Πατερικές αναφορές στο ΜΑΛΑΧΙΑΣ 1:13

Εξάλλου, θεωρώ πως είναι χρήσιμο να πω και το εξής: ένας ήταν ο παλαιός ναός, και βρισκόταν μόνο στα Ιεροσόλυμα, και ένα ήταν το έθνος, ο Ισραήλ, που τελούσε τις θυσίες σε αυτόν. Επειδή όμως ο Μονογενής, ο οποίος είναι Θεός, έγινε όμοιος με εμάς, και «Θεός Κύριος και επέφανεν ημίν», σύμφωνα με τις Γραφές, γέμισε πλέον η οικουμένη κάτω από τον ουρανό με άγιους οίκους και αναρίθμητους προσκυνητές, οι οποίοι με πνευματικές θυσίες και νοητές ευωδίες τιμούν τον Θεό των όλων. Και αυτό νομίζω είναι που προαναγγέλθηκε μέσω της φωνής του προφήτη Μαλαχία, ως εξ ονόματος του Θεού: «Διότι εγώ είμαι μέγας βασιλιάς, λέγει ο Κύριος, και το όνομά μου έχει δοξαστεί ανάμεσα στα έθνη, και σε κάθε τόπο προσφέρεται θυμίαμα στο όνομά μου, και θυσία καθαρή». Επομένως, είναι αληθινός ο λόγος ότι η δόξα του τελευταίου ναού, δηλαδή της Εκκλησίας, θα είναι μεγαλύτερη.

Πρέπει, λοιπόν, να αποφεύγεται η αμέλεια ως προς αυτά· και αν κάποιος δεν επιλέξει να το πράξει αυτό, θα ακούσει οπωσδήποτε τον Θεό να λέει: «Δεν έχω καμία ευαρέσκεια σε εσάς, και δεν θα δεχθώ θυσία από τα χέρια σας». Το ότι είναι φοβερό το να εναντιώνεται κανείς στον Θεό, πώς θα μπορούσε να το αμφισβητήσει κάποιος, εφόσον έχει σώας τας φρένας; <Και είπατε: Αυτά προέρχονται από κακοπάθεια. Και τα απέρριψα περιφρονητικά, λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ. Και φέρνετε τα αρπαγμένα και τα χωλά και τα άρρωστα· και τα προσφέρετε ως θυσία· να τα δεχθώ άραγε από τα χέρια σας; λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ.> Κατηγορούσε σφοδρά τους ιερουργούς, διότι ελάχιστα φρόντιζαν να εξετάζουν για ψεγάδια τα θύματα που προσφέρονταν, αλλά μάλλον δέχονταν με αμέλεια και αβασάνιστα τα χωλά, τα τυφλά και τα άρρωστα, αν και ο νόμος είχε προστάξει σαφώς ότι τα ελαττωματικά από τα θύματα έπρεπε να απορρίπτονται. Αν, ωστόσο, κάποιος από τους ιερείς, μένοντας πιστός στον νόμο, έδιωχνε εκείνον που προσέφερε για θυσία το άχρηστο ζώο, αυτοί που τα προσέφεραν επέμεναν, προβάλλοντας διαρκώς την αιχμαλωσία, και ισχυρίζονταν με πολύ πείσμα ότι τα ζώα δεν ήταν ελαττωματικά, αλλά μάλλον ότι κακοπάθησαν στον δρόμο, κατά την επιστροφή τους από τη Βαβυλώνα στην Ιουδαία. Έτσι, προσέφεραν τα αρπαγμένα, τα χωλά και τα άρρωστα.

