Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 7:11

Αφήνω κατά μέρος τα δικά μου, και πλέον απευθύνω το ερώτημα με βάση τα υπόλοιπα: Είναι αμαρτωλός, όπως λέτε; Δεν ανέστησε αυτός με έναν μόνο λόγο τον υιό της χήρας που τον μετέφεραν νεκρό; Έργο αμαρτωλού ανθρώπου ήταν αυτό ή του Θεού Λόγου; Δεν καθάρισε αυτός ταυτόχρονα, με έναν λόγο, το δέρμα των δέκα λεπρών, το οποίο ήταν κατάστικτο σαν της λεοπάρδαλης από το πάθος της ασθένειας, και το επανέφερε στην ομοιόμορφη ανθρώπινη όψη; Έργο αμαρτωλού ανθρώπου είναι αυτό ή του Θεού Λόγου; Δεν απελευθέρωσε με βασιλική εξουσία από την τυραννία τον άνθρωπο που ενοχλούνταν από λεγεώνα δαιμόνων, τον οποίο κανείς δεν μπορούσε να συγκρατήσει, ούτε διέμενε σε σπίτι αλλά κατοικούσε στα μνήματα; Έργο αμαρτωλού ανθρώπου είναι αυτό ή του Θεού Λόγου; Μήπως θέλετε να γίνω πιο αγνώμων από τους δαίμονες; Διότι οι δαίμονες, αν και μαστίζονται από αυτόν, τον αποκαλούν Υιό του Θεού· κι εγώ, που θεραπεύτηκα από αυτόν, θα τον αποκαλέσω αμαρτωλό;

Διότι είναι αδιαίρετος μετά την ενανθρώπηση, εκτός ως προς το να διακρίνουμε τον Λόγο που προήλθε από τον Θεό Πατέρα και τον ναό από την Παρθένο, τα οποία βέβαια δεν ταυτίζονται κατά τη φύση. Διότι το σώμα δεν είναι ομοούσιο με τον εκ Θεού Λόγο, είναι όμως ένα χάρη στην ένωση και την ακατάληπτη συνδρομή. Και επειδή η σάρκα του Σωτήρος έγινε ζωοποιός, καθότι είναι ενωμένη με την κατά φύση ζωή, δηλαδή με τον εκ Θεού Λόγο, όταν εμείς την γευόμαστε, τότε έχουμε τη ζωή μέσα μας, αφού ενωνόμαστε και εμείς με αυτήν, ακριβώς όπως και αυτή με τον Λόγο που ενοίκησε σε αυτήν. Για τον λόγο αυτόν, άλλωστε, και στην ανάσταση των νεκρών, ο Σωτήρας δεν βρίσκεται να ενεργεί μόνο με τον λόγο ούτε με θεοπρεπή προστάγματα, αλλά έσπευδε να χρησιμοποιήσει για τούτο κυρίως ως συνεργό την αγία Του σάρκα, για να δείξει ότι έχει τη δύναμη να ζωοποιεί και ότι έχει ήδη γίνει ένα με Αυτόν. Διότι το σώμα ήταν πράγματι δικό Του και όχι κάποιου άλλου. Και γι' αυτό, όταν ανέστησε το κοριτσάκι του αρχισυναγώγου λέγοντας «Παιδί μου, σήκω», κράτησε το χέρι της, καθώς είναι γραμμένο. Ζωοποιώντας αφενός ως Θεός με το παντοδύναμο πρόσταγμα, ζωοποιώντας αφετέρου πάλι και διά της αφής της αγίας Του σάρκας, επιδεικνύει και μέσω των δύο τη μία και συγγενή ενέργεια. Αλλά και όταν πορευόταν στην πόλη που ονομάζεται Ναΐν, και «μεταφερόταν νεκρός ο μονογενής γιος της μητέρας του», πάλι «άγγιξε το φέρετρο, λέγοντας: Νεανίσκε, σε σένα λέω, σήκω».

