Πατερικές αναφορές στο ΜΑΛΑΧΙΑΣ 3:13

Επομένως, ο ισχυρισμός ότι η ανθρώπινη φύση, δηλαδή η διάνοια, είναι επιδεκτική στο ψεύδος, θα είναι αληθής. Έτσι κάπου λέει και ο μακάριος Δαβίδ: «Εγώ είπα μέσα στην έκστασή μου, κάθε άνθρωπος είναι ψεύστης». Ο ίδιος δε λόγος θα μπορούσε να διατυπωθεί για τον Θεό και για εμάς και για όλα τα υπόλοιπα. Όπως για παράδειγμα όσον αφορά τη δικαιοσύνη, διότι θα μπορούσε κάποιος να πει, και όχι παράλογα: «Ας γίνει ο Θεός δίκαιος, και κάθε άνθρωπος άδικος». <Αν όμως η αδικία μας αναδεικνύει τη δικαιοσύνη του Θεού.> Η αφορμή για μια τέτοια παρερμηνεία έχει προκύψει από το εξής: μετά την επιστροφή από τη Βαβυλώνα, οι γιοι του Ισραήλ, ενώ έλαβαν την εντολή από τον Κύρο να ανοικοδομήσουν τον ναό και να εκπληρώσουν τις ευχές και να προσφέρουν θυσίες, έγιναν ράθυμοι, προβάλλοντας ως δικαιολογία τη φτώχεια και την ταλαιπωρία από την αιχμαλωσία. Για τον λόγο αυτό σωφρονίζονταν με ανάλογες παιδαγωγίες, με αφορία των καρπών και έλλειψη των βροχών. Δυσανασχετώντας δε για αυτές τις πληγές, μακάριζαν τους αλλογενείς και εκείνους που δεν υπηρετούσαν τον Θεό, θεωρώντας ότι ζουν με χαρά, και έλεγαν ότι εκείνοι βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση από τους ίδιους. Γι' αυτό λοιπόν τους έλεγε ο προφήτης Μαλαχίας: «Κάνατε βαρείς τους λόγους σας εναντίον μου, λέει ο Κύριος, και είπατε: Σε τι καταλαλήσαμε εναντίον σου; Είπατε, λέει: Είναι μάταιος όποιος δουλεύει στον Θεό, και ποιο είναι το όφελος που φυλάξαμε τα προστάγματά του, και ότι πορευθήκαμε ως ικέτες ενώπιον του Κυρίου του Παντοκράτορος;»

Επομένως, αν κάποιος έχει σπλάχνα οικτιρμών, τέτοιον ακριβώς θα συναντήσει και τον Θεό, και θα θησαυρίσει μεν στους ουρανούς, θα φάει δε τους καρπούς των δικών του κόπων, σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί, και δεν θα γίνει σαν εκείνον τον σκληρό και ανόητο πλούσιο, του οποίου τα χωράφια λέει ο Σωτήρας στις ευαγγελικές παραβολές ότι καρποφόρησαν. Διότι εκείνος έλεγε: «Τι να κάνω; Θα γκρεμίσω τις αποθήκες μου και θα χτίσω μεγαλύτερες, και θα πω στην ψυχή μου: Ψυχή, έχεις πολλά αγαθά αποταμιευμένα για πολλά χρόνια, φάε, πιες, ευφραίνου». Σε αυτόν όμως που σκεφτόταν τέτοια πράγματα και ενεργούσε με άγνοια, ο Θεός είπε: «Άφρον, αυτή τη νύχτα ζητούν την ψυχή σου από εσένα· αυτά λοιπόν που ετοίμασες, σε ποιον θα ανήκουν;». Επομένως, όπως είπα, αυτός που προσφέρει στους άλλους είναι γεμάτος ευλογίες· ένας τέτοιος άνθρωπος θα έχει και νοητές βροχές που θα αρδεύουν την καρδιά του και θα την ευφραίνουν επαρκώς, και θα αποδώσει τους καρπούς της ευσέβειας, άλλοτε με τον έναν τρόπο και άλλοτε με τον άλλον, και τρόπον τινά διαφοροποιημένους, διαπρέποντας αφενός στην αγάπη, αφετέρου στη χρηστότητα και τη φιλαλληλία, στην ανδρεία και την υπομονή· και θα είναι σαν κάποια εύκαρπη και γονιμότατη γη, λαμπρός και ονομαστός και αληθινά τρισμακάριος. «Διότι είναι προτιμότερο το καλό όνομα παρά ο πολύς πλούτος», όπως έχει γραφτεί. <Βαρύνατε εναντίον μου τα λόγια σας, λέει ο Κύριος, και είπατε: Σε τι σε καταλαλήσαμε;>

«Και είπατε: Μάταιος είναι αυτός που δουλεύει στον Θεό, και ποιο είναι το όφελος που τηρήσαμε τα προστάγματά του και που πορευτήκαμε ως ικέτες ενώπιον του προσώπου του Κυρίου Παντοκράτορος; Και τώρα εμείς μακαρίζουμε τους ασεβείς, και προοδεύουν αυτοί που πράττουν την ανομία, αντιστάθηκαν στον Θεό και σώθηκαν. Αυτά είπαν μεταξύ τους όσοι φοβούνται τον Κύριο, ο καθένας προς τον πλησίον του· και ο Κύριος πρόσεξε και εισάκουσε.» Όταν ο Θεός θέλει να επανορθώσει κάποιους από τους οικείους του που έχουν γλιστρήσει στην αμαρτία, φέρνει στο φως τα σφάλματά τους, τους ελέγχει με σαφήνεια και σαν να τους πλήττει με μομφές, ώστε, νιώθοντας ντροπή για τα δικά τους παραπτώματα, να επιλέξουν να στραφούν προς τα καλύτερα και ωφελιμότερα, και έτσι να σωθούν, αναζητώντας το έλεός του. Κατηγορεί λοιπόν τους Ισραηλίτες και για κάτι άλλο, και συνυφαίνει μια επίπληξη που είναι κατά κάποιον τρόπο κοινή και για τους μεταγενέστερους, γνωρίζοντας ότι αυτό είναι επωφελές και σωτήριο για όλους. Διότι όσα συνέβησαν στους πριν από εμάς τυπικώς, «Αυτά έχουν γραφτεί για τη δική μας νουθεσία», όπως λέει ο σοφότατος Παύλος. Τους κατηγορεί, λοιπόν, επειδή μιλούν αχαλίνωτα και επειδή έχουν επιλέξει να τον λυπούν με βλάσφημα λόγια. Διότι λέει: «Κάνατε βαριά εναντίον μου τα λόγια σας». Και ποιος ήταν άραγε ο τρόπος της καταλαλιάς τους; «Είπατε», λέει, «ότι είναι μάταιος όποιος δουλεύει στον Θεό», και ότι δεν υπάρχει κανένα κέρδος στο να επιθυμεί κανείς να τηρεί τα προστάγματά του, δηλαδή τα θεσπίσματα του νόμου.

Διότι, πράγματι, αυτοί που πλανώνται αντιτάσσονται στη δόξα του Θεού με πολλούς τρόπους, προσφέροντας θυσίες στα χωνευτά είδωλα και λέγοντας στο ξύλο: «Εσύ είσαι ο Θεός μου», και στην πέτρα: «Εσύ με γέννησες». Αυτά, λέει, τα κατέκριναν όσοι φοβούνται τον Κύριο. Το έγκλημα πάλι είναι η βλασφημία, και αποτελεί ξεκάθαρη απόδειξη της έσχατης ασθένειας. Διότι τα λόγια αυτά προέρχονται από άρρωστη διάνοια, και το να λέει κανείς κάτι εναντίον του Θεού είναι θεομίσητο απόβρασμα ενός μεθυσμένου νου. Το ότι όμως ακούει τέτοια λόγια όχι επιδερμικά, αλλά με μεγάλη προσοχή, το επιβεβαίωσε λέγοντας: «Και πρόσεξε ο Κύριος και εισάκουσε»· «Διότι το Πνεύμα του Κυρίου έχει γεμίσει την οικουμένη, και εκείνο που συγκρατεί τα πάντα έχει γνώση κάθε φωνής». Αν, λοιπόν, ειπωθεί κάποιος λόγος εναντίον της θείας του δόξας, αυτός θα είναι βαρύς και σχεδόν αφόρητος, αν και έχει συνηθίσει να μακροθυμεί υπερβολικά· γι' αυτό ακριβώς και έλεγε: «Κάνατε βαριά τα λόγια σας εναντίον μου».

Επομένως, και στον παράδεισο, αυτό που συνέβη μέσω του όφεως ήταν γογγυσμός. Το είπε και ο προφήτης Μαλαχίας στον Ισραήλ, ότι καταλάλησαν εναντίον του Κυρίου. Και εκείνοι ρώτησαν: Σε τι καταλαλήσαμε εναντίον του; Άρα λοιπόν, εξαιτίας αυτής της παρόμοιας πράξης παραδόθηκαν στα φίδια, για να μάθουν ότι ο Δράκοντας, που έγινε πρόξενος θανάτου για τον Αδάμ, θανάτωσε και αυτούς. Γι' αυτόν τον λόγο κρέμασε το φίδι πάνω σε ξύλο, ώστε, δείχνοντας και το δέντρο, να πείσει για την ομοιότητα, και όσοι προσέβλεπαν σε αυτό να σώζονται· όχι εξαιτίας του φιδιού, αλλά εξαιτίας της μετάνοιας. Διότι το έβλεπαν και θυμούνταν την αμαρτία τους. Ένιωθαν κατάνυξη με σκοπό την επιστροφή και σώζονταν πάλι· διότι η μετάνοια μετέτρεπε ακόμη και την έρημο σε οίκο Θεού. Γιατί ο λαός, ενώ είχε αμαρτήσει, μέσω της μετάνοιας γινόταν σύναξη εκκλησίας, και έτσι οι Ιουδαίοι προσκυνούσαν τον σταυρό ακόμη και παρά τη θέλησή τους· διότι ο Θεός είχε προφητεύσει τη σκληροκαρδία τους.