Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 7:40

Ο Κύριός μας, όμως, που ως Πλάστης ερευνά πάντοτε τα κρυφά των καρδιών, δεν ελέγχει αμέσως και απότομα τον πονηρό, αλλά με ανεξικακία φέρνει στο φως τα κρυφά· και μάλιστα, με πραότητα και πολλή αγαθότητα του μίλησε αινιγματικά για όσα εκείνος συλλογιζόταν: Σίμων, Σίμων, έχω να σου πω μια παραβολή, και θέλω να σε ορίσω κριτή των λόγων μου. Κάποιος δανειστής είχε δύο χρεοφειλέτες· ο ένας του όφειλε πενήντα χρυσά νομίσματα, και ο άλλος του όφειλε πεντακόσια. Επειδή όμως και οι δύο δοκιμάζονταν από τη φτώχεια, βλέποντας εκείνος ο μεγάλος δανειστής τη θλίψη τους και επικυρώνοντας ισότιμα την άφεση του χρέους και στους δύο, έδειξε ολοφάνερα σε όλους μέγιστη ευσπλαχνία. Εσύ πώς κρίνεις για τον καθένα από τους δύο; Ποιος οφείλει να αγαπά περισσότερο αυτόν που συγχώρησε το χρέος; Εκείνος στον οποίο χαρίστηκαν λίγα, ή μάλλον εκείνος στον οποίο χαρίστηκαν πολλά; Διότι και οι δύο έλαβαν από αυτόν την άφεση.

Θέλω, αγαπητοί, να σας διηγηθώ τη δύναμη των δακρύων. Η Άννα μέσω της προσευχής έλαβε τον προφήτη Σαμουήλ, εξύψωση και καύχημα στην καρδιά της. Μια αμαρτωλή γυναίκα στο σπίτι του Σίμωνα έλαβε από τον Κύριο την άφεση των αμαρτιών κλαίγοντας και βρέχοντας τα άγια πόδια Του. Η κατάνυξη, αδελφοί, είναι θεραπεία της ψυχής· μας προσφέρει την άφεση των αμαρτιών. Η κατάνυξη, αδελφοί, εγκατοικίζει μέσα μας τον μονογενή Υιό, όταν Τον ποθούμε. Η κατάνυξη, αδελφοί, ελκύει το Άγιο Πνεύμα στην ψυχή.

Ο Φαρισαίος κατακρίνει τη μεγάλη φιλανθρωπία ως άγνοια και αποδίδει στη συγκατάβαση τον χαρακτηρισμό της άγνοιας, πάσχοντας ο ίδιος από την άγνοια αυτού που διαδραματίζεται. Και αποκρινόμενος ο Ιησούς τού είπε: Έχω κάτι να σου πω. Γνωρίζω τι λες ενώ δεν λες τίποτα, γνωρίζω τι εκφωνείς ενώ σιγάς, γνωρίζω τι κραυγάζεις ενώ σιωπάς, γνωρίζω τι συζητά μαζί μου νοερά και αυτή εδώ η γυναίκα, γνωρίζω κι εγώ πόσους λογισμούς χαλκεύεις μέσα στην ψυχή σου εναντίον μου. Θα σου εξιστορήσω τις φωνές των ενδόμυχων σκέψεών σου, θα αποκαλύψω τα όσα βλάσφημα διατυπώνεις, θα φέρω στο φως τα φρονήματα των διανοημάτων σου, σαν να είμαι εγκατεστημένος μέσα στους λογισμούς της ψυχής σου.

Διότι δεν μολύνομαι από τα δικά της χέρια, αλλά εγώ την καθιστώ καθαρή. Επειδή ο βούρκος δεν αμαυρώνει τον ήλιο, η λάσπη δεν αλλοιώνει το μαργαριτάρι, η αμαρτία δεν αγγίζει τον αναμάρτητο. Δεν άγγιξα προηγουμένως τον λεπρό, και η ασθένεια απομακρύνθηκε; Μήπως έγινα λεπρός, επειδή πλησίασα τον λεπρό; Έτσι και τώρα, επιτελώντας τα συνήθη θαύματά μου και μεταβάλλοντας αυτήν προς την αγιότητα, δεν μεταβάλλομαι προς τη δική της ποιότητα ανεχόμενος το άγγιγμα του χεριού που μεσολαβεί. Διότι είμαι ιατρός· και μάλιστα ιατρός όχι τραυμάτων, σήψεων και εκκρίσεων, αλλά εκείνος που μεριμνά για τη σωτηρία όσων νοσούν κατά την ψυχή· είμαι Πλάστης, και σπλαχνίζομαι το πλάσμα μου· είμαι Δεσπότης, και δεν ανέχομαι να στερηθώ μια δούλη που αγαπά τον Δεσπότη της· είμαι ποιμένας, και όταν βρω το πλανημένο μου πρόβατο, ευλόγως χαίρομαι· είμαι λιμάνι, και υποδέχομαι όλους όσοι προσορμίζονται σε εμένα. Σίμων, έχω να σου πω κάτι.

Ομιλία του ιδίου, του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, εις τον Φαρισαίο και εις την πόρνη. (Πρβλ. Λουκ. 7, 36-50) Σε κάθε καιρό είναι καλή και σωτήρια η μετάνοια για εκείνους που καταφεύγουν σε αυτήν, αλλά ιδίως σε αυτές τις ημέρες της νηστείας καθίσταται επωφελής για όλους τους ανθρώπους που προστρέχουν στην αγκαλιά της. Διότι τώρα οι ψυχές μας, αποθέτοντας την πολυσαρκία σαν βαρύ φορτίο, ανυψώνονται εύκολα προς τον Ποιητή και Δεσπότη Θεό· και κατηγορούν θερμά τα δικά τους παραπτώματα, και ζητούν από τον φιλάνθρωπο Κριτή τη συγχώρηση για τα σφάλματά τους. Είναι ευκαιρία, λοιπόν, να παρουσιάσουμε, ως διδασκάλισσα της μετανοίας, την πόρνη εκείνη, η οποία περιεπλάκη στα άχραντα πόδια του Δεσπότου Χριστού, η οποία εξάλειψε με τα νάματα των δακρύων της το χρεόγραφο της πλέον φαύλης ζωής της, την οποία ο Κύριος, αφού την ελέησε, την καθάρισε και, αφού τη σπλαχνίστηκε, την απέλουσε. Ας αναδράμουμε λοιπόν στην ευαγγελική διήγηση, για να δούμε και τη φιλανθρωπία του Χριστού, και να θαυμάσουμε την αφοσίωση της γυναικός, και να μάθουμε από αυτήν πώς οφείλουμε και εμείς, οι αμαρτωλοί, να προστρέχουμε στον Λυτρωτή Θεό και να λαμβάνουμε από Αυτόν τη συγχώρηση των παραπτωμάτων μας. «Τον παρακάλεσε κάποιος από τους Φαρισαίους να φάει μαζί του· και αφού εισήλθε στο σπίτι του Φαρισαίου, ανακλίθηκε». Βλέπεις τη συγκατάβαση του Θεού;

Ενώ η πόρνη καθικέτευε με πίστη γι' αυτά στο απόκρυφο εργαστήριο της ψυχής της με δάκρυα, όλοι οι συνδαιτυμόνες εκπλήσσονταν με την ανεξικακία του Σωτήρα, βλέποντάς τον να υπομένει με επιείκεια φιλήματα πορνικά και κρατήματα αμαρτωλών χεριών. Ο δε Φαρισαίος, που τον είχε καλέσει σε γεύμα, στα αόρατα εργαστήρια της ψυχής του κινούσε βλάσφημους λογισμούς εναντίον του, και κατέκρινε τη φιλανθρωπία του Σωτήρα ως άγνοια, λέγοντας μέσα του: «Αυτός, εάν ήταν προφήτης, θα γνώριζε ποια και τι λογής είναι αυτή που τον αγγίζει, ότι είναι αμαρτωλή». Εντελώς απάνθρωπο και τυφλό ήταν το φρόνημα του Φαρισαίου. Αλλά τι του απάντησε ο μόνος αγαθός και φιλάνθρωπος και χορηγός των αγαθών; «Σίμων, Σίμων, έχω κάτι να σου πω» — άκουσα τα λόγια που δεν πρόφερες, γνώρισα τα βουλεύματα της ψυχής σου· γνωρίζω καλά όσα μελέτησες εναντίον μου στη διάνοιά σου· και για τον λόγο αυτόν σου απαντώ, παρότι δεν είπες τίποτα, ώστε από την απάντησή μου να μάθεις την ισχύ της θεότητάς μου· ώστε από τα λόγια μου να επιγνώσεις ότι είμαι δημιουργός των ψυχών και επόπτης των καρδιών· εάν λοιπόν θέλεις να με αποκαλείς προφήτη, ή και δημιουργό των προφητών, εμένα που φαινομενικά για εσένα είμαι άνθρωπος, ό,τι επιθυμείς αυτό και να δοξάζεις. «Σίμων, Σίμων, έχω κάτι να σου πω· δύο χρεοφειλέτες χρωστούσαν σε κάποιον δανειστή. Ο ένας όφειλε πεντακόσια δηνάρια και ο άλλος πενήντα· επειδή όμως δεν είχαν να τα εξοφλήσουν, το χάρισε και στους δύο».

Και δεν σημαίνει μόνο αυτά το «απεκρίθη», αλλά υπάρχουν φορές που δεν αναφέρεται σε κανέναν προφορικό λόγο, αλλά απευθύνεται στην ενδόμυχη σκέψη των ανθρώπων· όπως στην περίπτωση: «Όταν το είδε ο Φαρισαίος που τον είχε καλέσει, είπε μέσα του: αυτός, αν ήταν προφήτης, θα γνώριζε ποια και τι είδους είναι η γυναίκα που τον αγγίζει, ότι δηλαδή είναι αμαρτωλή». Διότι πρόσεξε, χωρίς να έχει προηγηθεί καμία ερώτηση, και χωρίς να αφορά την αρχή του λόγου που αναφέρεται στη συνέχεια, ούτε επειδή η φράση εισάγει κάτι άλλο από τα προειπωμένα, ο ευαγγελιστής προσθέτει: «Και αποκριθείς ο Ιησούς του είπε: Σίμων, έχω κάτι να σου πω». Και προχωρώντας μέσω ερώτησης, και ράπισε τον βλάσφημο χαρακτήρα των διαλογισμών του, και τον μετέστρεψε προς τη θεοσέβεια και τη βεβαιότητα, αναλόγως της δικής Του φιλανθρωπίας. Διότι είναι προφανές ότι το «αποκριθείς ο Ιησούς του είπε», το οποίο προτάσσεται της προαναφερθείσας ερμηνείας, δόθηκε ως απάντηση στην κίνηση των διαλογισμών στο βάθος της καρδιάς. Αντίστοιχο με το παραπάνω είναι και το «αποκριθείς ο Ιησούς προς τους νομικούς», το οποίο αναφέρεται στην ταραχή και τη στάση του νου τους, όταν έβλεπαν τον υδρωπικό να στέκεται μπροστά τους, και ενώ θα έπρεπε, εξαιτίας της πάθησής του, να νιώσουν έλεος, εκείνοι δεν εγκατέλειπαν την αναλγησία τους.

Και ιδού, μια γυναίκα στην πόλη, η οποία ήταν αμαρτωλή, όταν έμαθε ότι παρακάθεται σε γεύμα στο σπίτι του Φαρισαίου, έφερε ένα αλαβάστρινο δοχείο με μύρο, και αφού στάθηκε πίσω κοντά στα πόδια του, κλαίγοντας, άρχισε να βρέχει τα πόδια του με τα δάκρυά της, και με τα μαλλιά της κεφαλής της τα σκούπιζε, και καταφιλούσε τα πόδια του, και τα άλειφε με το μύρο. Όταν το είδε ο Φαρισαίος που τον είχε καλέσει, είπε μέσα του, λέγοντας: «Αυτός, αν ήταν προφήτης, θα γνώριζε ποια και τι λογής είναι η γυναίκα που τον αγγίζει, ότι είναι αμαρτωλή». Και αποκρινόμενος ο Ιησούς, του είπε: «Σίμων, έχω να σου πω κάτι». Και εκείνος απάντησε: «Δάσκαλε, πες το». «Δύο χρεοφειλέτες χρωστούσαν σε κάποιον δανειστή. Ο ένας όφειλε πεντακόσια δηνάρια και ο άλλος πενήντα. Επειδή όμως δεν είχαν να τα επιστρέψουν, τα χάρισε και στους δύο».