Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 4:21

Επειδή έγινε «η κληρονομιά μου για μένα σαν λιοντάρι στο δάσος». Διότι τι έκανε; «Έβγαλε εναντίον μου τη φωνή της». Τι λέγοντας; «Πάρε τον, πάρε τον, σταύρωσέ τον». Σχετικά όμως με τα έθνη: «Έδωσες κληρονομιά σε εκείνους που φοβούνται το όνομά σου». Γι' αυτό, παίρνοντας το βιβλίο του Ησαΐα, το διάβασε ως διαθήκη· διότι ο ίδιος πήρε τον τόμο και, αφού τον διάβασε, τον επικύρωσε: «Σήμερα εκπληρώθηκε αυτή η γραφή». Πες μου, λοιπόν, Ιουδαίε, μήπως στην αρχή δεν αναφέρεται «υπέρ της κληρονομούσης», και όχι «εις το τέλος»; Ας δούμε· εσύ στο τέλος τι κληρονόμησες;

Ευδόκησες, Κύριε, τη γη σου. Διότι πράγματι ευδόκησε ο Θεός και Πατέρας να ανακεφαλαιώσει τα πάντα εν Χριστώ. Επέστρεψες την αιχμαλωσία του Ιακώβ. Επειδή, αφού κήρυξε πρώτα σε αυτούς, τους Ιουδαίους, λύτρωσε πολλούς από τη νοητή αιχμαλωσία που τους είχε καταλάβει. Το φανέρωσε αυτό ο Σωτήρας μετά την προφητεία του Ησαΐα, η οποία έλεγε: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε· με απέστειλε για να φέρω το χαρμόσυνο άγγελμα στους φτωχούς, να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση και στους τυφλούς ανάβλεψη», λέγοντας: «Σήμερα εκπληρώθηκε η προφητεία αυτή στα αυτιά σας». Διότι αυτός είναι που μας απάλλαξε από την υποδούλωση στην πολυθεϊκή πλάνη και στους δαίμονες, και ο οποίος έλυσε τα δεσμά των αμαρτημάτων.

Αφού αναγνώστηκαν αυτά στους συγκεντρωμένους, Εκείνος έστρεψε τα βλέμματα όλων πάνω Του, ενώ εκείνοι ίσως απορούσαν πώς γνωρίζει γράμματα χωρίς να έχει μαθητεύσει. Και επειδή ήταν συνήθεια στους Ισραηλίτες να ισχυρίζονται ότι οι προφητείες που αναφέρονταν σε Αυτόν είχαν εκπληρωθεί είτε σε κάποιους από τους ένδοξους βασιλείς τους είτε τουλάχιστον σε άγιους προφήτες· (B f. 51) διότι, μη κατανοώντας ορθά τίποτα από τα γεγραμμένα γι' Αυτόν, ακολουθούσαν άλλη οδό και έπεφταν έξω από τον σκοπό τους· για να μην πουν πάλι κάτι παρόμοιο για την εν λόγω προφητεία, προλαμβάνει αναγκαία και λέει: «Σήμερα εκπληρώθηκε η Γραφή αυτή στα αυτιά σας», παρουσιάζοντας ολοφάνερα τον εαυτό Του μέσα από αυτά ως τον προαναγγελθέντα από την προφητεία.— (A f. 78, H f. 237 b) Διότι Αυτός κήρυξε το Ευαγγέλιο της βασιλείας των ουρανών στους προερχόμενους από τα έθνη· επειδή αυτοί ήταν οι φτωχοί, που δεν είχαν τίποτα, ούτε Θεό, ούτε νόμο, ούτε προφήτες· ή, με μια λέξη, προς όλους όσους στερούνται τον πνευματικό πλούτο.

