Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 6:3

Και έτσι έλαβε ο Δαβίδ και έτρωγε τους άρτους, και ίσως τους έλαβε κατά την ημέρα του Σαββάτου. Επειδή, λοιπόν, οι Ιουδαίοι κατέκριναν τον Σωτήρα, για το γεγονός ότι κατά την ημέρα του Σαββάτου οι μαθητές έκοβαν στάχυα και έτρωγαν, για τον λόγο αυτόν πολύ εύστοχα μνημόνευσε την ιστορία που συνέβη ημέρα Σάββατο· για να τους δείξει ότι, εάν επιτράπηκε στον Δαβίδ και σε όσους ήταν μαζί του να αγγίξουν τους άρτους από την τράπεζα ως σωτήρια τροφή, δεν ήταν απαγορευμένο και το να κόβουν στάχυα οι μαθητές, να τα τρίβουν και να τρώνε. «Ούτε αυτό διαβάσατε, τι έκανε ο Δαβίδ, όταν πείνασε ο ίδιος και όσοι ήταν μαζί του, πώς εισήλθε στον οίκο του Θεού και έφαγε τους άρτους της προθέσεως;» Στη συνέχεια, υπάρχει συνδεδεμένη και η ιστορία για το ξηρό χέρι· πώς ο Σωτήρας μας, εισερχόμενος στη συναγωγή (διότι πρέπει να προσπεράσουμε την αφήγηση της ιστορίας λόγω της μακρηγορίας, για να μην γίνει κουραστική η ακρόαση) και βλέποντας κάποιον που είχε ξηρό χέρι, γνωρίζοντας ότι οι Ιουδαίοι είναι έτοιμοι να κατηγορήσουν, λέει προς εκείνον που είχε το ξηρό χέρι: «Σήκω και στάσου στο μέσον». Η ίδια η Ανάσταση έδωσε την εντολή να σηκωθεί· «Σήκω, και στάσου στο μέσον». Δεν εκτελεί τη θεραπεία με τρόπο επιδεικτικό· διότι γνωρίζει να λέει στην κατάλληλη στιγμή: «Πρόσεξε, μην το πεις σε κανέναν»· αλλά, όταν μεν είναι η κατάλληλη περίσταση, κρύβει το θαύμα· όταν όμως πρέπει να θαυματουργήσει το Σάββατο, τότε ενεργεί ολοφάνερα.

Του αγίου Αθανασίου, από την ομιλία για τον σπόρο, της οποίας η αρχή είναι: «συγκεντρωθήκαμε την ημέρα του Σαββάτου όχι επειδή πάσχουμε από Ιουδαϊσμό». Επιτιμούσαν, λέει, τον Σωτήρα, λέγοντας: «Δες τι κάνουν οι μαθητές σου, το οποίο δεν επιτρέπεται να γίνεται κατά το Σάββατο». Ο δε Σωτήρας τούς απάντησε: «Ούτε αυτό δεν διαβάσατε; Διατείνεσθε ότι μελετάτε, αλλά τη γνώση δεν την έχετε· ούτε αυτό δεν διαβάσατε, το τι έκανε ο Δαβίδ;». Εκείνος που κατάγεται από τον Δαβίδ μνημονεύει τον Δαβίδ· εκείνος που κατάγεται από τον Δαβίδ κατά σάρκα, αλλά προϋπάρχει του Δαβίδ κατά πνεύμα· εκείνος που κατά σάρκα μεν είναι υιός του Δαβίδ, κατά πνεύμα δε είναι δεσπότης του Δαβίδ. Αυτός που βλάστησε από τη ρίζα του Ιεσσαί, η θαυμαστή ράβδος, η οποία αφενός συντρίβει το γένος των Ιουδαίων, και αφετέρου συνάγει το γένος των εθνών ως ποίμνιο.

Παραμονεύουν, λοιπόν, τους αγίους αποστόλους, οι οποίοι ακολουθούσαν απερίσπαστα τον Σωτήρα όλων μας Χριστό, και του λένε για αυτούς: Ιδού, βλέπουμε αυτούς που καθοδηγούνται από εσένα να εναντιώνονται στα νομικά προστάγματα, διότι κάνουν αυτό που δεν επιτρέπεται να γίνεται τα Σάββατα. Διότι, ενώ ο νόμος προστάζει να αργούν το Σάββατο και να μην καταπιάνονται με κανέναν απολύτως κόπο, οι μαθητές τρίβουν με τα χέρια τους τα στάχυα. Εσύ όμως ο ίδιος πες μου, όταν ετοιμάζεις για τον εαυτό σου το σαββατιάτικο τραπέζι, δεν κόβεις το ψωμί; Γιατί λοιπόν κατηγορείς τους άλλους; Και για να προτάξουμε απέναντί σου ως τείχος τους ίδιους τους λόγους του Σωτήρα, άκουγε: <Και αποκριθείς προς αυτούς, είπε ο Ιησούς;>