ΚΕΦ. Ζ'. <Ούτε στον Ισραήλ δεν βρήκα τόση πίστη.> (A f. 114) Με δίκαιη λοιπόν απόφαση του Θεού, ο Ισραήλ εξέπεσε από την οικειότητα προς Αυτόν· αντιθέτως, προσκλήθηκαν στη θέση του και προσλήφθηκαν τα έθνη, τα οποία είχαν πιο έτοιμη την καρδιά για να πιστέψουν σε Αυτόν. Και αυτό το επιβεβαιώνει πάλι σε εμάς ο θεσπέσιος Μελωδός λέγοντας γι' αυτά· άλλοτε μεν: «Την ετοιμασία της καρδιάς τους πρόσεξε το αυτί σου»· και άλλοτε: «Πληθύνθηκαν οι ασθένειές τους, μετά από αυτά έσπευσαν». Διότι, αν και ήταν βεβαρημένοι με πολλές αμαρτίες, ωστόσο έσπευσαν να αποδεχθούν τα διδάγματα του Χριστού. Για τον Ισραήλ, όμως, ο προφητικός λόγος λέει: «Θα τους απορρίψει ο Θεός, επειδή δεν τον εισάκουσαν, και θα γίνουν περιπλανώμενοι ανάμεσα στα έθνη». <Πορευόταν σε μια πόλη που ονομαζόταν Ναΐν.> (A f. 115 b) Δες δε πώς συνδέει παράδοξα γεγονότα με άλλα παράδοξα.

Εάν όμως κάποιος, σκεπτόμενος σοφιστικά, πει: «Μα το σώμα του Σωτήρα μας ήταν ξεχωριστό, επειδή συλλήφθηκε μόνο από τη Μαρία και χωρίς ανδρικό σπέρμα», άραγε λοιπόν και το σώμα του Αδάμ ήταν διαφορετικό από το δικό μας, επειδή πάρθηκε μόνο από το χώμα χωρίς ανδρικό σπέρμα; Αλλά κανείς δεν μπορεί να το πει ούτε να το αποδείξει αυτό. Εάν πάλι κάποιος, σοφιζόμενος, πει: «Μόνο το σώμα του Χριστού αναστήθηκε ολόκληρο, ενώ το δικό μας δεν ανασταίνεται το ίδιο, αλλά αντί για αυτό κάποιο άλλο», πώς λοιπόν λέει: «Ο Χριστός αναστήθηκε, ως απαρχή εκείνων που έχουν κοιμηθεί»; Ένα και το αυτό είναι το σώμα, η απαρχή εκείνων που ανασταίνονται. Το πώς δε έγινε ο Χριστός απαρχή των κεκοιμημένων, ας το μάθουν, για να μην περιπέσουν πάλι σε άλλη πλάνη και νομίσουν ότι οι άλλες Γραφές ψεύδονται. Διότι πριν από τη δική Του ανάσταση, ανέστησε τον Λάζαρο και τον γιο της χήρας στη Ναΐν, και ο Ηλίας ανέστησε νεκρό, αλλά και ο Ελισσαίος ανέστησε δύο νεκρούς, έναν ενώ βρισκόταν ακόμη εν ζωή και έναν αφού είχε πια ταφεί. Αλλά εκείνοι, αν και αναστήθηκαν, πέθαναν πάλι, και προσδοκούν τη μία και καθολική ανάσταση. Ο Χριστός όμως είναι η «απαρχή των κεκοιμημένων», διότι, αφού αναστήθηκε, «δεν πεθαίνει πλέον, ο θάνατος δεν τον εξουσιάζει πια», σύμφωνα με τα γεγραμμένα.

