άγιο Πνεύμα με σωματική μορφή σαν περιστέρι επάνω του». Και ήταν φανερό ότι, με την αναφορά στη λέξη Πνεύμα, υποδηλωνόταν το Άγιο Πνεύμα. Έτσι, λοιπόν, σε εκείνους στους οποίους κατοικεί το Άγιο Πνεύμα, ακόμη και αν αναφέρεται μόνο ως "το Πνεύμα" χωρίς τον επιπλέον προσδιορισμό, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι υποδηλώνεται το Άγιο Πνεύμα, εφόσον μάλιστα συνοδεύεται από το οριστικό άρθρο.

Και γράφοντας προς τους Θεσσαλονικείς: «Το Πνεύμα μη σβήνετε», απευθυνόταν σε ανθρώπους που γνώριζαν και οι ίδιοι τι είχαν λάβει, ώστε να μη σβήσουν από αμέλεια τη χάρη του Πνεύματος που είχε ανάψει μέσα τους. Στα Ευαγγέλια, επίσης, όταν οι ευαγγελιστές μιλούν για τον Σωτήρα με τρόπο ανθρώπινο εξαιτίας της σάρκας που προσέλαβε, και αναφέρουν: «Ο δε Ιησούς, πλήρης Πνεύματος, επέστρεψε από τον Ιορδάνη», και το: «Τότε ο Ιησούς οδηγήθηκε από το Πνεύμα στην έρημο», έχει ακριβώς το ίδιο νόημα. Διότι είχε ήδη αναφερθεί προηγουμένως από τον Λουκά: «Όταν βαπτίστηκε όλος ο λαός, και αφού βαπτίστηκε και ο Ιησούς και προσευχόταν, άνοιξε ο ουρανός, και κατέβηκε το Άγιο Πνεύμα με σωματική μορφή, σαν περιστέρι, πάνω του». Και ήταν φανερό ότι, όταν αναφερόταν η λέξη «Πνεύμα», εννοούνταν το Άγιο Πνεύμα. Έτσι, λοιπόν, σε εκείνους στους οποίους υπάρχει το Άγιο Πνεύμα, ακόμη και αν λέγεται μόνο «το Πνεύμα» χωρίς τη σχετική προσθήκη δίπλα, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι υποδηλώνεται το Άγιο Πνεύμα, ιδίως μάλιστα όταν συνοδεύεται από το άρθρο.

Διότι έτσι την καθαρίζει, χωρίζοντας και διακρίνοντας το άχυρο από το σιτάρι. Και λέει ότι θα εμφανιστεί ως διανομέας και σαν ρυθμιστής αυτών που αρμόζουν στον καθένα, ώστε τον μεν δίκαιο και αγαθό, δίκην σίτου, να τον εισαγάγει στις ουράνιες αυλές, ενώ τον άδικο, αποτιναγμένο σαν το άχυρο, να τον κάνει τροφή του πυρός. Διότι το μεν σιτάρι, λέει, εισάγεται στην αποθήκη, δηλαδή αξιώνεται της ασφάλειας από τον Θεό, της στοργής, της προστασίας και της αγάπης· ενώ το άχυρο, ως άχρηστη ύλη, καταναλώνεται από το πυρ.— (A f. 56 b, E f. 158 b, F f. 789 b, H f. 168 b) Άκουσε δε τι λέει ο Θεός και μέσω του Ιερεμία, κάνοντας σύγκριση προφητών και ψευδοπροφητών: «Τι σχέση έχει το άχυρο με το σιτάρι;» δηλαδή η κενολογία με την αλήθεια. Διότι ο μεν λόγος που προέρχεται από τον Θεό έχει θρεπτικότατη δύναμη· ενώ εκείνος των ανόσιων ψευδοδιδασκάλων, ο οποίος είναι εξαιρετικά εύθρυπτος και αχυρώδης, δεν προξενεί καμία ωφέλεια σε όσους τον ακούν. <Ενώ δε βαπτιζόταν όλος ο λαός, και αφού βαπτίστηκε ο Ιησούς και προσευχόταν, άνοιξε ο ουρανός.> (E f. 163, F f. 793) Βαπτίζεται δε ο Ιησούς ευλογώντας τα ύδατα και καθαρίζοντάς τα για χάρη μας.

δ'. Ο δε Λουκάς, ως προς το γένος του, καταγόταν από την ξακουστή Αντιόχεια, στην οποία βέβαια όλοι οι λογιότατοι υπερηφανεύονται για τους Ίωνες προγόνους τους· όμως, εκτός από την έμφυτη ελληνική παιδεία των ανδρών αυτών, ο Λουκάς διέθετε κάτι περισσότερο στα γράμματα, επειδή ήταν έμπειρος στην ιατρική επιστήμη. Έτσι λοιπόν, ένας τέτοιος άνδρας, αρχίζοντας τη συγγραφή του δικού του Ευαγγελίου, διηγείται πρώτα τα γεγονότα σχετικά με τον Ζαχαρία και την Ελισάβετ. Έπειτα, συνδέοντας την εμφάνιση του Γαβριήλ στη Μαρία, παραθέτει στη συνέχεια τις παράδοξες γεννήσεις, χωρίς να μνημονεύσει καμία γενεαλογία του Ιωσήφ· κατόπιν, όταν αναγράφει το δωδέκατο έτος της ηλικίας του Ιησού, ούτε και τότε μνημονεύει κάποια γενεαλογία. Μετά δε τα χρόνια του Αυγούστου, όταν ο Τιβέριος διαδέχθηκε τη ρωμαϊκή ηγεμονία, κατά το δέκατο πέμπτο έτος του, αναφέρει ότι ο Ιωάννης κήρυξε στην έρημο βάπτισμα μετανοίας για την άφεση των αμαρτιών. Παραθέτει επίσης διδασκαλίες του, και ύστερα από όλα αυτά προσθέτει ότι, αφού ο Ιησούς βαπτίστηκε και προσευχήθηκε, άνοιξε ο ουρανός και κατέβηκε το Πνεύμα σαν περιστέρι, και ακούστηκε φωνή από εκεί: «Εσύ είσαι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα». Φτάνοντας στο σημείο αυτό, σαν να συνήλθε από τον ύπνο, μνημονεύει τη γενεαλογία, άκαιρα όπως θα νόμιζε κανείς, λέγοντας: «Και ο ίδιος ο Ιησούς ήταν περίπου τριάντα ετών όταν άρχισε τη δράση του, όντας, όπως εθεωρείτο, υιός του Ιωσήφ, του Ηλί, του Μελχί» και των υπολοίπων.

Εκείνο απευθυνόταν προς αυτούς που αντιμετωπίζουν το βάπτισμα επιπόλαια και δεν προετοιμάζονται εγκαίρως, ούτε εξασφαλίζουν τη λύτρωση, αποκτώντας τη σταθερή έξη προς το αγαθό. Διότι, ακόμη και αν το χάρισμα προσφέρει άφεση των παρελθόντων αμαρτημάτων (επειδή ακριβώς είναι χάρισμα), τότε απαιτείται μεγαλύτερη ευσέβεια, για να μην επιστρέψουμε στον ίδιο εμετό. Αυτό απευθύνεται προς εκείνους που υπερηφανεύονται έναντι των οικονόμων του μυστηρίου, εάν τυχόν υπερέχουν σε κάποιο αξίωμα. Το τρίτο απευθύνεται προς εκείνους που παίρνουν θάρρος από τη νεότητά τους, και νομίζουν ότι κάθε καιρός είναι κατάλληλος για διδασκαλία ή για ανάληψη προεδρίας. Ο Ιησούς καθαίρεται· και εσύ καταφρονείς την κάθαρση; Υπό του Ιωάννου· και εσύ εξεγείρεσαι εναντίον του δικού σου κήρυκα; Όντας τριάντα ετών· και εσύ, πριν καν βγάλεις γένια, διδάσκεις τους γέροντες, ή αναλαμβάνεις με σιγουριά τη διδασκαλία, χωρίς να εμπνέεις τον σεβασμό ούτε λόγω της ηλικίας, ούτε ίσως λόγω του ήθους σου;

