Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 4:25

Λέει ο Απόστολος: «Η βασιλεία του Θεού δεν βρίσκεται στα λόγια.» Είπε ο αββάς Μακάριος: Αυτόν που πιστεύει ορθά και εργάζεται με ευσέβεια, ο Ιησούς δεν τον παραδίδει στα πάθη και στα χέρια των δαιμόνων. Ο Κύριος είπε ότι «Στις ημέρες του Ηλία υπήρχαν πολλές χήρες στον Ισραήλ, και σε καμία από αυτές δεν στάλθηκε, παρά μόνο σε εκείνη στα Σάρεπτα της Σιδώνος, αν και ήταν Ελληνίδα.» Και πάλι είπε: «Στις ημέρες του Ελισσαίου, υπήρχαν πολλοί λεπροί στον Ισραήλ, και κανείς τους δεν καθαρίστηκε, παρά μόνο ο Νεεμάν ο Σύρος.» Αν και ήταν αλλογενής, όμως πίστεψε. Επομένως νόμισα ότι ξενιτεύτηκες, άφησες την αυτοδικαίωση και κέρδισες ταπείνωση. Και όπως βλέπω από τους λογισμούς σου, είσαι ο ίδιος όπως παλιά, ή και χειρότερος. Εάν ο Θεός εξέλεξε τα μωρά, τα εξουθενωμένα και τα μηδαμινά του κόσμου, είναι φανερό ότι απέρριψε τα ένδοξα και εκείνα για τα οποία καυχώνται οι άνθρωποι. Επομένως, όσα αρέσουν στους ανθρώπους δεν αρέσουν στον Θεό. Αλλά όσα ατιμάζονται από τους ανθρώπους για χάρη του Θεού, χαίρουν μακαρισμού ενώπιον του Θεού, καθώς λέει: «Μακάριοι είστε όταν σας αφορίσουν οι άνθρωποι και σας μισήσουν και αποβάλουν το όνομά σας ως πονηρό, για χάρη του ονόματός μου. Χαρείτε και σκιρτήστε, διότι έτσι συμπεριφέρονταν στους προφήτες οι πατέρες τους.» Συναναστράφηκες μαζί μας για όχι λίγο χρόνο. Ερεύνησε την καρδιά σου, ποιον λόγο ή ποια συμβουλή έλαβες από εμάς που να σε αποκόπτει από την οδό του Θεού;

Κεφάλαιο Εʹ. ΛΟΥΚΑΣ. Επ' αληθείας σας λέω, ότι πολλές χήρες υπήρχαν κατά τις ημέρες του Ηλία στον Ισραήλ, όταν έκλεισε ο ουρανός για τρία χρόνια και έξι μήνες, με αποτέλεσμα να γίνει μεγάλος λιμός σε όλη τη γη, και σε καμία από αυτές δεν στάλθηκε ο Ηλίας, παρά μόνο στα Σάρεπτα της Σιδώνας σε μια γυναίκα χήρα.

λ.> (A f. 78, B f. 51 b, C f. 113 b, H f. 238) Ήταν κοινή παροιμία μεταξύ των Ιουδαίων, που είχε επινοηθεί για λόγους αστεϊσμού· διότι σε εκείνους από τους ιατρούς που αρρώσταιναν, μερικοί φώναζαν: «Ιατρέ, θεράπευσε τον εαυτό σου». Σαν να τους έθετε λοιπόν αυτό το ρητό ο Χριστός, έλεγε: Θέλετε να γίνουν από εμένα πολλά θαύματα, μάλιστα σε εσάς, ανάμεσα στους οποίους και ανατράφηκα· αλλά γνωρίζω το κοινό πάθος, που συμβαίνει βέβαια σε όλους· διότι καταφρονούνται πάντοτε κάπως ακόμη και τα εξαίρετα πράγματα, όταν δεν σπανίζουν σε κάποιους, αλλά τα έχουν άφθονα στη διάθεσή τους. Έτσι συμβαίνει και με τους ανθρώπους· διότι εκείνος που είναι οικείος και παρών διαρκώς, στερείται πολλές φορές την οφειλόμενη σε αυτόν τιμή από εκείνους που τον γνωρίζουν.—Τους έλεγξε λοιπόν επειδή έλεγαν ασύνετα τέτοια λόγια: «Δεν είναι αυτός ο γιος του Ιωσήφ;» Εντούτοις, παραμένει προσηλωμένος στον σκοπό της μυσταγωγίας και λέει: «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, ότι κανείς προφήτης δεν είναι δεκτός στην πατρίδα του.» <Πολλές χήρες υπήρχαν κατά τις ημέρες του Ηλία, κ.λπ.