Έπειτα θεράπευσε τον παράλυτο δούλο του εκατοντάρχου· και στη χήρα στη Ναΐν παρέδωσε τον γιο της αναστημένο από τους νεκρούς. Εκείνην που άλειψε με μύρο τα άγια πόδια Του, την εξάγνισε με τον λόγο Του. Και κατέπαυσε τους ανέμους, καθώς και τη μεγάλη λεγεώνα των δαιμόνων. Σταμάτησε τη ρύση του αίματος, και επανέφερε στη ζωή την κόρη του Ιαείρου. Έπειτα, με πέντε άρτους και δύο ψάρια, έθρεψε κάποτε στην έρημο πέντε χιλιάδες άνδρες. Και εξέπεμψε τη λάμψη της μορφής Του.

Έπειτα, ύστερα από αυτά, υπερβαίνει κάθε προηγούμενο με το θαύμα και, μέσω μιας ανώτερης δύναμης, ανοίγει τον δρόμο στους ανθρώπους για την πίστη στην ανάσταση. Η Γραφή εξιστορεί για κάποια πόλη της Ιουδαίας, τη Ναΐν. Σε αυτήν υπήρχε ο μονογενής γιος κάποιας χήρας, που δεν ήταν πλέον σε τέτοια ηλικία ώστε να συγκαταλέγεται στους εφήβους, αλλά περνούσε ήδη από την παιδική στην ανδρική ηλικία. Το ιερό κείμενο τον ονομάζει νεανία· η ιστορία διηγείται πολλά με λίγα λόγια· η αφήγηση αποτελεί έναν ξεκάθαρο θρήνο. Χήρα, αναφέρει, ήταν η μητέρα του νεκρού. Βλέπεις το βάρος της συμφοράς, πώς μέσα σε λίγες λέξεις ο λόγος απέδωσε την τραγικότητα του πόνου;

Ο δε Κύριός μας Ιησούς Χριστός, σύμφωνα με τη φωνή του Ευαγγελίου που αναγιγνώσκεται σήμερα, επειδή σπλαχνίσθηκε τη χήρα, της οποίας ο υιός μεταφερόταν νεκρός προς ταφή, και χωρίς καμία χρονοτριβή, ούτε ενέργεια, ούτε προσευχή, αλλά μόνο με ένα πρόσταγμα παραδίδοντας ζωντανό από τους νεκρούς τον μονογενή στην πενθούσα μητέρα, απέδειξε ότι Αυτός μόνος είναι ο κύριος της ζωής και του θανάτου· διότι «συνέβη», λέει ο Ευαγγελιστής, «την επόμενη ημέρα, να πορεύεται ο Ιησούς σε μία πόλη που ονομαζόταν Ναΐν». Αυτόκλητος έρχεται ο Κύριος σε αυτό το μεγάλο θαύμα της αναστάσεως, για να δείξει ότι δεν κατέχει μόνο τη ζωοποιό δύναμη, αλλά και ασύγκριτη αγαθότητα και ευσπλαχνία. Διότι τον μεν Ηλία, η γυναίκα από τα Σάρεπτα σχεδόν τον επέπληξε, παρακινώντας τον προς την αναβίωση του παιδιού της· τον δε Ελισσαίο, αφού πρώτα του εξήγησε την κατάσταση, επειδή δεν είχε προβλέψει τη συμφορά, έπειτα τον εξανάγκασε η Σουναμίτιδα, λέγοντας: «Ζει ο Κύριος και ζει η ψυχή σου, δεν πρόκειται να σε εγκαταλείψω»· ο δε Κύριος τα προγνωρίζει από μόνος Του και, χωρίς κανένας να Τον προσκαλέσει, πορεύεται προς την πόλη, από την οποία έβγαζαν έξω τον νεκρό παίδα. «Πορευόταν δε», λέει, «την επομένη». Και αυτό το υποσημείωσε πάνσοφα ο Ευαγγελιστής. Διότι η ανάσταση του παιδιού της χήρας προτυπώνει την ανακαίνιση του δικού μας νου.

Διότι χήρα από τον ουράνιο νυμφίο, εξαιτίας της αμαρτίας, ήταν και η δική μας ψυχή, έχοντας ως κάποιον μονογενή γιο η καθεμία τον δικό της νου, ο οποίος είχε πεθάνει από το κεντρί της αμαρτίας, χάνοντας την αληθινή ζωή· εκκομιζόταν για ταφή και αυτός, απομακρυνόμενος ασφαλώς από τον Θεό εξαιτίας των παθών που τον οδηγούσαν στα βάθη του άδη και της απώλειας. Αλλά, αφού πορεύθηκε προς εμάς ο Κύριος και στάθηκε δίπλα μας με την εν σαρκί παρουσία Του, και τον ανακαίνισε και τον ανέστησε. Αυτή η παρουσία Του σε εμάς δεν έγινε από την αρχή, αλλά αργότερα, στα έσχατα των αιώνων. Γι' αυτό ούτε και τούτο παρέλειψε ο Ευαγγελιστής, λέγοντας: «Πορευόταν την επόμενη ημέρα» ο Ιησούς για να αναστήσει το νεκρό παιδί της χήρας και να μετατρέψει το πένθος της σε χαρά. Προσηλώστε τον νου σας σε όσα λέγονται, αδελφοί, παρακαλώ· διότι και ο καθένας από εσάς, εάν αποκτήσει συναίσθηση αυτού που έχει πεθάνει μέσα του και θρηνεί για τις δικές του αμαρτίες, πενθώντας και σκυθρωπάζοντας γι' αυτές με μετάνοια, θα πορευθεί και προς αυτόν ο Παράκλητος, προσφέροντας ζωή και αιώνια παρηγοριά. Διότι λέει: «Μακάριοι οι πενθούντες, διότι αυτοί θα παρηγορηθούν».

Αλλά «πορευόταν», λέει, «ο Ιησούς, και συμπορεύονταν μαζί του αρκετοί μαθητές του και πολύ πλήθος». Διότι ο μεν Ηλίας απομονώνεται όταν πρόκειται να αναστήσει τον γιο της γυναίκας από τα Σάρεπτα, και ο Ελισσαίος, αφού ανέβηκε στο υπερώο, όπου βρισκόταν ο νεκρός, «έκλεισε την πόρτα, όπως λέει η ιστορία, πίσω από τους δυο τους», δηλαδή τη Σουμανίτιδα και τον δικό του μαθητή Γιεζί. Επειδή, δηλαδή, είχαν ανάγκη από εκτενέστατη δέηση προς τον Θεό, και από τη φύση τους οι άνθρωποι, όταν απομονώνονται, μπορούν να συγκεντρώνουν πιο τέλεια τον νου τους και να τον υψώνουν ολόκληρο προς τον Θεό, γι' αυτό και αποχωρίστηκαν ακόμη και τους πιο οικείους τους. Ο Κύριος, όμως, επειδή είχε αληθινά την εξουσία της ζωής και του θανάτου και δεν είχε καμία απολύτως ανάγκη προσευχής για να δώσει ζωή στο παιδί, όχι μόνο είχε μαζί του τους δικούς του μαθητές, αλλά και πολύ πλήθος, το μεν οποίο οδηγούσε ο ίδιος, το δε οποίο βρήκε γύρω από αυτόν που μεταφερόταν για ταφή. Και ενώ όλοι έβλεπαν και άκουγαν, μόνο με ένα πρόσταγμα ξανάδωσε ζωή στον νεκρό, κάνοντάς το αυτό φανερά από φιλανθρωπία, για να ελκύσει τους πάντες προς τη σωτήρια πίστη σε αυτόν. Διότι «καθώς πλησίασε», λέει, «στην πύλη της πόλης, μεταφερόταν έξω ένας νεκρός»· επειδή γνώριζε από πριν ακόμη και την ίδια την ώρα της κηδείας, έφτασε την κατάλληλη στιγμή· «μεταφερόταν, λοιπόν, νεκρός ο μονογενής γιος της μητέρας του· και αυτή ήταν χήρα».

