Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 4:19

Καθιστώντας δε σαφέστερο το νόημα των όσων έχουν προλεχθεί, λέμε το εξής: Διότι έλαμψε σε αυτούς που βρίσκονται πάνω στη γη ο μονογενής Λόγος του Θεού, με μορφή όμοια με τη δική μας, δηλαδή αφού έγινε σάρκα, σύμφωνα με τις Γραφές. Ήρθε δε κηρύττοντας στους αιχμαλώτους άφεση και στους τυφλούς ανάβλεψη, αφήνοντας ελεύθερους τους καταπιεσμένους, θεραπεύοντας τους συντριμμένους στην καρδιά, και εξαγγέλλοντας το ευπρόσδεκτο έτος του Κυρίου. Αλλά, καίτοι έπρεπε προπάντων οι Ιουδαίοι να αποδεχθούν την πίστη σε αυτόν, εφόσον είχαν λάβει ως παιδαγωγό τον νόμο και τους άγιους προφήτες ως μυσταγωγούς, αυτοί δεν το έπραξαν, αλλά απομακρύνθηκαν από αυτόν, και γέμισαν από ντροπή, διατηρώντας αναπόβλητη την αμαρτία που τους καταισχύνει. Είναι αληθινό, λοιπόν, ότι θα καταισχυνθούν όλοι όσοι αποχωρίζουν τους εαυτούς τους από τον Κύριο.

Επειδή δηλαδή όλοι εμείς που κατοικούμε σε αυτόν τον επίγειο χώρο, εξαιτίας της ακαταμάχητης πλεονεξίας του δαίμονα που μας τυραννούσε, είχαμε παγιδευτεί σαν τα ψάρια στα δίχτυα προς τον όλεθρο και την απώλεια, ο Μονογενής έγινε άνθρωπος, για να ελευθερώσει τους πάντες, «και να κηρύξει άφεση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς, όπως λέει ο ίδιος κάπου, και να εξαγγείλει μαζί με αυτά το δεκτό έτος του Κυρίου.» Επομένως, ο Μονογενής είναι ελεήμων, έστω κι αν οι Ιουδαίοι, μη κατανοώντας τον τρόπο της θείας Οικονομίας, απείχαν τόσο πολύ από το να θελήσουν καν να τον δεχθούν, ώστε άλλοτε μεν να τον υβρίζουν και να τον αποκαλούν Σαμαρείτη, άλλοτε δε πάλι να του προκαλούν αφόρητη θλίψη και, ξεπέφτοντας σε πρωτοφανή μανία, να τολμούν ακόμη και να τον λιθοβολήσουν.

Αμέσως πρώτος ο Ουαλεντίνος, δραματουργώντας και επινοώντας για εμάς τριάντα αιώνες με βάση την τριακονταετή περίοδο της ανατροφής και της ηλικιακής ωρίμανσης του Σωτήρα, μη γνωρίζοντας ότι δεν έζησε μόνο τριάντα έτη, αλλά ότι βαπτίστηκε κατά το τριακοστό έτος, αφού είχε συμπληρώσει είκοσι εννέα έτη και δέκα μήνες, τη δωδέκατη ημέρα του μήνα Αθύρ όπως προείπα, έξι ημέρες πριν από τις Ειδούς του Νοεμβρίου, και αφού στη συνέχεια κήρυξε δεκτό έτος Κυρίου και μετά το <πρώτο> έτος ένα άλλο, αντιλεγόμενο έτος και εβδομήντα τέσσερις αντιλεγόμενες ημέρες, αφότου βαπτίστηκε <εξήντα ημέρες> πριν από τα γενέθλιά του· έτσι ώστε όλα τα έτη της ένσαρκης παρουσίας του έως το πάθος, από τη γέννησή του, να είναι <32> έτη και <74> ημέρες, ενώ από την αρχή της υπατείας του Σιλανού και του Νέρβα δύο έτη και <134> ημέρες. Και στο σημείο αυτό ελέγχεται ο προαναφερθείς Ουαλεντίνος και οι πολλοί που μωρολογούν ακολουθώντας τον.