Τι σημαίνει το «να ανοίξει» και τι υποδηλώνεται με το «να κλείσει»; Διότι είναι φανερό ότι εκείνο που κλείνεται, ανοίγεται, και εκείνο που ανοίγεται, κλείνεται. Επειδή λοιπόν, όταν κάποτε κατά τους χρόνους του Ηλία επικρατούσε ατμός, έτσι αναφέρει η Γραφή, ότι «Έκλεισε ο ουρανός για τρία έτη και έξι μήνες»· αυτό θεωρώ πως εννοεί ο λόγος της Γραφής, ότι δηλαδή άνοιξαν οι καταρράκτες του ουρανού, όπως ακριβώς έκλεισε κατά την περίοδο της ανομβρίας.

Διότι δεν σημαίνει ότι, αν έχουμε δυνατό σώμα, είμαστε και γενναίοι. Επειδή αυτή την αρετή την έχει μόνο εκείνος που διαθέτει την εσωτερική δύναμη, ακόμη κι αν είναι κατάκοιτος στο κρεβάτι· διότι χωρίς αυτήν, ακόμη κι αν κάποιος ξεριζώνει ολόκληρο βουνό με τη σωματική του ρώμη, θα έλεγα ότι δεν είναι καθόλου πιο δυνατός από ένα κοριτσάκι ή μια ταλαίπωρη γριούλα. Διότι ο πρώτος παλεύει με ασώματα κακά, ενώ ο δεύτερος δεν τολμά ούτε να τα αντικρίσει. Και για να μάθεις ότι αυτός είναι ο ορισμός της ανδρείας, βγάλε το συμπέρασμα από αυτό ακριβώς το παράδειγμα. Διότι τι θα μπορούσε να είναι πιο γενναίο από εκείνη τη γυναίκα, η οποία στάθηκε με γενναιότητα απέναντι στην τυραννία της φύσης, και στη βία της πείνας, και στην απειλή του θανάτου, και αποδείχθηκε ισχυρότερη από όλα αυτά; Άκουσε λοιπόν πώς την εγκωμιάζει ο Χριστός. «Πολλές χήρες», λέει, «υπήρχαν κατά τις ημέρες του Ηλία, και σε καμία δεν στάλθηκε ο προφήτης, παρά μόνο σε εκείνη». Να πω κάτι σπουδαίο και παράδοξο; Αυτή προσέφερε περισσότερα στη φιλοξενία από τον πατέρα μας τον Αβραάμ. Διότι δεν έτρεξε στο κοπάδι, όπως εκείνος, αλλά με εκείνη τη χούφτα ξεπέρασε όλους όσους φημίζονταν για τη φιλοξενία τους. Διότι εκείνος μεν υπερείχε, επειδή είχε τάξει τον εαυτό του σε αυτό το έργο· αυτή όμως, επειδή δεν λυπήθηκε ούτε τα παιδιά της χάριν του ξένου, και μάλιστα χωρίς να προσδοκά τα μέλλοντα αγαθά. Εμείς, όμως, ενώ υπάρχει η Βασιλεία, ενώ μάς απειλεί η γέεννα, και, το σημαντικότερο από όλα, ενώ ο Θεός έχει κάνει τόσα πολλά για εμάς, και ευφραίνεται και χαίρεται με αυτά, έχουμε περιπέσει σε ραθυμία.

