Πατερικές αναφορές στο ΜΑΛΑΧΙΑΣ 3:16

Και τώρα εμείς μακαρίζουμε τους αλλοτρίους, και «ανοικοδομούνται αυτοί που πράττουν την ανομία· αντιστάθηκαν στον Θεό και σώθηκαν. Αυτά καταλάλησαν όσοι φοβούνται τον Κύριο, ο καθένας προς τον πλησίον του· και πρόσεξε ο Κύριος και εισάκουσε». Εξαιτίας αυτής της αιτίας, λέει, νόμιζαν μερικοί ότι οι Ιουδαίοι έλεγαν: «Ας κάνουμε τα κακά για να έρθουν τα αγαθά»· λέγοντας ότι είναι δίκαιη η καταδίκη, είτε αυτών που διέδιδαν αυτά τα πράγματα για τους Ιουδαίους, είτε αυτών που τολμούν να λένε «Ας κάνουμε τα κακά για να έρθουν τα αγαθά». <Τώρα όμως, χωρίς τον νόμο, έχει φανερωθεί η δικαιοσύνη του Θεού.> Γνωρίζω ότι είναι γραμμένο για κάποιους, ότι «ήταν και οι δύο δίκαιοι, πορευόμενοι σε όλες τις εντολές και τα δικαιώματα του Κυρίου άμεμπτοι», και ο μακάριος Παύλος είπε, ότι και ο ίδιος «ως προς τη δικαιοσύνη του νόμου υπήρξε άμεμπτος». Αλλά εκείνος που είναι άμεμπτος σε αυτά, δεν έχει πράξει ακόμη εκείνα με τα οποία θα γίνει λαμπρός και ονομαστός· γι' αυτό και ο ίδιος ο μακάριος Παύλος είπε πάλι, ότι θεωρούσε όλα τα του νόμου ζημία και τα λογάριαζε ίσα με σκύβαλα· και αναζητούσε πάλι «το υπερέχον της γνώσεως του Χριστού». Από την άλλη, ο νόμος κατακρίνει αυτούς που τον παραβαίνουν· γι' αυτό αλλού λέει: «Διότι αν η διακονία της κατακρίσεως είχε δόξα, πολύ περισσότερο περισσεύει σε δόξα η διακονία της δικαιοσύνης»· και επειδή υπάρχουν πάρα πολλές εντολές σε αυτόν, είναι απολύτως αναγκαίο ακόμη και ο πιο ακριβής τηρητής του νόμου να σφάλλει σε ορισμένα, και να καθίσταται παραβάτης του νόμου.

Διότι, πράγματι, αυτοί που πλανώνται αντιτάσσονται στη δόξα του Θεού με πολλούς τρόπους, προσφέροντας θυσίες στα χωνευτά είδωλα και λέγοντας στο ξύλο: «Εσύ είσαι ο Θεός μου», και στην πέτρα: «Εσύ με γέννησες». Αυτά, λέει, τα κατέκριναν όσοι φοβούνται τον Κύριο. Το έγκλημα πάλι είναι η βλασφημία, και αποτελεί ξεκάθαρη απόδειξη της έσχατης ασθένειας. Διότι τα λόγια αυτά προέρχονται από άρρωστη διάνοια, και το να λέει κανείς κάτι εναντίον του Θεού είναι θεομίσητο απόβρασμα ενός μεθυσμένου νου. Το ότι όμως ακούει τέτοια λόγια όχι επιδερμικά, αλλά με μεγάλη προσοχή, το επιβεβαίωσε λέγοντας: «Και πρόσεξε ο Κύριος και εισάκουσε»· «Διότι το Πνεύμα του Κυρίου έχει γεμίσει την οικουμένη, και εκείνο που συγκρατεί τα πάντα έχει γνώση κάθε φωνής». Αν, λοιπόν, ειπωθεί κάποιος λόγος εναντίον της θείας του δόξας, αυτός θα είναι βαρύς και σχεδόν αφόρητος, αν και έχει συνηθίσει να μακροθυμεί υπερβολικά· γι' αυτό ακριβώς και έλεγε: «Κάνατε βαριά τα λόγια σας εναντίον μου».

Πρέπει, λοιπόν, ακόμη και αν βρισκόμαστε σε θλίψεις, εφόσον ο Θεός μας διαπαιδαγωγεί ωφέλιμα, να μην απελπιζόμαστε υπερβολικά, ούτε να νομίζουμε ότι Αυτός που είναι τόσο φιλάρετος έχει πάψει να φροντίζει για τους αγαθούς· αλλά μάλλον να εξετάζουμε προσεκτικά τα πταίσματά μας, και έτσι να Τον εξευμενίζουμε, και να ζητούμε το έλεός Του. Αν πάλι μερικοί από τους φιλαμαρτήμονες ζουν μέσα σε κοσμικές ανέσεις, απολαμβάνοντας τα πρόσκαιρα αγαθά, είναι φυσικό να αποδίδουμε τους λόγους της ανοχής προς αυτούς στις απόρρητες οικονομίες Του. «Και έγραψε βιβλίο μνημοσύνου ενώπιόν Του για εκείνους που φοβούνται τον Κύριο και ευλαβούνται το όνομά Του. Και θα είναι δικοί μου, λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ, κατά την ημέρα την οποία εγώ ετοιμάζω για περιούσιο λαό, και θα τους εκλέξω όπως εκλέγει ο άνθρωπος τον υιό του που τον υπηρετεί πιστά.» Ενώ οι Ισραηλίτες Τον χλεύαζαν και φλυαρούσαν ανόσια εναντίον Του, «πρόσεξε βέβαια και εισάκουσε.» Έπειτα, ενώ έπρεπε να επιβάλει στους αμαρτωλούς την πρέπουσα τιμωρία, και να τους ζητήσει τον λόγο για την αυθάδειά τους, το παραβλέπει και αυτό ως Θεός αμνησίκακος· και γράφει βιβλίο μνημοσύνου για εκείνους που Τον φοβούνται, για τους οποίους νομίζω ότι και ο ίδιος ο Δαβίδ έλεγε προς Αυτόν που γράφει το βιβλίο: «Και στο βιβλίο Σου όλοι θα καταγραφούν.»

Θα βρούμε δε τον ίδιο τον Κύριό μας Ιησού Χριστό να λέει στους αγίους μαθητές: «Μην χαίρεστε που τα δαιμόνια υποτάσσονται σε εσάς· να χαίρεστε μάλλον επειδή τα ονόματά σας γράφτηκαν στον ουρανό». Καταριέται εξάλλου πολύ δικαιολογημένα ο θεσπέσιος Δαβίδ τα πλήθη των Ιουδαίων που σκότωσαν τον Χριστό, λέγοντας τα εξής: «Ας εξαλειφθούν από το βιβλίο των ζώντων και ας μην καταγραφούν μαζί με τους δικαίους». Γράφεται λοιπόν το βιβλίο της ενθύμησης για όσους φοβούνται τον Θεό, τους οποίους δηλώνει ότι θα θεωρεί οικείους και πολύ γνωστούς του κατά τον καιρό της σωτηρίας, όταν ο Χριστός θα καθίσει στον θρόνο της δόξας του περιστοιχιζόμενος από αγγέλους «και θα τοποθετήσει τα μεν πρόβατα στα δεξιά, τα δε ερίφια στα αριστερά, και θα πει σε αυτούς που θα βρίσκονται στα δεξιά: Ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου».

Αδιαμόρφωτο με είδαν τα μάτια σου· δηλαδή, ενώ δεν είχα λάβει ακόμη σχήμα, ενώ ακόμη πλαθόμουν, ενώ ακόμη υφαινόμουν, και έτσι με είδαν καθαρά, σαν εκείνον που έχει πλέον διαμορφωθεί, σαν εκείνον που έχει λάβει σχήμα, σαν εκείνον που έχει ολοκληρωθεί και δεν χρειάζεται ούτε μία επιπλέον ημέρα για την αποπεράτωσή του. Και για να μάθεις ότι αυτό ακριβώς εννοεί, άκουσε την ερμηνεία του άλλου μεταφραστή: «Αδιαμόρφωτο με προείδαν τα μάτια σου, μαζί με όλα όσα έχουν γραφτεί στο βιβλίο σου, τα οποία πλάθονται στο πέρασμα των ημερών, χωρίς να λείπει καμία». Μαζί με εκείνα με είδες, λέει, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που είδες εκείνα τα οποία πλάθονται στις ημέρες τους, ημέρες από τις οποίες δεν έλειπε καμία απολύτως ημέρα. Και τα λέει αυτά, όχι επειδή υπάρχει κάποιο βιβλίο ψηλά στον ουρανό, ούτε επειδή καταγράφονται κάποια πράγματα, αλλά θέλοντας να δηλώσει μέσω του βιβλίου την ακριβή γνώση του Θεού, όπως όταν λέει: «Άκουσε ο Κύριος, και έγραψε σε βιβλίο». Και πάλι: «Βιβλία ανοίχτηκαν». Για εμένα δε τιμήθηκαν πάρα πολύ οι φίλοι σου, Θεέ. Άλλος μεταφραστής αναφέρει: «Τίμιοι έγιναν οι σύντροφοί σου». Δεν είναι μικρή αρετή και τούτο, το να περιβάλλει κανείς τους φίλους του Θεού με μεγάλη τιμή. Προνόησες για εμένα, λέει, με έφερες στην ύπαρξη από την ανυπαρξία, με συγκρατείς στη ζωή, και εγώ προσφέρω ως ανταπόδοση αυτό, τιμώντας τους φίλους σου. Ενισχύθηκαν πάρα πολύ οι αρχές τους. Δηλαδή, οι ίδιοι ενισχύθηκαν.