Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 5:21

Και βλέποντας την πίστη τους είπε στον παραλυτικό: «Άνθρωπε, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου». Και άρχισαν να διαλογίζονται οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι, λέγοντας: «Ποιος είναι αυτός που λέει βλασφημίες; Ποιος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες παρά μόνο ένας, ο Θεός;». Αντιλαμβανόμενος δε ο Ιησούς, λέει, τους διαλογισμούς τους, αποκρίθηκε και τους είπε: «Τι διαλογίζεστε στις καρδιές σας; Τι είναι ευκολότερο να πω, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου, ή να πω, σήκω και περπάτα;». Βλέπεις πώς, χωρίς να περιμένει την προφορική διατύπωση της απάντησής τους, δηλαδή τον γογγυσμό, αποκρίνεται στις εσωτερικές τους σκέψεις ως Θεός; Θα βρεις δε πάλι και άλλη μια εικόνα γεγονότος διαμορφωμένη σύμφωνα με αυτό το σχήμα. Διότι λέει σχετικά ο μακάριος Λουκάς: «Συνέβη δε σε κάποιο άλλο σάββατο να εισέλθει στη συναγωγή και να διδάσκει, και βρισκόταν εκεί ένας άνθρωπος και το δεξί του χέρι ήταν ατροφικό. Τον παρατηρούσαν δε στενά οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι, αν θα θεραπεύσει κατά την ημέρα του σαββάτου, για να βρουν κατηγορία εναντίον του. Αυτός όμως γνώριζε, λέει, τους διαλογισμούς τους, και είπε στον άνδρα που είχε το ατροφικό χέρι: Σήκω και στάσου στη μέση. Και αφού σηκώθηκε, στάθηκε. Είπε τότε ο Ιησούς προς αυτούς: Σας ερωτώ αν επιτρέπεται το σάββατο να κάνει κανείς καλό ή να κάνει κακό».

Επειδή δε είναι αγαθός και θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι, καθαρίζει πολλές φορές από τις αμαρτίες αυτούς που έχουν εμπλακεί σε αυτές, επιβάλλοντας ασθένεια στο σώμα· διότι έτσι λέει κάπου μέσω της φωνής του Ιερεμία: «Με πόνο και με μάστιγα θα παιδαγωγηθείς, Ιερουσαλήμ.» Είπε δε κάπου και ο Παροιμιαστής: «Γιε μου, μην καταφρονείς την παιδαγωγία του Κυρίου, και μην αποθαρρύνεσαι όταν ελέγχεσαι από αυτόν· διότι όποιον αγαπά ο Κύριος τον παιδαγωγεί, και μαστιγώνει κάθε γιο που αποδέχεται.» Πολύ σωστά λοιπόν ο Χριστός υπόσχεται να αποκόψει πρώτα τις αφορμές της ασθένειας και τρόπον τινά τη ρίζα του πάθους, δηλαδή την αμαρτία· διότι, αν αφαιρεθεί αυτή, εξαιτίας της οποίας υπάρχει και το πάθος, έπρεπε οπωσδήποτε να αναιρεθεί μαζί και η νόσος. <Και άρχισαν να διαλογίζονται οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι λέγοντας κ.τ.λ.> (A f. 87 b, C f. 116 b, H f. 271) Αυτός λοιπόν, όπως ειπώθηκε, έχοντας εξουσία που ταιριάζει απόλυτα στον Θεό, υποσχόταν την άφεση των αμαρτιών· όμως ο λόγος αυτός θορυβεί πάλι το δυσμαθές και φθονερό εργαστήριο των Φαρισαίων· διότι έλεγαν μεταξύ τους: «Ποιος είναι αυτός που λέει βλασφημίες;» Αλλά δεν θα τα έλεγες αυτά για αυτόν, ω Φαρισαίε, εάν γνώριζες τις θείες Γραφές, εάν θυμόσουν τους προφητικούς λόγους, εάν κατανοούσες το σεπτό και μέγα μυστήριο της ενανθρωπήσεως.

Διότι τέτοια είναι η φύση των σκύλων, όταν περιπέσουν σε λύσσα· ενώ κάποτε αναγνώριζαν τον κύριό τους και τους γιους του, τους οικείους και όλους τους άλλους γνήσιους του οικοδεσπότη, όταν τους κυριεύσει η μανία, τα πρόσωπα αλλοιώνονται μπροστά στην όρασή τους και στρέφονται εναντίον των ίδιων των γνήσιων, τους οποίους άλλοτε τιμούσαν, κουνώντας την ουρά τους και υποτασσόμενοι με τη συμπεριφορά τους. Παρομοίως και αυτοί που προσδοκούσαν την παρουσία του Χριστού, αυτοί που ετοιμάζονταν να δεχθούν τον Νυμφίο, αυτοί που εύχονταν να δουν τους προφήτες, αυτοί που υπόσχονταν να υπακούουν στους θείους λόγους, αυτοί που είχαν συνάψει διαθήκη με τον Μωυσή λέγοντας «γίνε εσύ ο μεσίτης μας προς τον Κύριο» και «όλα όσα σου πει ο Κύριος θα τα ακούσουμε και θα τα πράξουμε», όταν είδαν τον δικό τους Δεσπότη να καταφθάνει, αγνόησαν τη μορφή και τους τύπους της αλήθειας, τους οποίους οι προφήτες, προτού Αυτός έλθει εν σαρκί, προτύπωναν, διέγραφαν, κατήγγελλαν και σήμαιναν. Αρχικά, λοιπόν, του έλεγαν: «Ποιος είναι αυτός που λαλεί βλασφημίες;», άλλοτε πάλι, δεν ντράπηκαν και τόλμησαν να πουν ότι έχει δαιμόνιο, ενώ δεν κοκκίνισαν από ντροπή να τον αποκαλέσουν ακόμη και Σαμαρείτη. Εν τέλει, λοιπόν, όπως ακριβώς έχω προαναφέρει, επαναστάτησαν σαν λυσσασμένα σκυλιά, και του κάρφωσαν τα χέρια, όπως ακριβώς ο σκύλος μέσα στη μανία του επιτίθεται σηκώνοντας τα μπροστινά του πόδια και δεν ντρέπεται να καταξεσχίσει τα πρόσωπα των ίδιων των κυρίων του.

Διότι περιγράφει, μέσω των λέξεων της προσευχής, πώς θέλει να είναι αυτός που προσέρχεται στον Θεό: κάποιος που δεν εμφανίζεται σχεδόν πλέον μέσα στα όρια της ανθρώπινης φύσης, αλλά ομοιώνεται με τον ίδιο τον Θεό μέσω της αρετής. Έτσι ώστε να δίνει την εντύπωση ότι είναι κάποιος άλλος, επειδή πράττει αυτά που ανήκει αποκλειστικά στον Θεό να πράττει. Διότι η άφεση των χρεών είναι ίδιον του Θεού και αποκλειστικό Του προνόμιο· επειδή έχει ειπωθεί ότι: «Κανείς δεν μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνο ο Θεός». Εάν λοιπόν κάποιος στον δικό του βίο μιμηθεί τα γνωρίσματα της θείας φύσης, εκείνος γίνεται κατά κάποιον τρόπο αυτό το οποίο μιμήθηκε επιδεικνύοντας ακριβή ομοιότητα. Τι διδάσκει λοιπόν ο λόγος; Πρώτον, να αναγνωρίζουν στον εαυτό τους την ομοιότητα προς τον Θεό, χάρη στην παρρησία του βίου τους, και τότε να λαμβάνουν το θάρρος να αποκαλούν τον Θεό πατέρα τους, και να ζητούν συγχώρηση για τα παλαιά τους σφάλματα· κατανοώντας ότι η απόκτηση όσων επιθυμεί κανείς δεν έγκειται απλώς στον αιτούντα, αλλά σε αυτόν που μέσω των έργων του χαρίζει στον εαυτό του την παρρησία του αιτήματος.

Κανείς δεν δύναται να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνο ο Θεός. Επειδή λοιπόν οι ίδιοι έθεσαν αυτόν τον όρο, οι ίδιοι εισήγαγαν τον κανόνα, οι ίδιοι έγραψαν τον νόμο, τους δεσμεύει πλέον με τα ίδια τους τα λόγια. Εσείς, λέει, ομολογήσατε ότι μόνο στον Θεό ανήκει το να συγχωρεί αμαρτίες· επομένως, η ισότητα είναι αναμφισβήτητη.

Ήθελε να αφυπνίσει τον δεσμοφύλακα μπροστά στο θέαμα των όσων συνέβαιναν· έλυσε τα αισθητά δεσμά των συγκρατουμένων, για να λύσει τα νοητά δεσμά του δεσμοφύλακα. Το αντίθετο από αυτά έπραξε ο Χριστός. Τον πλησίασε ένας παράλυτος άνθρωπος, ο οποίος είχε μία διπλή παράλυση, αφενός από τα αμαρτήματα και αφετέρου από το σώμα. Πρώτα έλυσε την παράλυση των αμαρτημάτων, λέγοντας τα εξής: «Τέκνον, συγχωρούνται οι αμαρτίες σου». Έπειτα, επειδή εκείνοι αμφέβαλλαν, βλασφημούσαν και έλεγαν: «Κανείς δεν μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνον ο Θεός», θέλοντας να τους δείξει ότι είναι αληθινά Θεός και θέλοντας να τους κρίνει από το ίδιο τους το στόμα, ώστε να μπορεί να πει: «Από το στόμα σου θα σε κρίνω· εσύ είπες ότι κανείς δεν μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνον ο Θεός· ιδού, λοιπόν», λέγει, «συγχωρώ τις αμαρτίες, και ομολόγησε τη θεότητά μου· από τη δική σου κρίση εκφέρω την απόφαση». Αλλά εκεί μεν προηγήθηκε η νοητή και ακολούθησε η αισθητή· εδώ όμως συνέβη το αντίθετο, πρώτα καταργήθηκαν τα αισθητά δεσμά και έπειτα τα νοητά.

Αναλογίσου επίσης την ταπείνωση του Κυρίου, πώς, ενώ το πλήθος επιθυμούσε να τον αγγίξει, εκείνος προτιμούσε να διαμένει με ευχαρίστηση στις ερήμους και να προσεύχεται. Με αυτόν τον τρόπο, λοιπόν, μας προσέφερε σε όλα υποδείγματα, τόσο για το να προσευχόμαστε ιδιαιτέρως, όσο και για το να αποφεύγουμε τη δόξα. «Και συνέβη σε μία από τις ημέρες αυτές, ενώ αυτός δίδασκε, να κάθονται εκεί Φαρισαίοι και νομοδιδάσκαλοι, οι οποίοι είχαν έρθει από κάθε χωριό της Γαλιλαίας και της Ιουδαίας και από την Ιερουσαλήμ. Και η δύναμη του Κυρίου ενεργούσε στο να τους θεραπεύει. Και ιδού, κάποιοι άνδρες έφερναν πάνω σε κλίνη έναν άνθρωπο ο οποίος ήταν παραλυμένος. Και ζητούσαν να τον φέρουν μέσα και να τον τοποθετήσουν μπροστά του. Και επειδή δεν βρήκαν από ποια είσοδο να τον φέρουν μέσα εξαιτίας του πλήθους, ανέβηκαν στο δώμα και μέσα από τα κεραμίδια τον κατέβασαν μαζί με το κρεβατάκι του στη μέση, μπροστά στον Ιησού. Και βλέποντας την πίστη τους, του είπε: Άνθρωπε, συγχωρούνται οι αμαρτίες σου. Και άρχισαν να διαλογίζονται οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, λέγοντας: Ποιος είναι αυτός που ξεστομίζει βλασφημίες;»

Ποιος δύναται να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνον ο Θεός; Αντιλαμβανόμενος δε ο Ιησούς τους διαλογισμούς τους, αποκρίθηκε και τους είπε: Τι διαλογίζεσθε στις καρδιές σας; Τι είναι ευκολότερο να ειπωθεί: Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου, ή να ειπωθεί: Σήκω και περπάτα;

Διότι πολλές φορές, χάρη στην πίστη κάποιων, σώζει άλλους. Οι δε Φαρισαίοι λένε: Τι βλασφημίες ξεστομίζει αυτός; Ποιος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνον ο Θεός; Και τα λένε αυτά καταδικάζοντάς τον σε θάνατο. Διότι ο νόμος όριζε να τιμωρείται με θάνατο αυτός που εκστόμιζε βλασφημία εναντίον του Θεού. Ο Κύριος λοιπόν, αποδεικνύοντάς τους ότι είναι πράγματι Θεός και δεν κομπάζει μάταια, τους πείθει μέσω ενός άλλου σημείου. Διότι όσα εκείνοι διαλογίζονταν, αυτά εκείνος τα κατανοούσε. Από αυτό καθίσταται απολύτως φανερό ότι είναι Θεός. Επειδή το να γνωρίζει κανείς τις καρδιές είναι γνώρισμα αποκλειστικά του Θεού.