Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 6:1

Και καθώς διέρχονταν οι μαθητές, αγανακτούσαν, διότι έτριβαν τα στάχυα με τα χέρια τους και έτρωγαν. Δεν τα έκοβαν με σιδερένιο εργαλείο, διότι θα τους κατηγορούσαν για εργασία· ούτε χρησιμοποίησαν άλλα εργαλεία, για να μην τους κατηγορήσουν ότι δήθεν δεν αποσκοπούσαν στην τροφή, αλλά ότι εργάζονταν. Τώρα, όμως, γιατί κατακρίνετε αυτό που έχει δοθεί από τον Θεό για τη συντήρηση της ζωής; Διότι, εάν ο Θεός δεν απαγόρευσε τη λήψη τροφής το Σάββατο, γιατί εσύ ονειδίζεις αυτό ακριβώς που ο Θεός δεν απαγόρευσε;

Όλα αυτά σας ειπώθηκαν με αφορμή το ευαγγελικό ανάγνωσμα που ομιλεί περί σπόρων, για χάρη εκείνου που έσπειρε στις ψυχές, του λυτρωτή των ψυχών Ιησού, ο οποίος περνούσε μέσα από τα σπαρτά. Εκείνος λοιπόν περνούσε επίτηδες την ημέρα του Σαββάτου, οδηγώντας τους μαθητές μέσα από τα σπαρτά, και οι μαθητές καθώς περνούσαν, έκοβαν στάχυα, και αφού τα έτριβαν με τα χέρια τους τα έτρωγαν, μετατρέποντας τα χέρια τους σε ένα νέο αλώνι για τα στάχυα. Οι δε Ιουδαίοι επιτιμούσαν τους μαθητές την ώρα που τρέφονταν, και αγανακτούν προς τον διδάσκαλο λέγοντας: «Δες, τι κάνουν οι μαθητές σου;» Έχοντας αποξενώσει τους εαυτούς τους από τη δικαιοσύνη, δεν είπαν: «Οι κοινωνοί των μαθητών μας»· διότι εξόρισαν τους εαυτούς τους από τη μαθητεία, αλλά είπαν: «Δες, τι κάνουν οι μαθητές σου». Υποδεικνύουν τα φαινόμενα. Στον γνώστη των καρδιών υποδεικνύετε αυτά που βλέπετε; Δεν διαπιστώσατε πολλές φορές από πείρα ότι γνωρίζει ακόμη και τις σκέψεις των καρδιών;

Επομένως, έχοντας κατανοήσει οι απόστολοι ότι έχει καταργηθεί το Σάββατο μέσα από τη συναναστροφή και τη διδασκαλία Του μαζί τους, κόβουν στάχυα ημέρα Σάββατο, τα τρίβουν και τρώνε. Ήταν δε Σάββατο δευτερόπρωτο, όπως αναφέρει το Ευαγγέλιο. Διότι ο νόμος καθόριζε διάφορα Σάββατα, αφενός το εκ φύσεως Σάββατο που επαναλαμβάνεται κυκλικά κάθε εβδομάδα, αφετέρου εκείνα που οφείλονταν στις σεληνιακές νουμηνίες που συνέπιπταν και τις επακόλουθες εορτές, όπως τις ημέρες της Σκηνοπηγίας και τις ημέρες του Πάσχα, όταν θυσιάζουν το πρόβατο και κατόπιν τρώνε τα άζυμα· επιπλέον δε και όταν νηστεύουν τη μοναδική νηστεία του έτους, τη λεγόμενη μεγάλη, και την άλλη, την οποία ονομάζουν μικρή. Διότι, όταν συμπίπτουν αυτές οι ημέρες, είτε Δευτέρα, είτε Τρίτη, είτε Τετάρτη, καθορίζεται και αυτή για αυτούς ως Σάββατο. Γι' αυτό, μετά την ημέρα των αζύμων που εορτάστηκε και καθορίστηκε ως ημέρα Σαββάτου, κατά το εκ φύσεως Σάββατο μετά την ημέρα των αζύμων που είχε λογιστεί ως Σάββατο, βρέθηκαν να διασχίζουν τα σπαρτά και έκοβαν στάχυα, τα έτριβαν και έτρωγαν, αποδεικνύοντας ότι έχει λυθεί ο δεσμός που οριζόταν για το Σάββατο, καθώς ήλθε το μέγα Σάββατο, δηλαδή ο Χριστός, ο οποίος μας ανέπαυσε από τα αμαρτήματά μας. Τύπος Αυτού υπήρξε ο Νώε, στον οποίο ο πατέρας του, βλέποντάς τον όταν γεννήθηκε, του έδωσε προφητικά το όνομα Νώε, λέγοντας ότι «αυτός θα μας αναπαύσει από τις αμαρτίες, δηλαδή από τα σκληρά έργα μας».

Λέει πάλι ο Λουκάς, επιβεβαιώνοντας τα όσα έχω πει πολυμερώς και πολυτρόπως, ότι «συνέβη κατά το δευτερόπρωτο σάββατο», για να δείξει ότι πρώτο σάββατο είναι αυτό που ορίστηκε εξ αρχής και ειπώθηκε από τον Κύριο κατά τη δημιουργία του κόσμου, το οποίο επαναλαμβάνεται κυκλικά ανά επτά ημέρες από τότε μέχρι σήμερα, [ότι αυτό είναι το πρώτο]· ενώ δεύτερο σάββατο είναι αυτό που έχει οριστεί από τον νόμο. Διότι λέει ότι «θα πάρεις για τον εαυτό σου ένα πρόβατο ενός έτους, άμωμο, αρσενικό (το οποίο αποτελούσε προτύπωση του Σωτήρα) από τη δέκατη ημέρα του μήνα και θα φυλάσσεται μέχρι τη δέκατη τέταρτη και θα το θυσιάσετε το εσπέρας της δέκατης τέταρτης ημέρας· και θα είναι για εσένα σάββατο, ημέρα αγία, και θα φάτε άζυμα επί επτά ημέρες, και την έβδομη ημέρα θα την κάνεις αγία». Και βλέπετε ότι δεύτερο σάββατο, μετά το πρώτο σάββατο, ονομάζεται αυτή η αγία ημέρα του προβάτου, η οποία έχει αγιαστεί ως σάββατο, είτε συμπέσει να είναι Κυριακή, είτε Δευτέρα, είτε Τρίτη. Καθώς δε επαναλαμβάνεται κυκλικά πάλι ανά επτά ημέρες, το δεύτερο αυτό ονομάζεται πρώτο [δηλαδή δευτερόπρωτο], για να δείξει μέσα από αυτό ότι όχι μόνο ο Ιωάννης έκανε λόγο για χρονική περίοδο δύο ετών και τριών εορτών του Πάσχα, αλλά και ο Λουκάς και οι άλλοι. Διότι έτσι λέει ο νόμος: «θα μετρήσεις επτά εβδομάδες από την αρχή που θα βάλεις το δρεπάνι για τον θερισμό των σταχυών και θα ορίσεις την έβδομη εβδομάδα ως αγία ημέρα του Κυρίου», υποδηλώνοντας την Πεντηκοστή.

ΡΙ΄. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΣΙΔΩΡΟ ΤΟΝ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τι σημαίνει το «Εν Σαββάτω δευτεροπρώτω» και τι το «Σάββατα σαββάτων»; Επειδή παρακάλεσες να σου ερμηνευθεί ως ασαφές το «Εν Σαββάτω δευτεροπρώτω» που αναφέρεται στα Ευαγγέλια, άκου: Ονομάστηκε δευτερόπρωτο, επειδή ήταν μεν το δεύτερο του Πάσχα, το πρώτο όμως των Αζύμων.

Διότι, αφού θυσίαζαν το Πάσχα το εσπέρας, την επομένη πανηγύριζαν την εορτή των Αζύμων, την οποία ονόμαζαν και δευτερόπρωτη, επειδή, όπως είπα, ήταν μεν δεύτερη ημέρα του Πάσχα, πρώτη δε των Αζύμων. Και ότι αυτό είναι αληθές, καθίσταται φανερό από το γεγονός ότι οι απόστολοι κατηγορήθηκαν επειδή έκοβαν τα στάχυα και έτρωγαν.

ΟΜΙΛΙΑ ΛΘ΄. Εκείνο τον καιρό, ο Ιησούς πέρασε την ημέρα του Σαββάτου μέσα από τα σπαρτά· οι δε μαθητές του πείνασαν, και άρχισαν να κόβουν στάχυα και να τρώνε. α΄. Ο δε Λουκάς λέει: «Κατά το δευτερόπρωτο Σάββατο».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ'. Περί των μαθητών του Χριστού που έκοβαν τα στάχυα το Σάββατο. Περί αυτού που είχε το χέρι του ξηρό. Περί της εκλογής των αποστόλων. Περί των μακαρισμών. Περί της αγάπης προς τους εχθρούς. Περί του να μη φιλονικεί κανείς με τον πλησίον. Περί του ότι δεν πρέπει να κρίνουμε τον πλησίον. «Συνέβη δε κατά το δευτερόπρωτο Σάββατο να περνά αυτός μέσα από τα σπαρτά. Και οι μαθητές του έκοβαν τα στάχυα, τα έτριβαν με τα χέρια τους και τα έτρωγαν. Μερικοί δε από τους Φαρισαίους τούς είπαν: