Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 6:13

Κεφάλαιο Α΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Τότε λέγει στους μαθητές του: Ο μεν θερισμός είναι πολύς, οι δε εργάτες λίγοι. Παρακαλέστε λοιπόν τον Κύριο του θερισμού να αποστείλει εργάτες στον θερισμό του. ΛΟΥΚΑΣ. Και όταν ξημέρωσε, προσκάλεσε τους μαθητές του, και αφού εξέλεξε από αυτούς δώδεκα, τους οποίους και ονόμασε αποστόλους, τον Σίμωνα, τον οποίο και ονόμασε Πέτρο, και τον Ανδρέα τον αδελφό του, και τον Ιάκωβο, και τον Ιωάννη, τον Φίλιππο, και τον Βαρθολομαίο, και τον Ματθαίο, και τον Θωμά, τον Ιάκωβο του Αλφαίου, και τον Σίμωνα τον αποκαλούμενο Ζηλωτή, και τον Ιούδα του Ιακώβου, και τον Ιούδα τον Ισκαριώτη, ο οποίος και έγινε προδότης. ΛΟΥΚΑΣ.

Για να σε διδάξει λοιπόν ο Θεός ότι μέσω αυτού προτύπωνε τον προάγγελο του Σωτήρα, συνάπτει αμέσως την επιλογή εκείνων που θα ιεράτευαν. Θα αναχθείς πάλι, αναλογιζόμενος όλο το νόημα του κεφαλαίου, σε μια τέτοιου είδους θεωρία, καθόλου άκομψη, όπως τουλάχιστον μου φαίνεται: στο τέλος της Σκηνής έχει εισαχθεί η διάταξη για τον λύχνο, μετά την οποία ακολουθεί αμέσως η προβολή και η καθιέρωση των ιερέων. Διότι στο τέλος του νόμου και των προφητών έλαμψε η προπορευόμενη «Φωνή βοώντος στην έρημο», όπως έχει γραφτεί, «ετοιμάστε την οδό του Κυρίου, κάντε ευθείες τις τρίβους του Θεού μας», μετά τον οποίο ακολουθεί αμέσως η χειροτονία και η ανάδειξη των αγίων αποστόλων μέσω του Χριστού· διότι ο Κύριος «εξέλεξε δώδεκα, τους οποίους και ονόμασε αποστόλους». Και αφού με αυτά έχει ολοκληρωθεί για εμάς η θεώρηση σχετικά με τον λύχνο, ας δούμε πάλι τα λόγια του Σωτήρα: «Εκείνος ήταν ο λύχνος», λέει, «που έκαιγε και έφεγγε, και εσείς θελήσατε να αγαλλιάσετε προς ώραν στο φως του». Κατηγορεί τους Φαρισαίους για έξη αμαθή και δύσκολη στο να αχθεί σε υπακοή, και τους ελέγχει πάλι ότι νοσούν από ασύγκριτη απαιδευσία, μη όντας σε θέση να κατανοήσουν ούτε αυτά που ισχυρίζονταν ότι γνώριζαν, και έχοντας απομακρυνθεί πάρα πολύ από την ακριβή γνώση του νόμου, αγνοώντας παντελώς όσα ο νομοθέτης προτύπωνε μέσα από σύμβολα μέσω του Μωυσή.

Αγνοήσατε παντελώς το μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Μονογενούς· θυμηθείτε τον μακάριο ευαγγελιστή Ιωάννη που λέει: «Και ο Λόγος έγινε σάρκα». Και αυτό μας το έκανε φανερό ο πάνσοφος Παύλος, λέγοντας γι' αυτόν: «Διότι βεβαίως δεν αναλαμβάνει αγγέλους, αλλά αναλαμβάνει το σπέρμα του Αβραάμ· γι' αυτό όφειλε να γίνει κατά πάντα όμοιος με τους αδελφούς, για να γίνει ελεήμων και πιστός αρχιερέας στα προς τον Θεό, ώστε να εξιλεώνει τις αμαρτίες του λαού». Γιατί λοιπόν αυτόν που γεννήθηκε μεν θεϊκώς, ως Λόγος εκ του Θεού και Πατρός, και ο οποίος ταπείνωσε τον εαυτό του προς κένωση και προς αδελφότητα με εμάς, με το να γίνει σαν και εμάς και να ομοιωθεί κατά πάντα με τους επί της γης, εκτός μόνο από την αμαρτία, τον αποκλείετε από τα μέτρα της ανθρωπότητας; Διότι, επειδή έγινε σαν κι εμάς, από υπερβολική πραότητα και φιλανθρωπία, δεν απαξιώνει τα ανθρώπινα, καθιστώντας τα δικά του έργα πρότυπα για εμάς της υπέρτατης επιείκειας, για να φροντίσουμε, όπως είπα, να ακολουθήσουμε τα ίχνη του. <Και όταν ξημέρωσε, προσφώνησε τους μαθητές του, και αφού διάλεξε από αυτούς δώδεκα, κ.λπ.>

Αλλά και το κοινό όνομα όλων αυτών ήταν έντιμο ενώπιόν του. Αυτό ακριβώς επεσήμανε το κείμενο του Ευαγγελίου λέγοντας: «Αυτούς τους δώδεκα εξέλεξε ο Ιησούς, τους οποίους και ονόμασε αποστόλους.» Αντί δε για το «το όνομά τους», η Εβραϊκή γραφή περιέχει τη φράση «το αίμα τους»· έτσι το ερμήνευσαν και οι υπόλοιποι: ο μεν Ακύλας λέγοντας: «Και θα τιμηθεί το αίμα τους στα μάτια του»· ο δε Σύμμαχος: «Και τίμιο θα είναι το αίμα τους ενώπιόν του.» Μέσα από αυτά υπονόησε σαφώς τον θάνατο των προαναφερθέντων, από τους οποίους ο καθένας υπέμεινε με ποικίλους τρόπους το τέλος του μαρτυρίου, ο καθένας διαφορετικά υπομένοντας τον δι' αίματος αγώνα για τη μαρτυρία σε αυτόν· ώστε να λέγεται για αυτούς: «Τίμιος ενώπιον του Κυρίου ο θάνατος των οσίων του.» Διότι παρόμοιο με αυτό τυγχάνει και το προκείμενο χωρίο που λέει: «Και έντιμο το όνομά τους ενώπιόν του.» «Και θα ζήσει και θα του δοθεί από το χρυσάφι της Αραβίας, και θα προσεύχονται γι' αυτόν διαπαντός.» Μου φαίνεται ότι εδώ το «και θα ζήσει» συμφωνεί με τη σωτήρια φωνή που είπε προς τους μαθητές του: «Ιδού, εγώ είμαι μαζί σας όλες τις ημέρες έως τη συντέλεια του αιώνος.» Διότι, για να παρουσιάσει την παραμονή και την παρατεινόμενη στο άπειρο ζωή εκείνου για τον οποίο γίνεται η προφητεία, πρόσθεσε το «και θα ζήσει.» Επειδή χρειαζόταν μακρά ζωή για την εκπλήρωση αυτών που ειπώθηκαν.

Σπέρμα του Αβραάμ οι δούλοι του, υιοί του Ιακώβ οι εκλεκτοί του. Αυτός είναι ο Κύριος ο Θεός μας. Επειδή δεν αποτελούν πραγματικό Ισραήλ όλοι όσοι κατάγονται από τον Ισραήλ, ούτε είναι όλοι τέκνα από όσους αποτελούν σπέρμα του Αβραάμ, δικαιολογημένα ο Σωτήρας μας έλεγε στους Ιουδαίους που καυχιόνταν ότι προέρχονται από το σπέρμα του Αβραάμ: «Γνωρίζω ότι είστε σπέρμα του Αβραάμ»· και πάλι: «Εάν ήσασταν τέκνα του Αβραάμ, θα κάνατε τα έργα του Αβραάμ»· εννοώντας ότι κάποιοι είναι μεν τέκνα του Αβραάμ μέσω της μίμησης, οι οποίοι και ονομάστηκαν εκλεκτοί, ενώ κάποιοι άλλοι είναι μόνο σπέρμα του, και γι' αυτό τον λόγο δεν είναι εκλεκτοί. Διότι δεν ονομάστηκε εκλεκτό το σπέρμα, αλλά οι υιοί. Το δε σπέρμα είναι οι δούλοι του. Επειδή, λοιπόν, οι μαθητές του Σωτήρα, οι οποίοι έγιναν κήρυκες προς τα έθνη, διέθεταν και τις δύο ιδιότητες, όντας δηλαδή και δούλοι και εκλεκτοί, γι' αυτό έχει λεχθεί για αυτούς: «Σπέρμα του Αβραάμ οι δούλοι του, υιοί του Ιακώβ οι εκλεκτοί του». Σχετικά δε με το «Εκλεκτοί του», θα παραθέσεις το «Αυτούς τους δώδεκα εξέλεξε ο Ιησούς, και τους ονόμασε αποστόλους»· καθώς και το «Δεν εξέλεξα εγώ εσάς τους δώδεκα;». Την δε εξέχουσα θέση των εκλεκτών θα την κατανοήσουμε από το χωρίο: «Πολλοί είναι οι κλητοί, λίγοι όμως οι εκλεκτοί». Αυτός είναι ο Κύριος ο Θεός μας, σε όλη τη γη απλώνονται τα κρίματά του.

Έτσι, λοιπόν, ο Ματθαίος, από υπερβολική ταπεινοφροσύνη, φανερώνοντας τον φιλαλήθη χαρακτήρα του, και τελώνη αποκαλούσε τον εαυτό του, μην αποκρύπτοντας τον προηγούμενο βίο του, και τον κατέτασσε δεύτερο μετά τον συνοδοιπόρο του. Όντας, λοιπόν, συνδεδεμένος σε ζεύγος με τον Θωμά, όπως ο Πέτρος με τον Ανδρέα, ο Ιάκωβος με τον Ιωάννη και ο Φίλιππος με τον Βαρθολομαίο, τοποθετεί πριν από τον εαυτό του τον Θωμά, προτιμώντας τον συναπόστολό του ως ανώτερο, ενώ οι υπόλοιποι ευαγγελιστές έπραξαν το αντίθετο. Άκου, λοιπόν, τον Λουκά, πώς μνημονεύοντας τον Ματθαίο δεν τον ονομάζει τελώνη, ούτε τον τοποθετεί μετά τον Θωμά, αλλά γνωρίζοντας ότι είναι ανώτερος τον κατέταξε πρώτο, παραθέτοντας δεύτερο τον Θωμά, όπως ακριβώς έπραξε και ο Μάρκος. Τα λόγια του έχουν ως εξής: «Και όταν έγινε ημέρα, φώναξε τους μαθητές του, και αφού εξέλεξε από αυτούς δώδεκα, τους οποίους και ονόμασε αποστόλους: τον Σίμωνα, τον οποίο και ονόμασε Πέτρο, και τον Ανδρέα τον αδελφό του, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, και τον Φίλιππο και τον Βαρθολομαίο, και τον Ματθαίο και τον Θωμά». Έτσι, λοιπόν, τίμησε ο Λουκάς τον Ματθαίο, σύμφωνα με όσα του παρέδωσαν «εκείνοι που από την αρχή υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες και υπηρέτες του λόγου».

Λύση. Από αυτά αποδεικνύεται ότι όχι μόνο ο Κύριος εξέθεσε τους μακαρισμούς για δεύτερη φορά, αλλά και ότι θεράπευσε διαφορετικούς λεπρούς και παραλυτικούς. Διότι αυτούς που αναφέρονται στον Ματθαίο, τους προσφώνησε πριν από την εκλογή των δώδεκα από τους υπολοίπους. Γι' αυτό και τους εξέθεσε πιο γενικά. Μετά από αυτούς, αφού κατέβηκε από το όρος, καθάρισε τον λεπρό, και τον δούλο του εκατόνταρχου, και την πενθερά του Πέτρου. Ο Λουκάς, όμως, αναφέρει ότι μετά την εκλογή των δώδεκα και τη φανέρωση των ονομάτων τους, ο Κύριος Χριστός στάθηκε σε πεδινό τόπο και τους εκφώνησε τους μακαρισμούς. Γι' αυτό και απευθύνεται στο πρόσωπό τους. Ομοίως και καθένας από τους εκατόνταρχους, τόσο αυτός που αναφέρεται στον Ματθαίο, όσο και αυτός στον Λουκά, ήταν διαφορετικό πρόσωπο, αν και ήταν και οι δύο κάτοικοι της Καπερναούμ. Διότι ο μεν ένας παρακαλεί τον Κύριο αυτοπροσώπως, ενώ ο άλλος μέσω των πρεσβυτέρων. Και ο ένας παρακαλεί για δούλους, ενώ ο άλλος για υιό, επειδή στην Αγία Γραφή συνηθίζεται ο υιός να ονομάζεται «παις».

Εχθροί του, που «γλείφουν το χώμα», είναι όσοι τιμούν τις σαρκικές ηδυπάθειες. «Από τον τόκο και την αδικία». Θα πείσει, λοιπόν, λέγει, αυτούς που χαίρονται με την αδικία και την πλεονεξία να ασκούν το έλεος και τη φιλανθρωπία. Αυτό ακριβώς επισήμανε η ευαγγελική Γραφή όταν είπε: «Αυτούς τους δώδεκα εξέλεξε ο Ιησούς, τους οποίους και ονόμασε αποστόλους». «Και είναι έντιμο το όνομά τους». Ποιο όνομα; Ο Χριστός, από τον οποίο έχουμε ονομαστεί Χριστιανοί.

Διότι υπήρξε εποχή που η ανθρώπινη φύση είχε την εργασία του καλού, και το χέρι της, δηλαδή την ενεργητική της δύναμη, υγιές. Έπειτα, αφού την έχασε, με τη χάρη του Χριστού την ανέκτησε, και αποκαταστάθηκε στο προηγούμενο αγαθό. «Συνέβη δε εκείνες τις ημέρες να ανέβει στο όρος για να προσευχηθεί. Και διανυκτέρευε προσευχόμενος στον Θεό. Και όταν ξημέρωσε, προσκάλεσε τους μαθητές του. Και αφού εξέλεξε από αυτούς δώδεκα, τους οποίους και ονόμασε αποστόλους·