Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 7:36

Διότι, όταν ήλθε στο σπίτι του Φαρισαίου, ούτε ντράπηκε το πλήθος των συνδαιτυμόνων, ούτε απέφυγε την ώρα του συμποσίου ως ακατάλληλη για εξομολόγηση, αλλά, κατεχόμενη από λύπη και έχοντας σφοδρό πένθος για τα αμαρτήματά της, δεν απομακρυνόταν ούτε για μια στιγμή από τον ιατρό των αμαρτιών. Ούτε, βέβαια, ήλθε ενώπιόν του ικετεύοντάς τον κατά πρόσωπο, αλλά εκφράζοντας την αναξιότητά της και την έλλειψη παρρησίας με τη στάση της, πήρε θέση πίσω του και δεν στεκόταν απλώς, αλλά, πιάνοντας τα πόδια του από πίσω, λύνοντας τα μαλλιά της και καθιστώντας έτσι φανερή εμπράκτως την πενθούσα ψυχή της, και βρέχοντας με δάκρυα τα πόδια του Ιησού, ζητούσε με πολλή συντριβή το έλεος. Και έχυνε τόσα πολλά δάκρυα, ώστε να βρέχονται τα πόδια του, και, σκουπίζοντας πάλι την υγρασία με τα μαλλιά της, επιδείκνυε απόλυτα ταπεινή ευλάβεια. Για να το πω με συντομία, με όλες τις αισθήσεις και με τα μέλη που είχαν αμαρτήσει, η γυναίκα κατεργαζόταν κοπιαστικά τη μετάνοια. Και εκείνη που δημοσίως και φανερά θρηνούσε έτσι τις αμαρτίες της, μπορεί κανείς να συμπεράνει τι έπραττε ιδιαιτέρως, όταν είχε την άνεση του χρόνου. Ενώ η δική μας υπόσχεση επαγγέλλεται μεν μετάνοια, η πράξη μας όμως δεν δείχνει κανέναν κόπο, αλλά διατηρούμε την ίδια κατάσταση βίου που ζούσαμε και πριν από την αμαρτία.

Ο Ιησούς εγκαλεί το πλήθος σχετικά με τον Ιωάννη. Παρομοιάζει τη γενεά με παιδιά που φωνάζουν. Έρχεται σε οικία Φαρισαίου, και ιδού η αμαρτωλή γυναίκα εκχέει το αλάβαστρο. Ο Φαρισαίος κατακρίνει το γεγονός.

Και η συκιά που καλλιεργούνταν, και επί τρία έτη δεν έδωσε καρπό, αφέθηκε και δεν αποκόπηκε, με την ελπίδα να δώσει. Ο Δεσπότης συγχωρεί, και εσύ θα αντιταχθείς; Μήπως άραγε αρπάζει κανείς δικά του πράγματα για τον εαυτό του; Εάν λοιπόν ο Θεός συγχωρεί, ποιος είναι αυτός που αντιλέγει; Αφού έχουμε διδαχθεί να προσευχόμαστε: «Συγχώρεσέ μας τα χρέη μας, διότι τα συγχωρήσαμε και εμείς». Εσύ συγχωρείς, και ο Θεός δεν συγχωρεί; Σε κατέστησε ιατρό του εαυτού σου. Με όποιο μέτρο μετράς, θα αντιμετρηθεί και σε εσένα. Συγχωρείς, σε συγχωρεί. Αλλά εάν εσύ που είσαι πονηρός δείχνεις καλοσύνη, ο Αγαθός δεν θα δείξει πολύ περισσότερο; Μαζί με τους αμαρτωλούς είναι ο Ιησούς, μαζί με τους ασθενείς ο ιατρός. Αγανακτούν οι Φαρισαίοι, οι πατέρες εκείνων που αγανακτούν τώρα· ο Ελεήμων όμως δεν τους αποστρέφεται. Εισήλθε προσκεκλημένος στην οικία του Φαρισαίου· και εισήλθε μαζί Του μια αμαρτωλή γυναίκα, απρόσκλητη. Είδε την αμαρτία, πλησίασε τη δικαιοσύνη· είδε την ασθένεια, πήγε εκεί όπου βρισκόταν ο ιατρός. Τον πλησίασε όχι κατά πρόσωπο, διότι δεν είχε παρρησία· δεν έπιασε το χέρι Του, διότι δεν τολμούσε· αλλά έπεσε στα πόδια Του, τα οποία έπλυνε με τα δάκρυά της, και άφησε λυτά τα μαλλιά της, τότε μόνο για καλό σκοπό· τα μαλλιά που πολλές φορές είχαν φανεί για κακό, τότε τα ξεγύμνωσε για καλό. Σου υποδείχθηκε το να καταφύγεις στα πόδια του Ιησού. Ανήλθε προς τον Πατέρα, αλλά λέγει: «Εγώ είμαι μαζί σας». Οποτεδήποτε θέλεις, κατάφυγε με θάρρος, βρέξε τα πόδια Του, διότι βρίσκεται κοντά. Και ήλθε όντας παρών, και απήλθε παραμένοντας παρών. Αυτά από την Καινή Διαθήκη είναι αδελφά με εκείνα της Παλαιάς. Τι κηρύττει ο Ιωάννης;

Αλλά αγνόησες παντελώς το μυστήριο σχετικά με αυτόν. Διότι, αν και ήταν Θεός Λόγος, έγινε ένα με εμάς, δηλαδή σαρκώθηκε για εμάς, όχι για να κρίνει τον κόσμο, αλλά για να σωθεί ο κόσμος μέσω αυτού· χαρακτηριστικό εκείνου που κατακρίνει θα ήταν το να μη θέλει να συναναστρέφεται με όσους ζουν μέσα στις αμαρτίες· ενώ εκείνου που θέλει να σώσει, το να συναναστρέφεται και να νουθετεί, και να τους πείθει να απομακρύνονται από τα αισχρά έργα· και αντί του δρόμου που οδηγεί στο κακό, να προτιμούν την οδό προς την αιώνια ζωή· δεν ήρθε για να καλέσει δικαίους, αλλά αμαρτωλούς σε μετάνοια. Ο ήλιος δεν μολύνεται φωτίζοντας τα πάντα κάτω από τον ουρανό, αν και έρχεται σε επαφή με πολλά ακάθαρτα σώματα· ούτε ο ήλιος της δικαιοσύνης θα μπορούσε με κανέναν τρόπο να υποστεί βλάβη, συναναστρεφόμενος με πονηρούς ανθρώπους. Κανείς όμως ας μην επιδιώκει να συγκρίνει το δικό του μέτρο με τα Δεσποτικά αξιώματα· αλλά ο καθένας, αναλογιζόμενος τη δική του αδυναμία, ας αποφεύγει τη συναναστροφή με τέτοιους ανθρώπους· διότι «οι κακές συναναστροφές φθείρουν τα καλά ήθη». Τίποτα όμως δεν εμποδίζει το να νουθετεί κανείς τέτοιους ανθρώπους. <Τον παρακαλούσε δε κάποιος από τους Φαρισαίους να φάει μαζί του.> (A f. 119 b). Ο Κύριος λοιπόν προσκλήθηκε από έναν από τους Φαρισαίους· και επειδή είναι αγαθός και φιλάνθρωπος, και θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας, συγκατένευσε σε αυτόν που ζητούσε τη χάρη, και αφού εισήλθε, κάθισε στο τραπέζι.

Από εδώ, λοιπόν, αυτός αρχίζει και πάλι δεν συνεχίζει με λογικό ειρμό, αλλά, όπως προείπα, άλλα μεν τα περικόπτει, άλλα δε τα προσθέτει άνω κάτω, χωρίς να βαδίζει ορθά, αλλά περιπλανώμενος στα πάντα με ραδιουργία, και είναι τα εξής: 〈α〉. «Πήγαινε να δείξεις τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε για τον καθαρισμό σου, καθώς πρόσταξε ο Μωυσής»· «για να είναι αυτό μαρτυρία σε εσάς» αντί αυτού που είπε ο Σωτήρας «ως μαρτυρία σε αυτούς». 〈β〉. «Για να γνωρίζετε όμως ότι εξουσία έχει ο Υιός του ανθρώπου να συγχωρεί αμαρτίες επί της γης». 〈γ〉. «Κύριος είναι ο Υιός του ανθρώπου και του σαββάτου». 〈δ〉. «Τον Ιούδα Ισκαριώτη, ο οποίος έγινε προδότης». Και αντί του «κατέβηκε μαζί τους» γράφει «κατέβηκε ανάμεσά τους». 〈ε〉. «Και όλο το πλήθος ζητούσε να τον αγγίξει. Και αυτός, αφού σήκωσε τα μάτια του» και τα εξής. 〈στ〉. «Τα ίδια έκαναν στους προφήτες οι πατέρες σας». 〈ζ〉. «Σας λέω δε, τόση πίστη ούτε μέσα στον Ισραήλ δεν βρήκα». 〈η〉. Παραλλαγμένο είναι το «μακάριος είναι αυτός που δεν θα σκανδαλιστεί με εμένα»· διότι το παρουσίαζε σαν να απευθυνόταν στον Ιωάννη. 〈θ〉. «Αυτός είναι για τον οποίο έχει γραφτεί: ιδού, αποστέλλω τον άγγελό μου προ του προσώπου σου». 〈ι〉. «Και αφού εισήλθε στο σπίτι του Φαρισαίου, ανακλίθηκε στο τραπέζι. Η δε αμαρτωλή γυναίκα, αφού στάθηκε πίσω κοντά στα πόδια του, έβρεξε με τα δάκρυά της τα πόδια του, τα άλειψε και τα καταφιλούσε». 〈ια〉. Και πάλι «αυτή με τα δάκρυά της έβρεξε τα πόδια μου, τα άλειψε και τα καταφιλούσε». 〈ιβ〉.

Διότι αποστέλλει τον άγγελό του προ του προσώπου του, προ του προσώπου του Υιού που τιμάται από τον Πατέρα. Διότι δεν θα απέστελλε τον άγγελό του για να υπηρετήσει κάποιον ξένο, στον οποίο μάλιστα ήταν και αντίθετος, σύμφωνα με τα δικά σου λόγια, ω Μαρκίωνα. <Σχόλιον> <ι>. «Και αφού εισήλθε στον οίκο του Φαρισαίου, κατεκλίθη. Η δε αμαρτωλή γυναίκα, αφού στάθηκε πίσω κοντά στα πόδια του, έβρεξε με τα δάκρυά της τα πόδια του, και τα άλειψε και τα καταφιλούσε». <Έλεγχος> <ι>. Το «αφού εισήλθε» υποδεικνύει σώμα· διότι υποδεικνύει οίκο και διαστάσεις σώματος. Και το να κατακλιθεί δεν αρμόζει σε κανέναν άλλον παρά μόνο σε κάποιον που έχει σώμα με όγκο το οποίο κατακλίνεται· και το ότι η γυναίκα έβρεξε με τα δάκρυά της τα πόδια του δείχνει ότι δεν ήταν πόδια φανταστικά, ούτε πόδια δοκήσεως· διότι τα άλειψε και τα έβρεξε και τα καταφιλούσε, έχοντας την αίσθηση της αφής του σώματος. <Σχόλιον> <ια>. Και πάλι: «αυτή έβρεξε με τα δάκρυά της τα πόδια μου και τα άλειψε και τα καταφιλούσε». <Έλεγχος> <ια>. Για να μην νομίσεις, ω Μαρκίωνα, ότι απλώς θεωρήθηκε από τους ανθρώπους πως η αμαρτωλή γυναίκα έβρεξε, άλειψε και καταφίλησε τα πόδια του Σωτήρα, ο ίδιος ο Σωτήρας το επιβεβαιώνει, διδάσκοντας ότι αυτά δεν συνέβησαν κατά δόκησιν, αλλά στ' αλήθεια, προς έλεγχο του Φαρισαίου και εσένα του Μαρκίωνα και των οπαδών σου, διαβεβαιώνοντας και λέγοντας «αυτή άλειψε και καταφιλούσε τα πόδια μου». Ποια πόδια, λοιπόν, παρά αυτά που αποτελούνται από σάρκα και οστά και τα υπόλοιπα; <Σχόλιον> <ιβ>.

Αφού τις αναπτύξουμε, ας εντρυφήσουμε στην ιστορία της, όπως ακριβώς και αυτή εντρύφησε στον Χριστό. Κάποιος από τους Φαρισαίους παρακάλεσε τον Ιησού να φάει μαζί του. Και αφού εισήλθε στην οικία του Φαρισαίου, ανακλίθηκε.