Εξαιτίας αυτού, ευλόγως ο Σωτήρας και Κύριός μας Ιησούς Χριστός αναφέρεται στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο να έχει διδάξει ότι η προφητεία εκπληρώθηκε στο πρόσωπό του, όταν «ήλθε στη Ναζαρέτ, όπου είχε ανατραφεί, και εισήλθε σύμφωνα με τη συνήθειά του την ημέρα του Σαββάτου στη συναγωγή, και σηκώθηκε για να αναγνώσει. Και του δόθηκε το βιβλίο του προφήτη Ησαΐα, το οποίο αφού άνοιξε, βρήκε το χωρίο: ‹Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι’ αυτό με έχρισε για να ευαγγελιστώ στους φτωχούς, με απέστειλε για να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση και στους τυφλούς ανάβλεψη, να αποστείλω τους συντετριμμένους ελεύθερους, να κηρύξω τον δεκτό ενιαυτό του Κυρίου›. Τότε, αφού έκλεισε το βιβλίο και το έδωσε πίσω στον υπηρέτη, κάθισε· και τα μάτια όλων μέσα στη συναγωγή ήταν προσηλωμένα σε αυτόν. Και άρχισε να τους λέει ότι σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή στα αυτιά σας. Και όλοι έδιναν μαρτυρία για αυτόν και θαύμαζαν για τα λόγια της χάριτος που εκπορεύονταν από το στόμα του». Εάν δε στρέψεις την προσοχή σου στον χρόνο που υποδηλώνεται από το: «σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή», θα διαπιστώσεις ότι κατά τον ίδιο ακριβώς καιρό, ‹μετά το βάπτισμά του στον Ιορδάνη, το Άγιο ‹Πνεύμα›, αφού κατήλθε με μορφή περιστεράς›, «έμεινε επάνω του». Έπειτα «αναχώρησε στην έρημο για να πειραστεί από τον διάβολο»· και στη συνέχεια ‹αφού ήλθε στη Ναζαρέτ ανέγνωσε› την προαναφερθείσα προφητεία. Γι’ αυτό ακριβώς προσέθεσε το: «σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή στα αυτιά σας».

Ψ. ΛΑ΄. Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε· ※ ο Κύριος με απέστειλε για να ευαγγελιστώ στους πτωχούς, να θεραπεύσω τους συντετριμμένους στην καρδιά, να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση και στους τυφλούς ανάβλεψη, να κηρύξω το δεκτό έτος του Κυρίου και την ημέρα της ανταπόδοσης ※ στον Θεό μας· να παρηγορήσω όλους όσους πενθούν, να δοθεί σε όσους πενθούν στη Σιών δόξα αντί για στάχτη, έλαιο ευφροσύνης σε αυτούς που πενθούν, ένδυμα δόξας αντί για πνεύμα ακηδίας· και θα ονομαστούν γενεές δικαιοσύνης, φύτευμα του Κυρίου προς δόξαν. Ο Ιησούς, ο Χριστός του Θεού, ο οποίος προήλθε από τη ρίζα του Ιεσσαί, στον οποίο έχουν αναπαυθεί τα επτά πνεύματα του Θεού, αφού αγάπησε τη δικαιοσύνη και μίσησε την ανομία, εχρίσθη από τον Θεό και Πατέρα Του με το λεγόμενο πνευματικό έλαιο της αγαλλιάσεως. Ο Οποίος, παίρνοντας κάποτε στα χέρια Του τον Ησαΐα κατά τον χρόνο που είχε ενανθρωπήσει, και αφού ανέγνωσε την προκειμένη περικοπή, κλείνοντας το βιβλίο, λέει: «Σήμερα έχει εκπληρωθεί η γραφή αυτή», διότι Αυτός ήταν αληθώς εκείνος που απεστάλη από τον Πατέρα, για να ευαγγελιστεί τη βασιλεία των ουρανών στους πτωχούς τω πνεύματι, προς τους οποίους και έλεγε: «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών»· και για να θεραπεύσει τους συντετριμμένους στην καρδιά, για τους οποίους έχει ειπωθεί: «καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη ο Θεός δεν θα την καταφρονήσει».

Και με τις νεάνιδες και τις τυμπανίστριες υπονόησε τις ψυχές που παλαιότερα ζούσαν με τρόπο πιο σωματικό σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή, ονομάζοντάς τες αφενός νεάνιδες λόγω του νεαρού και ατελούς του φρονήματός τους, και αφετέρου τυμπανίστριες επειδή αναλώνονταν στη σωματική λατρεία. 〈Από τον Ησαΐα〉. «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε για να ευαγγελιστώ τους φτωχούς, με απέστειλε να κηρύξω απελευθέρωση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς, να θεραπεύσω τους συντετριμμένους στην καρδιά, να αναγγείλω δεκτό έτος Κυρίου και ημέρα ανταποδόσεως.» Και αυτήν την προφητεία ο ίδιος ο Κύριός μας ομολογεί ότι εκπληρώθηκε στο πρόσωπό του, όταν, αφού ήρθε «στη Ναζαρέτ, όπου είχε ανατραφεί, εισήλθε κατά τη συνήθειά του την ημέρα του Σαββάτου στη συναγωγή», και καθώς σηκώθηκε του δόθηκε το βιβλίο του προφήτη Ησαΐα. Και αφού το ξετύλιξε, διάβασε τα γεγραμμένα: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε για να ευαγγελιστώ τους φτωχούς, με απέστειλε να κηρύξω απελευθέρωση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς, να αποστείλω ελεύθερους τους καταπιεσμένους, να αναγγείλω δεκτό έτος Κυρίου. Και αφού τύλιξε το βιβλίο και το έδωσε πίσω στον υπηρέτη, κάθισε· και τα μάτια όλων στη συναγωγή ήταν προσηλωμένα επάνω του. Άρχισε δε να τους λέει, ότι σήμερα εκπληρώθηκε αυτή η γραφή στα αυτιά σας».

Το ότι μετά την επιστροφή του λαού από τη Βαβυλώνα παρήλθαν τετρακόσια τριάντα τέσσερα έτη μέχρι τη γέννηση του Χριστού, είναι εύκολο να το κατανοήσει κανείς σύμφωνα με τα προαναφερθέντα. Διότι, επειδή η πρώτη διαθήκη δόθηκε στους υιούς του Ισραήλ «μετά από τετρακόσια τριάντα» τέσσερα «έτη», ήταν αναγκαίο και η δεύτερη να οριστεί ομοίως στον ίδιο χρόνο, ώστε να αναμένεται από τον λαό και να αναγνωριστεί εύκολα από τους πιστούς. Και για τον λόγο αυτόν ο Γαβριήλ λέει: «και για να χριστεί ο άγιος των αγίων». Άγιος των αγίων όμως δεν είναι κανείς άλλος, παρά μόνον ο Υιός του Θεού, ο οποίος, όταν ήλθε και φανέρωσε τον εαυτό Του ότι είναι ο κεχρισμένος από τον Πατέρα και απεσταλμένος «στον κόσμο», τους είπε: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, εξαιτίας του οποίου με έχρισε· με απέστειλε για να ευαγγελιστώ στους πτωχούς, να ιατρέψω τους συντετριμμένους στην καρδιά, να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση και στους τυφλούς ανάβλεψη, να κηρύξω ενιαυτό Κυρίου δεκτό». Όσοι, λοιπόν, πίστευαν στον επουράνιο Ιερέα, καθαρίζονταν από τον ίδιο τον Ιερέα, και οι αμαρτίες τους εξαλείφονταν. Όσοι όμως δεν Τον πίστευαν, εξουθενώνοντάς Τον ως έναν απλό άνθρωπο, οι αμαρτίες αυτών σφραγίζονταν ως ανεξάλειπτες. Γι' αυτό, προβλέποντας ο άγγελος ότι δεν πρόκειται όλοι να πιστέψουν σε Αυτόν, είπε: «για να συντελεστούν οι αμαρτίες και να σφραγιστούν οι αμαρτίες».

«Με απέστειλε να ευαγγελιστώ τους πτωχούς, να κηρύξω στους αιχμαλώτους απελευθέρωση και στους τυφλούς ανάβλεψη, να αφήσω ελεύθερους τους συντετριμμένους, να κηρύξω το ευπρόσδεκτο έτος του Κυρίου και την ημέρα της ανταποδόσεως».