<Ούτε αυτό διαβάσατε, το τι έκανε ο Δαβίδ; κ.λπ.> (A f. 91 b, B f. 61 b, H f. 284 b) Αλλά, μολονότι ο Δαβίδ έπραξε αυτά αντίθετα με ό,τι όριζε ο νόμος, αξιώνεται από εμάς κάθε θαυμασμού, ορθά και δίκαια· διότι ήταν αληθινά άγιος και προφήτης. Επομένως, αφού ο νόμος που δόθηκε μέσω του Μωυσή λέει ξεκάθαρα, «Κρίνετε με δίκαιη κρίση, και να μην προσωποληπτείτε κατά την κρίση», πώς, λέει, κατακρίνατε τους δικούς μου μαθητές, ενώ μέχρι τώρα θαυμάζετε ως άγιο και προφήτη τον μακάριο Δαβίδ, παρότι δεν τήρησε την εντολή του Μωυσή; —(A f 92, B f. 287) Μέσω λοιπόν των άρτων, φανερώνεται σαφώς σε εμάς ο άρτος εξ ουρανού, ο οποίος προτίθεται στις άγιες τράπεζες των εκκλησιών. Όσα δε σκεύη της τράπεζας υπάρχουν, μέσω των οποίων εκπληρώνεται η μυστηριακή ανάγκη, αποτελούν σαφή τύπο των θείων κειμηλίων. —Πνευματικά δε υποδηλώνουν τους δώδεκα αποστόλους· για τους οποίους θα γίνει λόγος στη συνέχεια, όταν ο λόγος μας θα έρθει στους ίδιους τους μαθητές. <Και δίδασκε. Και βρισκόταν εκεί ένας άνθρωπος, και το δεξί του χέρι ήταν ξηρό.> (A f. 92 b, B f. 61 b, G f. 12 b, H f. 288 b) Δίδασκε βεβαίως παντού τα όσα υπερβαίνουν τον νου, και όσα καθιστούσαν φανερή στους ακροατές την οδό της σωτηρίας μέσω αυτού· έπειτα, αμέσως μετά τις μυσταγωγίες, πραγματοποιούσε την επίδειξη της θεοπρεπούς του δύναμης, σαν να εξομάλυνε με τον λόγο το μονοπάτι προς την πίστη· διότι, κάποιες φορές, το θαύμα μεταστρέφει τον άνθρωπο προς την πίστη, ακόμη και αν δεν γίνεται πιστευτός ο λόγος.

Η αναφορά περί του Υιού του ανθρώπου και περί του ότι πρόκειται να παραδοθεί σε χέρια ανθρώπων, δεν αποτελεί έμφαση σε κάτι το φαινομενικό ούτε σε φαντασία, αλλά θεώρηση πραγματικού σώματος και μελών. 〈Σχόλιο〉 〈κα'〉. «Ούτε αυτό δεν διαβάσατε, το τι έκανε ο Δαβίδ; Πώς εισήλθε στον οίκο του Θεού;». 〈Έλεγχος〉 〈κα'〉. Εάν αποκαλεί οίκο του Θεού τον οίκο της σκηνοπηγίας που κατασκευάστηκε από τον Μωυσή, δεν αθετεί τον Νόμο ούτε τον Θεό που μίλησε μέσα στον Νόμο. Διότι αποκαλεί Θεό Εκείνον που είναι Πατέρας Του, * ή ο Ίδιος ο Μονογενής. Διότι η Τριάδα, ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, συνηθίζει να ενεργεί και στον Νόμο και στους προφήτες και στα Ευαγγέλια και στους αποστόλους. 〈Σχόλιο〉 〈κβ'〉. «Σε ευχαριστώ, Κύριε του ουρανού». Δεν περιείχε όμως το «και της γης», ούτε το «Πάτερ». Ελέγχεται όμως [η αλλοίωση]· διότι παρακάτω περιείχε το «ναι, ο Πατέρας». 〈Έλεγχος〉 〈κβ'〉. Ευχαριστεί τον Κύριο του ουρανού, έστω κι αν αφαιρέσεις το «και της γης» και αν περικόψεις το «Πάτερ», προκειμένου να μην καταδείξεις, Μαρκίων, ότι ο Χριστός αποκαλεί Πατέρα Του τον Δημιουργό. Διότι τα μέλη της αλήθειας παραμένουν ζωντανά. Όπως ακριβώς, από λήθη, άφησες ως υπόλειμμα, ω Μαρκίων, το «ναι, ο Πατέρας», *. Έχει αποδειχθεί λοιπόν εξάπαντος ότι ο Χριστός ευχαριστεί τον δικό Του Πατέρα και Τον ονομάζει Κύριο του ουρανού. Και είναι μεγάλη η φρενοβλάβειά σου, που δεν κατανοεί την πορεία της αλήθειας. 〈Σχόλιο〉 〈κγ'〉. Είπε στον νομικό: «Μέσα στον Νόμο τι είναι γραμμένο;» και, αφού αποκρίθηκε μετά την απάντηση του νομικού, είπε: «Ορθά μίλησες.

Γιατί κάνετε αυτό που δεν επιτρέπεται να κάνετε τα Σάββατα; Και απαντώντας σε αυτούς ο Ιησούς είπε: Ούτε αυτό δεν διαβάσατε, το τι έκανε ο Δαβίδ, όταν πείνασε ο ίδιος και εκείνοι που ήταν μαζί του, πώς εισήλθε στον οίκο του Θεού και πήρε τους άρτους της προθέσεως και έφαγε, και έδωσε και σε εκείνους που ήταν μαζί του, τους οποίους δεν επιτρέπεται να φάνε παρά μόνο οι ιερείς; Και τους έλεγε ότι Κύριος είναι ο Υιός του ανθρώπου και του Σαββάτου. Οι Ιουδαίοι ονόμαζαν κάθε εορτή Σάββατο, διότι το Σάββατο σημαίνει ανάπαυση. Πολλές φορές λοιπόν η εορτή συνέπιπτε την Παρασκευή, και αποκαλούσαν την Παρασκευή Σάββατο εξαιτίας της εορτής, έπειτα το κυρίως Σάββατο το ονόμαζαν δευτερόπρωτο, καθώς ήταν δεύτερο, έχοντας προηγηθεί άλλη εορτή και Σάββατο.