Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 4:5

Μέσω της βρώσης νικηθήκαμε στο πρόσωπο του Αδάμ· μέσω της εγκράτειας νικήσαμε στο πρόσωπο του Χριστού.—(A f. 74 b, H f. 226) Με τις τροφές από τη γη τρέφεται το γήινο σώμα μας, και αναζητά προς στήριξη το συγγενικό του· η λογική ψυχή όμως με τον θείο λόγο ενδυναμώνεται προς την πνευματική ευεξία· διότι οι μεν τροφές από τη γη τρέφουν το συγγενικό τους σώμα, ενώ οι άνωθεν και εξ ουρανού τονώνουν το πνεύμα. Τροφή του νου είναι ο λόγος του Θεού, και άρτος πνευματικός, που στηρίζει την καρδιά του ανθρώπου, σύμφωνα με όσα υμνούνται στη βίβλο των Ψαλμών· τέτοιες λέμε ότι είναι και οι τροφές των ίδιων των αγίων αγγέλων. <Του έδειξε όλες τις βασιλείες της οικουμένης.> (A f. 74 b, H f. 227) Αλλά, ω κακούργε, και πονηρέ, και αλιτήριε, πώς τόλμησες στον Κύριο όλης της κτίσης να δείξεις όλες τις βασιλείες και να πεις ότι: Όλα αυτά είναι δικά μου· τώρα λοιπόν εάν πέσεις και με προσκυνήσεις, θα σου τα δώσω; Πώς υπόσχεσαι αυτά που δεν είναι δικά σου; Ποιος σε κατέστησε κληρονόμο της βασιλείας του Θεού;

Διότι «τα φαγητά του», σύμφωνα με το γεγραμμένο, «είναι εκλεκτά»· και σαγηνεύοντας, τρόπον τινά, τον αιχμαλωτισμένο και πεπτωκότα νου, για να μην απομακρυνθεί από τη δουλεία σε αυτές, αποβλέποντας υπερβολικά προς την ελευθερία. Άλλοτε πάλι προσφέρουν άφθονα τις γήινες ηδονές και τον εμπλουτίζουν, κατά κάποιον τρόπο, με μάταιες απολαύσεις, όπως ακριβώς και οι άρχοντες των Αιγυπτίων, όταν ο μακάριος Αβραάμ έχασε τη σύζυγό του, κολακεύοντάς τον με τιμές και προσφορές δώρων, ήθελαν να τον απομακρύνουν από την υπερβολική λύπη. Έχει γραφτεί, άλλωστε, ότι «Και τον Αβραάμ τον μεταχειρίστηκαν καλά εξαιτίας της» –προφανώς εννοεί τη Σάρρα– «και απέκτησε πρόβατα και μοσχάρια, και όνους, και δούλους, και δούλες, και ημιόνους, και καμήλες». Διότι ο Σατανάς, πλεονεκτώντας μας στα πιο καίρια ζητήματα, και αποστερώντας μας κατά κάποιον τρόπο από την ελεύθερη γέννηση και την καρποφορία, υποτάσσει από πλεονεξία τον ευγενή νου στις δικές του ύβρεις και ασέλγειες, δεσμεύοντάς τον με την απόλαυση των επίγειων αγαθών. Μάλιστα, έφτασε κάποτε σε τέτοιο σημείο μανίας, ώστε να υποβάλει σε πειρασμό τον ίδιο τον Χριστό. «Διότι, αφού τον ανέβασε», λέει η Γραφή, «του έδειξε όλα τα βασίλεια της οικουμένης μέσα σε μια στιγμή, και του είπε ο διάβολος: Σε εσένα θα δώσω όλη αυτή την εξουσία και τη δόξα τους, διότι έχουν παραδοθεί σε εμένα, και σε όποιον θέλω, τα δίνω. Εάν λοιπόν εσύ με προσκυνήσεις, θα γίνουν όλα δικά σου». ΠΑΛΛ. Πράγματι, έτσι είναι.

