Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 7:14

Αφήνω κατά μέρος τα δικά μου, και πλέον απευθύνω το ερώτημα με βάση τα υπόλοιπα: Είναι αμαρτωλός, όπως λέτε; Δεν ανέστησε αυτός με έναν μόνο λόγο τον υιό της χήρας που τον μετέφεραν νεκρό; Έργο αμαρτωλού ανθρώπου ήταν αυτό ή του Θεού Λόγου; Δεν καθάρισε αυτός ταυτόχρονα, με έναν λόγο, το δέρμα των δέκα λεπρών, το οποίο ήταν κατάστικτο σαν της λεοπάρδαλης από το πάθος της ασθένειας, και το επανέφερε στην ομοιόμορφη ανθρώπινη όψη; Έργο αμαρτωλού ανθρώπου είναι αυτό ή του Θεού Λόγου; Δεν απελευθέρωσε με βασιλική εξουσία από την τυραννία τον άνθρωπο που ενοχλούνταν από λεγεώνα δαιμόνων, τον οποίο κανείς δεν μπορούσε να συγκρατήσει, ούτε διέμενε σε σπίτι αλλά κατοικούσε στα μνήματα; Έργο αμαρτωλού ανθρώπου είναι αυτό ή του Θεού Λόγου; Μήπως θέλετε να γίνω πιο αγνώμων από τους δαίμονες; Διότι οι δαίμονες, αν και μαστίζονται από αυτόν, τον αποκαλούν Υιό του Θεού· κι εγώ, που θεραπεύτηκα από αυτόν, θα τον αποκαλέσω αμαρτωλό;

Ονομάστηκε δε κάλαμος οξυγράφου γραμματέως, επειδή λέγει κάτι και ευθύς πραγματοποιείται, όπως στο: «Λέγω, καθαρίσου», και αμέσως καθαρίστηκε· «Νεανίσκε, σε σένα λέγω, σήκω», και αμέσως σηκώθηκε. Αλλά και διότι, ως κάλαμος, εγγράφει ταχέως στις καρδιές μας το βούλημα του Πατρός. Και βούλημα του Πατρός, λέγει ο ίδιος, είναι: «Να μην απολέσω τίποτε από ό,τι μου έχει δώσει». Είναι δε οξύς (ταχύς) ο κάλαμος του Πατρός. Διότι ο μεν νόμος του Μωυσή, μέσω των περιπλοκών του γράμματος, φανέρωνε αμυδρά τα ωφέλιμα· ο δε κοινός Σωτήρας φανέρωσε συνοπτικά το θέλημα του Πατρός. Διότι είναι Άγγελος της Μεγάλης Βουλής. «Και λόγο συντετμημένο (συνοπτικό)», λέγει, «θα εφαρμόσει ο Κύριος σε ολόκληρη την οικουμένη».

Διότι είναι αδιαίρετος μετά την ενανθρώπηση, εκτός ως προς το να διακρίνουμε τον Λόγο που προήλθε από τον Θεό Πατέρα και τον ναό από την Παρθένο, τα οποία βέβαια δεν ταυτίζονται κατά τη φύση. Διότι το σώμα δεν είναι ομοούσιο με τον εκ Θεού Λόγο, είναι όμως ένα χάρη στην ένωση και την ακατάληπτη συνδρομή. Και επειδή η σάρκα του Σωτήρος έγινε ζωοποιός, καθότι είναι ενωμένη με την κατά φύση ζωή, δηλαδή με τον εκ Θεού Λόγο, όταν εμείς την γευόμαστε, τότε έχουμε τη ζωή μέσα μας, αφού ενωνόμαστε και εμείς με αυτήν, ακριβώς όπως και αυτή με τον Λόγο που ενοίκησε σε αυτήν. Για τον λόγο αυτόν, άλλωστε, και στην ανάσταση των νεκρών, ο Σωτήρας δεν βρίσκεται να ενεργεί μόνο με τον λόγο ούτε με θεοπρεπή προστάγματα, αλλά έσπευδε να χρησιμοποιήσει για τούτο κυρίως ως συνεργό την αγία Του σάρκα, για να δείξει ότι έχει τη δύναμη να ζωοποιεί και ότι έχει ήδη γίνει ένα με Αυτόν. Διότι το σώμα ήταν πράγματι δικό Του και όχι κάποιου άλλου. Και γι' αυτό, όταν ανέστησε το κοριτσάκι του αρχισυναγώγου λέγοντας «Παιδί μου, σήκω», κράτησε το χέρι της, καθώς είναι γραμμένο. Ζωοποιώντας αφενός ως Θεός με το παντοδύναμο πρόσταγμα, ζωοποιώντας αφετέρου πάλι και διά της αφής της αγίας Του σάρκας, επιδεικνύει και μέσω των δύο τη μία και συγγενή ενέργεια. Αλλά και όταν πορευόταν στην πόλη που ονομάζεται Ναΐν, και «μεταφερόταν νεκρός ο μονογενής γιος της μητέρας του», πάλι «άγγιξε το φέρετρο, λέγοντας: Νεανίσκε, σε σένα λέω, σήκω».

Διότι δεν θεωρούμε ότι ο απεσταλμένος είναι κανένας άλλος, παρά ο Μονογενής Θεός που κατήλθε και στάλθηκε σε εμάς άνωθεν και από τον Πατέρα για την καταστροφή της αμαρτίας και της πλεονεξίας του διαβόλου. Και γνωρίζοντας ότι Αυτός ο ίδιος επιφέρεται αοράτως στα ύδατα της αγίας κολυμβήθρας, λουζόμαστε με πίστη, όχι για την αποβολή του ρύπου της σάρκας, σύμφωνα με όσα έχουν γραφεί, αλλά σαν να ξεπλένουμε κάποιο μόλυσμα και ακαθαρσία από τα μάτια της διανοίας, ώστε στο εξής, όντας καθαροί, να μπορέσουμε να ατενίσουμε καθαρά το θείο κάλλος. Όπως λοιπόν πιστεύουμε ότι το σώμα του Χριστού είναι ζωοποιό, επειδή είναι ναός και κατοικητήριο του ζώντος Θεού Λόγου, έχοντας όλη την ενέργειά Του, έτσι λέμε ότι είναι και πρόξενος φωτισμού· διότι είναι σώμα του κατά φύσιν και κατ' αλήθειαν φωτός. Και όπως όταν ανέστησε τον νεκρό μονογενή γιο της χήρας, δεν αρκέστηκε μόνο στο να προστάξει και να πει «Νεανίσκε, σε σένα λέω, σήκω», καίτοι ήταν συνηθισμένος να κατορθώνει με τον λόγο του όλα όσα ήθελε, αλλά έθεσε και το χέρι του στο φέρετρο, δείχνοντας ότι και το σώμα Του έχει τη ζωοποιό ενέργεια· έτσι και εδώ επιχρίει με το πτύσμα, διδάσκοντας ότι το σώμα Του είναι πρόξενος φωτισμού ακόμη και μέσω της απλής αφής. Διότι είναι σώμα του αληθινού φωτός, όπως ακριβώς έχουμε πει.

Έπρεπε, λέγοντας στον Πιλάτο ότι έκανε τον εαυτό Του Υιό του Θεού, να Τον κατηγορήσουν και για τα έργα της θεότητάς Του και να Του προσάψουν το μεγαλείο των παραδόξων θαυμάτων Του. Έπρεπε μετά από αυτό να φωνάζουν ότι ένας τετραήμερος νεκρός αναστήθηκε επιστρέφοντας στη ζωή με μία μόνο φωνή του Σωτήρα. Έπρεπε να παρουσιάσουν τον μονογενή γιο της χήρας και το κοριτσάκι του αρχισυνάγωγου. Έπρεπε επίσης να θυμηθούν εκείνη την πλέον θεοπρεπή φωνή, η οποία στο μεν γιο της χήρας έλεγε «Νεανίσκε, σοι λέγω, εγέρθητι», στο δε κορίτσι «Η παις έγειραι». Έπρεπε επιπλέον να διδάξουν ότι χάρισε την όραση στους τυφλούς και τον καθαρισμό στους λεπρούς, και επιπροσθέτως ότι με μία μόνο επιτίμηση κατασίγασε και την αγριεμένη κίνηση της θάλασσας και τη σφοδρή ορμή των ανέμων, και οτιδήποτε άλλο είχε επιτελέσει ο Χριστός. Αλλά εκείνα τα καταχωνιάζουν με αχάριστη σιωπή, και παραβλέποντας με κακόπιστο τρόπο αυτά μέσω των οποίων μπορούσε να φανεί ότι είναι Θεός, καταφεύγουν μόνο σε παραλογισμούς. Σε έναν αλλοεθνή άνδρα, ο οποίος δεν γνώριζε καθόλου τη θεία Γραφή και έβλεπε τον Ιησού ως άνθρωπο, οι άθλιοι κραυγάζουν: «Έκανε τον εαυτό Του Υιό του Θεού», καίτοι η θεόπνευστη Γραφή διακηρύσσει ότι ο Λόγος του Θεού θα κατερχόταν κάποτε στον κόσμο με ανθρώπινη μορφή: «Ιδού γαρ, λέει, η παρθένος θα συλλάβει και θα γεννήσει υιό, και θα καλέσουν το όνομά του Εμμανουήλ, το οποίο ερμηνεύεται Μεθ' ημών ο Θεός».

Και εκεί μεν, όταν καλείται, ανταποκρίνεται· εδώ όμως παρουσιάζεται χωρίς να έχει κληθεί· διότι κανείς δεν τον κάλεσε για την ανάσταση του νεκρού, αλλά έρχεται σε αυτήν αυτόκλητος. Μου φαίνεται δε εξαιρετικά σύμφωνο με τη θεία οικονομία το να συνδέσει κανείς και αυτό με το πρώτο· διότι δεν θα ήταν καθόλου απίθανο να σκεφτεί κανείς ότι ίσως κάποιος, πολεμώντας τη δόξα του Σωτήρος, θα προέβαλλε αντίρρηση λέγοντας: «Ποιο είναι το θαύμα που τελέστηκε στο παιδί του εκατοντάρχου; Ήταν άρρωστος, δεν επρόκειτο οπωσδήποτε να πεθάνει· και αυτό το έγραψε ο ευαγγελιστής, διηγούμενος τα γεγονότα περισσότερο για χάρη εντυπωσιασμού παρά με βάση την αλήθεια». Για να φράξει λοιπόν την αχαλίνωτη γλώσσα τέτοιων ανθρώπων, λέει ότι ο Χριστός συνάντησε τον νεκρό νεανίσκο, τον μονογενή γιο μιας χήρας· αξιοθρήνητο το πάθος και ικανό να προκαλέσει θρήνο και αφορμές για δάκρυα· ακολουθούσε δε η γυναίκα, παραζαλισμένη και καταβεβλημένη πλέον από τον πόνο, και πολλοί μαζί της. <Αφού πλησίασε, άγγιξε το φέρετρο.> (A f. 115 b) Γιατί όμως δεν εκπλήρωσε το θαύμα μόνο με τον λόγο, αλλά άγγιξε και το φέρετρο; Για να γνωρίσεις ότι το άγιο σώμα του Χριστού είναι δραστικό για τη σωτηρία του ανθρώπου· διότι είναι σώμα ζωής και σάρκα του παντοδύναμου Λόγου, και φέρει τη δική Του δύναμη.

Εάν όμως κάποιος, σκεπτόμενος σοφιστικά, πει: «Μα το σώμα του Σωτήρα μας ήταν ξεχωριστό, επειδή συλλήφθηκε μόνο από τη Μαρία και χωρίς ανδρικό σπέρμα», άραγε λοιπόν και το σώμα του Αδάμ ήταν διαφορετικό από το δικό μας, επειδή πάρθηκε μόνο από το χώμα χωρίς ανδρικό σπέρμα; Αλλά κανείς δεν μπορεί να το πει ούτε να το αποδείξει αυτό. Εάν πάλι κάποιος, σοφιζόμενος, πει: «Μόνο το σώμα του Χριστού αναστήθηκε ολόκληρο, ενώ το δικό μας δεν ανασταίνεται το ίδιο, αλλά αντί για αυτό κάποιο άλλο», πώς λοιπόν λέει: «Ο Χριστός αναστήθηκε, ως απαρχή εκείνων που έχουν κοιμηθεί»; Ένα και το αυτό είναι το σώμα, η απαρχή εκείνων που ανασταίνονται. Το πώς δε έγινε ο Χριστός απαρχή των κεκοιμημένων, ας το μάθουν, για να μην περιπέσουν πάλι σε άλλη πλάνη και νομίσουν ότι οι άλλες Γραφές ψεύδονται. Διότι πριν από τη δική Του ανάσταση, ανέστησε τον Λάζαρο και τον γιο της χήρας στη Ναΐν, και ο Ηλίας ανέστησε νεκρό, αλλά και ο Ελισσαίος ανέστησε δύο νεκρούς, έναν ενώ βρισκόταν ακόμη εν ζωή και έναν αφού είχε πια ταφεί. Αλλά εκείνοι, αν και αναστήθηκαν, πέθαναν πάλι, και προσδοκούν τη μία και καθολική ανάσταση. Ο Χριστός όμως είναι η «απαρχή των κεκοιμημένων», διότι, αφού αναστήθηκε, «δεν πεθαίνει πλέον, ο θάνατος δεν τον εξουσιάζει πια», σύμφωνα με τα γεγραμμένα.

Τον δε υιό της χήρας στη Ναΐν, επειδή ήδη εκφερόταν μέσα στη σορό, τον ανέστησε ευκολότερα· «διότι άγγιξε τη σορό» και δεν είπε τίποτε στο παιδί, αλλά μόνο άγγιξε τη σορό και αναστήθηκε. Το δε ακόμη βαθύτερο και αυτό που ξεπερνά κατά πολύ την ελπίδα των ανθρώπων, συνέβη όταν προσήλθε στον τετραήμερο Λάζαρο, όπου ούτε είπε «σήκω», ούτε άγγιξε με το χέρι του το μνήμα, αλλά με τόση ετοιμότητα καλεί με τη δική του εξουσία: «Λάζαρε, έλα έξω». Είναι δε πολύ ευκολότερο και πιο άμεσο το «έλα έξω» σε σχέση με το άγγιγμα, ενώ το να αγγίξει, πάλι, είναι πολύ ευκολότερο από το να φωνάξει «παιδί, σήκω». Έτσι, λοιπόν, τα πράττει όλα ο άγιος Λόγος του Θεού, προκειμένου να μας υποδείξει την ελπίδα της αναστάσεως.

Έπειτα θεράπευσε τον παράλυτο δούλο του εκατοντάρχου· και στη χήρα στη Ναΐν παρέδωσε τον γιο της αναστημένο από τους νεκρούς. Εκείνην που άλειψε με μύρο τα άγια πόδια Του, την εξάγνισε με τον λόγο Του. Και κατέπαυσε τους ανέμους, καθώς και τη μεγάλη λεγεώνα των δαιμόνων. Σταμάτησε τη ρύση του αίματος, και επανέφερε στη ζωή την κόρη του Ιαείρου. Έπειτα, με πέντε άρτους και δύο ψάρια, έθρεψε κάποτε στην έρημο πέντε χιλιάδες άνδρες. Και εξέπεμψε τη λάμψη της μορφής Του.

Διότι σε κανέναν άλλον προφήτη δεν είπε ότι του έχει δώσει τον λόγο· επειδή εκείνοι, διακονώντας ως δούλοι, έλεγαν: «Αυτά λέει ο Κύριος». Αυτός όμως, σύμφωνα με το πατρικό αξίωμα, έλεγε στον λεπρό: «Θέλω, καθαρίσου». Στους νεκρούς: «Νεανίσκε, σε σένα λέω, σήκω»· και, «Λάζαρε, έλα έξω». Στη θάλασσα επιτιμά, και στα πνεύματα με εξουσία, λέγοντας: «Σιώπα, φίμωσο». Τι σημαίνει δε το, «Προφήτη σαν εσένα»; Αντιπαραβάλλοντας διεξοδικά τα λόγια του Μωυσή με αυτά του Χριστού, θα βρούμε και αυτό που έχει ειπωθεί από τον Μωυσή στον νόμο, ότι δεν είναι δυνατόν να προσθέσει κανείς σε αυτά, ούτε είναι δυνατόν να αφαιρέσει από αυτά. Έπειτα, και με το να πει, «Αυτόν θα ακούτε σε όλα, όσα τυχόν σας μιλήσει», υποδηλώνει την υπεροχή εκείνου για τον οποίο προφητεύει. Ο Ησαΐας (λέει): «Ιδού ο Θεός μας· ιδού ο Κύριος έρχεται με ισχύ, και ο βραχίονας με κυριαρχία». Ο Δαβίδ: «Ορκίστηκε ο Κύριος στον Δαβίδ την αλήθεια, και δεν πρόκειται να την αθετήσει· Από τον καρπό της κοιλίας σου θα τοποθετήσω πάνω στον θρόνο σου». Και πάλι: «Σύναψα διαθήκη με τους εκλεκτούς μου. Ορκίστηκα στον Δαβίδ τον δούλο μου· Έως τον αιώνα θα ετοιμάσω το σπέρμα σου, και θα οικοδομήσω σε γενεά και γενεά τον θρόνο σου». Στα Παραλειπόμενα: «Και όταν συμπληρωθούν οι ημέρες σου, και κοιμηθείς μαζί με τους πατέρες σου. Και θα αναστήσω το σπέρμα σου μετά από εσένα, το οποίο θα προέλθει από την κοιλία σου, και θα ετοιμάσω τη βασιλεία του».