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΚΔ' ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΚΔ' ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΝΥΠΕΡΒΛΗΤΗΣ ΔΩΡΕΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΠΡΟΣ ΑΥΤΟΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΙΣΟΥΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗΣ Η ΟΠΟΙΑ ΕΚΦΩΝΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ Αδελφοί και πατέρες, έχει ήδη έλθει η αρχή του έτους, κατά την οποία το Ευαγγέλιο που αναγινώσκεται αναφέρει τα εξής: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε· με απέστειλε για να φέρω το χαρμόσυνο άγγελμα στους πτωχούς, να ιατρεύσω τους συντετριμμένους στην καρδιά, να κηρύξω άφεση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς, να αποστείλω ελεύθερους τους τσακισμένους, να κηρύξω ευπρόσδεκτο έτος Κυρίου». Επειδή λοιπόν ο μονογενής Υιός του Θεού απεστάλη από τον Πατέρα ως εξιλασμός στον κόσμο, ας αναβλέψουμε οι τυφλοί, ας ελευθερωθούμε οι αιχμάλωτοι, ας λάβουμε άφεση οι τσακισμένοι. Και ποιος είναι τυφλός; Εκείνος που δεν βλέπει καθαρά εξαιτίας της εμπαθούς προσκόλλησης. Ποιος δε είναι αιχμάλωτος; Εκείνος που έχει παρασυρθεί από τους άτοπους λογισμούς. Και ποιος είναι τσακισμένος; Εκείνος που είναι συντετριμμένος από τις αμαρτίες. Αυτούς ιατρεύει ο Κύριος· διότι δεν είναι ιατρός μόνο των σωμάτων, αλλά και των ψυχών. Και δεν ήταν σωματικά παρών μόνο στους ανθρώπους εκείνης της εποχής, αλλά και τώρα είναι παρών αόρατα, κηρύττοντας τα ίδια, «σηκώνοντας την αμαρτία του κόσμου» «και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε αδυναμία». Κανείς λοιπόν ας μην απομείνει πλέον αφώτιστος και αθεράπευτος, αλλά ας προσέλθει με πίστη, και «θα λάβει ευλογία από τον Κύριο, και έλεος από τον Θεό, τον Σωτήρα του». Και, ω της άφατης φιλανθρωπίας!

Λύτρωσέ μας λοιπόν και εμάς, Κύριε, από αυτά τα τρία κεφάλια του δράκοντα. Επέστρεψε δε ο Ιησούς με τη δύναμη του Πνεύματος· μου φαίνεται ότι ο Ιησούς επέστρεψε γεμάτος ένθεο ζήλο· διότι αυτό σημαίνει το «με τη δύναμη του Πνεύματος». Ίσως όμως πρόσεξες στη Γραφή, ότι αφού νίκησε αυτόν που τον πείραζε και έδειξε τη δύναμή Του, τότε γράφτηκε το «με τη δύναμη του Πνεύματος». Το δε «απομακρύνθηκε από αυτόν μέχρι καιρού», έχει το εξής νόημα: Ο διάβολος επιτίθεται στον Κύριο μέσω δύο παθών, της ηδονής και της λύπης· διότι επιτέθηκε στον Κύριο μέσω της ηδονής, όπως πάνω στο όρος· και απομακρύνθηκε από αυτόν «μέχρι καιρού», δηλαδή μέχρι τον καιρό του σταυρού· διότι τότε επρόκειτο να του επιτεθεί μέσω της λύπης. «Και ήρθε στη Ναζαρέτ, όπου είχε ανατραφεί, και εισήλθε, όπως συνήθιζε, την ημέρα του Σαββάτου στη Συναγωγή, και σηκώθηκε για να διαβάσει, και του δόθηκε το βιβλίο του προφήτη Ησαΐα· και αφού ξετύλιξε το βιβλίο, βρήκε το σημείο όπου ήταν γραμμένο: Πνεύμα Κυρίου είναι πάνω μου, γι' αυτό με έχρισε· με απέστειλε για να κηρύξω το χαρμόσυνο μήνυμα στους φτωχούς, να θεραπεύσω τους συντριμμένους στην καρδιά, να κηρύξω στους αιχμαλώτους απελευθέρωση και στους τυφλούς ανάβλεψη, να ελευθερώσω τους καταπιεσμένους, να κηρύξω το ευπρόσδεκτο έτος του Κυρίου. Και αφού τύλιξε το βιβλίο, το επέστρεψε στον υπηρέτη και κάθισε· και τα μάτια όλων μέσα στη Συναγωγή ήταν προσηλωμένα πάνω Του».