Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 7:15

Αφήνω κατά μέρος τα δικά μου, και πλέον απευθύνω το ερώτημα με βάση τα υπόλοιπα: Είναι αμαρτωλός, όπως λέτε; Δεν ανέστησε αυτός με έναν μόνο λόγο τον υιό της χήρας που τον μετέφεραν νεκρό; Έργο αμαρτωλού ανθρώπου ήταν αυτό ή του Θεού Λόγου; Δεν καθάρισε αυτός ταυτόχρονα, με έναν λόγο, το δέρμα των δέκα λεπρών, το οποίο ήταν κατάστικτο σαν της λεοπάρδαλης από το πάθος της ασθένειας, και το επανέφερε στην ομοιόμορφη ανθρώπινη όψη; Έργο αμαρτωλού ανθρώπου είναι αυτό ή του Θεού Λόγου; Δεν απελευθέρωσε με βασιλική εξουσία από την τυραννία τον άνθρωπο που ενοχλούνταν από λεγεώνα δαιμόνων, τον οποίο κανείς δεν μπορούσε να συγκρατήσει, ούτε διέμενε σε σπίτι αλλά κατοικούσε στα μνήματα; Έργο αμαρτωλού ανθρώπου είναι αυτό ή του Θεού Λόγου; Μήπως θέλετε να γίνω πιο αγνώμων από τους δαίμονες; Διότι οι δαίμονες, αν και μαστίζονται από αυτόν, τον αποκαλούν Υιό του Θεού· κι εγώ, που θεραπεύτηκα από αυτόν, θα τον αποκαλέσω αμαρτωλό;

Εάν όμως κάποιος, σκεπτόμενος σοφιστικά, πει: «Μα το σώμα του Σωτήρα μας ήταν ξεχωριστό, επειδή συλλήφθηκε μόνο από τη Μαρία και χωρίς ανδρικό σπέρμα», άραγε λοιπόν και το σώμα του Αδάμ ήταν διαφορετικό από το δικό μας, επειδή πάρθηκε μόνο από το χώμα χωρίς ανδρικό σπέρμα; Αλλά κανείς δεν μπορεί να το πει ούτε να το αποδείξει αυτό. Εάν πάλι κάποιος, σοφιζόμενος, πει: «Μόνο το σώμα του Χριστού αναστήθηκε ολόκληρο, ενώ το δικό μας δεν ανασταίνεται το ίδιο, αλλά αντί για αυτό κάποιο άλλο», πώς λοιπόν λέει: «Ο Χριστός αναστήθηκε, ως απαρχή εκείνων που έχουν κοιμηθεί»; Ένα και το αυτό είναι το σώμα, η απαρχή εκείνων που ανασταίνονται. Το πώς δε έγινε ο Χριστός απαρχή των κεκοιμημένων, ας το μάθουν, για να μην περιπέσουν πάλι σε άλλη πλάνη και νομίσουν ότι οι άλλες Γραφές ψεύδονται. Διότι πριν από τη δική Του ανάσταση, ανέστησε τον Λάζαρο και τον γιο της χήρας στη Ναΐν, και ο Ηλίας ανέστησε νεκρό, αλλά και ο Ελισσαίος ανέστησε δύο νεκρούς, έναν ενώ βρισκόταν ακόμη εν ζωή και έναν αφού είχε πια ταφεί. Αλλά εκείνοι, αν και αναστήθηκαν, πέθαναν πάλι, και προσδοκούν τη μία και καθολική ανάσταση. Ο Χριστός όμως είναι η «απαρχή των κεκοιμημένων», διότι, αφού αναστήθηκε, «δεν πεθαίνει πλέον, ο θάνατος δεν τον εξουσιάζει πια», σύμφωνα με τα γεγραμμένα.

Έπειτα θεράπευσε τον παράλυτο δούλο του εκατοντάρχου· και στη χήρα στη Ναΐν παρέδωσε τον γιο της αναστημένο από τους νεκρούς. Εκείνην που άλειψε με μύρο τα άγια πόδια Του, την εξάγνισε με τον λόγο Του. Και κατέπαυσε τους ανέμους, καθώς και τη μεγάλη λεγεώνα των δαιμόνων. Σταμάτησε τη ρύση του αίματος, και επανέφερε στη ζωή την κόρη του Ιαείρου. Έπειτα, με πέντε άρτους και δύο ψάρια, έθρεψε κάποτε στην έρημο πέντε χιλιάδες άνδρες. Και εξέπεμψε τη λάμψη της μορφής Του.

Έπειτα, ύστερα από αυτά, υπερβαίνει κάθε προηγούμενο με το θαύμα και, μέσω μιας ανώτερης δύναμης, ανοίγει τον δρόμο στους ανθρώπους για την πίστη στην ανάσταση. Η Γραφή εξιστορεί για κάποια πόλη της Ιουδαίας, τη Ναΐν. Σε αυτήν υπήρχε ο μονογενής γιος κάποιας χήρας, που δεν ήταν πλέον σε τέτοια ηλικία ώστε να συγκαταλέγεται στους εφήβους, αλλά περνούσε ήδη από την παιδική στην ανδρική ηλικία. Το ιερό κείμενο τον ονομάζει νεανία· η ιστορία διηγείται πολλά με λίγα λόγια· η αφήγηση αποτελεί έναν ξεκάθαρο θρήνο. Χήρα, αναφέρει, ήταν η μητέρα του νεκρού. Βλέπεις το βάρος της συμφοράς, πώς μέσα σε λίγες λέξεις ο λόγος απέδωσε την τραγικότητα του πόνου;

Και λέγει στον νεκρό: «Νεανία, σε σένα λέω, εγέρσου»· και τον παρέδωσε ζωντανό στη μητέρα του.» Ήδη λοιπόν, ενώ είχε διατελέσει νεκρός για όχι μικρό χρονικό διάστημα και ενώ από στιγμή σε στιγμή επρόκειτο να εναποτεθεί στον τάφο, επιτελείται από τον ίδιο τον Κύριο θαύμα μεν μεγαλύτερο, η προσταγή δε είναι η ίδια. Η θαυματουργία προχωρά σε ακόμη υψηλότερο επίπεδο, προκειμένου τα φαινόμενα να προσεγγίσουν περισσότερο το θαύμα της αναστάσεως, το οποίο αντιμετωπίζεται με απιστία.

Τα ίδια πράγματα αύξησαν πολλαπλάσια τη λύπη της πενθούσας, αλλά και της έφεραν λύση θαυμαστή. Διότι όταν ο Κύριος είδε μητέρα, και μάλιστα μητέρα χήρα, που στήριζε τις ελπίδες της σε ένα μόνο παιδί και είχε στερηθεί αυτό από πρόωρο θάνατο, να ακολουθεί τη σορό του παιδιού της και να θρηνεί ελεεινά, «σπλαγχνίσθηκε», λέγει —και πώς ήταν δυνατόν να μη σπλαγχνισθεί «ο πατέρας των ορφανών και κριτής των χηρών»;— «και είπε προς αυτήν», παρηγορώντας την και προορώντας το μέλλον: «Μη κλαις». Εκείνος βέβαια γνώριζε τι επρόκειτο να κάνει· η γυναίκα όμως ούτε Αυτόν γνώριζε, πολύ περισσότερο ούτε και το μέλλον· γι’ αυτό ούτε πίστη είχε ούτε ζητούσε κάτι από Αυτόν. Ούτε και ο Ίδιος απαιτούσε πίστη από αυτήν, αλλά, επειδή μπορεί τα πάντα και δεν έχει ανάγκη ούτε από τη συνεργεία που προέρχεται από τους πιστεύοντες, «πλησίασε και άγγιξε τη σορό», για να δείξει ότι και το δικό Του σώμα είναι ζωοποιό, έχοντας δύναμη ομόθεη. «Και είπε: Νεανίσκε, σε σένα λέγω, σήκω· και ανακάθισε ο νεκρός». Διότι άκουσε ο κωφός χους Εκείνον που καλεί τα μη όντα ως όντα· άκουσε Εκείνον που βαστάζει τα πάντα με το ρήμα της δυνάμεώς Του· άκουσε όχι φωνή ανθρώπου θεοφόρου, αλλά Θεού που ενανθρώπησε. Και όχι μόνο «ανακάθισε ο νεκρός», αλλά «και άρχισε να μιλά». Διότι και στην περίπτωση του υιού της χήρας από τα Σαρεπτά, όταν η ψυχή του επέστρεψε σε αυτόν, σύμφωνα με την ιστορία, το παιδί φώναξε αμέσως· και αυτό είναι απόδειξη ότι η ανάσταση δεν ήταν κατά φαντασίαν.

Εφόσον όμως ο Χριστός αναστήθηκε από τους νεκρούς, «ο θάνατος δεν τον κυριεύει πλέον». Γι' αυτό και μόνος ο Κύριος «έγινε η απαρχή των κεκοιμημένων», δηλαδή των πιστών και όσων αναχώρησαν από εδώ με την ελπίδα της ανάστασης και της αιώνιας ζωής. Έγινε λοιπόν η απαρχή των κεκοιμημένων και «ο πρωτότοκος από τους νεκρούς», και μας διαβεβαίωσε και μας υποσχέθηκε όχι αυτή τη δική μας θνητή και φθαρτή ζωή, η οποία κυβερνάται από το φυσικό πνεύμα, αλλά τη θεϊκή, αθάνατη και αιώνια ζωή που εναπόκειται στις ελπίδες μας· διότι αυτή είναι το πραγματικά θεοπρεπέστατο δώρο Του. Επειδή λοιπόν δεν παρέχει εδώ αυτή την αιώνια ζωή σε όσους αναστήθηκαν από Αυτόν, αλλά εκείνη που διακόπτεται από τον θάνατο, δεν τους την προσφέρει ως χάρη για τους ίδιους, αλλά το κάνει για χάρη άλλων, οδηγώντας τους στην πίστη η οποία είναι πρόξενος της αιώνιας ζωής. Διότι και εδώ δεν ανέστησε το παιδί για χάρη του ίδιου, αλλά για τη μητέρα του, επειδή «τη σπλαχνίστηκε», όπως αναφέρει με σαφήνεια ο Ευαγγελιστής· γι' αυτό και αφού τον ανέστησε, τον έδωσε στη μητέρα του.

Αλλά βρήκα τι να πράξω· συντάφομαι με τον υιό μου· ικανοποιώ εκείνους που με φθόνησαν· οι συγγενείς με κατέτρωγαν επειδή είχα αποκτήσει ανδρείο παιδί. Συγχωρήστε με, όλοι εσείς που φθονήσατε την ευπαιδία μου· διότι εγώ καταλαμβάνω ήδη τον τάφο πριν από το γνήσιο παιδί μου· επειδή για εμένα πλέον το να ζω είναι καταγέλαστο. Ενώ η χήρα φώναζε αυτά και οδύρονταν, παρουσιάστηκε αμέσως ο δημιουργός μας, ο Χριστός και Θεός, και αφού την είδε, ο Θεός που προνοεί τα πάντα, αυτός που και πριν δημιουργήσει τα πάντα τα γνώριζε σαφώς· «Διότι προτού σε πλάσω στην κοιλιά, σε γνωρίζω, και προτού βγεις από τη μήτρα, σε έχω αγιάσει»· ο πατέρας των ορφανών και κριτής των χηρών, αυτός που μετατρέπει τα δάκρυα σε ευφροσύνη, αυτός που μετέτρεψε την πύλη της πόλεως Ναΐν σε εκκλησία και ανέδειξε το νεκροκρέβατο του νεκρού σε θυσιαστήριο. Διότι όπου υπάρχει το δώρο της αναστάσεως, εκεί υπάρχει και η ευπρέπεια του θυσιαστηρίου· και όπου εκτείνονται τα χέρια του Θεού Λόγου, εκεί έχει εκπληρωθεί το μέτρο της αναστάσεως. Διότι η εξόδιος πομπή μετατράπηκε σε ιεροπραξία, και η εκφορά του νεκρού έγινε εισκομιδή.

Αλλ' η φωνή της ζωής, αφού έκανε τον νεκρό να οσφρανθεί την ευωδία, αναχάλκευσε τη διάλυση των σαρκών, και το μνήμα έγινε μήτρα αυτού που κειτόταν εκεί. Σε σένα λοιπόν πρόσφατα ο θάνατος έστησε τις μεθοδείες του· σε σένα λέω, μην καθυστερείς να προσέλθεις στην ανάσταση· διότι Εγώ είμαι η ανάσταση. Νεκρός ήταν αυτός που έβλεπαν, και ο Κύριος μιλούσε στον νεκρό σαν να μπορούσε να τον ακούσει. Πότε ακούει ένας νεκρός; Και τι λέει ο Δεσπότης; Σε σένα λέω, σήκω· και αμέσως ο νεκρός ανακάθισε· έτσι ώστε τα πλήθη που παρακολουθούσαν έγιναν σαν νεκροί, πρώτον μεν εξαιτίας της δυσπιστίας τους, δεύτερον δε μπροστά στην αλήθεια του γεγονότος. Γιατί άραγε δεν πετάχτηκε κάτω, αλλά ανακάθισε; Για να δουν όλοι την ανάσταση ολοκάθαρη, χωρίς καμία σκιά, και να μην εκληφθεί το γινόμενο ως φαντασία. Σαν να τους έλεγε σχεδόν: Εγώ διαβεβαιώνω εσάς που ακούσατε, ότι αυτός είναι ο ίδιος που πριν από λίγο είχε πεθάνει. Και αφού άπλωσε το χέρι ο Ιησούς, έπιασε τον νεκρό, και τον παρέδωσε ζωντανό στη μητέρα του. Εκείνη δε, όταν πήρε τον υιό της, διακατεχόταν από χαρά και απιστία· χαιρόταν μεν για την ανάσταση του παιδιού, δυσπιστούσε δε με τον νου της για την πραγματικότητα των όσων συνέβαιναν. Με βιασύνη η γυναίκα παρατηρούσε προσεκτικά τον υιό της, τον ψηλαφούσε με τα χέρια της, εξετάζοντας τη θέση των ματιών, της μύτης, των χειλέων, του μετώπου, και τον σχηματισμό ολόκληρου του προσώπου· έπειτα τα χέρια και τα πόδια, και με μια κουβέντα, ολόκληρο το σώμα· και συλλογιζόταν μέσα της λέγοντας: «Άραγε», έλεγε, «μήπως πλανώμαι;»

«Μην κλαις». Και αφού πλησίασε, άγγιξε το φέρετρο. Και αυτοί που το βάσταζαν σταμάτησαν. Και είπε: «Νεαρέ, σε σένα λέω, σήκω». Και ο νεκρός ανακάθισε και άρχισε να μιλάει· και τον έδωσε στη μητέρα του. Και φόβος κατέλαβε τους πάντες και δόξαζαν τον Θεό, λέγοντας ότι: «Μεγάλος προφήτης αναδείχθηκε ανάμεσά μας, και ότι ο Θεός επισκέφθηκε τον λαό του». Επειδή ακριβώς έκανε καλά τον δούλο του εκατόνταρχου χωρίς να είναι παρών, θαυματουργεί κάτι άλλο, πιο καινούργιο. Διότι, για να μην πει κάποιος, «Και τι καινούργιο έκανε στον δούλο; Ίσως ο δούλος ούτως ή άλλως να μην πέθαινε», για τον λόγο αυτό ανασταίνει εκείνον τον νεκρό που τον μετέφεραν για ταφή. Δεν θαυματουργεί όμως μόνο με τον λόγο, αλλά αγγίζει και το φέρετρο, για να μάθουμε ότι το σώμα του είναι σώμα ζωής. Επειδή, δηλαδή, η σάρκα έγινε δική του σάρκα από τον Λόγο που ζωογονεί τα πάντα, για τον λόγο αυτό είναι και αυτή ζωοποιός, και καταργεί τον θάνατο και τη φθορά. Ανακάθισε λοιπόν ο νεκρός και άρχισε να μιλάει, για να μη νομίσουν κάποιοι ότι αναστήθηκε κατά φαντασία. Διότι το να ανακαθίσει και να μιλήσει είναι σημάδια αληθινής ανάστασης· αφού ένα άψυχο σώμα ούτε να ανακαθίσει ούτε να μιλήσει μπορεί.