Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 5:10

Εκείνος δε είπε: «Μην φοβάσαι», ενθαρρύνοντάς τον ότι δεν έχει απορριφθεί, αλλά ότι μπορεί ακόμη να ανταποκριθεί στην κλήση, διότι, λέει, από τώρα και στο εξής θα αλιεύεις ανθρώπους· τότε που έκαναν νόημα και στους συνεταίρους τους στο άλλο πλοίο να έλθουν για να βοηθήσουν στη σύλληψη της ίδιας ψαριάς. Διότι ήταν συνεργάτες του Σίμωνα, όπως λέει· όπως ακριβώς και προηγουμένως έχει δηλωθεί από εμένα μέσα από αυτήν την πραγμάτευση, ότι δηλαδή δύο τον ακολούθησαν έχοντας ακούσει από τον Ιωάννη, εκ των οποίων των δύο ο ένας ήταν ο Ανδρέας, όπως είπαμε, έχοντας συμπεράνει με τον καλύτερο τρόπο ότι ο άλλος ήταν πάλι ίσως ένας από τους γιους του Ζεβεδαίου, εξαιτίας του ότι ήταν συνεργάτης, μέτοχος και συνεταίρος. Και τελικά μετά από όλα αυτά, αφού εγκατέλειψαν οι τέσσερις τα πλοία και γενικώς τα πάντα, όπως λέει, αφήνοντάς τα στη στεριά τον ακολούθησαν, όπως αναφέρει η μαρτυρία του Λουκά. Ώστε αποδεικνύεται πλήρως ότι καμία στρεβλότητα ούτε αντίφαση δεν βρίσκεται στα άγια Ευαγγέλια ούτε από την πλευρά των ευαγγελιστών, αλλά τα πάντα είναι σαφή. Υπάρχουν, ωστόσο, χρονικά διαστήματα· διότι από εκείνο το σημείο και έπειτα, αφού ο Πέτρος και ο Ιωάννης με τους συν αυτοίς ενώθηκαν μαζί του και τον ακολουθούσαν, άρχισε να διδάσκει σε όλη τη Γαλιλαία και στην Ιουδαία, και καθώς πλέον το κήρυγμα εξαπλωνόταν, επιτελούσε τα επόμενα θεία σημεία. Ώστε η ακολουθία των γεγονότων έχει εξάπαντος ως εξής: 16.

Όταν δε «έκλεισαν στα δίχτυα μεγάλο πλήθος ψαριών» και τα δίχτυα άρχισαν να σχίζονται, βαρύνοντας από το πλήθος, κάλεσαν για βοήθεια εκείνους που βρίσκονταν στο διπλανό πλοίο, και έπειτα, αφού ανέσυραν τα ψάρια, γέμισαν και τα δύο σκάφη, σε σημείο που να κινδυνεύουν να βυθιστούν. Εξαιτίας αυτών, ο Πέτρος, γεμάτος θαυμασμό, εξεπλάγη και ομολογούσε τον εαυτό του ανάξιο της σωτήριας επιβίβασης του Κυρίου. Ο δε Ιησούς, σαν να του έδειχνε την εικόνα του μέλλοντος, του διασαφηνίζει και την ερμηνεία της, και του λέει: «Μη φοβάσαι· από τώρα και στο εξής ανθρώπους θα ζωγρείς»· [Προς όλους δε είπε: Ελάτε πίσω μου και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων.] Γαλιλαίους άνδρες, [ευτελείς και αγροίκους,] που δεν γνώριζαν τίποτα περισσότερο από τη συριακή γλώσσα, αλλά και που ασκούσαν το ταπεινό [και ευτελές] επάγγελμα της αλιείας, ευλόγως ο Σωτήρας μας υποσχόταν ότι θα τους καταστήσει θηρευτές ανθρώπων και κήρυκες της διδασκαλίας Του· και το έπραξε χωρίς να διαψεύσει την υπόσχεσή Του, παρουσιάζοντας την ενεργητική δύναμη του Θεού μέσα από ένα γεγονός που υπερκαλύπτει κάθε ανθρώπινη ικανότητα. Διότι, εάν προσελκύοντας κάποιους λογίους και σοφούς, ή ακόμη και ανθρώπους ένδοξους και πλούσιους μεταξύ των Ιουδαίων, χρησιμοποιούσε αυτούς ως δασκάλους των λόγων Του, θα ήταν ίσως φυσικό να θεωρηθεί το όλο εγχείρημα ως ανθρώπινη μάλλον επινόηση.

