Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 6:24

Κεφάλαιο Γʹ. ΛΟΥΚΑΣ. Μακάριοι είναι οι πτωχοί, διότι δική σας είναι η βασιλεία του Θεού. Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγορία σας. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Βʹ. Η βαθύτατη πτωχεία τους περίσσεψε στον πλούτο της απλότητάς τους. ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Αʹ. Όσοι δε επιθυμούν να πλουτίσουν, πέφτουν σε πειρασμό και παγίδα, και σε πολλές επιθυμίες ανόητες και βλαβερές, οι οποίες βυθίζουν τους ανθρώπους σε όλεθρο και απώλεια. Διότι ρίζα όλων των κακών είναι η φιλαργυρία, την οποία ορισμένοι, επιθυμώντας την, αποπλανήθηκαν από την πίστη και διαπέρασαν τον εαυτό τους με πολλές οδύνες.

Κεφάλαιο Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Διότι από την καρδιά εξέρχονται πονηροί διαλογισμοί, φόνοι, μοιχείες, πορνείες, κλοπές, ψευδομαρτυρίες, βλασφημίες. Αυτά είναι που μολύνουν τον άνθρωπο ... Φύγετε από εμένα, οι καταραμένοι, στο πυρ το αιώνιο που έχει ετοιμαστεί για τον διάβολο και τους αγγέλους του. Διότι πείνασα, και δεν μου δώσατε να φάω· δίψασα, και δεν μου δώσατε να πιω· ξένος ήμουν, και δεν με φιλοξενήσατε· γυμνός, και δεν με ντύσατε· ασθενής, και στη φυλακή, και δεν με επισκεφθήκατε. ΛΟΥΚΑΣ. Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγοριά σας· αλίμονο σε εσάς τους χορτασμένους, διότι θα πεινάσετε· αλίμονο σε εσάς που γελάτε τώρα, διότι θα πενθήσετε και θα κλάψετε· αλίμονο όταν μιλήσουν καλά για εσάς όλοι οι άνθρωποι. Προσέχετε δε τους εαυτούς σας, μήπως βαρύνουν οι καρδιές σας από την κραιπάλη, και τη μέθη, και τις βιοτικές μέριμνες, και έλθει ξαφνικά επάνω σας η ημέρα εκείνη. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Και καθώς δεν αποδέχθηκαν να έχουν επίγνωση του Θεού, ο Θεός τους παρέδωσε σε αδόκιμο νου, για να πράττουν τα μη πρέποντα, γεμάτοι από κάθε αδικία, πορνεία, πλεονεξία, κακία, και τα εξής. Διότι το «δεν θα μοιχεύσεις, δεν θα φονεύσεις, δεν θα κλέψεις, δεν θα επιθυμήσεις», και αν υπάρχει κάποια άλλη εντολή, και τα εξής. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Αʹ.

Όταν δε, λέει, συμβούν όλα αυτά, θα υψωθεί ο Κύριος Σαβαώθ την ημέρα εκείνη, δηλαδή κατά τον καιρό εκείνο, κατά τον οποίο θα φτάσουν στο τέλος τους όσα έχουν προφητευθεί γι' αυτούς. Και υψώνεται μόνος ο Κύριος Σαβαώθ με κρίση και με δικαιοσύνη, καθώς τιμώρησε με ορθή και όσια απόφαση τον αλαζονικό λαό, τον απειθή και φιλήδονο. Πρέπει λοιπόν να αποφεύγουμε τις τρυφές, και να φροντίζουμε να απομακρύνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τις ανώφελες σαρκικές απολαύσεις, ή μάλλον τις πιο βδελυρές, για να μην εντρυφήσει και πάνω μας ο άπληστος άδης. Διότι θυμόμαστε τον Σωτήρα που λέει: «Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγοριά σας». Και πάλι: «Μακάριοι όσοι πενθείτε τώρα, διότι θα γελάσετε»· επειδή ο πόνος θα καταλήξει σε ανακούφιση, και το τέλος των αγαθών ιδρώτων θα γίνει για εμάς πρόξενος της αιώνιας τρυφής. Διότι, «εκείνος που σπέρνει στη σάρκα, από τη σάρκα θα θερίσει φθορά», καθώς έχει γραφτεί· «ενώ εκείνος που σπέρνει στο πνεύμα, από το πνεύμα θα θερίσει ζωή αιώνια». <Και θα βοσκήσουν οι λεηλατημένοι σαν ταύροι, και τις ερήμους όσων έχουν αφαιρεθεί θα φάνε τα αρνιά.> Ενώ υπήρχε ακόμη η χώρα των Ιουδαίων και βρισκόταν στην ακμή της ευημερίας της, τα γειτονικά έθνη πολεμούσαν εναντίον των εξ αίματος Ισραηλιτών.

Διότι σε όσους γνωρίζουν να ζουν με ευσέβεια, λέει ότι η υπομονή σε αυτά δεν θα είναι άκαρπη, αλλά θα γίνει πρόξενος της ύψιστης χαράς. Και επιπροσθέτως, αποδεικνύει ωφέλιμα ότι τίποτα το παράξενο δεν θα τους συμβεί αν τα υποστούν αυτά· αντίθετα, θα βρεθούν στην ίδια θέση με εκείνους οι οποίοι, πριν από αυτούς, μεταφέροντας τους θείους και άνωθεν λόγους στους Ισραηλίτες, διώχθηκαν, πριονίστηκαν, πέθαναν από μαχαίρι και υπέμειναν τις ύβρεις που άδικα τους προσήψαν. Επομένως, μας δίνει να κατανοήσουμε ότι, εκείνων που θα γίνουν μιμητές, αυτών θα γίνουν και κοινωνοί· και δεν θα στερηθούν τους προφητικούς στεφάνους, βαδίζοντας τον ίδιο δρόμο που περπάτησαν εκείνοι. <Αλίμονο σε εσάς, τους πλουσίους.> (A f. 100 b) Αφού προκήρυξε ως αιτία κάθε αγαθού την κατά Θεόν πτωχεία, και αφού είπε ότι η πείνα και το κλάμα των αγίων δεν θα μείνουν χωρίς ανταμοιβή, στρέφει τον λόγο του στα αντίθετά τους και αποδεικνύει ότι αυτά προκαλούν κόλαση και καταδίκη, ώστε, από τη μία, με την επιθυμία των στεφάνων και την έφεση για τον μακαρισμό, να ελκύονται προς τους κόπους και να πείθονται να επιλέξουν την κατά Θεόν πτωχεία· και από την άλλη, με τον φόβο της επαπειλούμενης κολάσεως, να αποφεύγουν τον πλούτο και το να ζουν με τρυφές και γέλια, δηλαδή με κοσμικές απολαύσεις. Και λέει ότι οι μεν θα γίνουν κληρονόμοι της βασιλείας των ουρανών, ενώ οι δε θα περιπέσουν σε έσχατες συμφορές· «Διότι, λέει, έχετε ήδη λάβει την παρηγοριά σας.»

Αυτά ο δικός μας νόμος δεν τα συμβουλεύει· αυτά ο δικός μας Κύριος δεν τα δίδαξε· αλλά μάλιστα τους ταλάνισε λέγοντας: αλίμονο σε εσάς που γελάτε τώρα, διότι θα πενθήσετε και θα κλάψετε· αλίμονο σε εσάς τους χορτασμένους, διότι θα πεινάσετε· αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους.

Διότι όλα αυτά ξεκάθαρα Εκείνος στα Ευαγγέλια τα κατακρίνει λέγοντας: ουαί στους πλουσίους, ουαί σε όσους γελούν, ουαί στους χορτασμένους, ουαί όταν όλοι οι άνθρωποι πουν καλά λόγια για εσάς.

Γι' αυτό και ο ίδιος, κοιτάζοντας προς τους μαθητές του, έλεγε: μακάριοι οι πτωχοί, διότι δική σας είναι η βασιλεία των ουρανών· μακάριοι όσοι πενθούν· μακάριοι οι ελεήμονες· μακάριοι οι διωγμένοι ένεκα της δικαιοσύνης· και αλίμονο σε όσους πλουτούν, αλίμονο σε όσους γελούν, αλίμονο στους χορτασμένους, αλίμονο όταν όλοι οι άνθρωποι μιλήσουν καλά για εσάς.

Επειδή δε ο πονηρός πλούτος προσλαμβάνει μαζί του κάποιες φορές και μια σύντροφο ακόμη πιο πονηρή, δηλαδή την αλαζονεία και την πεποίθηση στον πλούτο, για τον λόγο αυτόν, γράφοντας στον Τιμόθεο ο θείος Παύλος λέει: «στους πλουσίους του παρόντος αιώνος να παραγγέλλεις να μην υπερηφανεύονται, ούτε να ελπίζουν στην αβεβαιότητα του πλούτου, αλλά στον Θεό». Διότι η επίγνωση της αλήθειας στους ανθρώπους είναι η ταπείνωση, ενώ εκείνος που υπερηφανεύεται για τον πλούτο του - ο οποίος είναι πραγματικά το πιο γήινο από όλα όσα έχουμε - και ελπίζει σε αυτόν, είναι όντως άφρων και σε τίποτα δεν διαφέρει από τους πλουσίους που παρουσίασε ο Κύριος σε παραβολές. Από αυτούς, ο ένας, που είχε στα πρόθυρά του τον Λάζαρο, από την αλαζονεία του ούτε καν τον κοίταζε, ο δε άλλος, που συνομιλούσε με την ψυχή του για τα αγαθά που είχε θησαυρίσει για πολλά χρόνια, φανέρωσε την ελπίδα που είχε εναποθέσει στον πλούτο. Γι' αυτό, τον μεν πρώτο τον υποδέχθηκε η άσβεστη φλόγα, ενώ τον δεύτερο η αδυσώπητη απαίτηση της ψυχής του. Βλέπετε ποιο είναι το τέλος εκείνων που είναι προσκολλημένοι στον πλούτο; Γι' αυτό ο Δαβίδ λέει: «αν ρέει ο πλούτος, μην του παραδίδετε την καρδιά σας»· και ο Σολομών λέει: «εκείνος που έχει πεποίθηση στον πλούτο θα πέσει», ενώ κάπου αλλού πάλι παρομοιάζει με τον Άδη και την απώλεια εκείνους που είναι άπληστοι για τα κέρδη, λέγοντας: «όπως ο Άδης και η απώλεια δεν χορταίνουν ποτέ, έτσι και τα μάτια των αφρόνων»· ο δε Κύριος λέει: «αλίμονο στους πλουσίους, αλίμονο στους χορτασμένους».

Όπως ακριβώς ανέφερα, κανείς δεν τα εξετάζει αυτά, κανείς δεν τα ερευνά, κανείς δεν λέει στον εαυτό του τίποτα από αυτά. Θέλετε να προσθέσω και άλλα; «Εάν κάποιος δεν απαρνηθεί», λέει ο Χριστός, «όλα του τα υπάρχοντα, δεν είναι άξιός μου». Τι συμβαίνει όταν λέει: «Δύσκολα θα εισέλθει πλούσιος στη βασιλεία των ουρανών»; Και τι όταν λέει: «Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγοριά σας»; Κανείς δεν το εξετάζει αυτό, κανείς δεν το συλλογίζεται, κανείς δεν συζητά με τον εαυτό του, αλλά για τα ζητήματα των άλλων όλοι κάθονται ως αυστηροί εξεταστές. Αλλά τούτο σημαίνει το να τους καθιστά κανείς κοινωνούς των εγκλημάτων. Προκειμένου όμως, χάριν εσάς, να τους απαλλάξω και από εκείνα για τα οποία λέτε ότι οι ιερείς είναι υπόλογοι, ακούστε: διότι το να είστε πεπεισμένοι για αυτούς ότι παραβαίνουν τον νόμο του Θεού, συνιστά μεγάλη ροπή προς το κακό. Εμπρός, λοιπόν, ας εξετάσουμε και εκείνα: Είπε ο Χριστός: «Μην αποκτήσετε χρυσό, μήτε άργυρο, μήτε δύο χιτώνες, μήτε υποδήματα, μήτε ζώνη, μήτε ραβδί». Τι λοιπόν, πες μου; Ο Πέτρος ενεργούσε αντίθετα προς την εντολή; Πώς όχι, αφού είχε και ζώνη και ιμάτιο και υποδήματα; Διότι, το ότι τα είχε, άκου τον άγγελο που του λέει: «Ζώσου και υπόδησαι τα σανδάλιά σου». Καίτοι δεν υπήρχε τόσο μεγάλη ανάγκη γι' αυτά τα υποδήματα· επειδή ήταν δυνατό εκείνον τον καιρό να κυκλοφορεί κανείς και ανυπόδητος, ενώ η μεγάλη ανάγκη είναι τον χειμώνα· αλλά παρ' όλα αυτά είχε. Τι ισχύει δε για τον Παύλο;

Ας θρηνήσουμε πικρά μαζί με τον Ησαΐα, και ας πούμε: Αλίμονο σε εκείνους που ενώνουν σπίτι με σπίτι και πλησιάζουν χωράφι με χωράφι, για να αφαιρέσουν κάτι από τον πλησίον τους· μήπως θα κατοικήσετε μόνοι σας πάνω στη γη; Σπίτια μεγάλα και ωραία, και δεν θα υπάρχουν εκείνοι που θα κατοικούν σε αυτά. Ας θρηνήσουμε μαζί με τον Ναούμ, και ας πούμε μαζί του: Αλίμονο σε εκείνον που χτίζει το σπίτι του σε ύψος! Ή μάλλον, ας τους θρηνήσουμε, όπως ακριβώς και ο Χριστός εκείνους της εποχής Του, λέγοντας: Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους! Διότι έχετε ήδη λάβει την ανταμοιβή σας και την παρηγοριά σας. Έτσι, παρακαλώ, ας μην πάψουμε και εμείς να θρηνούμε· και, αν δεν είναι απρεπές, ας θρηνήσουμε με κοπετό για την ραθυμία των αδελφών μας.

Ας ακούσουν όσοι ζουν σε ευτέλεια, τι είδους μετάνοια επιδείκνυε ο βασιλιάς που ήταν ενδεδυμένος την πορφύρα· ας ακούσουμε και ας νιώσουμε κατάνυξη. Δεν κουράστηκε απλώς, αλλά και κοπίασε αναστενάζοντας· δεν δάκρυσε απλώς, αλλά και έλουσε την κλίνη του, όχι μία και δύο και τρεις ημέρες, αλλά κάθε νύχτα· και δεν μιλάει μόνο για το παρελθόν, αλλά και για το μέλλον. Διότι μην νομίσετε βέβαια ότι, αφού τα έπραξε αυτά μία φορά, παραδόθηκε στη συνέχεια στην άνεση, αλλά διήγε ολόκληρη τη ζωή του πράττοντας το ίδιο αδιαλείπτως. Όχι όπως εμείς, που πολλές φορές, αφού το κάνουμε αυτό για μία ημέρα, ή ούτε καν για μία, παραδίδουμε τον εαυτό μας στα γέλια, στην τρυφή και στην άνεση. Εκείνος όμως δεν ήταν έτσι, αλλά περνούσε τη ζωή του με αδιάλειπτα δάκρυα. Αυτήν ακριβώς την εξομολόγηση ας μιμηθούμε και εμείς. Διότι, εάν δεν θελήσουμε να κλάψουμε εδώ, θα παραστεί απόλυτη ανάγκη να θρηνήσουμε και να κλάψουμε εκεί· εκεί μεν ανώφελα, εδώ δε με κέρδος· και εκεί μεν με αισχύνη, εδώ δε με πολλή ευπρέπεια. Διότι, για να πεισθείς ότι είναι ανάγκη να γίνει αυτό, άκουσε τι λέει ο Χριστός: Εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων. Αλλά όσοι κλαίνε εδώ, δεν θα έχουν τέτοια κατάληξη· αντίθετα, θα απολαύσουν πολλή παρηγορία· Μακάριοι όσοι πενθούν, διότι αυτοί θα παρηγορηθούν. Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγορία σας.

Ω της κακής ρίζας όλων των κακών, της φιλαργυρίας! Μέσω του πλούτου θέλετε να σωθείτε; Αλλά ευκολότερο είναι να περάσει καμήλα από την τρύπα μιας βελόνας, παρά να εισέλθει πλούσιος στη βασιλεία του Θεού. Τρυφώντας, μεθώντας και ζώντας με έπαρση θέλετε να νικήσετε τις αιρέσεις; Αλλά αλίμονο σε εσάς, που ζείτε με τρυφή και έπαρση, και στολίζεστε με χρυσό και ποικίλα ενδύματα· πώς θα δείξετε στους άλλους την καλή πτωχεία του Χριστού, ο οποίος για χάρη μας έγινε πτωχός, και ο οποίος παρήγγειλε στους μαθητές του να μην έχουν χάλκινα νομίσματα στις ζώνες τους; Όντως πλανάστε, μη κατανοώντας τις Γραφές. Δεν ακούτε τον Κύριο που λέει, «Μακάριοι οι πτωχοί»· και πάλι, «Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους»· και, «Μη θησαυρίζετε πάνω στη γη»; Ο πλούτος σας αυξήθηκε και ο λόγος σας εξέλιπε· τα ενδύματά σας έχουν φαγωθεί από τον σκόρο· για όλα αυτά θα δώσετε λόγο στον αρχιποίμενα Χριστό. Διότι δεν αγνοείτε ότι καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό· εσείς όμως, αρχιερείς και ιερείς και διάκονοι, θα δώσετε λόγο και για τους εαυτούς σας και για τα πρόβατα, ο καθένας σύμφωνα με το έργο που του εμπιστεύθηκαν.

Πες μου, λοιπόν: τι σου φαίνεται πως είναι αξιομακάριστο και αξιοζήλευτο στον κόσμο; Οπωσδήποτε θα πεις η εξουσία, ο πλούτος και η καλή φήμη ανάμεσα στους ανθρώπους. Και τι είναι πιο άθλιο από αυτά, όταν συγκριθούν με την ελευθερία των Χριστιανών; Διότι ο μεν άρχοντας των λαών υπόκειται στον θυμό και στις παράλογες ορμές του πλήθους, καθώς και στον φόβο των ανώτερων αρχόντων, και στις μέριμνες για τους υπηκόους του, και αυτός που χθες ήταν άρχοντας σήμερα είναι απλός ιδιώτης. Διότι ο παρών βίος σε τίποτα δεν διαφέρει από μια θεατρική σκηνή, αλλά όπως ακριβώς εκεί αυτός μεν υποδύεται τον ρόλο του βασιλιά, εκείνος του άρχοντα, και ένας άλλος εκπληρώνει την τάξη του στρατιώτη, όταν όμως πέσει η νύχτα, ούτε ο βασιλιάς είναι βασιλιάς, ούτε ο άρχοντας είναι άρχοντας, ούτε ο στρατιώτης στρατιώτης, έτσι και κατά την Ημέρα εκείνη, όχι ανάλογα με το πρόσωπο, αλλά ανάλογα με τα έργα του θα λάβει ο καθένας την άξια ανταμοιβή. Αλλά μήπως η δόξα είναι κάτι το πολύτιμο, αυτή που καταπίπτει «όπως το άνθος του χόρτου»; Ή μήπως ο πλούτος, για τον οποίο όσοι τον κατέχουν ταλανίζονται; «Διότι αλίμονο, λέγει, στους πλουσίους». Και πάλι: «Αλίμονο σε εκείνους που έχουν πεποίθηση στη δύναμή τους και καυχώνται για το πλήθος του πλούτου τους». Ο Χριστιανός ποτέ από άρχοντας δεν γίνεται ιδιώτης, ούτε από πλούσιος φτωχός, ούτε άδοξος από ένδοξος, αλλά παραμένει πλούσιος όταν φτωχαίνει, και υψώνεται όταν φροντίζει να ταπεινώνει τον εαυτό του· και από την εξουσία που ασκεί, η οποία δεν στρέφεται εναντίον ανθρώπων αλλά εναντίον των αρχών [έχει εξουσία] και του κοσμοκράτορος του σκότους, κανείς δεν μπορεί να τον καθαιρέσει. «

«Όταν το άκουσαν οι μαθητές του, εξεπλάγησαν πάρα πολύ, λέγοντας: "Ποιος, άραγε, μπορεί να σωθεί;" Και αφού τους κοίταξε ο Ιησούς, τους είπε: "Για τους ανθρώπους αυτό είναι αδύνατο, για τον Θεό όμως τα πάντα είναι δυνατά"». «Κάποιου πλούσιου ανθρώπου τα χωράφια καρποφόρησαν άφθονα», και τα λοιπά. «Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγοριά σας. Αλίμονο σε εσάς που είστε χορτασμένοι, διότι θα πεινάσετε».

Και προσθέτει λέγοντας: «Έτσι θα κάνει σε εσάς ο Πατέρας μου ο επουράνιος, αν δεν συγχωρήσει ο καθένας στον αδελφό του τα παραπτώματα μέσα από την καρδιά του.» Γι' αυτό και αλλού, αυτούς που πλούτισαν με ποικίλες ευεργεσίες από αυτόν, αλλά διατηρούν ανελέητο και άσπλαχνο χαρακτήρα, τους ελέγχει λέγοντας: «Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγοριά σας.» Διότι πράγματι, πλούτος για εμάς είναι η αφθονία των διαφόρων δωρεών του· αλίμονο όμως σε εμάς, επειδή, ενώ παρακαλέσαμε και ελεηθήκαμε πολλές φορές, όταν μας παρακαλούν εμείς δεν ελεήσαμε κανέναν, αλλά έχουμε λάβει την παρηγοριά μας.

Διότι τίποτε άλλο δεν κατέστρεψε το γένος των Χριστιανών παρά μόνο η έπαρση· επειδή και τον Αδάμ ο όφις τον πλάνησε, λέγοντας ότι «θα γίνετε σαν θεοί». Διότι το θείο αντιτάσσεται απολύτως στην έπαρση. Και το γνώρισμα του Χριστιανισμού είναι αυτό: όποιον βλέπεις να πεινά, να διψά, να έχει πόνο, να είναι φτωχός «τω πνεύματι», να είναι ταπεινωμένος ενώπιον του εαυτού του και να αναζητεί διαρκώς νύχτα και μέρα, αυτός στέκεται μέσα στην αλήθεια· εάν όμως κάποιος έχει χορτάσει και δεν έχει πλέον ανάγκη, αλλά πλουτεί, αυτός είναι μέλος της πλάνης, όπως λέει: «ήδη είστε χορτασμένοι, ήδη πλουτίσατε»· και πάλι λέει: «ουαί σε εσάς τους πλουσίους» αυτού του κόσμου, αλλά και σε αυτούς που έχουν ήδη την ιδέα για τον εαυτό τους ότι είναι κάτι. Στον δε Θεό ανήκει η δόξα.

Διότι πρόσεξε, το ότι «ήλθαν για να τον ακούσουν», αυτό αποτελεί τη θεραπεία των ψυχών, και το «να ιαθούν από τις ασθένειές τους», αυτό αποτελεί τη θεραπεία των σωμάτων· διότι εξήρχετο από αυτόν δύναμη και τους θεράπευε όλους. Διότι οι μεν προφήτες και οι άλλοι άγιοι δεν διέθεταν δύναμη που να εξέρχεται από τους ίδιους· επειδή δεν ήταν οι ίδιοι πηγές δυνάμεων. Ο Κύριος όμως είχε δύναμη που εξήρχετο από αυτόν· διότι ο ίδιος ήταν η πηγή της δυνάμεως. Ενώ βεβαίως οι προφήτες και οι άγιοι δέχονταν μάλλον άνωθεν τη δύναμη. «Και ο ίδιος, αφού σήκωσε τα μάτια του προς τους μαθητές του, έλεγε: Μακάριοι οι πτωχοί, διότι δική σας είναι η βασιλεία του Θεού. Μακάριοι όσοι κλαίτε τώρα, διότι θα γελάσετε. Μακάριοι είστε όταν σας μισήσουν οι άνθρωποι, και σας απομονώσουν, και σας ονειδίσουν, και αποβάλουν το όνομά σας ως κακό, εξαιτίας του Υιού του ανθρώπου. Να χαίρεστε εκείνη την ημέρα και να σκιρτήσετε. Διότι ιδού, ο μισθός σας είναι μεγάλος στους ουρανούς. Διότι τα ίδια έκαναν στους προφήτες οι πατέρες τους. Αλίμονο όμως σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγοριά σας. Αλίμονο σε εσάς που είστε χορτασμένοι τώρα, διότι θα πεινάσετε. Αλίμονο σε εσάς που γελάτε τώρα, διότι θα πενθήσετε και θα κλάψετε. Αλίμονο όταν μιλήσουν καλά για εσάς όλοι οι άνθρωποι. Διότι τα ίδια έκαναν στους ψευδοπροφήτες οι πατέρες τους.»