Μόνο δε η δική μας φύση στο πρόσωπο του Χριστού, επειδή είναι θεοϋπόστατη και ομόθεη, πλουτίζεται με υπερτέλεια καθαρότητα, και είναι ικανή να χωρέσει, τρόπον τινά, όλη τη λαμπρότητα και την αίγλη, καθώς και τη δύναμη και την ενέργεια του θείου Πνεύματος. Γι' αυτό λοιπόν, όχι μόνο οι ουρανοί άνοιξαν, αλλά και οι ίδιοι οι άγγελοι παραμέρισαν μπροστά σε μια τέτοια κάθοδο του θείου Πνεύματος επάνω Του. «Μόλις βαπτίστηκε ο Ιησούς ανέβηκε αμέσως από το νερό· και ιδού, άνοιξαν για αυτόν οι ουρανοί»· ο δε Λουκάς αναφέρει ότι ο ουρανός άνοιξε ενώ ο Χριστός προσευχόταν· «διότι συνέβη», λέει, «όταν βαπτίστηκε ο Ιησούς και προσευχόταν, να ανοίξει ο ουρανός».

Αλλά και ο Ιωάννης ο Βαπτιστής στον Ιορδάνη κήρυττε με παρρησία στους Ιουδαίους λέγοντας: «Εγώ μεν σας βαπτίζω με νερό, για μετάνοια· εκείνος όμως που έρχεται οπίσω μου είναι ισχυρότερός μου, του οποίου δεν είμαι άξιος να βαστάξω τα υποδήματα· αυτός θα σας βαπτίσει με Πνεύμα Άγιο και πυρ». Και πάλι, «στους ίδιους ο ίδιος μαρτύρησε λέγοντας, ότι έχω δει το Πνεύμα να καταβαίνει σαν περιστέρι από τον ουρανό και να μένει πάνω του· και εγώ δεν τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε: σε όποιον δεις το Πνεύμα να καταβαίνει και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο». Και πάλι, «διότι ο Πατέρας δεν δίνει με το μέτρο το Πνεύμα σε εκείνον, μιλώντας περί του Υιού». Και οι ευαγγελιστές αναφέρουν: «Αφού βαπτίστηκε ο Ιησούς, ανέβηκε αμέσως από το νερό, και ιδού του ανοίχτηκαν οι ουρανοί, και είδε το Πνεύμα του Θεού να καταβαίνει σαν περιστέρι και να έρχεται πάνω του· και τότε ο Ιησούς οδηγήθηκε στην έρημο από το Πνεύμα· και ο Ιησούς πλήρης Πνεύματος Αγίου επέστρεψε από τον Ιορδάνη· και συνέβη, όταν βαπτίστηκε όλος ο λαός και ενώ ο Ιησούς είχε βαπτιστεί και προσευχόταν, να ανοίξει ο ουρανός και να καταβεί το Άγιο Πνεύμα πάνω του με σωματική μορφή σαν περιστέρι». Και αυτό το έλεγε περί του Πνεύματος το οποίο επρόκειτο να λάβουν όσοι πίστευαν σε αυτόν.

«Και συνέβη, όταν βαπτίστηκε όλος ο λαός, και αφού βαπτίστηκε ο Ιησούς και προσευχόταν, να ανοίξει ο ουρανός και να κατέβει το Άγιο Πνεύμα με σωματική μορφή σαν περιστέρι πάνω του, και να ακουστεί φωνή από τον ουρανό, που έλεγε: Εσύ είσαι ο Υιός μου ο αγαπητός, σε εσένα ευαρεστήθηκα.» Δικαιολογημένα παρενέβαλε εδώ ο ευαγγελιστής τα σχετικά με τον Ηρώδη, λέγοντας σχεδόν τα εξής: