Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 9:61

Διότι αυτό και μόνο ενθαρρύνει την αδυναμία μου. Απόκριση του Βαρσανουφίου: Τέκνο μου, το ότι ο καιρός είναι πονηρός είναι φανερό, και αυτός που μπορεί να ξεφύγει, σώζεται όπως ο Λωτ από τα Σόδομα. Διότι «ο κόσμος κείται εν τω πονηρώ», σύμφωνα με το γεγραμμένο, και όσους βρίσκονται σε αυτόν εξάπαντος τους μεταβάλλει σύμφωνα με αυτόν. Διότι, όταν εμπλέκονται στα γήινα, γίνονται γήινοι, ενώ εκείνοι που τα απαρνούνται (αποτάσσονται) έχουν ανέλθει από τη γη, επομένως είναι φανερό ότι γίνονται και ουράνιοι. Και δεν κατανοούμε οι άθλιοι ότι, έστω κι αν δεν θέλουμε για χάρη του Θεού να αναχωρήσουμε από αυτά, θα πρέπει να αναχωρήσουμε την ώρα του θανάτου μας παρά τη θέλησή μας. Τέκνο μου, η επιταγή του Θεού είναι να αποκοπεί ο άνθρωπος αμέσως από όλα. Διότι στον άνθρωπο που Τον πλησίασε ζητώντας και λέγοντας: «Θα σε ακολουθήσω όπου κι αν πας, Κύριε, αλλά επίτρεψέ μου πρώτα να αποχαιρετήσω αυτούς που βρίσκονται στο σπίτι μου», Εκείνος είπε: «Κανένας που βάζει το χέρι του στο άροτρο και στρέφει το βλέμμα του πίσω δεν είναι κατάλληλος για τη βασιλεία των ουρανών». Και πάλι σε άλλον είπε: «Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς». Και πάλι: «Εκείνος που αγαπά πατέρα ή μητέρα περισσότερο από εμένα, δεν είναι άξιός μου», και τα εξής. Και πάλι: «Αν κάποιος έρχεται προς εμένα και δεν μισεί πατέρα και μητέρα», και τα εξής. Γιατί όμως είπε ότι πρέπει να μισήσει και την ίδια του την ψυχή; Και πώς μισεί κανείς την ίδια του την ψυχή, παρά μόνο με την αποκοπή του ιδίου του θελήματος για χάρη του Κυρίου σε όλα, λέγοντας: «Όχι όπως θέλω εγώ, αλλά όπως Εσύ;»

Επομένως, όποιος υπεξαιρεί κάτι από αυτά συγκαταλέγεται σε εκείνους που τολμούν να διαπράξουν ιεροσυλία. Έχοντας κατανοήσει, λοιπόν, την αφόρητη βλάβη της προσκόλλησης στους οικείους, ας αποφύγουμε τη μέριμνα γι' αυτούς, διότι αποτελεί διαβολικό όπλο. Διότι και ο ίδιος ο Κύριος απαγόρευσε τέτοιου είδους σχέση και οικειότητα, μην επιτρέποντας σε έναν μεν από τους μαθητές Του ούτε καν αυτό το ελάχιστο, να αποχαιρετήσει δηλαδή τους οικείους του, σε άλλον δε ούτε να ρίξει χώμα στο σώμα του νεκρού πατέρα του.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΡΠΘ΄. Εάν πάλι μας παρακαλούν, θέλοντας να μας πάρουν στα σπίτια τους, πρέπει να ενδίδουμε σε αυτούς; ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Εάν μεν αυτό γίνεται για την οικοδομή της πίστεως, αυτός που δύναται να μεταβεί με αυτόν τον σκοπό, ας αποστέλλεται κατόπιν δοκιμασίας· εάν όμως πρόκειται για ανθρώπινο καθήκον, ας ακούσει τον Κύριο, ο οποίος λέει προς εκείνον που Του είπε: «Επίτρεψέ μου να αναχωρήσω και να αποχαιρετήσω αυτούς που βρίσκονται στον οίκο μου», τα εξής: «Ουδείς που βάζει το χέρι του στο άροτρο και στρέφει το βλέμμα του προς τα πίσω είναι κατάλληλος για τη βασιλεία του Θεού». Εάν λοιπόν για εκείνον που θέλησε άπαξ να αποχαιρετήσει τους δικούς του ισχύει τέτοια καταδίκη, τι πρέπει να πούμε για τούτη την περίπτωση;

Πρέπει πάλι να μνημονεύσουμε τον Κύριο, ο οποίος απάντησε πρόσωπο με πρόσωπο στον καθένα. Σε εκείνον μεν που Του είπε: «Επίτρεψέ μου πρώτα να πάω να θάψω τον πατέρα μου», απάντησε: «Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς· εσύ όμως, πήγαινε και διάγγελλε τη βασιλεία του Θεού». Σε εκείνον δε που είπε: «Επίτρεψέ μου πρώτα να πάω και να αποχαιρετήσω τους οικείους μου», απάντησε πιο επιπληκτικά και με σφοδρότερη απειλή. Διότι είπε: «Κανείς που έβαλε το χέρι του στο άροτρο και στρέφει το βλέμμα προς τα πίσω δεν είναι κατάλληλος για τη βασιλεία του Θεού». Έτσι και κάθε ανθρώπινο καθήκον, το οποίο προκαλεί έστω και ολιγόχρονη αναβολή στην απερίσπαστη υπακοή που οφείλεται στον Κύριο, ακόμη και αν φαίνεται εύλογο, είναι ξένο προς εκείνον που θέλει να γίνει μαθητής του Κυρίου, και άξιο φοβερότερης απειλής. Πιο καθολικά όμως νομοθετεί λέγοντας: «Αν κάποιος έρχεται προς εμένα, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει τον σταυρό του και ας με ακολουθεί». Εάν δε φέρουμε στη μνήμη μας τα όσα ειπώθηκαν από τον Κύριο προς εκείνον που είπε: «Μακάριος είναι αυτός που θα γευθεί άρτο στη βασιλεία του Θεού», διδασκόμαστε μια πιο φοβερή κρίση οργής και αυστηρότητας, η οποία αποξενώνει τους ανθρώπους αυτούς από κάθε αγαθή ελπίδα. Διότι λέει τα εξής: «Κάποιος άνθρωπος ετοίμασε μεγάλο δείπνο και κάλεσε πολλούς. Και έστειλε τον δούλο του την ώρα του δείπνου να πει στους καλεσμένους: Ελάτε, διότι όλα πλέον είναι έτοιμα. Και άρχισαν όλοι, με μια φωνή, να δικαιολογούνται».

Στο Λουκ. 9, 61-62 Αξιοζήλευτη μεν η υπόσχεση και γεμάτη από κάθε έπαινο. Το ότι όμως ζητά «να αποχαιρετήσει αυτούς που βρίσκονται στο σπίτι» του δείχνει ότι κατά κάποιον τρόπο είναι διχασμένος και δεν προχωρά σε αυτό με σταθερό νου. Διότι το να θέλει κανείς γενικώς να συμβουλεύεται τους συγγενείς του και να έχει ως συμβούλους αυτούς που δεν έχουν επιλέξει να φρονούν τα ίδια με αυτόν, ούτε αποδέχονται ενίοτε τον σκοπό του σε αυτό, θα τον αναδείκνυε αμέσως ως κάποιον που κατά κάποιον τρόπο είναι ακόμη αδύναμος και χωλαίνει. Γι' αυτό και ακούει περισσότερο επιτιμητικά παρά διδακτικά το «Κανείς που έβαλε το χέρι του στο άροτρο και βλέπει προς τα πίσω δεν είναι εύθετος για τη βασιλεία του Θεού». Διότι όπως ακριβώς ο γεωργός, αφού αρχίσει το όργωμα της γης με τα άροτρα, αν οκνήσει ως προς τον υπολειπόμενο συνολικό κόπο, δεν θα δει τη γη να φουντώνει από στάχυα, ούτε το αλώνι γεμάτο δεμάτια, αλλά θα προκαλέσει και τα γέλια αυτών που τον βλέπουν, έτσι και αν κάποιος επιλέξει να ακολουθήσει τον Χριστό, ας μην αναβάλλει πλέον, αποχαιρετώντας τα πράγματα του κόσμου. Αφού αποχαιρετήσει και τους κατά σάρκα συγγενείς του, αυτός θα κατορθώσει την αγαθή τόλμη σε όλα τα επαινετά και «θα είναι εύθετος για τη βασιλεία του Θεού». Όποιος όμως δεν είναι τέτοιος, βάζει μεν «το χέρι στο άροτρο» διότι είναι πρόθυμος να ακολουθήσει, «βλέπει» όμως «προς τα πίσω» διότι χρησιμοποιεί ως πρόφαση για χρονοτριβή και αναβολή την πορεία προς το σπίτι και τη συνομιλία με τους οικείους του.

Και το ότι, όταν ήλθε ο Σωτήρας προς αυτήν, από αιδώ η Αχαμώθ έθεσε επάνω της κάλυμμα, ισχυρίζονται ότι το έκανε φανερό ο Μωυσής, ο οποίος έθεσε κάλυμμα στο πρόσωπό του. Και τα πάθη της, τα οποία υπέφερε, λένε ότι τα υπέδειξε ο Κύριος επάνω στον σταυρό. Και λέγοντας: «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;», ισχυρίζονται ότι φανέρωσε πως η Σοφία εγκαταλείφθηκε από το φως και εμποδίστηκε από τον Όρο στην προς τα εμπρός ορμή της· τη λύπη της, με το να πει: «Περίλυπη είναι η ψυχή μου έως θανάτου»· τον φόβο, με το να πει: «Πατέρα, ει δυνατόν, ας παρέλθει από εμένα αυτό το ποτήρι»· και την απορία ομοίως, με το να έχει πει: «Και τι να πω, δεν γνωρίζω». Διδάσκουν δε ότι ο ίδιος υπέδειξε με αυτόν τον τρόπο τρία γένη ανθρώπων· το υλικό, με το να πει σε εκείνον που τον ρώτησε, «Θα σε ακολουθήσω», «Ο υιός του ανθρώπου δεν έχει πού να γείρει το κεφάλι του»· το ψυχικό, με το να έχει πει σε εκείνον που είπε, «Θα σε ακολουθήσω, αλλά επίτρεψέ μου πρώτα να αποχαιρετήσω τους δικούς μου», «Κανείς που βάζει το χέρι του στο άροτρο και βλέπει προς τα πίσω, δεν είναι κατάλληλος για τη βασιλεία των ουρανών». Διότι λένε ότι αυτός είναι ο μέσος.

Εκείνος δε είπε: «Κύριε, επίτρεψέ μου να πάω πρώτα να θάψω τον πατέρα μου». Ο Ιησούς όμως του είπε: «Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς, εσύ όμως πήγαινε και κήρυττε τη βασιλεία του Θεού». Είπε επίσης και ένας άλλος: «Θα σε ακολουθήσω, Κύριε, αλλά πρώτα επίτρεψέ μου να αποχαιρετήσω τους δικούς μου στο σπίτι μου». Και ο Ιησούς του είπε: