Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 6:16

Κεφάλαιο Α΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Τότε λέγει στους μαθητές του: Ο μεν θερισμός είναι πολύς, οι δε εργάτες λίγοι. Παρακαλέστε λοιπόν τον Κύριο του θερισμού να αποστείλει εργάτες στον θερισμό του. ΛΟΥΚΑΣ. Και όταν ξημέρωσε, προσκάλεσε τους μαθητές του, και αφού εξέλεξε από αυτούς δώδεκα, τους οποίους και ονόμασε αποστόλους, τον Σίμωνα, τον οποίο και ονόμασε Πέτρο, και τον Ανδρέα τον αδελφό του, και τον Ιάκωβο, και τον Ιωάννη, τον Φίλιππο, και τον Βαρθολομαίο, και τον Ματθαίο, και τον Θωμά, τον Ιάκωβο του Αλφαίου, και τον Σίμωνα τον αποκαλούμενο Ζηλωτή, και τον Ιούδα του Ιακώβου, και τον Ιούδα τον Ισκαριώτη, ο οποίος και έγινε προδότης. ΛΟΥΚΑΣ.

Και ανελήφθη στον ουρανό με το ίδιο το σώμα, την ψυχή και τον νου, συνενώνοντάς τα σε μία ενότητα και μία πνευματική υπόσταση και καθιστώντας τη ένθεη, και κάθισε στα δεξιά του Πατρός, στέλνοντας κήρυκες σε όλη την οικουμένη: τον Σίμωνα Πέτρο, τον Ανδρέα τον αδελφό του, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη τους υιούς του Ζεβεδαίου, τους οποίους είχε εκλέξει από παλιά, τον Φίλιππο και τον Βαρθολομαίο, τον Ματθαίο, τον Θωμά, τον Ιούδα, τον Θαδδαίο, και τον Σίμωνα τον Ζηλωτή· διότι ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, αν και προηγουμένως συγκαταλεγόταν στους δώδεκα, εφόσον έγινε προδότης αποκόπηκε από τον άγιο κατάλογο των αποστόλων. Απέστειλε δε και άλλους εβδομήντα δύο για να κηρύττουν, μεταξύ των οποίων ήταν οι επτά που είχαν ταχθεί για τη φροντίδα των χηρών: ο Στέφανος, ο Φίλιππος, ο Πρόχορος, ο Νικάνορας, ο Τίμωνας, ο Παρμενάς και ο Νικόλαος, και πριν από αυτούς ο Ματθίας, ο οποίος συναριθμήθηκε με τους αποστόλους αντί του Ιούδα· και μετά από αυτούς τους επτά και τον Ματθία που προηγήθηκε από αυτούς, τον Μάρκο και τον Λουκά, τον Ιούστο, τον Βαρνάβα και τον Απελλή, τον Ρούφο, τον Νίγερα και τους υπόλοιπους από τους εβδομήντα δύο. Μετά από όλους αυτούς, και μαζί με αυτούς, εξέλεξε τον άγιο απόστολο Παύλο με τη δική του φωνή από τον ουρανό, ως απόστολο και ταυτόχρονα κήρυκα των εθνών και εκπληρωτή της αποστολικής διδασκαλίας· ο οποίος βρίσκει τον άγιο Λουκά, που ήταν από τους εβδομήντα δύο οι οποίοι είχαν διασκορπιστεί, και αφού τον επανέφερε και τον έκανε ακόλουθό του, τον ανέδειξε ταυτόχρονα συνεργό του Ευαγγελίου και απόστολο.

Από εδώ, λοιπόν, αυτός αρχίζει και πάλι δεν συνεχίζει με λογικό ειρμό, αλλά, όπως προείπα, άλλα μεν τα περικόπτει, άλλα δε τα προσθέτει άνω κάτω, χωρίς να βαδίζει ορθά, αλλά περιπλανώμενος στα πάντα με ραδιουργία, και είναι τα εξής: 〈α〉. «Πήγαινε να δείξεις τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε για τον καθαρισμό σου, καθώς πρόσταξε ο Μωυσής»· «για να είναι αυτό μαρτυρία σε εσάς» αντί αυτού που είπε ο Σωτήρας «ως μαρτυρία σε αυτούς». 〈β〉. «Για να γνωρίζετε όμως ότι εξουσία έχει ο Υιός του ανθρώπου να συγχωρεί αμαρτίες επί της γης». 〈γ〉. «Κύριος είναι ο Υιός του ανθρώπου και του σαββάτου». 〈δ〉. «Τον Ιούδα Ισκαριώτη, ο οποίος έγινε προδότης». Και αντί του «κατέβηκε μαζί τους» γράφει «κατέβηκε ανάμεσά τους». 〈ε〉. «Και όλο το πλήθος ζητούσε να τον αγγίξει. Και αυτός, αφού σήκωσε τα μάτια του» και τα εξής. 〈στ〉. «Τα ίδια έκαναν στους προφήτες οι πατέρες σας». 〈ζ〉. «Σας λέω δε, τόση πίστη ούτε μέσα στον Ισραήλ δεν βρήκα». 〈η〉. Παραλλαγμένο είναι το «μακάριος είναι αυτός που δεν θα σκανδαλιστεί με εμένα»· διότι το παρουσίαζε σαν να απευθυνόταν στον Ιωάννη. 〈θ〉. «Αυτός είναι για τον οποίο έχει γραφτεί: ιδού, αποστέλλω τον άγγελό μου προ του προσώπου σου». 〈ι〉. «Και αφού εισήλθε στο σπίτι του Φαρισαίου, ανακλίθηκε στο τραπέζι. Η δε αμαρτωλή γυναίκα, αφού στάθηκε πίσω κοντά στα πόδια του, έβρεξε με τα δάκρυά της τα πόδια του, τα άλειψε και τα καταφιλούσε». 〈ια〉. Και πάλι «αυτή με τα δάκρυά της έβρεξε τα πόδια μου, τα άλειψε και τα καταφιλούσε». 〈ιβ〉.

Εάν λοιπόν αποκαλεί τον εαυτό του υιό ανθρώπου, ο Μονογενής δεν αρνείται την ενανθρώπηση, και μάταια διακηρύσσεται από εσένα ότι εμφανίστηκε κατά δόκησιν. Και εάν έχει εξουσία επί της γης, η γη δεν είναι ξένη προς τα δικά του δημιουργήματα και προς τον δικό του Πατέρα. 〈Σχόλιον〉 〈γ〉. «Ο υιός του ανθρώπου είναι κύριος και του σαββάτου». 〈Έλεγχος〉 〈γ〉. Δύο πράγματα ταυτόχρονα, δηλαδή και υιό ανθρώπου και κύριο του σαββάτου, ομολογεί τον εαυτό του ο Σωτήρας διδάσκοντας, ώστε να μη θεωρηθεί το σάββατο ξένο προς τη δική του δημιουργία, έστω και αν τελικά ονομάστηκε υιός ανθρώπου εξαιτίας της ένσαρκης παρουσίας του. 〈Σχόλιον〉 〈δ〉. «Τον Ιούδα Ισκαριώτη, ο οποίος έγινε προδότης». Και αντί του «κατέβηκε μαζί τους» έχει «κατέβηκε ανάμεσά τους». 〈Έλεγχος〉 〈δ〉. Ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, «ο οποίος έγινε προδότης». Τίνος, πες μου; Οπωσδήποτε αυτού που συνελήφθη, ο οποίος βέβαια και σταυρώθηκε και πολλά έπαθε. Πώς λοιπόν, αφού συνελήφθη, σταυρώνεται αυτός που δεν υποπίπτει στην αφή, σύμφωνα με τα δικά σου λόγια, ω Μαρκίωνα; Διότι ισχυρίζεσαι ότι είναι δόκησις. Θα ανασκευαστεί όμως η εικασία σου από το ότι έχει γραφτεί πως ο Ιούδας είναι προδότης. Διότι πρόδωσε και παρέδωσε στα χέρια των ανθρώπων τον ίδιο του τον Δεσπότη. Και καθόλου δεν σε ωφέλησε το να λέγεται «κατέβηκε ανάμεσά τους» αντί του «μαζί τους». Διότι δεν μπορείς να ορίζεις ως φαντασία εκείνον που, έστω και παρά τη θέλησή σου, αποδεικνύεται αργότερα ότι υποπίπτει στην αφή. 〈Σχόλιον〉 〈ε〉. «Και όλο το πλήθος ζητούσε να τον αγγίζει.

Λύση. Από αυτά αποδεικνύεται ότι όχι μόνο ο Κύριος εξέθεσε τους μακαρισμούς για δεύτερη φορά, αλλά και ότι θεράπευσε διαφορετικούς λεπρούς και παραλυτικούς. Διότι αυτούς που αναφέρονται στον Ματθαίο, τους προσφώνησε πριν από την εκλογή των δώδεκα από τους υπολοίπους. Γι' αυτό και τους εξέθεσε πιο γενικά. Μετά από αυτούς, αφού κατέβηκε από το όρος, καθάρισε τον λεπρό, και τον δούλο του εκατόνταρχου, και την πενθερά του Πέτρου. Ο Λουκάς, όμως, αναφέρει ότι μετά την εκλογή των δώδεκα και τη φανέρωση των ονομάτων τους, ο Κύριος Χριστός στάθηκε σε πεδινό τόπο και τους εκφώνησε τους μακαρισμούς. Γι' αυτό και απευθύνεται στο πρόσωπό τους. Ομοίως και καθένας από τους εκατόνταρχους, τόσο αυτός που αναφέρεται στον Ματθαίο, όσο και αυτός στον Λουκά, ήταν διαφορετικό πρόσωπο, αν και ήταν και οι δύο κάτοικοι της Καπερναούμ. Διότι ο μεν ένας παρακαλεί τον Κύριο αυτοπροσώπως, ενώ ο άλλος μέσω των πρεσβυτέρων. Και ο ένας παρακαλεί για δούλους, ενώ ο άλλος για υιό, επειδή στην Αγία Γραφή συνηθίζεται ο υιός να ονομάζεται «παις».

Διότι υπήρχε και άλλος Ιούδας, ο Λεββαίος, ο επονομαζόμενος Θαδδαίος, τον οποίο ο Λουκάς αναφέρει ότι είναι του Ιακώβου, λέγοντας: «Ιούδας Ιακώβου». Διαχωρίζοντάς τον, λοιπόν, από αυτόν, λέει: «Ιούδας ο Ισκαριώτης, ο οποίος και τον παρέδωσε». Και δεν ντρέπεται να λέει: «Ο οποίος και τον παρέδωσε». Έτσι, ποτέ δεν απέκρυπταν απολύτως τίποτα, ούτε καν όσα φαίνονταν να είναι επονείδιστα. Πρώτος δε απ' όλους και κορυφαίος ήταν ο αγράμματος, ο απλός άνθρωπος. Αλλά ας δούμε πού και σε ποιους τους στέλνει. «Αυτούς τους δώδεκα», λέει, «απέστειλε ο Ιησούς». Ποιους αυτούς; Τους αλιείς, τους τελώνες· διότι τέσσερις ήταν αλιείς και δύο τελώνες, ο Ματθαίος και ο Ιάκωβος· και ο ένας μάλιστα ήταν προδότης. Και τι τους λέει; Αμέσως τους δίνει παραγγελία, λέγοντας: «Σε οδό εθνικών να μην μεταβείτε, και σε πόλη Σαμαρειτών να μην εισέλθετε· να πορεύεστε δε μάλλον προς τα απολωλότα πρόβατα του οίκου Ισραήλ». Διότι μην νομίσετε, λέει, πως επειδή με υβρίζουν και με αποκαλούν δαιμονισμένο, ότι τους μισώ και τους αποστρέφομαι. Αντιθέτως, επιδίωξα με κάθε προθυμία να διορθώσω αυτούς πρώτους, και απομακρύνοντάς σας από όλους τους άλλους, σε αυτούς σας στέλνω ως διδασκάλους και ιατρούς. Και όχι μόνο σας εμποδίζω να κηρύξετε σε άλλους πριν από αυτούς, αλλά ούτε σας επιτρέπω να βαδίσετε σε οδό που οδηγεί εκεί, ούτε να εισέλθετε σε τέτοια πόλη.

«Τον Σίμωνα, τον οποίο και ονόμασε Πέτρο, και τον Ανδρέα τον αδελφό του, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, τον Φίλιππο και τον Βαρθολομαίο, τον Ματθαίο και τον Θωμά, τον Ιάκωβο τον γιο του Αλφαίου, και τον Σίμωνα που ονομαζόταν Ζηλωτής, τον Ιούδα τον γιο του Ιακώβου, και τον Ιούδα τον Ισκαριώτη, ο οποίος και έγινε προδότης. Και αφού κατέβηκε μαζί τους, στάθηκε σε έναν πεδινό τόπο, και πλήθος μαθητών του, και πάρα πολύς λαός από όλη την Ιουδαία και την Ιερουσαλήμ, και από τα παράλια της Τύρου και της Σιδώνας, οι οποίοι ήλθαν για να τον ακούσουν και να θεραπευτούν από τις ασθένειές τους, καθώς και όσοι βασανίζονταν από ακάθαρτα πνεύματα, και θεραπεύονταν. Και όλο το πλήθος ζητούσε να τον αγγίζει, διότι έβγαινε από αυτόν δύναμη. Και τους θεράπευε όλους.» Όλα τα πράττει ο Κύριος για να μας διδάξει, ώστε να πράττουμε και εμείς κατ' αυτόν τον τρόπο. Ιδού, λοιπόν, όταν επρόκειτο να προσευχηθεί, ανέβηκε στο όρος. Διότι πρέπει να προσευχόμαστε απερίσπαστοι, και όχι ανάμεσα σε πολλούς, αλλά και αγρυπνώντας, χωρίς να στεκόμαστε για λίγο στην προσευχή και αμέσως να αποχωρούμε. Μετά δε την προσευχή εκλέγει τους μαθητές, για να διδάξει και εμάς ότι, όταν πρόκειται να αναθέσουμε σε κάποιον μια πνευματική διακονία, πρέπει να κάνουμε την επιλογή αυτή μετά από προσευχή, καθοδηγούμενοι από τον Θεό, και ζητώντας από Εκείνον να μας αποκαλύψει τον κατάλληλο. Και αφού εξέλεξε τους δώδεκα, κατεβαίνει από το όρος, προκειμένου να θεραπεύσει αυτούς που είχαν έλθει από τις πόλεις, και να τους ευεργετήσει διπλά, τόσο κατά την ψυχή όσο και κατά το σώμα.