Στον Υιό της Χήρας. «Και συνέβη στη συνέχεια, ο Ιησούς να πορεύεται σε μια πόλη που ονομαζόταν Ναΐν, και μαζί του συμπορεύονταν αρκετοί μαθητές του και πολύ πλήθος. Και καθώς πλησίασε στην πύλη της πόλης, ιδού, μετέφεραν προς ταφή έναν νεκρό, μονογενή υιό της μητέρας του, και η ίδια ήταν χήρα.» Όλα τα παθήματα είναι αξιοθρήνητα και προκαλούν πολλή συμπόνια. Όταν ο μονογενής υιός αναχώρησε από την παρούσα ζωή, η γλυκύτατη μητέρα βοούσε λέγοντας, ότι έγινα μητέρα μόνο κατ' όνομα, αφού τις ωδίνες του τοκετού μου τις τρύγησε ο θάνατος. Ένα μόνο τσαμπί είχε η άμπελος, και αυτό το συνέτριψε η θύελλα του θανάτου· μία βακτηρία κατείχε για στήριγμα, και αυτήν την αφαίρεσε ο κοινός θάνατος.

Αλλά βρήκα τι να πράξω· συντάφομαι με τον υιό μου· ικανοποιώ εκείνους που με φθόνησαν· οι συγγενείς με κατέτρωγαν επειδή είχα αποκτήσει ανδρείο παιδί. Συγχωρήστε με, όλοι εσείς που φθονήσατε την ευπαιδία μου· διότι εγώ καταλαμβάνω ήδη τον τάφο πριν από το γνήσιο παιδί μου· επειδή για εμένα πλέον το να ζω είναι καταγέλαστο. Ενώ η χήρα φώναζε αυτά και οδύρονταν, παρουσιάστηκε αμέσως ο δημιουργός μας, ο Χριστός και Θεός, και αφού την είδε, ο Θεός που προνοεί τα πάντα, αυτός που και πριν δημιουργήσει τα πάντα τα γνώριζε σαφώς· «Διότι προτού σε πλάσω στην κοιλιά, σε γνωρίζω, και προτού βγεις από τη μήτρα, σε έχω αγιάσει»· ο πατέρας των ορφανών και κριτής των χηρών, αυτός που μετατρέπει τα δάκρυα σε ευφροσύνη, αυτός που μετέτρεψε την πύλη της πόλεως Ναΐν σε εκκλησία και ανέδειξε το νεκροκρέβατο του νεκρού σε θυσιαστήριο. Διότι όπου υπάρχει το δώρο της αναστάσεως, εκεί υπάρχει και η ευπρέπεια του θυσιαστηρίου· και όπου εκτείνονται τα χέρια του Θεού Λόγου, εκεί έχει εκπληρωθεί το μέτρο της αναστάσεως. Διότι η εξόδιος πομπή μετατράπηκε σε ιεροπραξία, και η εκφορά του νεκρού έγινε εισκομιδή.

Διότι το όνομα Ιούδας ερμηνεύεται ως εξομολόγηση. Διότι, δεν είναι άραγε λόγια εξομολόγησης και ταπείνωσης το: «Δεν είμαι άξιος να μπεις κάτω από τη στέγη μου», και τα εξής; Αφού λοιπόν αυτός πίστεψε στον Ιησού, γρήγορα θα ξαναλάβει τον δούλο του υγιή· εννοώ τον θυμό και την επιθυμία. «Και συνέβη στη συνέχεια, να πορεύεται σε μια πόλη που ονομαζόταν Ναΐν. Και συμπορεύονταν με αυτόν αρκετοί μαθητές του, και πολύ πλήθος. Και όταν πλησίασε στην πύλη της πόλης, ιδού, μεταφερόταν έξω ένας νεκρός, μονογενής γιος της μητέρας του, και αυτή ήταν χήρα· και αρκετό πλήθος από την πόλη ήταν μαζί της. Και βλέποντάς την ο Κύριος, τη σπλαχνίστηκε και της είπε:»