Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 7:43

Αποκρίθηκε ο Σίμων: Εκείνος στον οποίο συγχωρήθηκαν τα πολλά, αυτός οφείλει να αγαπήσει ακόμη περισσότερο. Ο δε Κύριος του είπε: Ορθά έκρινες. Άκουσε λοιπόν, να σου μιλήσω για την άγνοιά σου. Εσύ με κάλεσες στο σπίτι σου για να με τιμήσεις, αλλά δεν έπλυνες με νερό τα πόδια μου, ως προφήτου. Αυτή όμως η γυναίκα, την οποία βλέπεις, έπλυνε τα πόδια μου με τα δάκρυά της και τα σκούπισε με τα μαλλιά της. Παρομοίως, εσύ, Σίμων, δεν μου έδωσες φιλί· αυτή όμως δεν σταμάτησε να καταφιλεί τα πόδια μου. Δεν άλειψες ποτέ το κεφάλι μου με λάδι· αυτή όμως άλειψε τα πόδια μου με καλό μύρο. Εξαιτίας αυτού, σου λέω, οι πολλές αμαρτίες της, τις οποίες εσύ νομίζεις ότι εγώ αγνοώ, θα της συγχωρηθούν, επειδή πρόλαβε να δείξει την αγάπη της για να λάβει συγχώρεση. Σε εκείνον που αγαπά λίγο, συγχωρούνται λίγα· σε εκείνον όμως που αγαπά πολύ, συγχωρούνται πολλά. Λοιπόν, μην σκανδαλίζεσαι για τη σωτηρία αυτής της αμαρτωλής· διότι εγώ ήλθα για να σώσω αμαρτωλούς, να φωτίσω τους σκοτισμένους. Τη Ραάβ, που δέχθηκε τους κατασκόπους και πίστεψε αληθινά στον Θεό των πατέρων, πώς την διέσωσε ο Ιησούς του Ναυή, αναγνωρίζοντάς την ως απόλυτα πιστή, ώστε να καταγραφεί το όνομά της σε όλες τις γενεές και η φήμη της στις δώδεκα φυλές του Ισραήλ; Με τον ίδιο τρόπο τώρα δέχθηκα και αυτήν. Με πίστη ακλόνητη και με τέλειο πόθο με αγάπησε, και με όλη της την καρδιά και με όλη της την ψυχή.

Θέλω, αγαπητοί, να σας διηγηθώ τη δύναμη των δακρύων. Η Άννα μέσω της προσευχής έλαβε τον προφήτη Σαμουήλ, εξύψωση και καύχημα στην καρδιά της. Μια αμαρτωλή γυναίκα στο σπίτι του Σίμωνα έλαβε από τον Κύριο την άφεση των αμαρτιών κλαίγοντας και βρέχοντας τα άγια πόδια Του. Η κατάνυξη, αδελφοί, είναι θεραπεία της ψυχής· μας προσφέρει την άφεση των αμαρτιών. Η κατάνυξη, αδελφοί, εγκατοικίζει μέσα μας τον μονογενή Υιό, όταν Τον ποθούμε. Η κατάνυξη, αδελφοί, ελκύει το Άγιο Πνεύμα στην ψυχή.

Πες, ποιος θα τον αγαπήσει περισσότερο; Τότε ο Φαρισαίος απάντησε: «Υποθέτω, εκείνος στον οποίο χάρισε τα περισσότερα». Και ο υπόλογος γινόταν κριτής του εαυτού του, και έβρισκε τον Δεσπότη να τον επαινεί λέγοντας: «Ορθά έκρινες». Άκουσε λοιπόν: Βλέπεις αυτήν τη γυναίκα, η οποία χρωστούσε λιγότερα από εσένα, και προσκόμισε περισσότερα δώρα φιλοξενίας και προσφορές; Βλέπεις αυτήν τη γυναίκα που έγινε αιτία απώλειας για πολλούς; Τον έμψυχο τάφο· τον περιφερόμενο θάνατο; Εισήλθα στον οίκο σου· νερό, το οποίο είναι φθηνό και προσιτό σε όλους, δεν έφερες για τα πόδια μου· αυτή όμως προσέφερε στα πόδια μου πηγές δακρύων από τα μάτια της. Φίλημα δεν μου έδωσες· αυτή όμως έστρωσε τα χείλη της στα πόδια μου. Δεν άλειψας το κεφάλι μου με λάδι, ως κάποιος που ελεήθηκε από εμένα· αυτή όμως μύρωσε με μύρο το σώμα μου, και με την πίστη της τη θεότητά μου. Γι' αυτό σου λέω, έχουν συγχωρεθεί οι πολλές της αμαρτίες, για να εκπληρωθεί αυτό που έχει ειπωθεί στους Ψαλμούς: «Συγχώρεσες τις ανομίες του λαού σου», και αυτό που κηρύχθηκε από τον Ιωάννη: «Ίδε ο αμνός του Θεού, ο οποίος αίρει την αμαρτία του κόσμου». Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Απαντώντας δε ο Σίμων είπε: Υποθέτω ότι είναι εκείνος στον οποίο χάρισε τα περισσότερα. Και προς αυτόν ο Σωτήρας είπε: Ορθά έκρινες. Επομένως, μείνε σταθερός σε όσα εσύ ο ίδιος πρώτος έκρινας. Και στρεφόμενος προς τη γυναίκα, λέει στον Σίμωνα: Βλέπεις αυτήν τη γυναίκα; Εγώ δεν αποκαλώ πλέον πόρνη αυτήν που απέρριψε μαζί με την αμαρτωλή πράξη και το όνομα. Βλέπεις αυτήν τη γυναίκα που εισήλθε ανάμεσά μας αυτόκλητη, που επιδεικνύει μια αναίδεια η οποία επαινείται, που ασκεί μια αναισχυντία η οποία αγαπάται, την οδηγήτρια του δρόμου που φέρει προς εμένα, τον ηγεμόνα της ευσέβειας, τη δασκάλα της μετάνοιας, αυτήν που δίδαξε την αλήθεια με τα έργα της, που κλαίει ακατάπαυστα, την παρρησία των αμαρτωλών, την κήρυκα της δικής μου ευσπλαχνίας, που μετέτρεψε τον δικό σου οίκο σε εκκλησία, που προσεύχεται μόνη προς εμένα τον Μόνο, που με βλέπει ως άνθρωπο και με ικετεύει ως Θεό, χωρίς φρουρούς, χωρίς δικαστικό βήμα, και γονατίζει μπροστά μου ως σε κριτή, και με προσκυνά ενώ ανακλίνομαι; Βλέπεις αυτήν τη γυναίκα, την ακαταπόνητη, την εργάτρια των αγαθών, η οποία μέσα από τις πλεξούδες των μαλλιών της και τα δάκρυά της υφαίνει για τον εαυτό της τη στολή της αθανασίας, η οποία μεσιτεύει για τον εαυτό της με όλα τα μέλη του σώματός της, την άπληστη σε όσα δεν έπρεπε να κοιτάζει, αλλά απληστότερη σε εκείνα όπου το άμετρο μακαρίζεται;

Για να γνωρίσεις, λοιπόν, ότι δεν είναι απλώς προφήτης, αλλά ο κατεξοχήν προφήτης· εσύ κινείς μέσα σου τον λογισμό, και ο Δεσπότης τον διαβάζει· εσύ αναλογίζεσαι τις σκέψεις, και ο Κύριος τις ανακαλύπτει και τις θεραπεύει· και έτσι παρουσίασε την ιστορία των δύο χρεοφειλετών, αναφέροντας ότι στον έναν χάρισε πεντακόσια και στον άλλον πενήντα, λέγοντας: «Ποιος θα αγαπήσει περισσότερο;». Όταν ο Φαρισαίος αποκρίθηκε: «Εκείνος στον οποίο χάρισε τα περισσότερα», συγκρίνει πλέον τον Φαρισαίο και εκείνη τη γυναίκα που έλαβε τη συγχώρηση πολλών αμαρτημάτων, την οποία δεν επαινώ για τον προηγούμενο βίο της, αλλά τη μακαρίζω για το μετέπειτα τέλος της. Κανείς ας μην την ονειδίζει μαζί με τους Φαρισαίους: «Ήταν πόρνη και ακόλαστη». Ο Παύλος ας ερμηνεύσει, ο Παύλος ας συνηγορήσει υπέρ της γυναίκας: «Ο Θεός είναι αυτός που δικαιώνει. Ποιος είναι αυτός που θα κατακρίνει;». Και ελάτε, ας εξετάσουμε την ιστορία λεπτομερέστερα, για να μην την μακαρίζουμε μόνο, αλλά και να τη μιμηθούμε. Έρχεται προς τον Ιησού προετοιμασμένη, φέρνοντας μύρο μέσα σε αλάβαστρο και δάκρυα στα μάτια· το άψυχο σκεύος του μύρου, η έμψυχη πηγή της μετανοίας· από το σώμα της σαρκός κομίζει μύρο, για να σβήσει τη δυσωδία της ασελγείας· διότι η αμαρτία είναι δυσώδης, όπως ακριβώς μαρτυρεί και ο Δαβίδ: «Βρώμισαν και σάπισαν οι πληγές μου, εξαιτίας της αφροσύνης μου». Όποιος αμαρτάνει προκαλεί δυσωδία· όποιος μετανοεί παρασκευάζει μύρο.

Ομιλία του ιδίου, του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, εις τον Φαρισαίο και εις την πόρνη. (Πρβλ. Λουκ. 7, 36-50) Σε κάθε καιρό είναι καλή και σωτήρια η μετάνοια για εκείνους που καταφεύγουν σε αυτήν, αλλά ιδίως σε αυτές τις ημέρες της νηστείας καθίσταται επωφελής για όλους τους ανθρώπους που προστρέχουν στην αγκαλιά της. Διότι τώρα οι ψυχές μας, αποθέτοντας την πολυσαρκία σαν βαρύ φορτίο, ανυψώνονται εύκολα προς τον Ποιητή και Δεσπότη Θεό· και κατηγορούν θερμά τα δικά τους παραπτώματα, και ζητούν από τον φιλάνθρωπο Κριτή τη συγχώρηση για τα σφάλματά τους. Είναι ευκαιρία, λοιπόν, να παρουσιάσουμε, ως διδασκάλισσα της μετανοίας, την πόρνη εκείνη, η οποία περιεπλάκη στα άχραντα πόδια του Δεσπότου Χριστού, η οποία εξάλειψε με τα νάματα των δακρύων της το χρεόγραφο της πλέον φαύλης ζωής της, την οποία ο Κύριος, αφού την ελέησε, την καθάρισε και, αφού τη σπλαχνίστηκε, την απέλουσε. Ας αναδράμουμε λοιπόν στην ευαγγελική διήγηση, για να δούμε και τη φιλανθρωπία του Χριστού, και να θαυμάσουμε την αφοσίωση της γυναικός, και να μάθουμε από αυτήν πώς οφείλουμε και εμείς, οι αμαρτωλοί, να προστρέχουμε στον Λυτρωτή Θεό και να λαμβάνουμε από Αυτόν τη συγχώρηση των παραπτωμάτων μας. «Τον παρακάλεσε κάποιος από τους Φαρισαίους να φάει μαζί του· και αφού εισήλθε στο σπίτι του Φαρισαίου, ανακλίθηκε». Βλέπεις τη συγκατάβαση του Θεού;

Ποιος, λοιπόν, όφειλε να τον αγαπά περισσότερο; Αποκρινόμενος δε ο Φαρισαίος είπε: Υποθέτω, εκείνος στον οποίο χάρισε τα περισσότερα. Λέει προς αυτόν ο Σωτήρας: «Ορθά έκρινες». —Και εσύ μου οφείλεις πολλές εξηγήσεις για τη ζωή σου, και εγώ σε συγχώρησα, ακριβώς όπως συγχώρησα και σε αυτήν τα εγκλήματα της διαγωγής της, και όταν με κάλεσες, ανταποκρίθηκα πρόθυμα και βρέθηκα κάτω από την ίδια στέγη και στο ίδιο τραπέζι μαζί σου· όχι επειδή είμαι άπορος ή έχω ανάγκη από τροφή, αλλά επειδή, ως πλούσιος σε έλεος, αποδέχομαι τη μετάνοια όσων προσέρχονται σε εμένα και συγχωρώ τις αμαρτίες τους. Γιατί, λοιπόν, διαβάλλεις τη συγκατάβασή μου; Και γιατί κατακρίνεις τη φιλανθρωπία μου, την οποία εσύ πρώτος απόλαυσες; Γιατί απαιτείς τόση μεγάλη αυστηρότητα για τους άλλους, την οποία, εάν επιδείξω τώρα, δεν σε συμφέρει; Γιατί ζητάς ευθύνες από την αγαθότητά μου, την οποία και ο ίδιος έχεις ανάγκη; «Και αφού στράφηκε προς τη γυναίκα, είπε στον Σίμωνα: βλέπεις αυτή τη γυναίκα;» —Ω, άπειρο ύψος της φιλανθρωπίας του Θεού· ω, ανυπέρβλητο μέγεθος της ανεξικακίας του Δεσπότη· την ομολογουμένως πόρνη την προσφώνησε μειλίχια «γυναίκα»· απέκρυψε το όνομα που προήλθε από την πονηρή προαίρεση, και πρόβαλε το κοινό όνομα της φύσης. «Βλέπεις αυτή τη γυναίκα;» —εκείνην που προ πολλού είδα με τα μάτια της θεότητας· εκείνην που ήρθε σε εμάς αυτόκλητη; Εκείνην που πρώτη και μόνη επέδειξε αυτή την καλή αναισχυντία; Εκείνην που, στον κατάλληλο καιρό, επέδειξε τη ζωηφόρο αναίδεια;

Διότι, όταν ρωτήθηκε ο Σίμων από τον Κύριο ποιος από τους δύο χρεοφειλέτες θα αγαπήσει περισσότερο τον δανειστή, και απάντησε: «Νομίζω, εκείνος στον οποίο χάρισε τα περισσότερα», άκουσε: «Ορθά έκρινες». Ζ΄. Διότι, όταν αναλογιστούμε το πλήθος των παρελθόντων αμαρτημάτων, τότε θα γνωρίσουμε την υπερβολή της χάριτος του Θεού, τότε θα στρέψουμε το βλέμμα κάτω, τότε θα συσταλθούμε.

«Ποιος από αυτούς, λοιπόν, πες μου, θα τον αγαπήσει περισσότερο;» Ο Σίμων αποκρίθηκε και είπε: «Υποθέτω εκείνος στον οποίο χάρισε τα περισσότερα.» Και Εκείνος του είπε: «Σωστά έκρινες.» Φαίνεται ότι αυτός ο Φαρισαίος που είχε καλέσει τον Ιησού, δεν είχε ευθεία προαίρεση, αλλά ήταν δόλιος και γεμάτος υποκρισία. Λέει, λοιπόν: «Αν αυτός ήταν προφήτης» (επομένως δεν πίστευε, εφόσον έλεγε τέτοια λόγια). Ο Κύριος όμως, αν και γνώριζε ότι αυτός δεν είναι ευθύς, μπαίνει στο σπίτι του και συντρώγει μαζί του, διδάσκοντάς μας πάντως μέσα από αυτό, ότι σε αυτούς που διάκεινται ύπουλα απέναντί μας, εμείς πρέπει να συμπεριφερόμαστε με απλότητα και χωρίς δόλο.

Την μεν ως αμαρτωλή, τον δε ως φιλάνθρωπο. Ω της αλαζονείας! Όντως Φαρισαίος ο άνθρωπος· αλλά ο Κύριος, ρωτώντας τον με παραβολές, και φέρνοντας στο μέσον δύο χρεοφειλέτες, με έμμεσο τρόπο του λέει ότι και αυτός είναι χρεοφειλέτης, ο οποίος φαίνεται μεν να χρωστάει λιγότερα, πάντως όμως χρωστάει. Ούτε, λοιπόν, εσύ που χρωστάς τα λιγότερα, μπορείς να εξοφλήσεις την οφειλή, διότι δεν διαθέτεις διάθεση εξομολόγησης όντας κυριευμένος από την υπερηφάνεια, ούτε και η γυναίκα. Και στους δύο, επομένως, θα χαριστεί το χρέος, και ποιος θα αγαπήσει περισσότερο; Οπωσδήποτε εκείνος στον οποίο χαρίστηκαν τα πολλά. Και λέγοντας αυτά, αποστομώνει τον αλαζόνα. «Και αφού στράφηκε προς τη γυναίκα, είπε στον Σίμωνα: Βλέπεις αυτήν τη γυναίκα; Εισήλθα στην οικία σου, νερό για τα πόδια μου δεν έδωσες· αυτή όμως με τα δάκρυά της έβρεξε τα πόδια μου και με τις τρίχες της κεφαλής της τα σπόγγισε. Φίλημα δεν μου έδωσες, αυτή όμως, αφότου εισήλθα, δεν σταμάτησε να καταφιλεί τα πόδια μου. Με έλαιο την κεφαλή μου δεν άλειψες, αυτή όμως με μύρο άλειψε τα πόδια μου.»