Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 3:7

Έλεγε, λοιπόν, στα πλήθη που προσέρχονταν για να βαπτισθούν από αυτόν: Γεννήματα εχιδνών, ποιος σας υπέδειξε να ξεφύγετε από τη μέλλουσα οργή; Και μετά από λίγα: Και τον ρωτούσαν τα πλήθη, λέγοντας: Τι να πράξουμε; Ομοίως και οι τελώνες, ομοίως και οι στρατιώτες. ΠΡΑΞΕΙΣ. Όταν τα άκουσαν δε αυτά, κατανύχθηκε η καρδιά τους και είπαν προς τον Πέτρο και τους λοιπούς αποστόλους: Τι να πράξουμε, άνδρες αδελφοί;

λ.> (A f. 51, E f. 148 b, F f. 780 b, H f. 151) Και τώρα, γεμάτος από Άγιο Πνεύμα, ο μακάριος Βαπτιστής δεν αγνόησε τα τολμήματα της δυστροπίας των Ιουδαίων εναντίον του Χριστού. Διότι προγνώριζε ότι και θα απιστήσουν σε αυτόν, και, κινώντας τη φαρμακερή τους γλώσσα, θα εκτοξεύσουν λοιδορίες. Βλέποντας λοιπόν προς αυτά, τους ελέγχει, διότι αν και έχουν νόμο που μιλά για το μυστήριο του Χριστού και προρρήσεις προφητών που αναφέρονται σε αυτό, έγιναν νωθροί στην ακοή και οκνηροί στην πίστη προς τον Σωτήρα των πάντων Χριστό: «Διότι ποιος σας υπέδειξε να φύγετε από την επερχόμενη οργή;» Άραγε δεν είναι η θεόπνευστη Γραφή, η οποία λέει ότι εκείνοι που πίστεψαν στον Χριστό είναι μακάριοι, ενώ προαναγγέλλει ότι οι άπιστοι και αμαθείς θα υποπέσουν σε σκληρές και αναπόφευκτες τιμωρίες; <Κάντε λοιπόν καρπούς άξιους της μετάνοιας.> (A f. 51 b, E f. 150, F f. 781, H f. 153) Καρπός μετάνοιας είναι, πρωτίστως, η πίστη στον Χριστό· επιπλέον δε, και η ευαγγελική πολιτεία· και απλώς τα αντίθετα προς την αμαρτία έργα της δικαιοσύνης, τα οποία αυτός που μετανοεί οφείλει να καρποφορεί ως άξια της μετάνοιας. Και πρόσθεσε: «Μην αρχίσετε να λέτε μέσα σας: Έχουμε πατέρα τον Αβραάμ· διότι σας λέω ότι ο Θεός μπορεί από τις πέτρες αυτές να αναστήσει τέκνα στον Αβραάμ.»—(E f. 150 b, F f. 781 b.)

Αυτά λοιπόν επιμαρτυρεί ο ευαγγελιστής, λέγοντας: «όπως είναι γεγραμμένο στο βιβλίο των λόγων του προφήτη Ησαΐα: Φωνή βοώντος στην έρημο, ετοιμάστε την οδό του Κυρίου», και τα εξής. Τι λοιπόν φώναζε δυνατά η φωνή που κήρυττε μέσω του Ιωάννη στην έρημο, παρά έλεγε προς «τα πλήθη που έρχονταν να βαπτιστούν από αυτόν», εφόσον συμπεριφέρονταν ως ερπετά της ερήμου, το ταιριαστό: «γεννήματα εχιδνών, ποιος σας υπέδειξε να ξεφύγετε από τη μέλλουσα οργή;»; Και πάλι, μεταβάλλοντας τις σκολιές ψυχές «σε ευθείες» και τις τραχιές «σε ομαλούς δρόμους», έλεγε προς τους ίδιους: «Κάντε λοιπόν καρπούς άξιους της μετάνοιας». Και αυτά συντελούνταν καθώς ο Ιωάννης προετοίμαζε εκείνους που επρόκειτο να δουν τη «δόξα» του Κυρίου, και το ονομαζόμενο «σωτήριο του Θεού», που δεν είναι άλλος από τον Χριστό, όπως μαρτυρούσε λέγοντας: «Εγώ μεν σας βαπτίζω με νερό· έρχεται όμως πίσω μου ο ισχυρότερός μου, του οποίου δεν είμαι άξιος να βαστάσω τα υποδήματα· αυτός θα σας βαπτίσει με Πνεύμα Άγιο και πυρ». Ο ίδιος, όταν είδε τον Ιησού να έρχεται, αναφώνησε: «Ίδε ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτία του κόσμου. Αυτός είναι εκείνος για τον οποίο εγώ είπα, πίσω μου έρχεται άνδρας, ο οποίος υπήρχε πριν από εμένα».

Εκείνος που περιέπεσε σε κάποια ακαθαρσία πορνείας, ας επιστρέψει και ας αποστεί από αυτήν και ας καθαρίσει τον εαυτό του μέσω της μετανοίας. «Διότι, μήπως εκείνος που πέφτει δεν σηκώνεται; Ή εκείνος που απομακρύνεται δεν επιστρέφει;» Διότι, εάν κυλιέται σε αυτόν τον βούρκο, πώς, αφού τον δεχθεί, θα διατηρήσει αβλαβές μέσα του το θείο μύρο, το πολύτιμο μαργαριτάρι, εννοώ τον σωτήριο λόγο; Σε χοίρο δεν τοποθετείται μαργαριτάρι, και το μύρο δεν αναμειγνύεται με τον βούρκο από εκείνους που σκέφτονται ορθά. Διότι, είτε κάποιος το αδειάσει και το αναμείξει με την κοπριά, είτε το κλείσει μέσα σε ακάθαρτο σκεύος, ομοίως αχρηστεύει το μύρο και το καταστρέφει. Καίτοι το θείο μύρο είναι απαθές. Αλλά αυτό που θα πάθαινε, εάν ήταν δεκτικό πάθους και αχρηστευόταν, αυτό ακριβώς θα πάθει οπωσδήποτε εκείνος που το δέχεται και δεν απομακρύνεται από την ακαθαρσία. Εκείνος που πλεονεκτεί ας μην πλεονεκτεί πλέον, αλλά και από όσα έχει ας μεταδίδει σε εκείνους που δεν έχουν. Διότι, εάν δεν το πράξει αυτό, δεν θα διαφύγει τη θεία οργή. Και αν δεν ξεφύγει τη θεία οργή, πώς θα υποδεχθεί το θείο σπέρμα; Διότι, προς εκείνους που ρωτούσαν πώς να ξεφύγουμε από τη μέλλουσα οργή, ο Ιωάννης, ο Πρόδρομος του Κυρίου, έλεγε: «εκείνος που έχει δύο χιτώνες ας δώσει σε εκείνον που δεν έχει, και εκείνος που έχει τρόφιμα ας πράξει ομοίως».

Αυτούς, νομίζω, «όφεις, γεννήματα εχιδνών» ονόμασε ο Ιωάννης, επειδή βρήκαν τη μετάνοια για να ξεφύγουν από τη μέλλουσα οργή. Γι' αυτή τη μετάνοια τούς προτρέπει να δημιουργήσουν άξιους καρπούς, δίνοντας εντολή, από τους δύο χιτώνες να δώσουν τον έναν σε εκείνον που έχει ανάγκη, και ομοίως να πράξουν και με τα τρόφιμα. Εάν όμως εκείνους, που πριν από την πίστη αγνοούσαν το πρέπον, τους παρομοίασε με φίδια εξαιτίας της ασπλαχνίας τους, τότε αποτελεί ασύγκριτο κακό το να αμαρτάνουμε χωρίς φόβο, μετά την πίστη, τη γνώση και τις δωρεές που έχουμε λάβει.

Διότι ο Χριστός κατήργησε τις αντίπαλες δυνάμεις, οι οποίες εδώ ονομάζονται όρη και βουνοί, και αναζωογόνησε τις φυσικές μας κινήσεις προς το αγαθό, τις οποίες ο ευαγγελιστής ονόμασε φάραγγες που γεμίζουν. Διότι για τον λόγο αυτό σαρκώθηκε, για να αποκαταστήσει τη φύση μας στην οικεία της κατάσταση. Και κάθε σάρκα, λέει, θα δει το σωτήριο του Θεού· όχι πλέον μόνο οι Ιουδαίοι και οι προσήλυτοι, αλλά κάθε σάρκα· διότι σε όλη τη γη έφτασε το Ευαγγέλιο. Πολλά και άλλα θα μπορούσαν να ειπωθούν, αλλά για μεγαλύτερη σαφήνεια ας λεχθούν αυτά. «Έλεγε λοιπόν στα πλήθη που έβγαιναν για να βαπτιστούν από αυτόν: Γεννήματα οχιάς, ποιος σας υπέδειξε να ξεφύγετε από τη μελλοντική οργή; Κάντε λοιπόν καρπούς άξιους της μετάνοιας, και μην αρχίσετε να λέτε μέσα σας: Έχουμε πατέρα τον Αβραάμ· διότι σας λέω ότι ο Θεός μπορεί και από τις πέτρες αυτές να αναδείξει τέκνα στον Αβραάμ. Ήδη μάλιστα η αξίνα βρίσκεται στη ρίζα των δέντρων. Κάθε δέντρο λοιπόν που δεν κάνει καλό καρπό, κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά.» Γεννήματα οχιάς ονομάζει τους Ιουδαίους, επειδή θλίβουν τους πατέρες και τις μητέρες τους. Διότι λένε ότι αυτό το ζώο γεννιέται κατατρώγοντας τη μήτρα· αλλά και αυτοί σκότωναν τους προφήτες και τους δασκάλους. Ως μελλοντική οργή, εννοεί την αιώνια κόλαση. Και καρποί άξιοι της μετάνοιας, δεν είναι μόνο η αποφυγή του κακού, αλλά και η έμπρακτη εφαρμογή του αγαθού.