Πατερικές αναφορές στο ΜΑΛΑΧΙΑΣ 3:12

Επομένως, ευφραίνοντας τον Θεό με την υπακοή μας σε κάθε τι, θα κατοικήσουμε με ασφάλεια μέσα στην αρετή, σαν σε κάποια χώρα ή πόλη, και θα υπερισχύσουμε των εχθρών μας. Δεν θα μας πτοήσει απολύτως τίποτα. Αντίθετα, θα γίνουμε επιμελητές κάθε επιείκειας και καλών έργων, γεμάτοι από την ευκαρπία που αρέσει στον Θεό, απαλλαγμένοι από τα νοητά αγκάθια, αποτελώντας «γη επιθυμητή», σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη, και αληθινό γεώργιο του Θεού. <Και είπε ο Κύριος προς εμένα: Πάρε για τον εαυτό σου έναν μεγάλο καινούργιο τόμο, και γράψε σε αυτόν με ανθρώπινη γραφίδα, για να γίνει γρήγορα η διαρπαγή των λαφύρων.

Διότι παλαιότερα ολόκληρη η γη ήταν σαν κάτι ξηρό και άκαρπο, και σαν γη διψασμένη, η οποία δεν είχε ήμερους καρπούς. Επειδή όμως πλούτισε με τη βροχή του Χριστού, δηλαδή την πνευματική, και με τη χορηγία μέσω του Αγίου Πνεύματος, αναθάλαμε σαν ρίζα, δηλαδή σαν ένα ωραίο και γεμάτο άνθη φυτό. Και γι' αυτό είπε σε εμάς κάποιος από τους άγιους προφήτες: «Και θα σας μακαρίζουν όλα τα έθνη, διότι εσείς θα είστε γη επιθυμητή, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας». Και «επιθυμητή» ονομάζει την εύφορη και γονιμότατη γη, διότι αυτή είναι περιζήτητη στους γεωργούς. Ότι δε η άλλοτε ξηρή και άνυδρη γη, που γεννούσε αγκάθια, μεταβλήθηκε σε γονιμότατη, και στο να μπορεί να πλουτίζει με πνευματικούς καρπούς, το αποσαφηνίζει ο Θεός των όλων λέγοντας μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Και θα συμβεί, αντί για στοιβή να φυτρώσει κυπαρίσσι, και αντί για κόνυζα να φυτρώσει μυρτιά». Διότι η στοιβή και η κόνυζα είναι είδη αγκαθιών, και αυτά τα τρέφει πάντοτε η χέρσα και άνυδρη γη, ενώ η μυρτιά και το κυπαρίσσι ξεχωρίζουν στους κήπους. Όταν λοιπόν αφαιρεθεί το αγκάθι, λέει, θα βλαστήσουν πλέον τα πιο εύοσμα φυτά, όταν η διψασμένη γη γεμίσει νερά, καθώς λέει ο Θεός ότι: «Θα μετατρέψω την έρημο σε τόπους με νερά, και τη διψασμένη γη σε υδραγωγεία. Θα φυτέψω στην άνυδρη γη κέδρο, και πυξάρι, και μυρτιά, και κυπαρίσσι, και λεύκα».

Ο Ίδιος λοιπόν ρίχνει τον σπόρο, ο οποίος, αν και παρέμεινε στις ψυχές εκείνων που τον δέχθηκαν, και ενώ έχει ήδη βλαστήσει και έχει αρχίσει να εμφανίζεται, συμπνίγεται από τις κοσμικές μέριμνες και, όπως λέει ο Ιερεμίας, γίνεται δεμάτι που δεν έχει τη δύναμη να παραγάγει αλεύρι. «Οργώστε λοιπόν για τον εαυτό σας νέα χωράφια», λέει ένας άλλος προφήτης, «και μην σπέρνετε ανάμεσα σε αγκάθια». Επομένως, για να ανθίσει μέσα μας ο θεϊκός σπόρος, ας αποβάλουμε προηγουμένως από τη διάνοιά μας τις κοσμικές μέριμνες. — (A f. 123 b, B f. 78 b) Γη παχιά και εύφορη, που αποδίδει καρπό εκατονταπλάσιο, θα μπορούσαν να είναι οι καλές και αγαθές ψυχές, οι οποίες δέχονται σε βάθος τους σπόρους του λόγου, τους συγκρατούν και τους τρέφουν γενναία. Για αυτές τις ψυχές θα μπορούσε να λεχθεί, και μάλιστα πολύ δίκαια, αυτό που ειπώθηκε από τον Θεό μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Και θα σας μακαρίσουν όλα τα έθνη, διότι εσείς γίνατε γη επιθυμητή». «Διότι όταν ο θείος λόγος κατατεθεί σε έναν νου καθαρό από όσα συνηθίζουν να τον ενοχλούν, τότε βγάζει ρίζα σε βάθος, ξεπετάγεται σαν στάχυ και καρποφορεί τέλεια.»

Διότι εγώ ο ίδιος θα δράσω, λέγει, για τη φροντίδα της, και θα τη σπείρω ο ίδιος και όχι μέσω κάποιου άλλου, σαν να είναι κάποια γη εύφορη και καλοοργωμένη. Διότι ο Θεός και Πατέρας μίλησε σε εμάς διά του Υιού, μολονότι παλαιότερα είχε μιλήσει μέσω των αγίων προφητών «πολυμερώς και πολυτρόπως». Και ο ίδιος ο Σωτήρας παρομοιάζει το αμέτρητο πλήθος των πιστών με τα σπαρτά στον αγρό. Γι' αυτό, άλλωστε, είπε στους αγίους αποστόλους: «Δεν λέτε εσείς ότι απομένουν τέσσερις μήνες και έρχεται ο θερισμός; Ιδού, σας λέγω, σηκώστε τα μάτια σας και δείτε τα χωράφια, ότι είναι ήδη λευκά για θερισμό. Και αυτός που θερίζει λαμβάνει μισθό, και συνάγει καρπό για ζωή αιώνια». Και πάλι σε άλλο σημείο: «Ο μεν θερισμός είναι πολύς, οι δε εργάτες λίγοι. Παρακαλέστε λοιπόν τον Κύριο του θερισμού να αποστείλει εργάτες στον θερισμό του». Επομένως, εφόσον ο Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός έστειλε σε εμάς τη νοητή βροχή, γίναμε «γη επιθυμητή», σύμφωνα με τον λόγο του προφήτη. Διότι μας έσπειρε για τον εαυτό του, και ο Ισραήλ ονομάστηκε «γεώργιο του Θεού». Διότι θα ελεήσει αυτήν που δεν είχε ελεηθεί, και αυτόν που κάποτε δεν ήταν λαός, θα τον ονομάσει λαό του. Και αυτός, εγκαταλείποντας την παλαιά πλάνη, θα επιγνώσει τον αληθινό Θεό και θα πει: «Εσύ είσαι ο Θεός μου», παρόλο που παλαιότερα φώναζε από απύθμενη πνευματική τύφλωση: «Εμείς γνωρίζουμε ότι ο Θεός μίλησε στον Μωυσή· αυτόν όμως δεν γνωρίζουμε από πού είναι».

Και επειδή «ένας πέθανε υπέρ πάντων», ζούμε τη δική Του ζωή, μη ευρισκόμενοι πλέον μακριά από τα μάτια του Θεού εξαιτίας της παράβασης· ούτε βέβαια σαν να έχουμε απορριφθεί πίσω εξαιτίας της αμαρτίας· αλλά αντίθετα, έχοντας πλέον φερθεί ενώπιόν Του και έχοντας παρρησία κοντά Του, μέσω της δικαιοσύνης εν Χριστώ. Και ότι δι' Αυτού γνωρίσαμε και τον ίδιο τον Πατέρα, και ότι ο Υιός, αφού έγινε σαν και εμάς, αποτελεί για εμάς πλήρωμα κάθε αγαθού, το ομολογούν λέγοντας: «Θα τον βρούμε έτοιμο σαν τον όρθρο», δηλαδή, σαν φως που ανατέλλει, σαν ήλιο, σαν αυγή, αφού έχει παρέλθει το σκοτάδι. Και θα είναι για εμάς σαν πρώιμη και όψιμη βροχή. Διότι αρδεύει εμάς που δεχθήκαμε την πίστη και επιγνώσαμε ορθά την επιφάνειά Του, με διττό, νομίζω, τρόπο. Διότι αφενός αποκαλύπτει εν Πνεύματι τη γνώση των αρχαίων και νομικών, και επιπλέον αυτών, των προφητικών διδαγμάτων. Και αυτό, νομίζω, είναι η πρώιμη βροχή· ως όψιμη δε βροχή, επιπρόσθετα σε εκείνη, δίνει την κατανόηση των ευαγγελικών διδαγμάτων, και την τρισπόθητη χάρη των αποστολικών κηρυγμάτων. Έχουμε δε γίνει, όπως λέει ο προφήτης, «Γη θελητή». Και ίσως κάπου για εμάς ψάλλει ο μακάριος Δαβίδ λέγοντας: «Επισκέφθηκες τη γη και τη μέθυσες· την πλήθυνες για να την πλουτίσεις». Και έτσι απέδωσε τον καρπό της, εκατό, εξήντα, και τριάντα, κατά τη φωνή του Σωτήρα. <Τι να σου κάνω, Εφραίμ; Τι να σου κάνω, Ιούδα;>

Αν όμως κάποιος θα ήθελε να εννοήσει ως πεδιάδες τους ταπεινούς στην καρδιά, οι οποίοι ονομάζονται «γη θελητή» και «γεώργιο του Θεού», επειδή ακριβώς δέχονται τον άνωθεν και εξ ουρανού σπόρο, και κάνουν καρπό, άλλοι εκατό, άλλοι εξήντα και άλλοι τριάντα, θα το εννοήσει πάλι ορθά. Διότι ο Υιός εξέρχεται, σαν να λέμε, σε τέτοιες πεδιάδες για να τις καλλιεργήσει, σύμφωνα οπωσδήποτε με εκείνο που λέχθηκε από τον ίδιο υπό μορφή παραβολής: «Εξήλθε ο σπείρων για να σπείρει τον σπόρο του». Ψάλλει δε κάπου και ο Δαβίδ: «Και τα πεδία σου θα γεμίσουν από ευφορία»· και προσέθετε ότι «Και οι κοιλάδες θα πληθύνουν τον σίτο». Ότι δε και οι κοιλάδες είναι νοητές, άφησε να εννοηθεί προσθέτοντας αμέσως: «Θα κραυγάσουν, και μάλιστα θα υμνήσουν». Διότι το να υμνούν, δηλαδή το να κραυγάζουν δυνατά, δεν είναι γνώρισμα των άψυχων κοιλάδων, αλλά των νοητών· σε αυτές, λοιπόν, σαν δροσιά, θα μπορούσε να επικάθεται ο θείος και άνωθεν λόγος. <Στάθηκε, και σαλεύτηκε η γη.> Το «στάθηκε» θα μπορούσε πολλές φορές να εννοηθεί στη θεόπνευστη Γραφή και για κάποιο πράγμα που έχει φτάσει στην ολοκλήρωσή του. Όπως εάν κάποιος έλεγε τυχόν: Στάθηκε αυτό το πράγμα, ή ο λόγος αυτού, δηλαδή, ορίστηκε και έχει πραγματοποιηθεί. Έτσι και η Σεπφώρα, αφού περιέτεμε το παιδί του Μωυσή με αιχμηρό λίθο, έλεγε προς τον ολοθρευτή άγγελο: «Στάθηκε το αίμα της περιτομής του παιδιού μου».

Θα αντιληφθούμε, λοιπόν, και από αυτό εμείς, ότι θα αποτελεί μεγάλη ενοχή το να μην προσφέρουμε στον Θεό τις ευχαριστίες και για όσα μας χαρίζει να μην αποδίδουμε την επαρκή ευγνωμοσύνη προς δόξαν Του. Αλλά αν μεν το πράττουμε αυτό, εξάπαντος και με κάθε τρόπο θα μας ευλογήσει, και θα μας χαρίσει άφθονα τα αγαθά. Αν όμως, κλείνοντας το χέρι μας, κρατήσουμε ό,τι μας δόθηκε μόνο για τις δικές μας απολαύσεις, ούτε θα μας τα επιδαψιλεύσει πρόθυμα, αλλά θα διασκορπίσει ακόμη και αυτό που με κόπο συγκεντρώθηκε. Διότι πρέπει να είμαστε μεταδοτικοί και να μοιραζόμαστε με τους άλλους, προσφέροντας σε αυτούς για συμμετοχή τα δώρα του Θεού. <Επιστρέψτε, λοιπόν, ως προς αυτό, λέγει ο Κύριος Παντοκράτωρ· και δείτε αν δεν θα σας ανοίξω τους καταρράκτες του ουρανού, και δεν θα εκχέω σε εσάς την ευλογία μου, έως ότου χορτάσετε· και θα διατάξω να έχετε τροφή, και δεν θα καταστρέψω τον καρπό της γης σας, και δεν θα ασθενήσει το αμπέλι σας στον αγρό, λέγει ο Κύριος Παντοκράτωρ. Και θα σας καλοτυχίζουν όλα τα έθνη, διότι εσείς θα είστε γη επιθυμητή, λέγει ο Κύριος Παντοκράτωρ.> Πάλι τους συγχωρεί τα παραπτώματα, και τους απαλλάσσει μεν από κάθε κατηγορία, υπόσχεται δε με καλοσύνη και ανεξικακία να τους χαρίσει όσα εύχονται, και να τους ευφράνει με απερίγραπτες δωρεές. Επιθυμεί δε, μέσα από την ίδια την πείρα και τα πράγματα να μάθουν καλά, ότι το να προσφέρουν καρπούς θα είναι οπωσδήποτε ωφέλιμο για αυτούς.

Και αν επιλέξουν να το πράξουν αυτό, υπόσχεται ότι θα χορηγήσει άφθονη την παροχή των βροχών, και θα διανείμει πλουσιοπάροχα την ευλογία, ώστε να έχουν άφθονη επάρκεια τροφίμων, και γενικώς ικανοποιητική μετοχή στα αγαθά της γης. Διότι λέει: «Θα σας τα διαχωρίσω για τροφή». Το δε «διαχωρίσω» θα το κατανοήσεις είτε ως «θα ξεχωρίσω», δηλαδή ότι καθένα από τα φυτά της γης θα έχει τον δικό του καιρό, κατά τον οποίο είτε αναπτύσσεται είτε ωριμάζει. Το ότι δε ο καρπός της γης θα μείνει αλώβητος από κάθε βλάβη, και η άμπελος στους αγρούς θα είναι γεμάτη σταφύλια και θα δίνει εξαιρετικό κρασί, το υπόσχεται σαφώς· και όταν αυτά πραγματοποιηθούν, λέει ότι στο εξής θα είναι μακάριοι, και θα ονομάζονται «γη θελητή», δηλαδή γη αξιαγάπητη εξαιτίας της ευκαρπίας και της γονιμότητάς της.

Διότι αξίωσε αμέσως να βαπτιστεί, και πράγματι βαπτίστηκε. «Ας είναι δε, λέει, το πρόβατο τέλειο». Διότι όλα τα θεοπρεπή γνωρίσματα υπήρχαν στον Χριστό. Αλλά «ας είναι και αρσενικό», παρήγγειλε ο νομοθέτης. Διότι αυτός ήταν και είναι, εκείνος που εμφυτεύει σε όλους μας τα σπέρματα της θεογνωσίας, σαν σε κάποια επιθυμητή γη. Όπως ακριβώς αναφέρει και ο προφητικός λόγος, τελειοποιώντας την ανθρωπότητα για τον Θεό και Πατέρα μέσω των ευαγγελικών κηρυγμάτων.