Έπειτα, ύστερα από αυτά, υπερβαίνει κάθε προηγούμενο με το θαύμα και, μέσω μιας ανώτερης δύναμης, ανοίγει τον δρόμο στους ανθρώπους για την πίστη στην ανάσταση. Η Γραφή εξιστορεί για κάποια πόλη της Ιουδαίας, τη Ναΐν. Σε αυτήν υπήρχε ο μονογενής γιος κάποιας χήρας, που δεν ήταν πλέον σε τέτοια ηλικία ώστε να συγκαταλέγεται στους εφήβους, αλλά περνούσε ήδη από την παιδική στην ανδρική ηλικία. Το ιερό κείμενο τον ονομάζει νεανία· η ιστορία διηγείται πολλά με λίγα λόγια· η αφήγηση αποτελεί έναν ξεκάθαρο θρήνο. Χήρα, αναφέρει, ήταν η μητέρα του νεκρού. Βλέπεις το βάρος της συμφοράς, πώς μέσα σε λίγες λέξεις ο λόγος απέδωσε την τραγικότητα του πόνου;

Τι λοιπόν ήταν φυσικό να υποφέρει η μητέρα γι' αυτόν; Σαν να κατακαιγόταν από φωτιά στα σπλάχνα, παρατείνοντας πικρά τον θρήνο της γι' αυτόν, αγκαλιάζοντας το προκείμενο νεκρό σώμα, ώστε να μην επισπεύδει την κηδεία του νεκρού, αλλά να παραδίδεται στον πόνο, παρατείνοντας στο έπακρο τους οδυρμούς της γι' αυτόν· ούτε αυτό όμως παρέλειψε ο ιερός λόγος: «Διότι, όταν την είδε ο Ιησούς», λέει, «τη σπλαχνίστηκε. Και αφού πλησίασε, άγγιξε το φέρετρο, και εκείνοι που το βάσταζαν στάθηκαν».

Και λέγει στον νεκρό: «Νεανία, σε σένα λέω, εγέρσου»· και τον παρέδωσε ζωντανό στη μητέρα του.» Ήδη λοιπόν, ενώ είχε διατελέσει νεκρός για όχι μικρό χρονικό διάστημα και ενώ από στιγμή σε στιγμή επρόκειτο να εναποτεθεί στον τάφο, επιτελείται από τον ίδιο τον Κύριο θαύμα μεν μεγαλύτερο, η προσταγή δε είναι η ίδια. Η θαυματουργία προχωρά σε ακόμη υψηλότερο επίπεδο, προκειμένου τα φαινόμενα να προσεγγίσουν περισσότερο το θαύμα της αναστάσεως, το οποίο αντιμετωπίζεται με απιστία.

Τα ίδια πράγματα αύξησαν πολλαπλάσια τη λύπη της πενθούσας, αλλά και της έφεραν λύση θαυμαστή. Διότι όταν ο Κύριος είδε μητέρα, και μάλιστα μητέρα χήρα, που στήριζε τις ελπίδες της σε ένα μόνο παιδί και είχε στερηθεί αυτό από πρόωρο θάνατο, να ακολουθεί τη σορό του παιδιού της και να θρηνεί ελεεινά, «σπλαγχνίσθηκε», λέγει —και πώς ήταν δυνατόν να μη σπλαγχνισθεί «ο πατέρας των ορφανών και κριτής των χηρών»;— «και είπε προς αυτήν», παρηγορώντας την και προορώντας το μέλλον: «Μη κλαις». Εκείνος βέβαια γνώριζε τι επρόκειτο να κάνει· η γυναίκα όμως ούτε Αυτόν γνώριζε, πολύ περισσότερο ούτε και το μέλλον· γι’ αυτό ούτε πίστη είχε ούτε ζητούσε κάτι από Αυτόν. Ούτε και ο Ίδιος απαιτούσε πίστη από αυτήν, αλλά, επειδή μπορεί τα πάντα και δεν έχει ανάγκη ούτε από τη συνεργεία που προέρχεται από τους πιστεύοντες, «πλησίασε και άγγιξε τη σορό», για να δείξει ότι και το δικό Του σώμα είναι ζωοποιό, έχοντας δύναμη ομόθεη. «Και είπε: Νεανίσκε, σε σένα λέγω, σήκω· και ανακάθισε ο νεκρός». Διότι άκουσε ο κωφός χους Εκείνον που καλεί τα μη όντα ως όντα· άκουσε Εκείνον που βαστάζει τα πάντα με το ρήμα της δυνάμεώς Του· άκουσε όχι φωνή ανθρώπου θεοφόρου, αλλά Θεού που ενανθρώπησε. Και όχι μόνο «ανακάθισε ο νεκρός», αλλά «και άρχισε να μιλά». Διότι και στην περίπτωση του υιού της χήρας από τα Σαρεπτά, όταν η ψυχή του επέστρεψε σε αυτόν, σύμφωνα με την ιστορία, το παιδί φώναξε αμέσως· και αυτό είναι απόδειξη ότι η ανάσταση δεν ήταν κατά φαντασίαν.

