Ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὑτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν.
Μετάφραση
Διότι όποιος θέλει να σώσει την ψυχή του, θα την χάσει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
5 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ᾿ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ, οὗτος σώσει αὐτήν.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–5 από 5
Ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὑτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν.
Διότι όποιος θέλει να σώσει την ψυχή του, θα την χάσει.
Λεπτομέρειες
ZU LK 9, 23 f Οἱ γενναῖοι τῶν στρατηγῶν τοὺς τῶν τακτικῶν ἐπιστήμονας ἀκονῶσι πρὸς εὐτολμίαν οὐ μόνας αὐτοῖς τὰς ἐκ τοῦ νικῆσαι τιμὰς ὑπισχνούμενοι, ἀλλὰ γὰρ καὶ αὐτὸ τὸ παθεῖν εὐκλεὲς εἶναι λέγοντες καὶ πάσης αὐτοῖς εὐφημίας πρόξενον· οὐ γάρ ἐστι τῶν ἐνδεχομένων τοὺς ἐθέλοντας εὐδοκιμεῖν ἐν μάχαις μὴ οὐχὶ καὶ τὰς ἐκ τῶν ἀνθεστηκότων ὑπομένειν ἔσθ᾽ ὅτε πληγάς. πλὴν οὐκ ἄμισθον ἔσται τὸ παθεῖν αὐτοῖς· ἐπαινεθήσονται γὰρ ὡς τοῖς πολεμίοις ἐπιπηδήσαντες, καὶ αὐτὸ τὸ πάθος μαρτυρήσει πάντως αὐτοῖς ὅτι φρονήματι κέχρηνται σφόδρα νεανικῷ. τοιοῦτο διδάσκοντα ὁρῶμεν καὶ αὐτὸν τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. ἀφορμὴ δὲ γέγονεν αὐτῷ τοῦ τοιοῦδε λόγου τὸ προαπαγγεῖλαι τοῖς μαθηταῖς ὅτι χρὴ πάντως αὐτὸν τὰς ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐφόδους ὑπενεγκεῖν 〈ἐμπαιχθῆναί〉 τε παρ᾽ αὐτῶν καὶ 〈ἐμπτυσθῆναι καὶ ἀποκτανθῆναι καὶ ἀναστῆναι τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ.〉 ἵνα τοίνυν μὴ ὑπολάβωσιν ὅτι πείσεται μὲν αὐτὸς ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς τὰς ἐκ τῶν φονώντων ἐπηρείας, αὐτοῖς γε μὴν ἔξεστι διαβιοῦν ἀνειμένως, ἀναγκαίως δεικνὺς ὅτι διὰ τῶν ἴσων ἀνδραγαθημάτων ἰέναι χρὴ τοὺς τῆς παρ᾽ αὐτοῦ δόξης ἐπιθυμοῦντας τυχεῖν, μονονουχὶ καὶ διαμαρτύρεται λέγων τὰ προκείμενα· ἔδει γάρ, ἔδει τοὺς εἰς τοιαύτην λειτουργίαν προκεχειρισμένους εὐσθενεστάτους εἶναι καὶ νεανικούς, ὡς μηδὲν ὑφορᾶσθαι τῶν δεινῶν.
Στο Λουκ. 9, 23 κ.ε. Οι γενναίοι από τους στρατηγούς παρακινούν όσους γνωρίζουν την πολεμική τακτική σε ανδρεία, όχι μόνο υποσχόμενοι σε αυτούς τις τιμές της νίκης, αλλά λέγοντας ότι και το ίδιο το να πληγωθούν είναι ένδοξο και πρόξενος κάθε επαίνου γι' αυτούς. Διότι δεν είναι δυνατόν αυτοί που θέλουν να διακρίνονται στις μάχες να μην υπομείνουν κάποιες φορές και τα χτυπήματα των αντιπάλων. Όμως, το πάθημά τους δεν θα είναι χωρίς ανταμοιβή. Διότι θα επαινεθούν ως άνθρωποι που επιτέθηκαν ορμητικά στους εχθρούς, και το ίδιο το πάθημα θα μαρτυρήσει οπωσδήποτε γι' αυτούς ότι διαθέτουν εξαιρετικά γενναίο φρόνημα. Τέτοια βλέπουμε να διδάσκει και ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Αφορμή δε για τα λόγια Του αυτά στάθηκε το ότι προανήγγειλε στους μαθητές ότι πρέπει οπωσδήποτε να υπομείνει τις επιθέσεις των Ιουδαίων, να εμπαιχθεί από αυτούς και να εμπτυσθεί, να θανατωθεί και να αναστηθεί την τρίτη ημέρα. Για να μην νομίσουν, λοιπόν, ότι Εκείνος μεν θα υποστεί, υπέρ της ζωής του κόσμου, τις κακώσεις αυτών που θα Τον φονεύσουν, ενώ σε αυτούς επιτρέπεται να ζουν με άνεση, αναγκαίως, δείχνοντας ότι μέσα από τα ίδια ανδραγαθήματα πρέπει να περάσουν εκείνοι που επιθυμούν να τύχουν της δόξας Του, σχεδόν διαμαρτύρεται εντόνως λέγοντας τα προκείμενα. Διότι έπρεπε, έπρεπε αυτοί που είχαν επιλεγεί για μια τέτοια διακονία να είναι πάρα πολύ δυνατοί και γενναίοι, ώστε να μην δειλιάζουν μπροστά σε κανένα από τα δεινά.
Λεπτομέρειες
Τοῦτο δὲ ποιεῖ, ὡς ἂν ἀδόκιμον ἀποδείξας τὴν τῶν πολλῶν περὶ αὐτοῦ φήμην, μεταστήσῃ τοὺς μαθητὰς εἰς τὴν ἀληθῆ ὑπόληψιν. Ὃ δὴ καὶ πέπρακται. Εἰπόντων γὰρ τῶν μαθητῶν, ὅτι Οἱ μὲν Ἰωάννην, οἱ δὲ Ἠλίαν σε λέγουσιν, αὐτὸς ἐρωτᾷ· Ὑμεῖς δέ, τουτέστιν, Ὑμεῖς οἱ διαφέροντες πάντων, οἱ ἐξειλεγμένοι, οἱ ἐξαίρετοι, τίνα με λέγετε; Ὁ δὲ Πέτρος προπηδᾷ τὸν λοιπῶν, καὶ στόμα πάντων γενόμενος, ὁμολογεῖ αὐτὸν εἶναι τὸν πάλαι κηρυττόμενον Χριστὸν τοῦ Θεοῦ. Οὐ γὰρ εἶπε, Χριστὸν τοῦ Θεοῦ, ἀλλά, τὸν Χριστὸν τοῦ Θεοῦ μετὰ τοῦ ἄρθρου, ἵνα δηλώσῃ ὅτι αὐτό, ἐστιν ὁ κυρίως Χριστὸς τοῦ Θεοῦ. Πολλοὶ μὲν γὰρ ἐχρίσθησαν, ἀλλ’ ὁ Χριστὸς τοῦ Θεοῦ εἷς καὶ μόνος ἐστίν. «Ἔλεγε δὲ πρὸς πάντας· Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καθ’ ἡμέραν, καὶ ἀκολουθείτω μοι. Ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν, ὃς δ’ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ, οὗτος σώσει αὐτήν.
Αυτό δε το κάνει για να αποδείξει αβάσιμη τη φήμη που είχε το πλήθος γι' αυτόν, ώστε να οδηγήσει τους μαθητές στην αληθινή αντίληψη. Πράγμα που όντως συνέβη. Διότι, όταν οι μαθητές είπαν ότι «Άλλοι λένε πως είσαι ο Ιωάννης, και άλλοι ο Ηλίας», ο ίδιος ρωτά: «Εσείς όμως;», δηλαδή, «Εσείς που διαφέρετε από όλους, οι εκλεκτοί, οι ξεχωριστοί, ποιος λέτε ότι είμαι;». Ο δε Πέτρος προηγείται των υπολοίπων και, γινόμενος το στόμα όλων, ομολογεί ότι αυτός είναι ο από παλιά κηρυττόμενος Χριστός του Θεού. Διότι δεν είπε, «Χριστός του Θεού», αλλά, «τον Χριστό του Θεού» με το άρθρο, για να δηλώσει ότι αυτός είναι ο κατεξοχήν Χριστός του Θεού. Επειδή πολλοί μεν χρίσθηκαν, αλλά ο Χριστός του Θεού είναι ένας και μόνος. «Έλεγε δε προς όλους: Αν κάποιος θέλει να έλθει οπίσω μου, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, και ας σηκώσει τον σταυρό του καθημερινά, και ας με ακολουθεί. Διότι όποιος θέλει να σώσει την ψυχή του, θα την χάσει, ενώ όποιος χάσει την ψυχή του για χάρη μου, αυτός θα την σώσει».
Λεπτομέρειες
Λέγω δὲ ὑμῖν ἀληθῶς, εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἲ οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ.» Ἐπειδὴ περὶ ἑαυτοῦ εἶπεν, ὅτι Δεῖ τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν, ἐπιφέρει καὶ κοινόν τι καὶ καθολικόν, ὅτι οὐ μόνος ἐγὼ θάνατον ὑποστήσομαι, ἀλλὰ γὰρ καὶ πάντες οἱ βουλόμενοι ἀκολουθεῖν ἐμοί, ὀφείλουσιν ἑαυτοὺς ἀπαρνεῖσθαι, μηδεμίαν κοινωνίαν ἔχοντες πρὸς τὴν σάρκα, ἀλλὰ καταφρονοῦντες ἑαυτῶν. Σταυρὸν δὲ ἐνταῦθα λέγει τὸν θάνατον τὸν ἐπονείδιστον· ἕτερος γὰρ θάνατος οὐκ ἦν οὕτως ἄδοξος ὡς διὰ σταυροῦ. Δείκνυσιν οὖν ὅτι εἴ τις θέλει μαθητὴς αὐτοῦ εἶναι, ἀποθνήσκειν ὀφείλει οὐκ ἔνδοξον θάνατον, ἀλλ’ ἐπονείδιστον, ὡς κατάκριτος φονευόμενος. Ἐπεὶ δὲ πολλοὶ φονεύονται μὲν ἐπονειδίστως, ἀλλ’ ὡς λῃσταὶ καὶ κακοποιοί, διὰ τοῦτο προσέθηκε τό, Καὶ ἀκολουθείτω μοι, τουτέστι, πᾶσαν ἀρετὴν μετερχέσθω. Ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν, τουτέστιν, ὃς ἂν θέλῃ ζῆσαι κατὰ κόσμον, οὗτος ἀποθανεῖται κατὰ ψυχήν. Ἐπαισχύνεται δὲ τὸν Χριστόν, ὁ λέγων, ὅτι, Πῶς πιστεύσω ἐσταυρωμένῳ Θεῷ καὶ ἐμπαιχθέντι; ἀλλὰ καὶ τοὺς αὐτοῦ λόγους ἐπαισχύνεται, ὁ τὴν τοῦ Εὐαγγελίου ἰδιωτείαν διασύρων. Τοιοῦτον οὖν ἐπαισχυνθήσεται ὁ Κύριος ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ, τουτέστι, τῇ δευτέρᾳ παρουσίᾳ. Ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν·
«Σας λέγω δε αληθινά, υπάρχουν μερικοί από αυτούς που στέκονται εδώ, οι οποίοι δεν θα γευθούν θάνατο, έως ότου δουν τη βασιλεία του Θεού.» Επειδή μίλησε για τον εαυτό του, λέγοντας ότι «πρέπει ο Υιός του Ανθρώπου να πάθει πολλά», προσθέτει και κάτι κοινό και καθολικό: ότι δεν θα υποστώ θάνατο μόνο εγώ, αλλά και όλοι όσοι θέλουν να με ακολουθήσουν, οφείλουν να απαρνηθούν τον εαυτό τους, μην έχοντας καμία σχέση με τη σάρκα, αλλά να περιφρονούν τον εαυτό τους. Σταυρό δε εδώ εννοεί τον επονείδιστο θάνατο· διότι κανένας άλλος θάνατος δεν ήταν τόσο άδοξος όσο αυτός διά του σταυρού. Δείχνει λοιπόν ότι, αν κάποιος θέλει να είναι μαθητής Του, οφείλει να πεθάνει όχι με ένδοξο θάνατο, αλλά επονείδιστο, φονευόμενος ως κατάδικος. Επειδή όμως πολλοί φονεύονται μεν με τρόπο επονείδιστο, αλλά ως ληστές και κακοποιοί, για τον λόγο αυτό πρόσθεσε το «Και ας με ακολουθήσει», δηλαδή ας εφαρμόσει κάθε αρετή. Διότι όποιος θέλει να σώσει την ψυχή του, θα την χάσει, δηλαδή, όποιος θέλει να ζήσει κατά κόσμον, αυτός θα πεθάνει κατά την ψυχή. Ντρέπεται δε τον Χριστό, εκείνος που λέει: «Πώς να πιστέψω σε Θεό σταυρωμένο και εμπεγμένο;»· αλλά ντρέπεται και τους λόγους Του εκείνος που χλευάζει την απλότητα του Ευαγγελίου. Τέτοιον άνθρωπο, λοιπόν, θα ντραπεί ο Κύριος στη δόξα Του, δηλαδή στη Δευτέρα Παρουσία. Αυτό δε που λέει έχει ως εξής:
Λεπτομέρειες
Ὥσπερ ἐάν τις οἰκοδεσπότης ἔχῃ δοῦλον πονηρόν, αἰσχύνεται ὀνομάσαι τοῦτον δοῦλον οἰκεῖον, οὕτω καὶ ἐγώ, φησίν, αἰσχυνθήσομαι ὀνομάσαι δοῦλον ἐμόν, τὸν ἀρνησάμενόν με. Ἐπεὶ δὲ εἶπεν ἄνω, ὅτι Ὃς ἂν ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, σώσει αὐτήν, θέλων δεῖξαι, ποίων ἀγαθῶν καταξιοῦνται οἱ τοιοῦτοι, φησίν· Εἰσί τινες τῶν ὧδε, οἳ οὐ μὴ ἀποθάνωσιν ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, τουτέστι, τὴν δόξαν ἐν ᾗ μέλλουσιν ἔσεσθαι οἱ δίκαιοι. Τοῦτο δὲ εἶπε περὶ τῆς μεταμορφώσεως. Ἡ γὰρ μεταμόρφωσις τύπος ἦν τῆς μελλούσης ἄνω δόξης, καὶ ὥσπερ ἐν ταύτῃ ἤστραψεν ὁ Ἰησοῦς παραδόξως, οὕτως ἀναλόγως τότε οἱ δίκαιοι λάμψουσιν. Εἰσὶν οὖν, φησί, τινές, Ἰωάννης, Πέτρος καὶ Ἰάκωβος, οἳ οὐ μὴ φθάσωσιν ἀποθανεῖν, ἕως ἂν ἴδωσιν ἐν ποίᾳ δόξῃ ἔσονται οἱ ἐμὲ ὁμολογοῦντες.
Όπως ακριβώς εάν κάποιος οικοδεσπότης έχει έναν πονηρό δούλο, ντρέπεται να τον ονομάσει δικό του, έτσι και εγώ, λέει, θα ντραπώ να ονομάσω δούλο μου εκείνον που με αρνήθηκε. Επειδή δε ανέφερε πιο πάνω ότι όποιος χάσει την ψυχή του θα την σώσει, θέλοντας να δείξει ποια αγαθά αξιώνονται τέτοιοι άνθρωποι, λέει: Υπάρχουν μερικοί από όσους στέκονται εδώ, οι οποίοι δεν θα γευτούν θάνατο έως ότου δουν τη βασιλεία του Θεού, δηλαδή τη δόξα στην οποία πρόκειται να βρεθούν οι δίκαιοι. Αυτό δε το είπε για τη Μεταμόρφωση. Διότι η Μεταμόρφωση ήταν τύπος της μελλοντικής άνω δόξας, και όπως σε αυτήν άστραψε ο Ιησούς παραδόξως, έτσι αναλόγως θα λάμψουν τότε οι δίκαιοι. Υπάρχουν λοιπόν, λέει, μερικοί, ο Ιωάννης, ο Πέτρος και ο Ιάκωβος, οι οποίοι δεν θα προφτάσουν να πεθάνουν, έως ότου δουν σε τι είδους δόξα θα βρίσκονται εκείνοι που με ομολογούν.
Λεπτομέρειες