λ.> (A f. 78 b, C f. 113 b, H f. 239) Επειδή, όπως είπα, μερικοί από τους Ιουδαίους διαβεβαίωναν ότι οι προφητείες γι' αυτόν είχαν εκπληρωθεί, είτε στο πρόσωπο αγίων προφητών είτε σε μερικούς από τους ένδοξους άνδρες που υπήρξαν ανάμεσά τους, τους απομακρύνει ωφέλιμα από αυτήν την υπόνοια, λέγοντας ότι ο Ηλίας εστάλη σε μία χήρα, και ότι ο προφήτης Ελισσαίος θεράπευσε έναν λεπρό, τον Νεεμάν τον Σύρο· υποδηλώνοντας μέσα από αυτά την Εκκλησία των εθνών, η οποία επρόκειτο να τον υποδεχτεί και να ελευθερωθεί από τη λέπρα, εξαιτίας της αναισθησίας του Ισραήλ. <Και γέμισαν όλοι από θυμό στη συναγωγή, κ.λπ.> (A f. 80, H f. 245 b) Επειδή στιγμάτισε την πονηρή τους γνώμη, για αυτόν τον λόγο άναψαν από οργή· και επειδή είπε: «Σήμερα εκπληρώθηκε αυτή η γραφή», η οποία λέει: «Πνεύμα Κυρίου είναι πάνω μου», και τα εξής. Διότι νόμισαν ότι εξισώνει τον εαυτό του με τους προφήτες, και τον διώχνουν από την πόλη· ορίζοντας μάλλον καταδίκη εναντίον του ίδιου του εαυτού τους, και επιβεβαιώνοντας αυτό που ειπώθηκε από τον Σωτήρα· διότι οι ίδιοι εξέπεσαν από την άνω πόλη, επειδή δεν αποδέχτηκαν τον Χριστό. Και για να μην τους ελέγξει μόνο επειδή ασέβησαν μέχρι το σημείο των προθέσεων, επέτρεψε να προχωρήσουν τα τολμήματα εναντίον του· διότι η ορμή τους ήταν παράλογη, και ο φθόνος τους ατίθασος· φέρνοντάς τον μάλιστα μέχρι την άκρη του όρους, επιχειρούσαν να τον ρίξουν στον γκρεμό. «

«Αφού έκλεισε το βιβλίο», είπε: «Σήμερα έχει εκπληρωθεί η γραφή αυτή στα αυτιά σας», διδάσκοντας ότι αυτός είναι ο λυτρωτής των ανθρώπινων ψυχών. Το ποιοι ήταν «εκείνοι που εγκατέλειψαν τον Κύριο», το δίδαξε ο λόγος στα προηγούμενα, λέγοντας: «Αλίμονο, έθνος αμαρτωλό, λαέ γεμάτε αμαρτίες, σπέρμα πονηρό, γιοι άνομοι· εγκαταλείψατε τον Κύριο και εξοργίσατε τον Άγιο του Ισραήλ». Σε αυτούς, λοιπόν, ο λόγος απειλεί συντέλεια, παντελή ερήμωση και συντριβή, όταν, ερχόμενοι σε συναίσθηση, «θα ντραπούν» για εκείνα με τα οποία οι πατέρες τους παλαιότερα ασεβούσαν, λατρεύοντας τα είδωλα. «Νιώθοντας ντροπή», θα παύσουν την όμοια με εκείνους πλάνη, γι' αυτό προστίθεται: «από τα είδωλά τους, τα οποία οι ίδιοι θέλησαν, και για τους κήπους, τους οποίους επιθύμησαν». Η ντροπή για τα αισχρά πράγματα, η οποία γεννήθηκε μέσα τους από συναίσθηση, επρόκειτο να τους επιφέρει τη μεταβολή της αναίσχυντης και αναιδούς προαιρέσεώς τους. Και μπορεί κανείς να διαπιστώσει στην πράξη το αποτέλεσμα της προφητείας· πράγματι, το έθνος των Ιουδαίων δεν ειδωλολατρεί πλέον όπως οι πατέρες τους, αλλά «ντράπηκαν» αληθινά, βλέποντας εκείνους που από τους πατέρες τους ακολουθούσαν τους δαίμονες, εννοώ τους εθνικούς, να έχουν μεταστραφεί στον λόγο της ευσέβειας μέσω της διδασκαλίας του Χριστού.

