Πατερικές αναφορές στο ΜΑΛΑΧΙΑΣ 1:7

«προσφέροντας στο θυσιαστήριό μου άρτους μολυσμένους, και είπατε: Σε τι τους μολύναμε; Στο ότι λέτε: Η Τράπεζα του Κυρίου είναι περιφρονημένη, και τα προσφερόμενα εδέσματα περιφρονημένα.» Κατηγορεί σφοδρά τη ραθυμία των Ιουδαίων, προς τους οποίους και ο νόμος παραγγέλλει: «Κάντε ευλαβείς τους υιούς του Ισραήλ.» Διότι, ως επί το πλείστον, το υπό εξουσία πλήθος ακολουθεί τη διαγωγή των ηγετών, και αδικείται καθόλου λίγο, όταν τους βλέπει να έχουν παραμελήσει τον σεβασμό προς τον Θεό. Διότι αμέσως συμφύρεται και νοσεί μαζί τους η ραθυμία ως προς την ευσέβεια και διαπλάθεται ανάλογα με την αμέλεια των καθοδηγητών. Το ότι ο λόγος αυτός είναι αληθής, το επιβεβαιώνει ο Θεός των όλων λέγοντας: «Επειδή οι ποιμένες φέρθηκαν άφρονα και δεν αναζήτησαν τον Κύριο, γι' αυτό όλο το ποίμνιο δεν συνέτισε και διασκορπίστηκε.» Επομένως, τις περισσότερες φορές, οι ιερουργοί των θείων μυστηρίων γίνονται για τους άλλους αφορμή για ενάρετη ζωή, εάν επιλέξουν να ζουν ορθά και να αποδίδουν τον σεβασμό στον Θεό με τον πρέποντα τρόπο· αλλά και για αισχρές και βδελυρές πράξεις, εάν πριν από τους άλλους αυτοί βρεθούν να πάσχουν από τέτοια κακά. Για τον λόγο αυτό και ο θεσπέσιος Παύλος στους δασκάλους παραγγέλλει σοφά, ότι έπρεπε να γίνουν πρότυπα για τα ποίμνια. Εσείς είστε λοιπόν, λέει, που διαπρέπετε με τα καυχήματα της ιερωσύνης, εσείς που περιφρονείτε το όνομά μου.

Και αν θέλετε να μάθετε τον τρόπο του εξευτελισμού, θα ακούσετε Εκείνον να κραυγάζει: «Με το να προσφέρετε στο θυσιαστήριό μου άρτους μολυσμένους». Αν δε, πείτε και προς αυτό πάλι: «Με ποιον ακριβώς τρόπο τους μολύναμε;», θα σας απαντήσω: Επειδή νομίζετε ίσως, ή μάλλον κραυγάζετε με τα ίδια σας τα έργα, ότι η Τράπεζα του Κυρίου είναι εξουθενωμένη και τα προσφερόμενα σε αυτήν εδέσματα περιφρονημένα.

«Εσείς, λοιπόν», λέει, «οι ιερείς, που εξευτελίζετε το όνομά μου με το να προσφέρετε στο θυσιαστήριό μου μολυσμένους άρτους». Πρέπει, επομένως, να επιδεικνύουν πολλή φροντίδα όσοι κατέχουν τη θεία ιεροσύνη, μήπως τυχόν και πράττεται κάτι τέτοιο στις εκκλησίες· και πρέπει να γνωρίζουν ότι η μεν ακριβής τήρηση των κανόνων θα ευφράνει τον Θεό, ενώ θα τον λυπήσει βαθύτατα το να επιλέγουν τη ραθυμία και να αμελούν τόσο σεπτά πράγματα. Διότι το ότι η πράξη δεν μένει ατιμώρητη για όσους αδιαφορούν, πώς δεν είναι εύκολο να το δει κανείς, όταν εκείνοι ακούν: «Εσείς οι ιερείς που εξευτελίζετε το όνομά μου»; Διότι η ραθυμία των ιερέων αποτελεί τρόπον τινά εξευτελισμό προς τον Θεό, και το σφάλμα προσβάλλει την πρέπουσα και οφειλόμενη σε αυτόν δόξα. «Διότι, εάν προσφέρετε τυφλό ζώο για θυσία, δεν είναι κακό; Και εάν προσφέρετε κουτσό ή άρρωστο, δεν είναι κακό; Πρόσφερέ το τώρα στον ηγεμόνα σου, να δεις αν θα σε δεχθεί ευνοϊκά, αν θα δείξει εύνοια στο πρόσωπό σου, λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ». Αν και ο νόμος πρόσταζε να ελέγχονται τα σφάγια για ψεγάδια, και να απορρίπτονται όσα έχουν ελαττώματα, ενώ να προσφέρονται τα άμωμα, εκείνοι τα προσέφεραν εκείνον τον καιρό στο θυσιαστήριο ανακατεμένα και αδιακρίτως. Και για τη δόξα που αρμόζει στον Θεό ελάχιστος λόγος γινόταν παντελώς· υπήρχε όμως πολύ έντονη φροντίδα να συγκεντρώνουν όσο το δυνατόν περισσότερα θύματα, και να έχουν αφθονία κρεάτων και στα σπίτια τους και ίσως μέσα στην ίδια την αγία σκηνή. Άραγε, λοιπόν, ω φύλακες του νόμου, αν κάποιος προσφέρει τυφλό ζώο για θυσία, δεν είναι κακό το θύμα;