β'. Στο δε κατά Λουκάν παραθέτει και παραδείγματα αυτού του γεγονότος, λέγοντας ότι ούτε ο Ηλίας πήγε στους οικείους του, αλλά στην αλλόφυλη χήρα· ούτε από τον Ελισσαίο θεραπεύτηκε κάποιος άλλος λεπρός, παρά μόνον ο αλλόφυλος Νεεμάν· και οι Ισραηλίτες ούτε ευεργετήθηκαν, ούτε ευεργέτησαν, αλλά οι ξένοι. Αυτά δε τα λέγει, καταδεικνύοντας παντού την πονηρή τους συνήθεια, και ότι τίποτε το καινούργιο δεν συμβαίνει στην περίπτωσή του.

Άκουσες λοιπόν και σήμερα τον Χριστό να ομιλεί και να υπαινίσσεται ακριβώς αυτό. Διότι, καθώς απευθυνόταν προς τους Ιουδαίους που δυσανασχετούσαν, έλεγε: «Πολλές χήρες υπήρχαν κατά τις ημέρες του Ηλία, και σε καμία δεν στάλθηκε ο Ηλίας, παρά μόνο στη χήρα στα Σάρεπτα της Σιδώνας». Αλλά ίσως κάποιος να απορούσε με το εξής: γιατί άραγε, αυτόν που έδειξε τέτοιο ζήλο για τη δόξα του Θεού, τον άφησε ο Θεός να θλίβεται και να στενοχωρείται, στέλνοντάς τον άλλοτε στον χείμαρρο, άλλοτε στη χήρα και άλλοτε σε άλλη περιοχή, αναγκάζοντάς τον να αλλάζει συνεχώς τόπους σαν κάποιον μετανάστη; Διότι, για το ότι πράγματι θλιβόταν και στενοχωρούνταν, άκουσε και τον Παύλο που λέει: «Περιπλανήθηκαν με προβιές, με δέρματα κατσικιών, στερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι».

«Αλήθεια σας λέω ότι κανένας προφήτης δεν είναι δεκτός στην πατρίδα του. Και με αλήθεια σας λέω, πολλές χήρες υπήρχαν στις ημέρες του Ηλία στον Ισραήλ, όταν έκλεισε ο ουρανός για τρία χρόνια και έξι μήνες, με αποτέλεσμα να γίνει μεγάλος λιμός σε όλη τη γη, και σε καμία από αυτές δεν στάλθηκε ο Ηλίας, παρά μόνο στα Σάρεπτα της Σιδώνας σε μια γυναίκα χήρα. Επίσης, πολλοί λεπροί υπήρχαν επί του προφήτη Ελισσαίου στον Ισραήλ, και κανένας από αυτούς δεν καθαρίστηκε, παρά μόνο ο Νεεμάν ο Σύρος.» Και γέμισαν όλοι από θυμό μέσα στη Συναγωγή ακούγοντας αυτά. Και αφού σηκώθηκαν, τον έβγαλαν έξω από την πόλη και τον οδήγησαν μέχρι την άκρη του βουνού, πάνω στο οποίο είχε χτιστεί η πόλη τους, για να τον κατακρημνίσουν. Εκείνος όμως, περνώντας ανάμεσά τους, αναχώρησε.» Ακούγοντας τα λεγόμενα από τον Χριστό τα πλήθη, θαύμαζαν με τα λόγια της χάριτος. Ενώ δε θαύμαζαν, τον χλεύαζαν, λέγοντας: «Δεν είναι αυτός ο γιος του μαραγκού;» Αν και τι τον εμπόδιζε να είναι θαυμαστός και άξιος προσκυνήσεως;