Εξαιτίας αυτού, ευλόγως ο Σωτήρας και Κύριός μας Ιησούς Χριστός αναφέρεται στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο να έχει διδάξει ότι η προφητεία εκπληρώθηκε στο πρόσωπό του, όταν «ήλθε στη Ναζαρέτ, όπου είχε ανατραφεί, και εισήλθε σύμφωνα με τη συνήθειά του την ημέρα του Σαββάτου στη συναγωγή, και σηκώθηκε για να αναγνώσει. Και του δόθηκε το βιβλίο του προφήτη Ησαΐα, το οποίο αφού άνοιξε, βρήκε το χωρίο: ‹Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι’ αυτό με έχρισε για να ευαγγελιστώ στους φτωχούς, με απέστειλε για να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση και στους τυφλούς ανάβλεψη, να αποστείλω τους συντετριμμένους ελεύθερους, να κηρύξω τον δεκτό ενιαυτό του Κυρίου›. Τότε, αφού έκλεισε το βιβλίο και το έδωσε πίσω στον υπηρέτη, κάθισε· και τα μάτια όλων μέσα στη συναγωγή ήταν προσηλωμένα σε αυτόν. Και άρχισε να τους λέει ότι σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή στα αυτιά σας. Και όλοι έδιναν μαρτυρία για αυτόν και θαύμαζαν για τα λόγια της χάριτος που εκπορεύονταν από το στόμα του». Εάν δε στρέψεις την προσοχή σου στον χρόνο που υποδηλώνεται από το: «σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή», θα διαπιστώσεις ότι κατά τον ίδιο ακριβώς καιρό, ‹μετά το βάπτισμά του στον Ιορδάνη, το Άγιο ‹Πνεύμα›, αφού κατήλθε με μορφή περιστεράς›, «έμεινε επάνω του». Έπειτα «αναχώρησε στην έρημο για να πειραστεί από τον διάβολο»· και στη συνέχεια ‹αφού ήλθε στη Ναζαρέτ ανέγνωσε› την προαναφερθείσα προφητεία. Γι’ αυτό ακριβώς προσέθεσε το: «σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή στα αυτιά σας».

Και σε αυτούς λοιπόν 〈αντί του πένθους θα δώσει δόξα και αντί της σποδού〉, την οποία πασπάλισαν πάνω τους κακουχώντας τον εαυτό τους κατά τις προς τον Θεό ικεσίες υπέρ του λαού, 〈θα δώσει έλαιο ευφροσύνης και αντί του πνεύματος της ακηδίας〉, μέσα στο οποίο, λόγω υπερβάλλουσας φιλανθρωπίας, κατέτρυχαν τους εαυτούς τους, 〈ένδυμα δόξας〉, στους ίδιους υπόσχεται 〈ότι θα δώσει〉 αυτά κατά την πρώτη του παρουσία ο Σωτήρας, έχοντας υποσχεθεί να το πράξει την 〈ημέρα〉 της 〈ανταποδόσεως〉. Εύλογα, αφού ανέγνωσε το μέρος της προφητείας, πρόσθεσε το εξής: «σήμερα εκπληρώθηκε αυτή η γραφή στα ώτα σας». Στη συνέχεια αυτών λέγεται: 〈και θα ονομαστούν Γενεές δικαιοσύνης, Φύτευμα Κυρίου προς δόξα〉· πότε δε 〈θα ονομαστούν〉 και ποιοι, παρά μόνον όσοι θα καταξιωθούν του 〈δεκτού ενιαυτού〉 και της 〈ημέρας της ανταποδόσεως〉; Κατά δε τον Σύμμαχο: 〈και θα ονομαστούν Ισχυροί της δικαιοσύνης, Φυτό Κυρίου για να δοξαστεί〉. 〈Και θα ανοικοδομήσουν αιώνιες ερήμους〉, τις ψυχές δηλαδή των άλλοτε 〈έρημων〉 εθνών. Γι' αυτό προσθέτει: 〈αυτές που προηγουμένως είχαν ερημωθεί θα τις ανορθώσουν· και θα ανακαινίσουν πόλεις έρημες, ερημωμένες επί γενεές〉· διότι πράγματι με όλα αυτά ο λόγος προαναγγέλλει τη μεταβολή από τα χειρότερα στα καλύτερα.