Και τι χρειάζεται να λέμε για την οινοποσία στους γάμους από κρασί που δεν προήλθε από φύτευση, ή για τους νεκρούς που ξεπηδούν από τα μνήματα; Διότι λέει: «Νεανίσκε, σε σένα λέω, σήκω» και υπήρξε τόσο γρήγορος ακροατής της φωνής, σαν να παρίστανε τον νεκρό και να μην είχε πεθάνει πραγματικά. Ο τάφος άφησε ελεύθερο και τον Λάζαρο, ο οποίος, όταν κλήθηκε με αυτόν τον τρόπο, έσπευσε, αν και τυλιγμένος με τα σάβανα, να επιδείξει ικανότητα στο τρέξιμο, αυτός που για τέσσερις ημέρες είχε σαπίσει στο μνήμα, του οποίου πολλά από τα σπλάχνα είχαν καταφάγει τα σκουλήκια, έχοντας διασπαστεί όλη η αρμονία του σώματός του και έχοντας τη δυσοσμία του τάφου ως μάρτυρα της φθοράς του. Αλλά η ευωδία της ζωής αναδημιούργησε τα διαλυμένα σπλάχνα και το μνήμα έγινε μήτρα για τον νεκρό, και, σαν να είχε συλληφθεί σε κοιλιά μητέρας και όχι σε μνήμα, πετάχτηκε έξω νεόπλαστος ο Λάζαρος, ο παλαιός και ταυτόχρονα νέος άνθρωπος.

Αλλά βρήκα τι να πράξω· συντάφομαι με τον υιό μου· ικανοποιώ εκείνους που με φθόνησαν· οι συγγενείς με κατέτρωγαν επειδή είχα αποκτήσει ανδρείο παιδί. Συγχωρήστε με, όλοι εσείς που φθονήσατε την ευπαιδία μου· διότι εγώ καταλαμβάνω ήδη τον τάφο πριν από το γνήσιο παιδί μου· επειδή για εμένα πλέον το να ζω είναι καταγέλαστο. Ενώ η χήρα φώναζε αυτά και οδύρονταν, παρουσιάστηκε αμέσως ο δημιουργός μας, ο Χριστός και Θεός, και αφού την είδε, ο Θεός που προνοεί τα πάντα, αυτός που και πριν δημιουργήσει τα πάντα τα γνώριζε σαφώς· «Διότι προτού σε πλάσω στην κοιλιά, σε γνωρίζω, και προτού βγεις από τη μήτρα, σε έχω αγιάσει»· ο πατέρας των ορφανών και κριτής των χηρών, αυτός που μετατρέπει τα δάκρυα σε ευφροσύνη, αυτός που μετέτρεψε την πύλη της πόλεως Ναΐν σε εκκλησία και ανέδειξε το νεκροκρέβατο του νεκρού σε θυσιαστήριο. Διότι όπου υπάρχει το δώρο της αναστάσεως, εκεί υπάρχει και η ευπρέπεια του θυσιαστηρίου· και όπου εκτείνονται τα χέρια του Θεού Λόγου, εκεί έχει εκπληρωθεί το μέτρο της αναστάσεως. Διότι η εξόδιος πομπή μετατράπηκε σε ιεροπραξία, και η εκφορά του νεκρού έγινε εισκομιδή.

Στερήθηκα τον άνδρα μου, χάρισέ μου τουλάχιστον το παιδί μου· παρηγόρησε τα γηρατειά μου, διότι ήδη καταρρέω. Δεν λέω όπως η Μάρθα: Αν ήσουν εδώ, δεν θα πέθαινε ο αδελφός μου· διότι και τώρα που είσαι παρών κρατάς την ψυχή του, και ενώ δίνεις την εντύπωση ότι απέρχεσαι, δεν εγκαταλείπεις κανέναν. Συγχώρησε για λίγο τη δούλη σου, Δέσποτα. Εσύ έκλαψες για τον Λάζαρο, τον οποίο με τη δύναμή σου ανέστησες από τους νεκρούς· και εγώ να μην κλάψω για τον γιο μου; Και αφού πλησίασε ο Ιησούς, άγγιξε το φέρετρο, Αυτός που αγγίζει τα όρη και βγάζουν καπνό. Και εκείνοι που το βάσταζαν, στάθηκαν. Και είπε: Νεανίσκε, αναστήσου· ανάλαβε φρόνημα νέου ανθρώπου και καταπάτησε τον θάνατο. Σε σένα λέω, εγέρσου· μην καθυστερείς προς την ανάσταση· διότι Εγώ είμαι η ζωή και η ανάσταση. Κάλεσα τον Λάζαρο από τον τάφο, και αυτός αμέσως πετάχτηκε έξω από το μνήμα, μολονότι επί τέσσερις ημέρες βρισκόταν σε σήψη μέσα στο μνήμα, και πολλά από τα σπλάχνα του είχαν καταφαγωθεί από τα σκουλήκια.

Αλλ' η φωνή της ζωής, αφού έκανε τον νεκρό να οσφρανθεί την ευωδία, αναχάλκευσε τη διάλυση των σαρκών, και το μνήμα έγινε μήτρα αυτού που κειτόταν εκεί. Σε σένα λοιπόν πρόσφατα ο θάνατος έστησε τις μεθοδείες του· σε σένα λέω, μην καθυστερείς να προσέλθεις στην ανάσταση· διότι Εγώ είμαι η ανάσταση. Νεκρός ήταν αυτός που έβλεπαν, και ο Κύριος μιλούσε στον νεκρό σαν να μπορούσε να τον ακούσει. Πότε ακούει ένας νεκρός; Και τι λέει ο Δεσπότης; Σε σένα λέω, σήκω· και αμέσως ο νεκρός ανακάθισε· έτσι ώστε τα πλήθη που παρακολουθούσαν έγιναν σαν νεκροί, πρώτον μεν εξαιτίας της δυσπιστίας τους, δεύτερον δε μπροστά στην αλήθεια του γεγονότος. Γιατί άραγε δεν πετάχτηκε κάτω, αλλά ανακάθισε; Για να δουν όλοι την ανάσταση ολοκάθαρη, χωρίς καμία σκιά, και να μην εκληφθεί το γινόμενο ως φαντασία. Σαν να τους έλεγε σχεδόν: Εγώ διαβεβαιώνω εσάς που ακούσατε, ότι αυτός είναι ο ίδιος που πριν από λίγο είχε πεθάνει. Και αφού άπλωσε το χέρι ο Ιησούς, έπιασε τον νεκρό, και τον παρέδωσε ζωντανό στη μητέρα του. Εκείνη δε, όταν πήρε τον υιό της, διακατεχόταν από χαρά και απιστία· χαιρόταν μεν για την ανάσταση του παιδιού, δυσπιστούσε δε με τον νου της για την πραγματικότητα των όσων συνέβαιναν. Με βιασύνη η γυναίκα παρατηρούσε προσεκτικά τον υιό της, τον ψηλαφούσε με τα χέρια της, εξετάζοντας τη θέση των ματιών, της μύτης, των χειλέων, του μετώπου, και τον σχηματισμό ολόκληρου του προσώπου· έπειτα τα χέρια και τα πόδια, και με μια κουβέντα, ολόκληρο το σώμα· και συλλογιζόταν μέσα της λέγοντας: «Άραγε», έλεγε, «μήπως πλανώμαι;»

Δεν ακούς τον προφήτη που λέει για τον Υιό, «Από το στόμα νηπίων και βρεφών που θηλάζουν κατήρτισες αίνο», και τα εξής· ότι δηλαδή, «Θα δω τους ουρανούς, έργα των δακτύλων σου, τη σελήνη και τα άστρα, τα οποία εσύ θεμελίωσες»; Δεν βλέπεις την αυθεντία του Χριστού που λέει: «Ο Πατέρας μου έως τώρα εργάζεται, κι εγώ εργάζομαι»· και, «Όπως ο Πατέρας ανασταίνει τους νεκρούς και τους ζωοποιεί, έτσι και ο Υιός ζωοποιεί όποιους θέλει»· και, «Νεανίσκε, σε σένα λέω, σήκω»· και προς το ακάθαρτο πνεύμα: «Εγώ σε προστάζω, σώπασε και βγες από αυτόν»· και, «Έχε θάρρος, τέκνο μου, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες»;

Ας εξετάσουμε λοιπόν τα πράγματα από την αρχή. Για να σώσει το ανθρώπινο γένος δεν έστειλε άγγελο, αλλά ήρθε ο Ίδιος. Έπρεπε να μάθουν οι άνθρωποι τους λόγους για τους οποίους είχε έρθει, και δεν παρέμενε στον τόπο του καλώντας αυτούς που επρόκειτο να τον ακούσουν, αλλά ο Ίδιος περιφερόταν αναζητώντας εκείνους στους οποίους θα μετέδιδε τους λόγους Του. Και φέρνοντας στα χείλη Του τα μεγαλύτερα από τα αγαθά, πήγαινε στις πόρτες εκείνων που είχαν ανάγκη ευεργεσίας, και βέβαια και τους ασθενείς έτσι τους θεράπευε, πηγαίνοντας ο Ίδιος κοντά τους και αγγίζοντάς τους με το χέρι Του. Και δημιούργησε μάτια στον εκ γενετής τυφλό, τοποθετώντας στο πρόσωπό του πηλό, τον οποίο ο Ίδιος έφτιαξε από μόνος Του φτύνοντας στη γη, και ζυμώνοντάς τον με το δάχτυλό Του τον πήρε και τον έπλασε πάνω του. Και «άγγιξε το φέρετρο», αναφέρει η Γραφή. Και στάθηκε μπροστά στον τάφο του Λαζάρου και ύψωσε φωνή από κοντά, καίτοι θα μπορούσε, αν το ήθελε, και από μακριά, μόνο με τον λόγο και με ένα νεύμα Του, να είχε επιτελέσει και αυτά και ακόμη μεγαλύτερα από αυτά, Εκείνος που και τον ουρανό με αυτόν ακριβώς τον τρόπο τον δημιούργησε. Όμως το πρώτο θα αποτελούσε ολοφάνερη απόδειξη της δύναμής Του, ενώ το δεύτερο αποτελεί σημάδι της φιλανθρωπίας Του, την οποία ήρθε για να επιδείξει.

«Μην κλαις». Και αφού πλησίασε, άγγιξε το φέρετρο. Και αυτοί που το βάσταζαν σταμάτησαν. Και είπε: «Νεαρέ, σε σένα λέω, σήκω». Και ο νεκρός ανακάθισε και άρχισε να μιλάει· και τον έδωσε στη μητέρα του. Και φόβος κατέλαβε τους πάντες και δόξαζαν τον Θεό, λέγοντας ότι: «Μεγάλος προφήτης αναδείχθηκε ανάμεσά μας, και ότι ο Θεός επισκέφθηκε τον λαό του». Επειδή ακριβώς έκανε καλά τον δούλο του εκατόνταρχου χωρίς να είναι παρών, θαυματουργεί κάτι άλλο, πιο καινούργιο. Διότι, για να μην πει κάποιος, «Και τι καινούργιο έκανε στον δούλο; Ίσως ο δούλος ούτως ή άλλως να μην πέθαινε», για τον λόγο αυτό ανασταίνει εκείνον τον νεκρό που τον μετέφεραν για ταφή. Δεν θαυματουργεί όμως μόνο με τον λόγο, αλλά αγγίζει και το φέρετρο, για να μάθουμε ότι το σώμα του είναι σώμα ζωής. Επειδή, δηλαδή, η σάρκα έγινε δική του σάρκα από τον Λόγο που ζωογονεί τα πάντα, για τον λόγο αυτό είναι και αυτή ζωοποιός, και καταργεί τον θάνατο και τη φθορά. Ανακάθισε λοιπόν ο νεκρός και άρχισε να μιλάει, για να μη νομίσουν κάποιοι ότι αναστήθηκε κατά φαντασία. Διότι το να ανακαθίσει και να μιλήσει είναι σημάδια αληθινής ανάστασης· αφού ένα άψυχο σώμα ούτε να ανακαθίσει ούτε να μιλήσει μπορεί.

Ως χήρα θα εννοήσεις και την ψυχή που έχασε τον άνδρα της, τον Λόγο του Θεού, αυτόν που έσπειρε τα αγαθά σπέρματα. Υιός της είναι ο νους, ο οποίος έχει πεθάνει και μεταφέρεται έξω από την πόλη, την άνω Ιερουσαλήμ. Διότι εκείνη είναι η χώρα των ζώντων· ο Κύριος, επομένως, αφού τη σπλαχνίστηκε, αγγίζει τη σορό.