Δίδαξέ τον όσα δεν έχει μάθει· αντιπαράθεσέ του τον ζωοποιό Λόγο, ο οποίος είναι ο άρτος που στέλνεται από τον ουρανό και χαρίζει τη ζωή στον κόσμο. Εάν σε επιβουλεύεται μέσω της κενοδοξίας (διότι και Εκείνον, όταν τον ανέβασε στο πτερύγιο του ναού, του είπε «πέσε κάτω», με σκοπό την επίδειξη της θεότητάς Του), πρόσεξε να μην γκρεμιστείς εξαιτίας της έπαρσης. Εάν το πετύχει αυτό, δεν θα σταματήσει ως εκεί. Είναι άπληστος, επιτίθεται στα πάντα. Δελεάζει στην αρχή με το καλό, αλλά καταλήγει στο πονηρό. Αυτός είναι ο τρόπος της μάχης του. Αλλά ο ληστής είναι και έμπειρος στις Γραφές. Από εκεί προέρχεται το «Γέγραπται» για τον άρτο· από εδώ το «Γέγραπται» για τους αγγέλους. Διότι έχει γραφτεί, λέει, ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους. Ω σοφιστή της κακίας! Πώς απέκρυψες τη συνέχεια; Διότι εγώ το κατανοώ απόλυτα, έστω κι αν εσύ το αποσιωπάς, ότι θα πατήσω πάνω σε ασπίδα και βασιλίσκο, και θα καταπατήσω φίδια και σκορπιούς, οχυρωμένος από την Τριάδα. Εάν προσπαθεί να σε καταβάλει μέσω της απληστίας, δείχνοντάς σου όλες τις βασιλείες σε μία στιγμή του χρόνου και με μία ματιά σαν να ανήκουν σε αυτόν, απαιτώντας την προσκύνησή σου, περιφρόνησέ τον ως πένητα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ'. Περί της νηστείας και του πειρασμού του Σωτήρος. Περί του Ιησού που οδηγήθηκε από τους Ιουδαίους στο όρος, και πέρασε ανάμεσά τους. Περί αυτού που είχε πνεύμα δαιμονίου. Περί της πεθεράς του Πέτρου. Περί εκείνων που θεραπεύτηκαν από ποικίλες ασθένειες. «Ο Ιησούς, πλήρης Αγίου Πνεύματος, επέστρεψε από τον Ιορδάνη και οδηγούνταν υπό του Πνεύματος στην έρημο, πειραζόμενος επί σαράντα ημέρες από τον διάβολο. Και δεν έφαγε τίποτα εκείνες τις ημέρες· και όταν αυτές ολοκληρώθηκαν, ύστερα πείνασε. Και του είπε ο διάβολος: Αν είσαι Υιός του Θεού, πες σε τούτη την πέτρα να γίνει ψωμί. Και ο Ιησούς του αποκρίθηκε, λέγοντας: Είναι γραμμένο ότι ο άνθρωπος δεν θα ζήσει μόνο με ψωμί, αλλά με κάθε λόγο του Θεού. Και αφού τον ανέβασε ο διάβολος σε υψηλό όρος, του έδειξε όλα τα βασίλεια της οικουμένης σε μια στιγμή χρόνου, και του είπε ο διάβολος: Σε σένα θα δώσω όλη αυτή την εξουσία, και τη δόξα τους, διότι σε εμένα έχει παραδοθεί, και σε όποιον θέλω τη δίνω· εσύ, λοιπόν, αν με προσκυνήσεις, θα γίνει όλη δική σου. Και αποκριθείς ο Ιησούς του είπε: Πήγαινε οπίσω μου, Σατανά· διότι είναι γραμμένο: Κύριον τον Θεό σου θα προσκυνήσεις, και αυτόν μόνο θα λατρεύσεις.»