Βλέπεις πώς, με την εμφάνιση του Σωτηρίου, προφητεύει ότι θα υπάρξει επιστροφή από την αιχμαλωσία, σύμφωνα με τη σωτήρια φωνή που περιέχεται στον προφήτη ο οποίος μιλά εκ προσώπου Του: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε, με απέστειλε να ευαγγελιστώ στους φτωχούς, να κηρύξω στους αιχμαλώτους απελευθέρωση και στους τυφλούς ανάβλεψη»· την οποία προφητεία πήρε στα χέρια του ο ίδιος ο Σωτήρας στη συναγωγή των Ιουδαίων, και αφού διάβασε το χωρίο, την επισφράγισε λέγοντας: «Σήμερα εκπληρώθηκε η Γραφή αυτή στα αυτιά σας». Αφού λοιπόν λύθηκε η αιχμαλωσία, συγκροτούνται πλέον από αυτήν χοροί, οι οποίοι αναπέμπουν ύμνους στον ελευθερωτή Βασιλιά. «Και τότε θα αγαλλιάσει ο Ιακώβ, και θα ευφρανθεί ο Ισραήλ». Πότε όμως «τότε», παρά κατά τον καιρό της φανερωμένης ελευθερίας του λαού του Θεού, ώστε να κατανοήσεις ότι άλλος μεν είναι ο λαός που ελευθερώνεται, και άλλοι εκείνοι που ευφραίνονται για τη σωτηρία του; Διότι αυτό υποβάλλει το νόημα του λόγου που αναφέρει: «Όταν ο Θεός επιστρέψει την αιχμαλωσία του λαού Του», και τα εξής.

Αφού λοιπόν έτσι έχουν τα πράγματα, έχουν αποδοθεί και όσα αφορούν την προσευχή του Προφήτη, καθώς και όσα ειπώθηκαν πριν από την προσευχή. Διότι ο Κύριος ευνόησε τη γη του, αφού την αξίωσε ελέους και αλήθειας και όλων των υπολοίπων· αλλά και επανέφερε τις ανθρώπινες ψυχές από την αιχμαλωσία, καταργώντας κάθε πόλεμο, χαρίζοντας την ειρήνη, και διαρρηγνύοντας τα δεσμά και τους κλοιούς που δημιουργήθηκαν από την αμαρτία. Γι' αυτό και έχει συνδεθεί με το «Επανέφερες από την αιχμαλωσία τον Ιακώβ» το «Συγχώρησες τις ανομίες στον λαό σου» και το «Σκέπασες όλες τις αμαρτίες τους». Διότι η επιστροφή από την αιχμαλωσία δεν πραγματοποιήθηκε με κανέναν άλλον τρόπο παρά μόνο μέσω της άφεσης των αμαρτιών. Ότι δε και αυτά βρήκαν την εκπλήρωσή τους μέσω της επιφανείας του Σωτήρα μας, το δίδαξε ο Ίδιος στα Ευαγγέλια, όταν, αφού πήρε το βιβλίο του Ησαΐα και διάβασε το «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε· με απέστειλε για να ευαγγελιστώ τους φτωχούς, να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση», και τα εξής, πρόσθεσε λέγοντας: «Σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή στα αυτιά σας».

Το νέο άσμα, μετά την αιχμαλωσία, ας το ψάλουν σε όλη την οικουμένη εκείνοι που αξιώθηκαν τη νέα οικουμένη. Γι' αυτό αναφέρει η επιγραφή του ψαλμού: «Όταν οικοδομούνταν ο οίκος μετά την αιχμαλωσία». Όταν λοιπόν ο μέγας οίκος του Θεού, η Εκκλησία Του, επρόκειτο να οικοδομηθεί σε όλα τα έθνη μετά την αιχμαλωσία των ψυχών από τον μεγάλο και σοφό αρχιτέκτονα, τον Κύριο και Σωτήρα μας, για τον οποίο αναφέρει ο προφήτης: «Αυτός θα οικοδομήσει την πόλη μου και θα επαναφέρει τους αιχμαλώτους του λαού μου»· τότε ο ίδιος ο Σωτήρας, επειδή επρόκειτο να εκπληρώσει με έργα όσα είχαν προαναγγελθεί μέσω των προφητών, αφού πήρε στα χέρια Του και διάβασε την περικοπή του Ησαΐα, η οποία μιλούσε στο δικό Του πρόσωπο: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε· με απέστειλε να ευαγγελιστώ στους φτωχούς, να κηρύξω απελευθέρωση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς», αφού τύλιξε το βιβλίο μετά την ανάγνωση, είπε: «Σήμερα εκπληρώθηκε η Γραφή αυτή στα αυτιά σας»· διδάσκοντας ότι Αυτός είναι εκείνος που χρίστηκε, όχι με υλικό μύρο παρόμοια με αυτούς που λάμβαναν σωματικό χρίσμα, αλλά με το Πνεύμα της πατρικής θεότητας, και για αυτόν τον λόγο ονομάστηκε Χριστός· και ότι μέσω Αυτού κηρύχθηκε το Ευαγγέλιο στους αιχμαλώτους κατά την ψυχή, σύμφωνα με την προφητεία.

Ψ. ΛΑ΄. Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε· ※ ο Κύριος με απέστειλε για να ευαγγελιστώ στους πτωχούς, να θεραπεύσω τους συντετριμμένους στην καρδιά, να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση και στους τυφλούς ανάβλεψη, να κηρύξω το δεκτό έτος του Κυρίου και την ημέρα της ανταπόδοσης ※ στον Θεό μας· να παρηγορήσω όλους όσους πενθούν, να δοθεί σε όσους πενθούν στη Σιών δόξα αντί για στάχτη, έλαιο ευφροσύνης σε αυτούς που πενθούν, ένδυμα δόξας αντί για πνεύμα ακηδίας· και θα ονομαστούν γενεές δικαιοσύνης, φύτευμα του Κυρίου προς δόξαν. Ο Ιησούς, ο Χριστός του Θεού, ο οποίος προήλθε από τη ρίζα του Ιεσσαί, στον οποίο έχουν αναπαυθεί τα επτά πνεύματα του Θεού, αφού αγάπησε τη δικαιοσύνη και μίσησε την ανομία, εχρίσθη από τον Θεό και Πατέρα Του με το λεγόμενο πνευματικό έλαιο της αγαλλιάσεως. Ο Οποίος, παίρνοντας κάποτε στα χέρια Του τον Ησαΐα κατά τον χρόνο που είχε ενανθρωπήσει, και αφού ανέγνωσε την προκειμένη περικοπή, κλείνοντας το βιβλίο, λέει: «Σήμερα έχει εκπληρωθεί η γραφή αυτή», διότι Αυτός ήταν αληθώς εκείνος που απεστάλη από τον Πατέρα, για να ευαγγελιστεί τη βασιλεία των ουρανών στους πτωχούς τω πνεύματι, προς τους οποίους και έλεγε: «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών»· και για να θεραπεύσει τους συντετριμμένους στην καρδιά, για τους οποίους έχει ειπωθεί: «καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη ο Θεός δεν θα την καταφρονήσει».

Μάρτυρας των όσων αναφέρθηκαν θα μπορούσε να είναι με τα ίδια του τα λόγια ο Ησαΐας, ο οποίος αναφωνεί εκ προσώπου του Χριστού: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε για να φέρω το χαρμόσυνο μήνυμα στους φτωχούς, με απέστειλε να κηρύξω στους αιχμαλώτους απελευθέρωση και στους τυφλούς ανάβλεψη». Αυτήν την προφητεία, όταν κάποτε ο Σωτήρας μας τη διάβασε στη συναγωγή ενώπιον του πλήθους των Ιουδαίων, αφού «τύλιξε το βιβλίο» είπε: «Σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή στα αυτιά σας». Και πράγματι, αρχίζοντας από εκεί τη δική του διδασκαλία ευαγγελιζόταν στους φτωχούς, θέτοντας ως πρώτο ανάμεσα στους μακαρισμούς του το: «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών». Αλλά και σε εκείνους που βασανίζονταν από πονηρά πνεύματα, και σε όσους κρατούνταν στο παρελθόν από τους δαίμονες σαν αιχμάλωτοι, προκήρυσσε την απελευθέρωση, προσκαλώντας τους πάντες σε ελευθερία και λύση από τα δεσμά της κακίας με τα εξής λόγια: «Ελάτε προς εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω». Και στους τυφλούς παρείχε την ανάβλεψη, δωρίζοντας την όραση σε όσους είχαν φθαρμένα τα μάτια του σώματος, ενώ πνευματικά, σε εκείνους που παλαιότερα είχαν θαμπή όραση ως προς την αλήθεια, προσέφερε τη δυνατότητα να βλέπουν το φως της αληθινής ευσέβειας.

Και εδώ πάλι πρέπει να υπενθυμίσουμε τον Ησαΐα, ο οποίος είπε: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε για να ευαγγελισθώ στους φτωχούς, με απέστειλε για να θεραπεύσω τους συντετριμμένους στην καρδιά, να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση και στους τυφλούς ανάβλεψη». Αποδείξαμε και σε αυτά ότι οι μεν ιερείς από τους ανθρώπους, οι οποίοι παλαιότερα προσέρχονταν στη λατρεία του Θεού, χρίονταν με παρασκευασμένο έλαιο, ενώ εκείνος που φανερώνεται μέσα από την προφητεία λέγεται ότι έχει χριστεί με την ένθεη δύναμη. Και όλο αυτό αναφερόταν στον Σωτήρα μας, τον Ιησού, τον μόνο αληθινό Χριστό του Θεού, ο οποίος, όταν κάποτε στη συναγωγή των Ιουδαίων έλαβε το βιβλίο της προφητείας και ανέγνωσε την εν λόγω περικοπή, δίδαξε ότι το ανάγνωσμα εκπληρώθηκε στο πρόσωπό του. Διότι είναι γραμμένο ότι, αφού διάβασε, «τύλιξε το βιβλίο, το απέδωσε στον υπηρέτη και κάθισε· και τα μάτια όλων μέσα στη συναγωγή ήταν προσηλωμένα σε αυτόν. Και άρχισε να τους λέει ότι σήμερα έχει εκπληρωθεί η γραφή αυτή στα αυτιά σας».

Και με τις νεάνιδες και τις τυμπανίστριες υπονόησε τις ψυχές που παλαιότερα ζούσαν με τρόπο πιο σωματικό σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή, ονομάζοντάς τες αφενός νεάνιδες λόγω του νεαρού και ατελούς του φρονήματός τους, και αφετέρου τυμπανίστριες επειδή αναλώνονταν στη σωματική λατρεία. 〈Από τον Ησαΐα〉. «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε για να ευαγγελιστώ τους φτωχούς, με απέστειλε να κηρύξω απελευθέρωση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς, να θεραπεύσω τους συντετριμμένους στην καρδιά, να αναγγείλω δεκτό έτος Κυρίου και ημέρα ανταποδόσεως.» Και αυτήν την προφητεία ο ίδιος ο Κύριός μας ομολογεί ότι εκπληρώθηκε στο πρόσωπό του, όταν, αφού ήρθε «στη Ναζαρέτ, όπου είχε ανατραφεί, εισήλθε κατά τη συνήθειά του την ημέρα του Σαββάτου στη συναγωγή», και καθώς σηκώθηκε του δόθηκε το βιβλίο του προφήτη Ησαΐα. Και αφού το ξετύλιξε, διάβασε τα γεγραμμένα: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε για να ευαγγελιστώ τους φτωχούς, με απέστειλε να κηρύξω απελευθέρωση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς, να αποστείλω ελεύθερους τους καταπιεσμένους, να αναγγείλω δεκτό έτος Κυρίου. Και αφού τύλιξε το βιβλίο και το έδωσε πίσω στον υπηρέτη, κάθισε· και τα μάτια όλων στη συναγωγή ήταν προσηλωμένα επάνω του. Άρχισε δε να τους λέει, ότι σήμερα εκπληρώθηκε αυτή η γραφή στα αυτιά σας».

«Άρχισε δε να τους λέει, ότι σήμερα εκπληρώθηκε αυτή η Γραφή στα αυτιά σας.» Ήθελε, βέβαια, ο Κύριος να καταστήσει τον εαυτό Του φανερό στους Ισραηλίτες, και να δείξει ότι χρίστηκε από τον Θεό και Πατέρα για να σώσει αυτούς που βρίσκονται κάτω από τον ουρανό. Με θαυμαστό τρόπο, όμως, οικονομεί και αυτό. Εμφανίζοντας τον εαυτό Του, πριν από τους άλλους, σε εκείνους στη Ναζαρέτ με τους οποίους ανατράφηκε, ώστε να διδάξει και εμάς να ευεργετούμε πρώτα τους οικείους μας, και αυτούς να διδάσκουμε, και έπειτα να εκχέουμε τη φιλανθρωπία και στους υπόλοιπους. Όταν Του δόθηκε το βιβλίο, το ξετύλιξε και βρήκε όχι αυτό που έτυχε, αλλά αυτό που ο Ίδιος ήθελε. Διότι, μην νομίζεις ότι ανοίγοντας Εκείνος το βιβλίο βρέθηκε τυχαία εκείνο το σημείο, όπου ήταν γραμμένα τα σχετικά με Αυτόν, αλλά αυτό έγινε επειδή το θέλησε ο Ίδιος. Τι όμως ήταν γραμμένο; Ότι «πνεύμα Κυρίου με έχρισε», δηλαδή, με καθιέρωσε. Με όρισε για να φέρω το χαρμόσυνο μήνυμα στους φτωχούς, δηλαδή στα έθνη, τα οποία, μη έχοντας ούτε νόμο ούτε προφήτες, βρίσκονταν όντως σε μεγάλη φτώχεια. Οι δε συντετριμμένοι στην καρδιά ήταν ίσως εκείνοι από τον Ισραήλ, των οποίων η καρδιά προηγουμένως ήταν μεγάλη και υψηλή, και οίκος Θεού. Αργότερα, όμως, επειδή λάτρεψαν είδωλα και αμάρτησαν με ποικίλους τρόπους, η καρδιά τους συνετρίβη και γκρεμίστηκε, και αντί να είναι οίκος Θεού, έγινε σπήλαιο ληστών.

Ίσως βέβαια και ο μέλλων αιώνας, για τον οποίο κήρυξε ο Κύριος, λέγοντας: Εκείνη την ημέρα δεν θα με ρωτήσετε τίποτα. Και πάλι: Έρχεται ώρα που οι νεκροί θα αναστηθούν. Δεκτός δε είναι εκείνος ο ενιαυτός, δηλαδή επιθυμητός στους δικαίους και αξιαγάπητος, τον οποίο περιμένουν όλοι όσοι εργάζονται εδώ. Είναι δε και ο καιρός της ένσαρκης παρουσίας του Κυρίου δεκτός ενιαυτός, για τον οποίο ο Παύλος λέει: «Τώρα είναι καιρός ευπρόσδεκτος, τώρα είναι ημέρα σωτηρίας.» Αφού δε διάβασε αυτά, είπε: Σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή στα αυτιά σας, φανερώνοντας ξεκάθαρα τον εαυτό του στους ακροατές, ότι αυτός είναι για τον οποίο έχουν γραφτεί αυτά. «Και όλοι έδιναν μαρτυρία σε αυτόν. Και θαύμαζαν για τα λόγια της χάριτος που εκπορεύονταν από το στόμα του, και έλεγαν: Αυτός δεν είναι ο υιός του Ιωσήφ; Και είπε προς αυτούς: Οπωσδήποτε θα μου πείτε την παραβολή αυτή: Ιατρέ, θεράπευσε τον εαυτό σου. Όσα ακούσαμε ότι έγιναν στην Καπερναούμ, κάνε τα και εδώ στην πατρίδα σου. Είπε δε:»