Και είναι βέβαια πιθανό οι ιερείς να μη χρησιμοποιούν τέτοια λόγια, αλλά με τα ίδια τους τα έργα να το διαλαλούν, όπως ακριβώς λέει και ο άφρων: «Μέσα στην καρδιά του λέει, δεν υπάρχει Θεός». Διότι μέσα από τον τρόπο που φαίνεται να καταφρονεί, ακόμη κι αν δεν το λέει με τη φωνή του, πάντως με τα ίδια του τα έργα και με τη φαυλότητα του βίου του σχεδόν κραυγάζει το «Δεν υπάρχει Θεός». Επειδή εκείνοι που έχουν συνηθίσει να ζουν έτσι, σαν να μην τους επιβλέπει ο Θεός, να τα πράττουν όλα με αδιαφορία και να διαπράττουν ακραία ανοσιουργήματα, με τα ίδια τους τα έργα και τις πράξεις αρνούνται τον Θεό. Με αυτόν λοιπόν τον τρόπο, εκείνοι που δεν φρόντισαν να διατηρήσουν προς το άγιο θυσιαστήριο τον ύψιστο σεβασμό που του ταιριάζει και του οφείλεται, μέσα από τις ίδιες τους τις πράξεις λένε: Η Τράπεζα του Κυρίου είναι μολυσμένη.

Είπε λοιπόν για αυτούς που κλήθηκαν εν Χριστώ σε ιερουργία, ότι θα είναι ανώτεροι από τους πρώτους, αφού δεν θα σφάζουν πρόβατα όπως εκείνοι, ούτε βέβαια θα βεβηλώνουν το θυσιαστήριο προσφέροντας μολυσμένους άρτους. Απεναντίας, θα προσφέρουν στον Θεό, ως θυμίαμα, τη δικαιοσύνη και τη νοητή ευωδία της ευαγγελικής πολιτείας. Και θα επιτελέσουν τη λατρεία τους με τρόπο τόσο ευπρόσδεκτο, ώστε αυτή σε καμία περίπτωση να μην υπολείπεται από τις θυσίες που αρμόζουν στις ημέρες του αιώνος, δηλαδή στη ζωή των αγίων πνευμάτων στους ουρανούς, τα οποία διανύουν διηνεκείς και μακρές ημέρες, δηλαδή χρόνους. Θα είναι επίσης ισάξια με τους προγενέστερους χρόνους, δηλαδή με τη λατρεία των αγίων που έζησαν κατά τους παλαιότερους χρόνους. Διότι στους αρχαιότερους η επιδοκιμασία προήλθε από την υπακοή. Έτσι ο Αβραάμ προσέφερε τον υιό του στον Θεό, «και υπολογίστηκε σε αυτόν ως δικαιοσύνη, και ονομάστηκε φίλος του Θεού». Έτσι και ο Νώε «κατασκεύασε την κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του», όπως έχει γραφτεί. Επομένως, λέει, θα είναι αρεστή η θυσία του Ιούδα, δηλαδή του λαού που φέρει την περιτομή στην καρδιά και στο πνεύμα, και βέβαια της Ιερουσαλήμ, προφανώς της νοητής, δηλαδή της Εκκλησίας. Όπως ακριβώς και η θυσία αυτών που έχουν τις ημέρες του αιώνος και των αγίων που έζησαν κατά τους παλαιότερους χρόνους, οι οποίοι έγιναν ευάρεστοι μέσω της υπακοής και της πίστης.

ΞΑ΄. Πώς, εξάλλου, είναι σωστό να παραβλέψουμε τον Μαλαχία; Αυτός, άλλοτε μεν εγκαλεί με πικρία τους ιερείς και τους ονειδίζει ότι ευτελίζουν το όνομα του Κυρίου· προσθέτοντας και σε τι συνίσταται αυτό, δηλαδή στο ότι προσφέρουν στο θυσιαστήριο μολυσμένους άρτους, τροφές που δεν αποτελούν απαρχές, και πράγματα που δεν θα τα προσέφεραν ούτε σε κάποιον από τους άρχοντες —ειδάλλως, αν τα προσέφεραν, θα ατιμάζονταν. Τέτοια πράγματα, ενώ έχουν κάνει τάμα, προσφέρουν στον Βασιλέα των όλων: ζώα χωλά, άρρωστα, διεφθαρμένα, εντελώς βέβηλα και αποτρόπαια. Άλλοτε δε, υπενθυμίζει τη διαθήκη του Θεού προς τους Λευίτες (η οποία ήταν διαθήκη ζωής και ειρήνης), καθώς και την υποχρέωσή τους να τρέφουν ιερό φόβο προς τον Κύριο και να συστέλλονται ενώπιον του ονόματός Του.

αυτοί που αποστέρησαν τον εαυτό τους από τη μέλλουσα ελπίδα των Χριστιανών, αυτοί που πλανήθηκαν από τη μήτρα της θείας κολυμβήθρας, αμαρτωλοί άνθρωποι, τα δόλια χείλη που λαλούν ανομήματα κατά της καθολικής Εκκλησίας, με υπερηφάνεια και περιφρόνηση, αυτοί που διαστρεβλώνουν κάθε θεόπνευστη και ωφέλιμη Γραφή σύμφωνα με τις δικές τους επιθυμίες, αυτοί που καταπάτησαν τον Υιό του Θεού, και θεώρησαν κοινό το αίμα της διαθήκης με το οποίο αγιάστηκαν, και εξύβρισαν το Πνεύμα της χάριτος με το οποίο χειροτονήθηκαν, οι ψευδοχριστιανοί, αυτοί που αποκάλεσαν την αγία και καθαρή Εκκλησία του Χριστού μολυσμένη τράπεζα, αυτοί που δεν γνωρίζουν τη διαφορά μεταξύ αγίου και βεβήλου, καθαρού και ακαθάρτου; Πολλά όφειλα να γράψω, αλλά δεν δυνάμεθα να το πράξουμε με μελάνι και χαρτί· ας επανέλθουμε όμως στο προκείμενο.

Οι ίδιοι δε, μου φαίνεται ότι και ευτελίζουν και βεβηλώνουν το όνομα του Κυρίου, και προσφέρουν στο θυσιαστήριο άρτους μολυσμένους, και τολμούν να λέγουν: Η Τράπεζα του Κυρίου είναι μολυσμένη, και τα προσφερόμενα σε αυτήν βρώματα είναι περιφρονημένα. Πράγμα που γνωρίζουμε ότι παλαιότερα καταλογιζόταν ως κατηγορία στους ιερείς της νομικής λατρείας. Θα φανούν δε άξιοι μεγάλης καταδίκης, αν ακούσουν αυτό που ειπώθηκε στον παλαιό εκείνο Ισραήλ: Έως πότε θα χωλαίνετε και στα δύο σας γόνατα; Παραβάλλοντας τη θρησκεία με εκείνους, οι οποίοι περιφρόνησαν τον θείο νόμο και έσπευδαν προς τα σεβάσματα των γειτονικών εθνών. Ή όπως είχαν αποφασίσει να πράττουν οι Σαμαρείτες, οι οποίοι και τον Κύριο φοβούνταν και τους θεούς τους λάτρευαν, κακώς βέβαια, όμως ίσως προσφέροντας τη λατρεία τους ξεχωριστά σε όσα προσκυνούσαν. Διότι αυτοί, συγχέοντας και αναμειγνύοντας και φέρνοντας στο ίδιο σημείο τα εντελώς ασυνδύαστα και ασυνύπαρκτα, πράγμα που και μόνο να το σκεφτεί κανείς αποτελεί την ύψιστη βλασφημία, θέλουν αμαθώς και αθέως να προσφέρεται σε αυτά μία και η αυτή δόξα και σέβας.