εἰ δὲ δή τις εἴη νεανικὸς καὶ τῶν τοιούτων ἐπέκεινα φέροιτο βρόχων, μέτεισιν εὐκόλως ψυχικοῖς ἀρρωστήμασι τὰς κατ᾽ αὐτῶν ἀρτύων ἐπιβουλάς· ἐνσπείρει γάρ τι τῶν ἀπᾳδόντων θεῷ καὶ τὸ φιλόδοξον ἐγείρει πάθος κατὰ βραχὺ κατασείων εἰς ἐπάρατον ὑπεροψίαν. πάθος δὴ οὖν διακένου δόξης εἰσδεδράμηκέ τινα τῶν ἁγίων ἀποστόλων· τὸ γὰρ ὅλως 〈διαλογίζεσθαι τὸ τίς ἂν εἴη μείζων αὐτῶν,〉 φιλονεικοῦντός ἐστι καὶ τὸ προεστάναι τῶν ἄλλων ἐπιθυμοῦντος. πλὴν οὐκ ἐνύσταξεν ὁ σώζειν εἰδὼς δηλονότι Χριστός· εἶδεν ἐν τῇ τοῦ μαθητοῦ διανοίᾳ τὸν ἐπ᾽ αὐτῷ δὴ τούτῳ 〈διαλογισμὸν〉 ὥσπερ τινὰ 〈ῥίζαν πικρίας ἄνω φύουσαν〉 κατὰ τὸ γεγραμμένον, καὶ πρὶν εἰς ὕψος ἀρθῆναι, πρὶν ἁδρυνθῆναι ἐκ ῥίζης αὐτῆς ἀναβοθρεύει τὸ κακόν· ἀρχόμενα γὰρ ἐν ἡμῖν τὰ πάθη νικᾶται ῥαδίως, ἁδρυνθέντα δὲ δυσαπόβλητά ἐστι καὶ οὐ μετρίως ἀναισχυντεῖ. πῶς οὖν ἄρα τὸ φιλόδοξον ἀποκείρει πάθος ὁ πνευμάτων ἰατρός; 〈ἐπελάβετο παιδίου,〉 φησί, καὶ 〈ἔστησεν αὐτὸ παρ᾽ ἑαυτῷ.〉 ὠφελείας δὲ πρόφασιν ἐποιεῖτο τὸ χρῆμα καὶ αὐτοῖς τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις καὶ ἡμῖν δὲ τοῖς μετ᾽ ἐκείνους· παραβόσκεται γὰρ ἡ τοιάδε νόσος ὡς ἐπίπαν τοὺς ἀνθρώπους οἵπερ ἂν εἶεν ἐν ὑπεροχῇ τῇ κατά τινων. τίνος οὖν ἄρα τύπον καὶ εἰκόνα τὸ παρενεχθὲν ἐποιεῖτο παιδίον;
Μετάφραση
Αν πάλι κάποιος είναι σθεναρός και κατορθώνει να προσπερνά τέτοιες παγίδες, τον καταδιώκει εύκολα με ψυχικά νοσήματα, εξυφαίνοντας επιβουλές εναντίον του· διότι σπέρνει κάτι από όσα δεν είναι αρεστά στον Θεό και διεγείρει το πάθος της φιλοδοξίας, παρασύροντάς τον σιγά σιγά σε καταραμένη υπεροψία. Το πάθος, λοιπόν, της μάταιης δόξας είχε εισχωρήσει σε κάποιον από τους αγίους αποστόλους· διότι το να διαλογίζονται έστω και το ποιος θα ήταν ο μεγαλύτερος ανάμεσά τους, είναι ίδιον ανθρώπου που φιλονικεί και επιθυμεί να προΐσταται των άλλων. Εντούτοις δεν αδράνησε εκείνος που γνωρίζει να σώζει, δηλαδή ο Χριστός· είδε στη διάνοια του μαθητή τον διαλογισμό ακριβώς για το θέμα αυτό, σαν κάποια ρίζα πικρίας που φυτρώνει, σύμφωνα με τις Γραφές, και πριν ανυψωθεί, πριν θεριέψει, ξεριζώνει το κακό από την ίδια τη ρίζα του· διότι τα πάθη, όταν πρωτοεμφανίζονται μέσα μας, νικούνται εύκολα, ενώ όταν θεριέψουν, αποβάλλονται δύσκολα και γίνονται εξαιρετικά αναιδή. Πώς, λοιπόν, ο ιατρός των πνευμάτων εξαλείφει το πάθος της φιλοδοξίας; «Έλαβε ένα μικρό παιδί», λέει, «και το έστησε δίπλα του». Και χρησιμοποίησε την πράξη αυτή ως αφορμή για ωφέλεια, τόσο για τους ίδιους τους αγίους αποστόλους όσο και για εμάς τους μεταγενέστερους· διότι αυτού του είδους η νόσος τρέφεται κατά κανόνα στους ανθρώπους που έχουν κάποια υπεροχή έναντι άλλων. Τίνος πράγματος, λοιπόν, αποτελούσε τύπο και εικόνα το μικρό παιδί που παρουσιάστηκε μπροστά τους;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες