Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 9:60

Καλώς τα είπα, και αν επινοήσεις κάτι, λες: Καλώς το επινόησα, καλώς, καλώς και πού είναι το καλώς; Γιατί δεν φροντίζουμε να μη θλίψουμε κανέναν ούτε με λόγο ούτε με έργο, ώστε ο Θεός να μας συμπαρασταθεί σε όλα; Πάλευες να φανερώσεις τον λογισμό στους αδελφούς για να ικανοποιήσεις το θέλημά σου, λέγοντας ότι αν δεν γίνει σήμερα το έργο...! Και πλήγωσες τον λογισμό κάποιων από τους νεότερους, οι οποίοι έλεγαν: Τι είναι άλλες δύο ημέρες και δεν κάνει υπομονή ο γέροντας; Πες μου ειλικρινά, έγινε το έργο; Στους ουρανούς ανέβηκες; Αλλά απλώς πάγωσες άκαιρα από τον διάβολο. Αδελφέ, από εδώ και στο εξής ας αφήσουμε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς και ας κηρύξουμε τη βασιλεία του Θεού, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών. Αμήν.

Επομένως, όποιος υπεξαιρεί κάτι από αυτά συγκαταλέγεται σε εκείνους που τολμούν να διαπράξουν ιεροσυλία. Έχοντας κατανοήσει, λοιπόν, την αφόρητη βλάβη της προσκόλλησης στους οικείους, ας αποφύγουμε τη μέριμνα γι' αυτούς, διότι αποτελεί διαβολικό όπλο. Διότι και ο ίδιος ο Κύριος απαγόρευσε τέτοιου είδους σχέση και οικειότητα, μην επιτρέποντας σε έναν μεν από τους μαθητές Του ούτε καν αυτό το ελάχιστο, να αποχαιρετήσει δηλαδή τους οικείους του, σε άλλον δε ούτε να ρίξει χώμα στο σώμα του νεκρού πατέρα του.

Κεφάλαιο Δ΄ ΛΟΥΚΑΣ. Είπε δε προς κάποιον άλλον: Ακολούθησέ με. Εκείνος δε είπε: Κύριε, επίτρεψέ μου να πάω πρώτα να θάψω τον πατέρα μου. Είπε δε σε αυτόν ο Κύριος: Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς· εσύ δε πήγαινε και διάγγελλε τη βασιλεία του Θεού. ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ. Όταν δε ευδόκησε ο Θεός, ο οποίος με ξεχώρισε από την κοιλιά της μητέρας μου και με κάλεσε διά της χάριτός Του, να αποκαλύψει τον Υιό Του σε εμένα, για να Τον ευαγγελίζομαι στα έθνη· αμέσως δεν συμβουλεύτηκα σάρκα και αίμα, ούτε πήγα στα Ιεροσόλυμα προς τους αποστόλους πριν από εμένα· αλλά αναχώρησα για την Αραβία, και επέστρεψα πάλι στη Δαμασκό.

Πρέπει πάλι να μνημονεύσουμε τον Κύριο, ο οποίος απάντησε πρόσωπο με πρόσωπο στον καθένα. Σε εκείνον μεν που Του είπε: «Επίτρεψέ μου πρώτα να πάω να θάψω τον πατέρα μου», απάντησε: «Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς· εσύ όμως, πήγαινε και διάγγελλε τη βασιλεία του Θεού». Σε εκείνον δε που είπε: «Επίτρεψέ μου πρώτα να πάω και να αποχαιρετήσω τους οικείους μου», απάντησε πιο επιπληκτικά και με σφοδρότερη απειλή. Διότι είπε: «Κανείς που έβαλε το χέρι του στο άροτρο και στρέφει το βλέμμα προς τα πίσω δεν είναι κατάλληλος για τη βασιλεία του Θεού». Έτσι και κάθε ανθρώπινο καθήκον, το οποίο προκαλεί έστω και ολιγόχρονη αναβολή στην απερίσπαστη υπακοή που οφείλεται στον Κύριο, ακόμη και αν φαίνεται εύλογο, είναι ξένο προς εκείνον που θέλει να γίνει μαθητής του Κυρίου, και άξιο φοβερότερης απειλής. Πιο καθολικά όμως νομοθετεί λέγοντας: «Αν κάποιος έρχεται προς εμένα, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει τον σταυρό του και ας με ακολουθεί». Εάν δε φέρουμε στη μνήμη μας τα όσα ειπώθηκαν από τον Κύριο προς εκείνον που είπε: «Μακάριος είναι αυτός που θα γευθεί άρτο στη βασιλεία του Θεού», διδασκόμαστε μια πιο φοβερή κρίση οργής και αυστηρότητας, η οποία αποξενώνει τους ανθρώπους αυτούς από κάθε αγαθή ελπίδα. Διότι λέει τα εξής: «Κάποιος άνθρωπος ετοίμασε μεγάλο δείπνο και κάλεσε πολλούς. Και έστειλε τον δούλο του την ώρα του δείπνου να πει στους καλεσμένους: Ελάτε, διότι όλα πλέον είναι έτοιμα. Και άρχισαν όλοι, με μια φωνή, να δικαιολογούνται».

Τι του είπε λοιπόν ο Σωτήρας; «Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς, κι εσύ πήγαινε να διακηρύξεις τη βασιλεία του Θεού». Διότι υπήρχαν βέβαια κάπου και άλλοι φροντιστές και συγγενείς του πατέρα του, αλλά, όπως νομίζω, ήταν «νεκροί» επειδή δεν είχαν ακόμη πιστέψει στον Χριστό και δεν είχαν μπορέσει να λάβουν την αναγέννηση μέσω του Αγίου Πνεύματος προς την άφθαρτη ζωή. Εκείνοι, λέει, «ας θάψουν τους δικούς τους νεκρούς», έχοντας και οι ίδιοι νεκρό τον νου τους, και χωρίς να έχουν ακόμη συναριθμηθεί με αυτούς που έχουν «τη ζωή εν Χριστώ». Όμως από αυτό μπορούμε να μάθουμε ότι πάνω από τον σεβασμό και την αγάπη προς τους γονείς πρέπει να προτάσσεται η ευσέβεια προς τον Θεό. Εξάλλου και ο νόμος του Μωυσή, αφού πρώτα είπε: «Θα αγαπήσεις Κύριον τον Θεό σου», έθεσε σε δεύτερη θέση τον σεβασμό προς τους γονείς λέγοντας: «Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου». Ας εξετάσουμε λοιπόν μέσα μας ποια είναι η αιτία για την οποία επιδεικνύουμε τόση σπουδή στην τιμή και την αγάπη προς τους γονείς. «Επειδή μέσω αυτών γεννηθήκαμε», οπωσδήποτε θα έλεγε κάποιος. Αλλά ο Θεός των όλων, ενώ δεν υπήρχαμε καθόλου, μας έφερε στην ύπαρξη, ενώ ο πατέρας και η μητέρα έγιναν απλώς υπηρέτες της μετάβασης στην ύπαρξη για όσους προήλθαν από αυτούς. Δεν πρέπει λοιπόν να αγαπηθεί ο πρώτος ευεργέτης περισσότερο από τους δεύτερους που έρχονται μετά από αυτόν; Πρέπει συνεπώς και η ευσέβεια προς τους γονείς να υποχωρεί μπροστά στην αγάπη προς τον Θεό και τα ανθρώπινα να έρχονται μετά τα θεία.

Διδάσκουν, λοιπόν, ότι αυτός υπέδειξε τρία γένη ανθρώπων με τον εξής τρόπο: το μεν υλικό γένος, όταν απάντησε σε εκείνον που του είπε «θα σε ακολουθήσω» με το «ο Υιός του Ανθρώπου δεν έχει πού να γείρει το κεφάλι του»· το δε ψυχικό γένος, όταν είπε σε εκείνον που του ζήτησε «θα σε ακολουθήσω, αλλά επίτρεψέ μου πρώτα να αποχαιρετήσω τους δικούς μου» το εξής: «κανείς που βάζει το χέρι του στο άροτρο και βλέπει προς τα πίσω δεν είναι κατάλληλος για τη βασιλεία των ουρανών» (διότι λένε ότι αυτός ανήκει στους μέσους· και ομοίως, για εκείνον που ομολόγησε ότι είχε τηρήσει τα περισσότερα μέρη της δικαιοσύνης, αλλά έπειτα δεν θέλησε να τον ακολουθήσει, αλλά νικήθηκε από τον πλούτο με αποτέλεσμα να μην γίνει τέλειος, υποστηρίζουν ότι και αυτός ανήκε στο ψυχικό γένος)· το δε πνευματικό γένος, όταν είπε: «άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς· εσύ όμως πήγαινε και κήρυττε τη βασιλεία του Θεού», και στην περίπτωση του τελώνη Ζακχαίου, όταν είπε: «κατέβα γρήγορα, διότι σήμερα πρέπει να μείνω στον οίκο σου»· διότι για αυτούς διακηρύσσουν ότι ανήκαν στο πνευματικό γένος. Επίσης, για την παραβολή του προζυμιού, το οποίο λέγεται ότι η γυναίκα έκρυψε μέσα σε τρία σάτα αλευριού, υποστηρίζουν ότι υποδηλώνει τα τρία γένη. Διότι διδάσκουν ότι η γυναίκα ονομάζεται Σοφία, ενώ τα τρία σάτα αλευριού είναι τα τρία γένη των ανθρώπων: το πνευματικό, το ψυχικό και το χοϊκό· και για το προζύμι διδάσκουν ότι εννοείται ο ίδιος ο Σωτήρας.

Και για εκείνον, ομοίως, ο οποίος ομολόγησε ότι έχει τηρήσει τα περισσότερα μέρη της δικαιοσύνης, αλλά έπειτα δεν θέλησε να ακολουθήσει, αλλά νικήθηκε από τον πλούτο, ώστε να μην γίνει τέλειος, υποστηρίζουν ότι και αυτός προερχόταν από το ψυχικό γένος. Για δε το πνευματικό, όταν είπε: «Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς, εσύ δε πήγαινε και κήρυττε τη βασιλεία του Θεού»· και όταν είπε στον τελώνη Ζακχαίο: «Κατέβα γρήγορα, διότι σήμερα πρέπει να μείνω στο σπίτι σου»· αυτούς λοιπόν διακηρύσσουν ότι προέρχονται από το πνευματικό γένος. Και για την παραβολή του προζυμιού, το οποίο λέγεται ότι η γυναίκα έκρυψε μέσα σε τρία μέτρα αλευριού, λένε ότι φανερώνει τα τρία γένη· διότι διδάσκουν ότι η μεν γυναίκα συμβολίζει τη Σοφία, τα τρία μέτρα αλευριού τα τρία γένη των ανθρώπων, δηλαδή το πνευματικό, το ψυχικό και το χοϊκό· ενώ για το προζύμι διδάσκουν ότι ειπώθηκε για τον ίδιο τον Σωτήρα. Επίσης, λένε ότι ο Παύλος ρητά έχει μιλήσει για χοϊκούς, ψυχικούς και πνευματικούς: όταν από τη μία λέει, «όποιος είναι ο χοϊκός, τέτοιοι είναι και οι χοϊκοί»· και από την άλλη, «ο ψυχικός άνθρωπος δεν δέχεται τα του πνεύματος»· και αλλού, «ο πνευματικός ανακρίνει τα πάντα». Το δε «ο ψυχικός δεν δέχεται τα του πνεύματος», λένε ότι έχει ειπωθεί για τον Δημιουργό, ο οποίος, επειδή ήταν ψυχικός, δεν γνώρισε ούτε τη μητέρα του που ήταν πνευματική, ούτε το σπέρμα της, ούτε τους Αιώνες που βρίσκονται στο Πλήρωμα.

Εκείνος δε είπε: «Κύριε, επίτρεψέ μου να πάω πρώτα να θάψω τον πατέρα μου». Ο Ιησούς όμως του είπε: «Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς, εσύ όμως πήγαινε και κήρυττε τη βασιλεία του Θεού». Είπε επίσης και ένας άλλος: «Θα σε ακολουθήσω, Κύριε, αλλά πρώτα επίτρεψέ μου να αποχαιρετήσω τους δικούς μου στο σπίτι μου». Και ο Ιησούς του είπε:

«Κανείς που βάζει το χέρι του στο άροτρο και κοιτάζει προς τα πίσω δεν είναι κατάλληλος για τη βασιλεία του Θεού.» Αυτός που πλησίασε τον Ιησού και του ζήτησε να τον ακολουθήσει, προσήλθε με πονηρή πρόθεση. Διότι, επειδή είδε τον Κύριο να ακολουθείται από πολύ πλήθος, νόμισε ότι από αυτούς ο Κύριος συγκεντρώνει χρήματα, και θεώρησε και ο ίδιος πως, αν ακολουθήσει τον Ιησού, θα συγκεντρώσει χρήματα. Για τον λόγο αυτόν λοιπόν τον απορρίπτει ο Κύριος, σχεδόν λέγοντάς του τα εξής: Εσύ μεν νομίζεις ότι θα συγκεντρώσεις χρήματα ακολουθώντας με, διότι πιστεύεις ότι τέτοιος είναι ο βίος μου, αλλά δεν έχουν έτσι τα πράγματα. Διότι τέτοια πτωχεία εφαρμόζω και διδάσκω, ώστε τα μεν ζώα να έχουν φωλιές, εγώ όμως ούτε καν σπίτι. Και αυτόν μεν τον απέρριψε με αυτόν τον τρόπο. Σε άλλον όμως, που δεν το είχε καν ζητήσει, του επιτρέπει να τον ακολουθήσει· όταν όμως εκείνος του ζήτησε να αναχωρήσει για να θάψει τον πατέρα του, δεν του το επιτρέπει, λέγοντας: Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς, πράγμα που υπονοεί ότι ο πατέρας του ήταν άπιστος, και για αυτό τον λόγο ανάξιος να γηροκομηθεί από το παιδί του που είχε πιστέψει.