Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 5:14

Απόκριση του Ιωάννη: Αδελφέ, είθε να σου δώσει ο Θεός να ακούσεις, να κατανοήσεις και να κάνεις πράξη όσα σου λέγονται. Αυτό είναι δικαίωση και κατάκριση. Δικαίωση μεν, διότι θεωρείς τον εαυτό σου άξιο της διηγήσεως. Κατάκριση δε, διότι λες: «Και πώς αυτός διηγείται;» Και δεν θυμάσαι ότι «το Πνεύμα όπου θέλει πνέει;» Μπορείς να μου πεις γιατί ο Κύριος, όταν θεράπευε κάποιους, τους πρόσταζε αυστηρά να μην πουν σε κανέναν το γεγονός, ενώ σε άλλον είπε: «Πήγαινε, δείξε τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε δώρο για τον καθαρισμό σου», και πάλι «για να χρησιμεύσει ως μαρτυρία σε αυτούς», και «Διηγήσου όσα σου έκανε ο Θεός;» Αυτά, λοιπόν, που λέγονται από τον αββά είναι προς ωφέλεια εκείνων που τα ακούνε με φόβο Θεού, αλλά προς κατάκριση εκείνων που δεν τα δέχονται με πίστη. Και ακόμη δεν μπορείς να τα διακρίνεις αυτά, διότι ακόμη μεταβάλλεται η καρδιά σου.

Στερεώνει σε αυτόν την πίστη, και επιφέρει την πλήρη βεβαιότητα ως προς αυτό· διότι δέχεται το αίτημα, ομολογεί ότι έχει τη δύναμη και λέει: «Θέλω, καθαρίσου.» Του χαρίζει επίσης το άγγιγμα του αγίου και παντοδύναμου χεριού του, και αμέσως έφυγε από αυτόν η λέπρα, και η αρρώστια εξαφανίστηκε. —(A f. 84 b, H f. 260 b) Εσύ όμως θαύμασε σε αυτά τον Χριστό, ο οποίος ενεργεί ταυτόχρονα και θεϊκά και σωματικά· διότι θεϊκό μεν είναι το να θέλει με τέτοιον τρόπο, ώστε να πραγματοποιούνται αμέσως όλα όσα ηθέλησε, ανθρώπινο δε το να εκτείνει το χέρι. Ένας λοιπόν νοείται ο Χριστός και από τα δύο, αν και ο Λόγος έγινε σάρκα. <Και αυτός του παρήγγειλε να μην το πει σε κανέναν.> (A f. 84 b, B f. 58, C f. 115 b, D f. 18 b, H f. 261) Διότι αρκούσε, ακόμη κι αν αυτός σιωπούσε, η ίδια η φύση του πράγματος για να αναγγείλει σε όλους όσους τον γνώριζαν τη δύναμη αυτού που τον θεράπευσε· ο ίδιος όμως παραγγέλλει να μην το πει σε κανέναν· για ποιο λόγο άραγε; Για να μάθουν από αυτό όσοι δέχονται από τον Θεό το χάρισμα των ιαμάτων, να μην επιζητούν τα εγκώμια των θεραπευομένων, ούτε βέβαια τους επαίνους των ανθρώπων, ώστε να μην εκπέσουν στην υπεροψία, η οποία είναι το πιο αισχρό (άλλ. χειρ. το έσχατο) πάθος από όλα τα κακά.

Από εδώ, λοιπόν, αυτός αρχίζει και πάλι δεν συνεχίζει με λογικό ειρμό, αλλά, όπως προείπα, άλλα μεν τα περικόπτει, άλλα δε τα προσθέτει άνω κάτω, χωρίς να βαδίζει ορθά, αλλά περιπλανώμενος στα πάντα με ραδιουργία, και είναι τα εξής: 〈α〉. «Πήγαινε να δείξεις τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε για τον καθαρισμό σου, καθώς πρόσταξε ο Μωυσής»· «για να είναι αυτό μαρτυρία σε εσάς» αντί αυτού που είπε ο Σωτήρας «ως μαρτυρία σε αυτούς». 〈β〉. «Για να γνωρίζετε όμως ότι εξουσία έχει ο Υιός του ανθρώπου να συγχωρεί αμαρτίες επί της γης». 〈γ〉. «Κύριος είναι ο Υιός του ανθρώπου και του σαββάτου». 〈δ〉. «Τον Ιούδα Ισκαριώτη, ο οποίος έγινε προδότης». Και αντί του «κατέβηκε μαζί τους» γράφει «κατέβηκε ανάμεσά τους». 〈ε〉. «Και όλο το πλήθος ζητούσε να τον αγγίξει. Και αυτός, αφού σήκωσε τα μάτια του» και τα εξής. 〈στ〉. «Τα ίδια έκαναν στους προφήτες οι πατέρες σας». 〈ζ〉. «Σας λέω δε, τόση πίστη ούτε μέσα στον Ισραήλ δεν βρήκα». 〈η〉. Παραλλαγμένο είναι το «μακάριος είναι αυτός που δεν θα σκανδαλιστεί με εμένα»· διότι το παρουσίαζε σαν να απευθυνόταν στον Ιωάννη. 〈θ〉. «Αυτός είναι για τον οποίο έχει γραφτεί: ιδού, αποστέλλω τον άγγελό μου προ του προσώπου σου». 〈ι〉. «Και αφού εισήλθε στο σπίτι του Φαρισαίου, ανακλίθηκε στο τραπέζι. Η δε αμαρτωλή γυναίκα, αφού στάθηκε πίσω κοντά στα πόδια του, έβρεξε με τα δάκρυά της τα πόδια του, τα άλειψε και τα καταφιλούσε». 〈ια〉. Και πάλι «αυτή με τα δάκρυά της έβρεξε τα πόδια μου, τα άλειψε και τα καταφιλούσε». 〈ιβ〉.

Σχόλιο 〈〈α〉〉 από το ευαγγέλιο κατά τον ίδιο τον Μαρκίωνα. [〈α〉.] «Πήγαινε να δείξεις τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε για τον καθαρισμό σου, όπως ακριβώς πρόσταξε ο Μωυσής»· «για να είναι αυτό μαρτυρία σε εσάς», αντί αυτού που είπε ο Σωτήρας «ως μαρτυρία σε αυτούς». 〈Έλεγχος〉 〈α〉. Πώς μπορούσε ο Κύριος, ο οποίος είχε τη διδασκαλία του ενάντια στον νόμο και ενάντια στον Θεό του νόμου, όπως εσύ ισχυρίζεσαι, να λέει σε αυτούς που θεραπεύονταν από αυτόν, εννοώ δηλαδή στον λεπρό: «πήγαινε να δείξεις τον εαυτό σου στον ιερέα»; Διότι, λέγοντας «στον ιερέα», δεν αθετεί την ιερωσύνη του νόμου· «και πρόσφερε για τον καθαρισμό σου», και αν ακόμη αποκόψεις τη λέξη «δώρο», θα φανεί από το «πρόσφερε» ότι μιλάει για δώρο· «για τον καθαρισμό σου, όπως πρόσταξε ο Μωυσής»· διότι, εάν συμβουλεύει να τηρηθεί το πρόσταγμα του Μωυσή, δεν αθετεί ούτε βλασφημεί τον Θεό του νόμου, αλλά ομολογεί ότι και ο ίδιος και ο Πατέρας του, ο Θεός, έχουν δώσει τον νόμο στον Μωυσή. Διέστρεψες όμως το ρητό, ω Μαρκίωνα, λέγοντας «μαρτυρία σε εσάς» αντί να πεις «ως μαρτυρία σε αυτούς». Και αυτό σαφώς το ψεύτηκες εις βάρος της δικής σου κεφαλής. Διότι, εάν έλεγε «μαρτυρία σε εσάς», θα τον καθιστούσε μάρτυρα ότι «δεν ήλθα για να καταλύσω τον νόμο ή τους προφήτες, αλλά για να τους εκπληρώσω». 〈Σχόλιο〉 〈β〉. «Για να γνωρίζετε όμως ότι εξουσία έχει ο Υιός του ανθρώπου να συγχωρεί αμαρτίες επί της γης». 〈Έλεγχος〉 〈β〉.

«Κύριε, εάν θέλεις, μπορείς να με καθαρίσεις. Και αφού άπλωσε το χέρι Του, τον άγγιξε, λέγοντας: Θέλω, καθαρίσου. Και αμέσως η λέπρα έφυγε από αυτόν. Και Αυτός τον διέταξε να μην το πει σε κανέναν, αλλά πήγαινε να δείξεις τον εαυτό σου στον ιερέα, και πρόσφερε για τον καθαρισμό σου ό,τι πρόσταξε ο Μωυσής, ως μαρτυρία προς αυτούς. Όμως, η φήμη γι' αυτόν διαδιδόταν ακόμη περισσότερο. Και συγκεντρώνονταν μεγάλα πλήθη, για να Τον ακούν και να θεραπεύονται από Αυτόν από τις ασθένειές τους. Εκείνος όμως αποσυρόταν στις ερήμους, και προσευχόταν.» Αξιοθαύμαστος είναι ο λεπρός, διότι, έχοντας θεοπρεπή αντίληψη για τον Κύριο, λέει: Εάν θέλεις, μπορείς να με καθαρίσεις. Διότι αυτό δείχνει ότι κατανοούσε τον Χριστό ως Θεό. Επειδή δεν Τον πλησίαζε ως ιατρό (αφού η λέπρα δεν μπορεί να ιαθεί από χέρια ιατρών), αλλά ως Θεό. Καθώς μόνο σε Αυτόν ανήκει η εξουσία να θεραπεύει τέτοιες ασθένειες. Ο δε Κύριος τον αγγίζει, όχι χωρίς λόγο, αλλά επειδή σύμφωνα με τον νόμο εκείνος που άγγιζε λεπρό εθεωρείτο ακάθαρτος, θέλοντας να δείξει ότι δεν έχει καμία ανάγκη να τηρεί τέτοιες λεπτομέρειες του νόμου, αλλά ότι ο Ίδιος είναι ο Κύριος του νόμου, και ότι διόλου δεν μολύνεται ο καθαρός από αυτόν που θεωρείται ακάθαρτος, αλλά η λέπρα των ψυχών, αυτή είναι που μολύνει. Γι' αυτόν τον λόγο τον αγγίζει. Αλλά ταυτόχρονα και για να δείξει ότι η αγία Του σάρκα έχει θεία δύναμη, και ότι είναι καθαρτική και ζωοποιός, εφόσον είναι σάρκα του Θεού Λόγου.