Ομιλία του ιδίου, του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, εις τον Φαρισαίο και εις την πόρνη. (Πρβλ. Λουκ. 7, 36-50) Σε κάθε καιρό είναι καλή και σωτήρια η μετάνοια για εκείνους που καταφεύγουν σε αυτήν, αλλά ιδίως σε αυτές τις ημέρες της νηστείας καθίσταται επωφελής για όλους τους ανθρώπους που προστρέχουν στην αγκαλιά της. Διότι τώρα οι ψυχές μας, αποθέτοντας την πολυσαρκία σαν βαρύ φορτίο, ανυψώνονται εύκολα προς τον Ποιητή και Δεσπότη Θεό· και κατηγορούν θερμά τα δικά τους παραπτώματα, και ζητούν από τον φιλάνθρωπο Κριτή τη συγχώρηση για τα σφάλματά τους. Είναι ευκαιρία, λοιπόν, να παρουσιάσουμε, ως διδασκάλισσα της μετανοίας, την πόρνη εκείνη, η οποία περιεπλάκη στα άχραντα πόδια του Δεσπότου Χριστού, η οποία εξάλειψε με τα νάματα των δακρύων της το χρεόγραφο της πλέον φαύλης ζωής της, την οποία ο Κύριος, αφού την ελέησε, την καθάρισε και, αφού τη σπλαχνίστηκε, την απέλουσε. Ας αναδράμουμε λοιπόν στην ευαγγελική διήγηση, για να δούμε και τη φιλανθρωπία του Χριστού, και να θαυμάσουμε την αφοσίωση της γυναικός, και να μάθουμε από αυτήν πώς οφείλουμε και εμείς, οι αμαρτωλοί, να προστρέχουμε στον Λυτρωτή Θεό και να λαμβάνουμε από Αυτόν τη συγχώρηση των παραπτωμάτων μας. «Τον παρακάλεσε κάποιος από τους Φαρισαίους να φάει μαζί του· και αφού εισήλθε στο σπίτι του Φαρισαίου, ανακλίθηκε». Βλέπεις τη συγκατάβαση του Θεού;

«Έχει δαιμόνιο. Ήλθε ο Υιός του ανθρώπου, ο οποίος τρώει και πίνει, και λέτε: Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών, και δικαιώθηκε η σοφία από όλα τα τέκνα της». Υπήρχε μεταξύ των Ιουδαίων ένα τέτοιο είδος παιχνιδιού, κατά το οποίο ένα πλήθος παιδιών χωριζόταν σε δύο μέρη. Και, σαν να διακωμωδούσαν τη ζωή, οι μεν από τη μία πλευρά θρηνούσαν, οι δε από την άλλη έπαιζαν αυλό. Και ούτε με αυτούς που θρηνούσαν συντάσσονταν εκείνοι του άλλου μέρους, ούτε με αυτούς που έπαιζαν αυλό οι άλλοι. Ελέγχει λοιπόν ο Κύριος και τους Φαρισαίους, ότι έπρατταν κάτι παρόμοιο. Διότι, ούτε με τον Ιωάννη, ο οποίος ζούσε θρηνητικό βίο και κήρυττε τη μετάνοια, συνεπένθησαν ή τον μιμήθηκαν, ούτε από τον Ιησού, ο οποίος παρουσίαζε βίο πιο προσηνή, πείσθηκαν ή συμφώνησαν μαζί του· αλλά απέρριψαν και τους δύο, μη θρηνώντας μαζί με τον Ιωάννη που θρηνούσε, ούτε συμμετέχοντας με τον Ιησού που έπαιζε αυλό και ήταν πιο καταδεκτικός. Και τελικά δικαιώθηκε η σοφία του Θεού, δηλαδή τιμήθηκε, όχι από τους Φαρισαίους, αλλά από τα τέκνα της, δηλαδή από εκείνους που αποδέχθηκαν τον λόγο τόσο του Ιωάννη όσο και του Ιησού. «Τον παρακάλεσε δε κάποιος από τους Φαρισαίους να συνδειπνήσει μαζί του. Και αφού εισήλθε στην οικία του Φαρισαίου, κάθισε στο τραπέζι».