Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 8:25

Επειδή πρώτα περίμεναν ότι θα χάνονταν, τότε σώθηκαν, ώστε, αφού ομολογήσουν τον κίνδυνο, να κατανοήσουν το μέγεθος του θαύματος. Όμως, όπως είπα, τον ξυπνούν λέγοντας: «Σώσε μας, χανόμαστε.» Εδώ πρόσεξέ μου την ολιγοπιστία που συνυπάρχει με την πίστη· διότι πιστεύουν μεν ότι μπορεί να τους σώσει, αλλά ως ολιγόπιστοι λένε ότι «Χανόμαστε.» Διότι δεν ήταν ποτέ δυνατόν να χαθούν, εφόσον ήταν μαζί τους Εκείνος που τα πάντα δύναται. (Α f. 126) Αλλά σηκώθηκε αμέσως ο Χριστός, που έχει την εξουσία των πάντων, και καταπραΰνει μεν αμέσως την τρικυμία, κατέστειλε δε τις ορμές των ανέμων, και έπαυσε τον θόρυβο, και μέσα από αυτά τα ίδια τα γεγονότα έδειξε ότι είναι Θεός. Ας λεχθεί λοιπόν από εμάς το χωρίο από το βιβλίο των Ψαλμών: «Εσύ εξουσιάζεις τη δύναμη της θάλασσας, και την ταραχή των κυμάτων της εσύ την καταπραΰνεις.» Καταπραΰνοντας δε την τρικυμία της θάλασσας, μεταβάλλει σε κάτι το σταθερό την πίστη των αγίων μαθητών, που κλυδωνιζόταν μαζί με το σκάφος, και κατά κάποιον τρόπο δημιουργεί μέσα τους γαλήνη, έχοντας περιστείλει τα κύματα της ολιγοπιστίας. Και μαζί με την τρικυμία των υδάτων, διαλύει και την τρικυμία της ψυχής τους, επιτιμώντας και εκπαιδεύοντάς τους συγχρόνως, δείχνοντας ότι τον φόβο δεν τον προκαλεί η έλευση των πειρασμών, αλλά η αδυναμία της διανοίας. Είπε λοιπόν: «Πού είναι η πίστη σας;» Ενώ ο έτερος από τους ευαγγελιστές βεβαιώνει ότι τους είπε: «Γιατί είστε δειλοί, ολιγόπιστοι;»

Διότι, μερικές φορές, ο φόβος του θανάτου που ενσκήπτει απροσδόκητα ταράζει ακόμη και τον σταθερό νου. Γι' αυτόν τον λόγο πλησίασαν κάποτε και έλεγαν στον Χριστό: «Πρόσθεσέ μας πίστη». Υπολείπεται του τελείου ως προς την πίστη εκείνος που έχει υποπέσει στα σφάλματα της ολιγοπιστίας. Διότι, όπως ακριβώς ο χρυσός δοκιμάζεται στη φωτιά, έτσι και η πίστη δοκιμάζεται στους πειρασμούς. Όμως, ο ανθρώπινος νους είναι ασθενής και έχει οπωσδήποτε ανάγκη από την άνωθεν βοήθεια, για να μπορέσει να υπομείνει με ανδρεία όσα του συμβαίνουν. Και αυτό μας το δίδασκε ο Σωτήρας, λέγοντας: «Χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα». Και αυτό το ομολογεί και ο σοφότατος Παύλος, γράφοντας: «Όλα τα μπορώ μέσω του Χριστού που με ενδυναμώνει». Όταν δε έπαψε η τρικυμία και η θάλασσα μεταβλήθηκε σε γαλήνη και καλοκαιρία με ένα νεύμα του Χριστού, οι μαθητές, έκπληκτοι από το θαύμα, ψιθύριζαν μεταξύ τους λέγοντας: «Ποιος άραγε να είναι αυτός, που διατάζει ακόμη και τους ανέμους και το νερό, και τον υπακούουν;» Άραγε έλεγαν μεταξύ τους το «Ποιος είναι αυτός;» επειδή δεν Τον γνώριζαν; Έπειτα, πώς δεν είναι εντελώς απίθανο αυτό το πράγμα;

Διότι γνώριζαν ότι ο Ιησούς ήταν Θεός και Υιός του Θεού, και εκπλησσόμενοι από την υπερβολική δύναμη που ενυπήρχε μέσα Του, καθώς και από τη δόξα της θεότητάς Του· αν και ήταν όμοιος με εμάς και φαινόταν με σάρκα, έλεγαν το εξής: «Ποιος είναι αυτός;» αντί να πουν πόσο μεγάλος και τι λογής, και με πόση δύναμη και εξουσία είναι, ώστε να προστάζει ακόμη και τα ύδατα και τον άνεμο, και να τον υπακούν; Διότι το έργο έχει χαρακτήρα προσταγής, είναι δεσποτική διαταγή και όχι ικεσία δούλου. Είναι και αυτό μέγα για να προκαλεί θαυμασμό και ωφέλεια σε όσους το ακούν· διότι η κτίση υπακούει σε εκείνα που θέλει να προστάξει ο Χριστός. Εξάλλου, και ο Μάρκος λέει ότι ο τρόπος της επιτίμησης έγινε με θεοπρεπή εξουσία. Διότι ανέφερε ότι ο Κύριος είπε στη θάλασσα: «Σιώπα, πεφίμωσο (φιμώσου)». Και αμέσως με τον λόγο, επακολούθησε η εκτέλεση του προστάγματος· και η θάλασσα, που άφριζε από τα κύματα, άκουσε τον σαρκωθέντα Λόγο και σταμάτησε την τρικυμία, και αναγνωρίζει Εκείνον που εξ αρχής τη συγκέντρωσε με ένα πρόσταγμα, Εκείνον που έθεσε την άμμο ως όριό της, το οποίο δεν θα υπερβεί. (A f. 126) Αυτό αποτελεί και προτύπωση αυτού που συνέβη αργότερα με τους μαθητές. Διότι η Ιουδαία ήταν σαν λίμνη, στην οποία ξέσπασε μεγάλη θύελλα από τη μανία των Ιουδαίων εναντίον του Χριστού· και οι μαθητές ταράχτηκαν, σε σημείο μάλιστα να τραπούν σε φυγή. Αλλά, ακριβώς όπως ξυπνά κανείς από τον ύπνο, αναστήθηκε ο Σωτήρας, και πάλι οι μαθητές βρέθηκαν σε γαλήνη. Διότι, όταν παρουσιάστηκε σε αυτούς, είπε: «Ειρήνη υμίν».

Και επιτιμούσε αυστηρά τους αγίους αποστόλους, λέγοντας: «Πού είναι η πίστη σας;» Διότι δεν έπρεπε να ταράζονται απολύτως καθόλου, εφόσον βρισκόταν μαζί τους ο Δεσπότης των πάντων, τον οποίο τρέμουν και μπροστά στον οποίο σείονται όλα τα δημιουργήματα. Αν πάλι πρέπει να παραθέσω και ένα άλλο παράδειγμα παρόμοιο με το πρώτο, θα το πω. Πρόσταξε τους αγίους αποστόλους να μπουν στο πλοιάριο και να προπορευθούν από αυτόν στην απέναντι όχθη της λίμνης. Και εκείνοι το έπραξαν αυτό αμελλητί. Αφού δε είχαν κωπηλατήσει περίπου τριάντα στάδια, λέει, βλέπουν τον Ιησού να περπατά πάνω στη θάλασσα, και κυριεύτηκαν από μεγάλο φόβο, νομίζοντας ότι αυτό που έβλεπαν ήταν κάποιο φάντασμα.

Εκείνος δε, αφού σηκώθηκε, επιτίμησε τον άνεμο και την τρικυμία του νερού, και αυτά σταμάτησαν, και έγινε γαλήνη. Τους είπε δε: «Πού είναι η πίστη σας;» Και αφού κυριεύθηκαν από φόβο, θαύμασαν, λέγοντας μεταξύ τους: «Ποιος άραγε είναι αυτός, που διατάζει ακόμη και τους ανέμους και το νερό και τον υπακούουν;» Ασκώντας τους μαθητές ο Κύριος και δοκιμάζοντας την πίστη τους, για το αν άραγε παραμένουν ακλόνητοι στους πειρασμούς, κοιμάται σύμφωνα με τη θεία οικονομία, αλλά μέσα από αυτό ελέγχεται η αδυναμία τους. Διότι δεν επιδεικνύουν τέλεια πίστη, αλλά πίστη αναμεμειγμένη με απιστία. Διότι από τη μια πιστεύουν ότι έχει τη δύναμη να τους σώσει. Επειδή όμως είναι ολιγόπιστοι, λένε: «Σώσε μας, χανόμαστε». Γιατί, αν είχαν τέλεια πίστη, θα είχαν την πλήρη βεβαιότητα ότι είναι αδύνατον να χαθούν, εφόσον βρισκόταν μαζί τους Εκείνος που τα πάντα μπορεί. Εκείνος δε, αφού σηκώθηκε, επιτίμησε τον άνεμο. Διότι τους άφησε να ταραχθούν, ώστε να γίνει και πιο εμφανής η δύναμή Του. Γιατί εμείς οι άνθρωποι συνηθίζουμε να θυμόμαστε περισσότερο εκείνον που μας έσωσε, όταν μας γλιτώνει από μεγάλους κινδύνους. Γι' αυτόν τον λόγο δεν σηκώθηκε να τους σώσει στην αρχή, αλλά στο αποκορύφωμα του κινδύνου. Εξέτασέ το όμως και με αναγωγική έννοια, ότι αυτό αποτελεί τύπο αυτού που συνέβη αργότερα στους μαθητές. Διότι λίμνη είναι η Ιουδαία, πάνω στην οποία κατέβηκε μεγάλη θύελλα της μανίας εναντίον του Χριστού, η οποία μανία κατέλαβε τους Ιουδαίους όταν σταύρωναν τον Κύριο.

Και όταν επρόκειτο πάλι το πρωί να αναχωρήσει από εκεί, ειρωνευόταν τους τίμιους άνδρες και τους έλεγχε με ονειδισμούς, δήθεν για την ατέλεια της αρετής τους, λέγοντας: «Πού είναι η πίστη σας;» Όταν δε ο πονηρός και χαιρέκακος δαίμονας αντιλήφθηκε ότι ο άνθρωπος αυτός είχε αιχμαλωτιστεί τελείως ως προς τη διάνοια και είχε σκοτιστεί από την ομίχλη της υπερηφάνειας, ο εχθρός του επιτέθηκε φανερά, καθώς είχε ήδη καταστεί ευάλωτος. Και αφού μεταμορφώθηκε σε γυναίκα με ωραιότατη εμφάνιση, πλησίασε στο κελί του μοναχού που ζούσε μόνος του.