Διότι τα άγρια θηρία, όταν επιτίθενται, κάποιες φορές προξενούν βλάβες στα κοπάδια, και αν τυχόν αρπάξουν κάτι, έπειτα τρέχει ο βοσκός και αποσπά από τα δόντια τους το αρπαγμένο ζώο, είτε τρομάζοντάς τα με τα γαβγίσματα των σκύλων, είτε ρίχνοντας τη ράβδο του. Αυτό νομίζω ότι σημαίνει το αρπαγμένο. Τέτοια ζώα προσέφεραν μαζί με εκείνα που είχαν ανάπηρα πόδια και δεν μπορούσαν πλέον να βοσκήσουν μαζί με τα υπόλοιπα. Προσέφεραν επίσης και τα άρρωστα, δηλαδή τα ετοιμοθάνατα, υβρίζοντας μάλλον παρά τιμώντας τον Θεό των συμπάντων. «Αλλά εγώ τα αποδοκίμασα», λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ. «Και επειδή αποφασίσατε να θυσιάζετε με ανίερο τρόπο, δεν πρόκειται καθόλου», λέει, «να αποδεχθώ τα όσα προσφέρετε, ούτε πρόκειται να λογαριάσω ως οσμή ευωδίας τις τόσο παράνομες και ακάθαρτες προσφορές σας».

Επομένως, αν είναι καταραμένος αυτός που παροργίζει τον Θεό και επιχειρεί να αντιπαραθέσει στα δικά Του προστάγματα τις κοσμικές απολαύσεις, ας αποφύγουμε την κατάρα και ας μη γίνεται καθόλου λόγος για αυτές, αλλά ας σπεύσουμε μάλλον να λαμπρύνουμε τις ψυχές μας με τα καυχήματα της υπακοής. Διότι έτσι θα μείνουν ανενεργά τα επακόλουθα της κατάρας, και ο Δεσπότης των πάντων θα μας χορτάσει με τα αγαθά της δικής Του αγαθότητας. <Και κάνατε αυτά που μισούσα· καλύπτατε με δάκρυα το θυσιαστήριο του Κυρίου, με κλάματα και με στεναγμούς από τους κόπους. Αξίζει πλέον να επιβλέψω σε θυσία ή να δεχθώ κάτι ευπρόσδεκτο από τα χέρια σας;> Πάρα πολλοί βέβαια ήταν οι τρόποι των θυσιών σύμφωνα με τον νόμο. Διότι άλλες προσφέρονταν ως εκούσιο τάμα, άλλες ήταν ευχαριστήριες, και βέβαια άλλες για την αμαρτία. Επίσης, τα δέκατα και οι απαρχές, καθώς και ο φόρος του διδράχμου, σύμφωνα με τις νομικές διατάξεις προσφέρονταν για τις ανάγκες των ιερέων. Προσφέροντας λοιπόν ως θυσία στον Θεό τα εκούσια, έφερναν, όπως είπα, τα κουτσά και τα τυφλά και τα κλεμμένα από την αιχμαλωσία, προφασιζόμενοι διαρκώς δεινά, αναφέροντας συνεχώς τη λεηλασία και την επακόλουθη φτώχεια τους, παρόλο που ο Παντοδύναμος Θεός, μετά την επιστροφή από τη Βαβυλώνα, τους εύφραινε με ασύγκριτη καλοσύνη, και τους χορηγούσε πλουσιοπάροχα εκείνα με τα οποία ήταν φυσικό να απολαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό.

ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ ΠΡΟΦΗΤΗ. ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ. «Εσείς που παροξύνετε τον Θεό με τα λόγια σας, και είπατε: Σε τι τον παροξύναμε; Στο ότι λέτε: Καθένας που πράττει το πονηρό είναι καλός ενώπιον του Κυρίου, και σε αυτούς αυτός ευαρεστήθηκε, και πού είναι ο Θεός της δικαιοσύνης;» Προηγουμένως είπα, ότι όχι με έναν τρόπο, αλλά μάλλον με πολλούς ο Θεός των όλων πικραινόταν εναντίον εκείνων που προέρχονταν από το αίμα του Λευί. Και επικρίνοντας την αμέλεια των ιερουργών έλεγε: «Και φέρνετε τα κλεμμένα και τα χωλά και τα άρρωστα», και προσέθετε σε αυτά: «Και προσωποληπτείτε εφαρμόζοντας τον νόμο». Διότι τιμώντας όχι όπως έπρεπε, και δείχνοντας άκαιρο σεβασμό σε κάποιους από αυτούς που προσέρχονταν, καταδίκαζαν με ανόσιο τρόπο τους πιο αδύναμους, και διέπρατταν πλεονεξία εις βάρος μερικών, μην κρίνοντας δίκαια, σύμφωνα με τον νόμο, αλλά βγάζοντας μεροληπτική και άνιση απόφαση. Ή ίσως κάπου και αρπάζοντας τους κλήρους που δεν τους ανήκαν καθόλου. Και χαίρονταν με τις δωροδοκίες, και έκαναν κατάχρηση των τιμών της ιεροσύνης, και συμπεριφέρονταν αλαζονικά στους υφισταμένους τους. Βλέποντας κάποιοι από αυτούς που είχαν υποστεί τις αδικίες να έχουν αυτή την πορεία βίου, την τόσο άδοξη και πέρα για πέρα παράνομη, σχεδόν έμειναν έκπληκτοι. Διότι δεν υπήρχε καμία επίπληξη εναντίον τους από τον Θεό, ούτε αυτά που συμβαίνουν μερικές φορές από οργή σε όσους συνηθίζουν να καταφρονούν, αλλά αντίθετα ζούσαν μέσα σε απολαύσεις και τρυφή.

Θεωρώ δε αναγκαίο, προς ακριβή διασάφηση των προκείμενων σε εμάς εννοιών, να πω και τώρα λίγα πράγματα, τα οποία είναι γραμμένα και στα βιβλία του Έσδρα. Διότι, όταν οι Ισραηλίτες επέστρεψαν στην Ιουδαία εγκαταλείποντας τη γη των Βαβυλωνίων, κατοίκησαν μεν στα Ιεροσόλυμα· είχε δε ανεγερθεί και ο θείος ναός, και βρίσκονταν πλέον σε τάξη τα τάγματα των ιερέων, οι ωδοί και οι ιεροψάλτες και εκείνοι που είχαν οριστεί φύλακες στις πύλες. Έπειτα, τι συνέβη μετά από αυτό; Οι λυτρωμένοι έγιναν ράθυμοι ως προς το χρέος τους να μένουν προσκολλημένοι στα θεία προστάγματα. Διότι δεν τήρησαν τον νόμο, και λογιζόταν από αυτούς ως μηδαμινή η παράβαση της θείας εντολής. Και προσέφεραν για θυσία με δυσκολία και απροθυμία τα τυφλά και τα κλεμμένα και τα χωλά και τα άρρωστα. Έπειτα, αφού θέριζαν στους αγρούς στην ώρα τους τα στάχυα και βέβαια και τα άλλα σπαρτά, και αφού τρυγούσαν τα αμπέλια και έκθλιβαν τους καρπούς της ελιάς, δεν προσέφεραν τα δέκατα και τις κατά νόμον απαρχές, ώστε τα τάγματα των ιερέων, έχοντας την αυτάρκεια, να προσηλώνονται απερίσπαστα στη λατρεία προς τον Θεό και να παραμένουν σταθερά στις λειτουργίες που τους είχαν οριστεί από τον νόμο.

ΞΑ΄. Πώς, εξάλλου, είναι σωστό να παραβλέψουμε τον Μαλαχία; Αυτός, άλλοτε μεν εγκαλεί με πικρία τους ιερείς και τους ονειδίζει ότι ευτελίζουν το όνομα του Κυρίου· προσθέτοντας και σε τι συνίσταται αυτό, δηλαδή στο ότι προσφέρουν στο θυσιαστήριο μολυσμένους άρτους, τροφές που δεν αποτελούν απαρχές, και πράγματα που δεν θα τα προσέφεραν ούτε σε κάποιον από τους άρχοντες —ειδάλλως, αν τα προσέφεραν, θα ατιμάζονταν. Τέτοια πράγματα, ενώ έχουν κάνει τάμα, προσφέρουν στον Βασιλέα των όλων: ζώα χωλά, άρρωστα, διεφθαρμένα, εντελώς βέβηλα και αποτρόπαια. Άλλοτε δε, υπενθυμίζει τη διαθήκη του Θεού προς τους Λευίτες (η οποία ήταν διαθήκη ζωής και ειρήνης), καθώς και την υποχρέωσή τους να τρέφουν ιερό φόβο προς τον Κύριο και να συστέλλονται ενώπιον του ονόματός Του.