Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 9:46

Στο Λουκ. 9, 46-47. Ας μάθει πάλι εκείνος που νομίζει ότι ο Ιησούς είναι ένας απλός άνθρωπος ότι έχει πλανηθεί και απέχει πολύ από την αλήθεια. Διότι ας γνωρίζει ότι, έστω κι αν «έγινε σάρκα, ενώ ήταν Θεός, ο Λόγος», διατηρεί ωστόσο αναφαίρετο το να είναι αυτό που ήταν, και έχει παραμείνει Θεός. Διότι είναι γνώρισμα μόνο «του Θεού» που βρίσκεται πάνω από όλα το να «μπορεί να ερευνά καρδιές και νεφρούς» και να γνωρίζει τα κρυφά, και σε κανέναν άλλον απολύτως. Αλλά ιδού, τους «διαλογισμούς» των αγίων αποστόλων ερευνά ο Χριστός και κατευθύνει το βλέμμα της θεότητας στα κρυφά. Επομένως, είναι Θεός εκείνος που διακρίνεται για τόσο μεγάλα και θεοπρεπέστατα αξιώματα. Όμως ας διερευνήσουμε το εξής: άραγε όλοι οι μακάριοι μαθητές προσβλήθηκαν από κοινού από αυτή την ασθένεια; Θεωρώ ότι είναι πολύ απίθανο να νομίζουμε ότι όλοι δέχτηκαν αμέσως ταυτόχρονα την ίδια κοινή ασθένεια. Αντίθετα, εφόσον μάλλον ένας την έπαθε, για να μην φανεί ο σοφότατος ευαγγελιστής ότι διατυπώνει κάποια κατηγορία εναντίον κάποιου από τους συμμαθητές, εκφράζεται αόριστα, λέγοντας ότι «Εισήλθε διαλογισμός μεταξύ τους για το ποιος από αυτούς θα ήταν μεγαλύτερος». Πάντως το ότι ο σατανάς είναι υπερβολικά επιδέξιος στις κακουργίες, μπορούμε πάλι να το δούμε μέσα από αυτά. Διότι επιβουλεύεται με πολλούς τρόπους εκείνους που έχουν αγαπήσει την άριστη ζωή. Και αν μεν μπορέσει, μέσω των σαρκικών ηδονών, να κυριεύσει τον νου κάποιου, του επιτίθεται άγρια και οξύνει το κεντρί της φιληδονίας.

Αν πάλι κάποιος είναι σθεναρός και κατορθώνει να προσπερνά τέτοιες παγίδες, τον καταδιώκει εύκολα με ψυχικά νοσήματα, εξυφαίνοντας επιβουλές εναντίον του· διότι σπέρνει κάτι από όσα δεν είναι αρεστά στον Θεό και διεγείρει το πάθος της φιλοδοξίας, παρασύροντάς τον σιγά σιγά σε καταραμένη υπεροψία. Το πάθος, λοιπόν, της μάταιης δόξας είχε εισχωρήσει σε κάποιον από τους αγίους αποστόλους· διότι το να διαλογίζονται έστω και το ποιος θα ήταν ο μεγαλύτερος ανάμεσά τους, είναι ίδιον ανθρώπου που φιλονικεί και επιθυμεί να προΐσταται των άλλων. Εντούτοις δεν αδράνησε εκείνος που γνωρίζει να σώζει, δηλαδή ο Χριστός· είδε στη διάνοια του μαθητή τον διαλογισμό ακριβώς για το θέμα αυτό, σαν κάποια ρίζα πικρίας που φυτρώνει, σύμφωνα με τις Γραφές, και πριν ανυψωθεί, πριν θεριέψει, ξεριζώνει το κακό από την ίδια τη ρίζα του· διότι τα πάθη, όταν πρωτοεμφανίζονται μέσα μας, νικούνται εύκολα, ενώ όταν θεριέψουν, αποβάλλονται δύσκολα και γίνονται εξαιρετικά αναιδή. Πώς, λοιπόν, ο ιατρός των πνευμάτων εξαλείφει το πάθος της φιλοδοξίας; «Έλαβε ένα μικρό παιδί», λέει, «και το έστησε δίπλα του». Και χρησιμοποίησε την πράξη αυτή ως αφορμή για ωφέλεια, τόσο για τους ίδιους τους αγίους αποστόλους όσο και για εμάς τους μεταγενέστερους· διότι αυτού του είδους η νόσος τρέφεται κατά κανόνα στους ανθρώπους που έχουν κάποια υπεροχή έναντι άλλων. Τίνος πράγματος, λοιπόν, αποτελούσε τύπο και εικόνα το μικρό παιδί που παρουσιάστηκε μπροστά τους;

Διότι προέρχονταν μεν από το ποίμνιο των Ιουδαίων, δεν ήταν όμως ράθυμοι ούτε ανίδεοι στα γραφόμενα του Μωυσή· γι' αυτό ακριβώς και επιλέχθηκαν από τον Χριστό. Αλλά όπως λέει ο μακάριος Παύλος: «Πώρωση εν μέρει έχει γίνει στον Ισραήλ, και μέχρι σήμερα, όταν διαβάζεται ο Μωυσής, κάλυμμα βρίσκεται πάνω στην καρδιά τους, το οποίο δεν αποκαλύπτεται, διότι διά του Χριστού καταργείται.» Πρέπει λοιπόν, όσοι προσέρχονται στον Χριστό να λένε: «Αποκάλυψε τους οφθαλμούς μου, και θα κατανοήσω τα θαυμάσια από τον νόμο σου.» <Εισήλθε δε διαλογισμός σε αυτούς, για το ποιος από αυτούς θα ήταν μεγαλύτερος.> (B f. 96 b) Δεν νομίζω ότι όλοι οι μακάριοι μαθητές κατείχοντο από αυτή την ασθένεια· διότι είναι απίθανο όλοι να δέχθηκαν αμέσως μία και κοινή ασθένεια· αλλά επειδή ένας, όπως νομίζω, την έπαθε, για να μη φανεί ο σοφότατος ευαγγελιστής ότι πλέκει κάποια κατηγορία εναντίον κάποιου από τους συμμαθητές του, αποφαίνεται αόριστα λέγοντας, ότι «Εισήλθε διαλογισμός σε αυτούς, για το ποιος από αυτούς θα ήταν μεγαλύτερος.» — (C f. 127 b) Πάθος λοιπόν κενοδοξίας εισέβαλε σε κάποιον από τους αγίους αποστόλους· διότι το να διαλογίζεται κανείς γενικά το ποιος θα ήταν μεγαλύτερος από αυτούς, είναι γνώρισμα εκείνου που φιλονικεί και έχει επιθυμήσει να προΐσταται των άλλων.

«Βάλτε εσείς στα αυτιά σας τα λόγια αυτά. Διότι ο Υιός του ανθρώπου πρόκειται να παραδοθεί σε χέρια ανθρώπων. Αυτοί όμως αγνοούσαν τον λόγο τούτο, και ήταν καλυμμένος από αυτούς, για να μην τον καταλάβουν. Και φοβούνταν να τον ρωτήσουν για το λόγο αυτόν.» Όλοι οι άλλοι βέβαια θαύμαζαν για όλα όσα έκανε ο Ιησούς, όχι μόνο για το ένα τούτο θαύμα. Εκείνος όμως, αφήνοντας τους άλλους, συνομιλεί με τους μαθητές και λέει: Βάλτε εσείς όλα αυτά, και τα θαύματα και τα λόγια που ειπώθηκαν με αφορμή τα θαύματα, στα αυτιά σας. Γιατί; Διότι πρόκειται να παραδοθώ και να σταυρωθώ, ώστε, όταν με δείτε σταυρωμένο, να μη νομίσετε ότι το έπαθα αυτό από αδυναμία. Διότι αυτός που κάνει τέτοια θαύματα, θα μπορούσε και να μη σταυρωθεί. Εκείνοι όμως αγνοούσαν τον λόγο αυτόν, και ήταν καλυμμένος από αυτούς. Και γιατί έγινε αυτό; Για να μη λυπηθούν πριν από την ώρα τους, και ταραχθούν από τον φόβο. Συγκαταβαίνοντας λοιπόν ο Θεός στην αδυναμία τους, και καθοδηγώντας τους σαν μικρά παιδιά, δεν επέτρεπε να κατανοήσουν τα όσα λέγονταν για τον σταυρό. Δες όμως και τη δική τους ευλάβεια, πώς δίσταζαν από ευλάβεια να ρωτήσουν, ή μάλλον φοβούνταν. Διότι ο φόβος είναι επίταση της ευλάβειας, όπως και η ευλάβεια είναι συγκρατημένος φόβος. «Και μπήκε ανάμεσά τους διαλογισμός για το ποιος από αυτούς να είναι άραγε ο μεγαλύτερος.»