Πατερικές αναφορές στο ΜΑΛΑΧΙΑΣ 4:1

Βλέπεις πώς έχει πέσει σε δυσχέρεια λογισμών, δεν αγνόησε όμως το τέλος των ασεβών. «Διότι κάθε σάρκα είναι χορτάρι, και κάθε δόξα ανθρώπου σαν άνθος χορταριού», σύμφωνα με τα γεγραμμένα. <Διότι ιδού, έρχεται ημέρα που θα καίει σαν κλίβανος, και θα τους καταφλέξει, και θα γίνουν όλοι οι αλλογενείς και όλοι οι πράττοντες την ανομία σαν καλαμιά, και θα τους κάψει η ημέρα που έρχεται, λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ, και δεν θα απομείνει από αυτούς ούτε ρίζα ούτε κλαδί.> Διότι είναι επόμενο να εννοήσουμε ότι η ημέρα της κρίσεως θα γίνει με πυρ, «κατά την οποία οι ουρανοί θα παρέλθουν με πάταγο, και τα στοιχεία φλεγόμενα θα διαλυθούν, η γη δε και τα έργα που βρίσκονται σε αυτήν θα κατακαούν όλα. Προσδοκούμε δε καινούργιους ουρανούς και καινούργια γη σύμφωνα με τις υποσχέσεις του»· διότι έτσι είπε κάποιος από τους αγίους μαθητές. Θα έλθει λοιπόν, λέει, η ημέρα του Κυρίου σαν κλίβανος, και θα καταφλέξει όλους τους αλλογενείς, και θα προσθέσει σε αυτούς και εκείνους που πράττουν την ανομία· διότι μία θα είναι η καταδίκη και για τους δύο. Παρατήρησε δε πόσο εύστοχα κάνει τώρα μνεία των αλλογενών. Επειδή δηλαδή τους μακάριζαν λέγοντας «Και τώρα εμείς μακαρίζουμε τους αλλοτρίους, και προκόβουν εκείνοι που πράττουν την ανομία, αντιστάθηκαν στον Θεό και σώθηκαν», για τον λόγο αυτό λέει ότι θα καταφλεχθούν, επειδή πολέμησαν τη δόξα του Θεού, και επέλεξαν να προσκυνούν την κτίση παρά τον Κτίσαντα.

Δηλαδή, πλησιάζει η ανάσταση, πλησιάζει η φοβερή κρίση, πλησιάζει η ημέρα που καίει σαν καμίνι· και πρέπει λοιπόν εμείς να απαλλαγούμε από τη ραθυμία. Διότι τώρα η σωτηρία μας είναι πιο κοντά παρά όταν πιστέψαμε. Βλέπεις πώς θέτει ήδη ενώπιόν τους την ανάσταση; Διότι, καθώς προχωρά ο χρόνος, λέει, ο καιρός της παρούσας ζωής αναλώνεται, ενώ ο μέλλων αιώνας πλησιάζει περισσότερο. Εάν λοιπόν είσαι προετοιμασμένος, και έχεις πράξει όλα όσα Εκείνος πρόσταξε, η ημέρα αυτή γίνεται ημέρα σωτηρίας· εάν όμως συμβαίνει το αντίθετο, δεν είναι πια έτσι. Αλλά προς το παρόν δεν τους προτρέπει με βάση τα δυσάρεστα, παρά με βάση τα ευχάριστα, αποδεσμεύοντάς τους με αυτόν τον τρόπο από την προσκόλληση στα παρόντα. Έπειτα, επειδή ήταν φυσικό στην αρχή και στο ξεκίνημά τους να δείχνουν μεγαλύτερο ζήλο, εφόσον ο πόθος τους βρισκόταν στην ακμή του, ενώ με την πάροδο του χρόνου όλη αυτή η προθυμία να μαραθεί, τους λέει ότι πρέπει να κάνουν το αντίθετο: να μην ατονούν καθώς περνά ο χρόνος, αλλά μάλλον να βρίσκονται σε μεγαλύτερη ακμή. Διότι, όσο περισσότερο πλησιάζει ο βασιλιάς, τόσο περισσότερο πρέπει να προετοιμαζόμαστε· όσο πιο κοντά βρίσκεται το έπαθλο, τόσο περισσότερο πρέπει να διεγειρόμαστε για τους αγώνες. Επειδή και οι δρομείς το ίδιο κάνουν· όταν πλησιάζουν στο τέλος του δρόμου και πρόκειται να λάβουν το έπαθλο, τότε αναθαρρούν και εντείνουν περισσότερο τον αγώνα τους. Γι' αυτόν τον λόγο έλεγε: Τώρα η σωτηρία μας είναι πιο κοντά παρά όταν πιστέψαμε. Η νύχτα προχώρησε, και η ημέρα πλησίασε.

Διότι είναι φοβερές οι ευθύνες, φοβερές, και έχουν ανάγκη από πολλή φιλανθρωπία, ώστε να μην ακούσουμε τον φρικτό εκείνο λόγο: «Απομακρυνθείτε, δεν σας γνωρίζω, εσείς που εργάζεστε την ανομία»· ώστε να μην ακούσουμε πάλι εκείνο το φοβερό: «Απέλθετε, οι καταραμένοι, στο πυρ το αιώνιο, το ετοιμασμένο για τον διάβολο και τους αγγέλους του»· ώστε να μην ακούσουμε: «Χάος υπάρχει μεταξύ ημών και υμών»· ώστε να μην ακούσουμε εκείνο που είναι γεμάτο φρίκη: «Πάρτε τον και ρίξτε τον στο εξώτερο σκότος»· ώστε να μην ακούσουμε εκείνο που είναι γεμάτο από μεγάλο φόβο: «Πονηρέ και οκνηρέ δούλε». Διότι είναι πάρα πολύ φρικτό και φοβερό εκείνο το δικαστήριο· καίτοι ο Θεός είναι ήμερος, καίτοι είναι προσηνής. Διότι ονομάζεται Θεός οικτιρμών, και Θεός παρακλήσεως, και είναι αγαθός όσο κανένας δεν είναι αγαθός, και χρηστός και επιεικής και πολυέλεος, και δεν επιθυμεί τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά το να επιστρέψει και να ζήσει. Από πού λοιπόν, από πού είναι γεμάτη με τόση αγωνία εκείνη η ημέρα; Ποταμός πυρός ρέει μπροστά από το πρόσωπό του, τα βιβλία των πράξεών μας ανοίγονται, αυτή η ημέρα φλέγεται σαν κλίβανος, άγγελοι τρέχουν ολόγυρα, και πολλά καμίνια ετοιμάζονται. Πώς λοιπόν είναι φιλάνθρωπος; Πώς ελεήμων; Πώς αγαθός; Είναι λοιπόν φιλάνθρωπος ακόμη και με αυτόν τον τρόπο, και μάλιστα μέσα από αυτά ακριβώς αποδεικνύεται το μέγεθος της φιλανθρωπίας του.

Ποια είναι λοιπόν η επιγραφή; «Υπέρ της ογδόης», λέει. Και ποια είναι η ογδόη, παρά η ημέρα του Κυρίου η μεγάλη και επιφανής, η οποία καίει σαν κλίβανος, η οποία κάνει ακόμη και τις άνω δυνάμεις να τρέμουν (διότι θα σειστούν, λέει, και οι δυνάμεις των ουρανών), η οποία εμφανίζει πυρ να προπορεύεται τότε εκείνου του Βασιλέως; Την ονόμασε δε ογδόη, φανερώνοντας τη μεταβολή της καταστάσεως και την ανανέωση της μέλλουσας ζωής. Διότι ο παρών βίος δεν είναι τίποτε άλλο, παρά μόνο μία εβδομάδα, η οποία αρχίζει από την πρώτη ημέρα και τελειώνει στην έβδομη, και ανακυκλώνεται πάλι στα ίδια χρονικά διαστήματα, ανεβαίνοντας στην ίδια αρχή και καταβαίνοντας στο ίδιο τέλος. Γι' αυτό κανείς δεν θα ονόμαζε ποτέ την Κυριακή όγδοη ημέρα, αλλά πρώτη· διότι ο κύκλος της εβδομάδας δεν εκτείνεται μέχρι τον όγδοο αριθμό.

Και πάλι: «Θυρίδες, λέει, από τον ουρανό θα ανοιχθούν και θα σειστούν τα θεμέλια της γης· με ταραχή θα ταραχθεί η γη, με αμηχανία θα βρεθεί σε αδιέξοδο η γη, γέρνοντας θα κλίνει η γη, με σάλο θα σαλευθεί η γη· σαν τον μεθυσμένο και σαν αυτόν που κραιπαλά θα σειστεί, σαν καλύβα φύλακα οπωρώνα θα πέσει η γη, και δεν θα μπορέσει πια να σηκωθεί· διότι υπερίσχυσε πάνω της η ανομία. Και θα επιβάλει ο Θεός το χέρι του πάνω στη στρατιά του ουρανού στο ύψος κατά την ημέρα εκείνη και πάνω στα βασίλεια της γης· και θα τους συγκεντρώσει όλους μαζί σε δεσμωτήριο και θα τους κλείσει σε οχύρωμα». Και ο Μαλαχίας, μιλώντας σε απόλυτη συμφωνία με αυτά, έλεγε: «Ιδού, έρχεται ο Κύριος ο παντοκράτορας, και ποιος θα υπομείνει την ημέρα της ελεύσεώς του, ή ποιος θα σταθεί όρθιος κατά την εμφάνισή του; Διότι αυτός εισέρχεται σαν φωτιά χωνευτηρίου και σαν αλισίβα αυτών που πλένουν, και θα καθίσει για να χωνέψει και να καθαρίσει, όπως γίνεται με το ασήμι και το χρυσάφι». Και πάλι: «Ιδού, λέει, έρχεται ημέρα Κυρίου, που καίει σαν καμίνι, και θα τους καταφλέξει· και θα γίνουν όλοι οι αλλογενείς και όλοι οι πράττοντες την ανομία σαν την καλαμιά, και θα τους αναφλέξει η ημέρα που έρχεται, λέει ο Κύριος ο παντοκράτορας, και δεν θα τους απομείνει ούτε ρίζα ούτε κλαδί».

Βλέπεις πώς θα έλθει; Θα έλθει για να συντελεστούν αυτά· άκουσε δηλαδή και τον Μαλαχία που λέει: Ιδού, έρχεται ημέρα που θα καίει σαν καμίνι, και θα τους καταφλέξει, και όλοι οι άνομοι θα γίνουν σαν καλαμιά, και θα τους αναφλέξει η ημέρα που έρχεται, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ, και δεν θα απομείνει από αυτούς ούτε ρίζα ούτε κλαδί. Ακούς, αγαπητέ, την έλευση του Κυρίου, πόσο φοβερή και αδυσώπητη είναι; Διότι δεν θα έλθει για να κηρύξει μετάνοια, ούτε για να αναβλύσει φιλανθρωπία, αλλά για να αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του. Διότι, όπως ακριβώς μαζεύονται τα ζιζάνια και κατακαίγονται στη φωτιά, λέει πάλι ο ίδιος ο Κύριος στα Ευαγγέλια, έτσι θα συμβεί και κατά τη συντέλεια τούτου του αιώνα· θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους αγγέλους του, και θα μαζέψουν από τη βασιλεία του όλα τα σκάνδαλα και εκείνους που πράττουν την ανομία, και θα τους ρίξουν στο καμίνι του πυρός· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων. Θα έλθει ως κριτής, για να διαχωρίσει και να ξεχωρίσει από εκείνους που τήρησαν τα προστάγματά του όσους δεν τα τήρησαν, αξιώνοντας τους μεν για την αδιάδοχη βασιλεία, και παραδίδοντας τους δε σε ατελεύτητο σκώληκα και πυρ.