Και το έργο της ένθεης δύναμής του δεν άργησε να το παρουσιάσει, εκπληρώνοντας με τα έργα αυτά ακριβώς που είχαν προαναγγελθεί με τα λόγια, έτσι ώστε σε σύντομο χρονικό διάστημα ολόκληρη η οικουμένη των ανθρώπων να αποκτήσει αναρίθμητα πλήθη από εκείνους που αλιεύθηκαν από αυτούς τους φτωχούς και απλοϊκούς άνδρες, και να γεμίσει από εκκλησίες κάθε τόπος, Ελλήνων και βαρβάρων, χάρη σε εκείνη τη μία υπόσχεση της θεϊκής φωνής, με την οποία δεν υποσχέθηκε ότι απλώς θα διδάξει τους μαθητές του, αλλά ότι ο ίδιος θα τους κάνει αλιείς ανθρώπων. Ώστε, όχι μόνο προέγνωσε και προφήτευσε το μέλλον, αλλά αποδείχθηκε και αυτουργός αυτής της σπουδαίας γνώσης, και μίλησε με τον λόγο και έπραξε με το έργο, και παρουσίασε το μέλλον μέσω συμβόλου και εικόνας και το εκπλήρωσε με την ίδια την πράξη. Διότι σε εκείνους που παλαιότερα είχαν κοπιάσει μέσα στο σκοτάδι, δίχως το φως της αλήθειας και τη γνώση του Θεού, σαν μέσα στη νύχτα, και δεν είχαν μπορέσει να αλιεύσουν κανέναν για τη σωτηρία, αφού έκανε να λάμψει το δικό του φως, τους προστάζει, τώρα που βρίσκονταν στο φως και στην ημέρα, έχοντας θάρρος όχι στη δική τους τέχνη, αλλά στον δικό του λόγο, να ρίξουν τα δίχτυα στον βυθό. Αυτοί δε συγκέντρωσαν τόσο μεγάλα πλήθη ψαριών, ώστε να σχίζονται τα αλιευτικά τους εργαλεία, και να κινδυνεύουν τα πλοία να βυθιστούν από το βάρος. Και επειδή αυτά που συνέβαιναν κατ' αυτόν τον τρόπο οδηγούσαν τον Πέτρο σε μεγάλη έκπληξη και φόβο, του λέει ο Σωτήρας: «Αλλά αυτά ας μη σε εκπλήσσουν ακόμη».

Διότι αυτά αποτελούν ακόμη παιδαριώδεις ασχολίες και εικόνες αυτών που μέλλουν να συμβούν. Διότι τα μεν ψάρια αυτά είναι άφωνα και άλογα, και τα σκάφη τούτα και τα δίχτυα είναι κατασκευασμένα από άψυχη ύλη, αλλά τα πρότυπά τους δεν είναι τέτοια. Λίγο αργότερα, λοιπόν, ή μάλλον από τώρα κιόλας «από του νυν ανθρώπους θα αλιεύεις ζωντανούς», έχοντας απαλλαγεί από αυτή τη μοχθηρή και ανωφελή αλιεία και έχοντας γίνει θηρευτής λογικών όντων αντί για άλογα. Και αυτούς που θα αλιευθούν από εσένα δεν θα τους ανασύρεις πλέον από τα βάθη της θάλασσας, αλλά από την αλμυρή πίκρα της ζωής και από τους σκοτεινούς μυχούς της αθεΐας και της κακίας, βγάζοντάς τους στο νοερό φως και στην καθαρή πνοή· ή μάλλον θα τους αλιεύσεις ζωντανούς, διότι θα τους προσφέρεις ζωή και όχι θάνατο. Διότι τα μεν ψάρια του πελάγους, που προηγουμένως ζούσαν στο σκοτάδι και στον βυθό, αμέσως μόλις έλθουν σε επαφή με το φως και τον αέρα πεθαίνουν, ενώ όσοι από τους ανθρώπους αλιευθούν από εσένα, μεταβαίνοντας από το σκοτάδι της άγνοιας, θα αλιευθούν για μια ένθεη ζωή. Γι’ αυτό και λέει: «από τώρα ανθρώπους θα αλιεύεις ζωντανούς». [ ] Αυτά τα προανήγγειλε με θεϊκή δύναμη ο Σωτήρας, αυτά ο Ίδιος απέδειξε με τα έργα Του ότι είναι αξιόπιστα και αληθινά. Εκείνος, λοιπόν, ο ψαράς με το δίχτυ, ο αλιέας, ο Σύρος, αντί για το κυνήγι των ψαριών, πόσες μυριάδες ανθρώπων σαγήνευσε με τα δίχτυα των απόρρητων λόγων που πλέχτηκαν με θεϊκή δύναμη, είναι αδύνατον να συμπεριληφθεί σε αριθμό. Διότι τα φαινόμενα αποτελούν εικόνα των αδήλων.

Τι κάνει λοιπόν ο Κύριος; Επειδή απέδειξε ότι αυτός ούτε εξέπεσε από την αγάπη προς Αυτόν και ότι απέκτησε την ταπείνωση, εκπληρώνει φανερά την υπόσχεση που του είχε δώσει από παλιά και του λέει: «ποίμαινε τα αρνία μου». Διότι, όταν ονομάζει οικοδομή το σύνολο εκείνων που πιστεύουν σε Αυτόν, υπόσχεται να τον θέσει ως θεμέλιο, λέγοντας: «εσύ είσαι ο Πέτρος, και πάνω σε αυτή την πέτρα θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου». Όταν πάλι ο λόγος αφορά την αλιεία, τον καθιστά αλιέα ανθρώπων, λέγοντας: «από τώρα ανθρώπους θα αλιεύεις». Και όταν κάνει τους δικούς του πρόβατα, καθιστά τον Πέτρο ποιμένα, λέγοντας: «ποίμαινε τα αρνία μου, ποίμαινε τα πρόβατά μου». Μπορούμε να αντιληφθούμε, αδελφοί, και από αυτό, πόσο πολύ επιθυμεί ο Κύριος τη σωτηρία μας, σε τέτοιο σημείο ώστε και από εκείνους που Τον αγαπούν να μην ζητά τίποτε άλλο παρά το να μας καθοδηγούν προς σωτήρια νομή και μάνδρα.

Απορία. Για ποιο λόγο οι ευαγγελιστές εκθέτουν με διαφορετικό τρόπο την κλήση των αποστόλων; Ο μεν Ματθαίος λέει ότι ο Κύριος είπε: «Ελάτε οπίσω μου, και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων». Ο δε Λουκάς, μετά την άγρα των ιχθύων, εξιστόρησε ότι ο Κύριος είπε στον Πέτρο: «Από τώρα και στο εξής θα αλιεύεις ανθρώπους».

Διότι εσύ μεν τραβάς από τη ζωή προς τον θάνατο, εγώ δε από τον θάνατο προς τη ζωή. Μη φοβάσαι, Σίμων, από τούδε και στο εξής ανθρώπους θα αλιεύεις. Εγκατάλειψε τη λίμνη, σαγήνευσε την οικουμένη· σύντριψε το καλάμι και ετοίμασε τον σταυρό· διάσπασε την ορμιά και κήρυξε την ευσέβεια· πέταξε το αγκίστρι και θεράπευσε ασθένειες· μίσησε τα δίχτυα και σφυρηλάτησε τα ουράνια κλειδιά· έξελθε από το πλοίο και είσελθε στην Εκκλησία. Μη φοβάσαι, Σίμων, από τούδε και στο εξής ανθρώπους θα αλιεύεις. Ω, της δυνάμεως του Κυρίου!

Ομοίως δε και τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, τους υιούς του Ζεβεδαίου, οι οποίοι ήταν συνεργάτες του Σίμωνα· και είπε προς τον Σίμωνα ο Ιησούς:

«Μη φοβάσαι, από τώρα θα ψαρεύεις ανθρώπους· και αφού έφεραν τα πλοία στη στεριά, τα άφησαν όλα και τον ακολούθησαν.» Ο Κύριος αποφεύγει τη δόξα, αυτή όμως τόσο περισσότερο τον καταδιώκει. Επειδή, λοιπόν, το πλήθος τον πίεζε, εισέρχεται στο πλοίο, ώστε από το πλοίο να διδάσκει αυτούς που στέκονταν στην παραλία, έχοντας όλους απέναντί του, χωρίς κανείς να βρίσκεται πίσω του. Αφού δε δίδαξε το πλήθος από το πλοίο, δεν αφήνει χωρίς ανταμοιβή τον ιδιοκτήτη του πλοίου, αλλά τον ευεργετεί διπλά: και επειδή του χάρισε πλήθος ψαριών και επειδή τον έκανε μαθητή του. Θαύμασε την οικονομία του Κυρίου, πώς ελκύει τον καθένα μέσα από τα οικεία και γνώριμά του πράγματα· διότι, όπως προσέλκυσε τους μάγους μέσω του αστέρα, έτσι προσέλκυσε και τους αλιείς μέσω των ψαριών. Πρόσεξε και την επιείκεια του Χριστού, πώς παρακαλεί τον Πέτρο να ανοιχτεί από τη στεριά· διότι το ρήμα «ερώτησε» πρέπει να το κατανοήσεις με την έννοια του «παρακάλεσε». Αλλά και ο Πέτρος πόσο ευπειθής ήταν, ώστε να δεχθεί στο πλοίο του έναν άνθρωπο που δεν γνώριζε και να τον υπακούσει στα πάντα· διότι, όταν του είπε να προχωρήσει στα βαθιά, δεν δυσανασχέτησε, ούτε είπε: Αφού κοπίασα όλη τη νύχτα και δεν κέρδισα τίποτα, τώρα θα σε υπακούσω και θα υποβάλω τον εαυτό μου σε νέους κόπους;