Πατερικές αναφορές στο ΜΑΛΑΧΙΑΣ 4:5

Γι' αυτό λέει ο Προφήτης, ή μάλλον ο Θεός, που είναι ο δημιουργός και ο δωρητής αυτών, ότι θα εξέλθετε και θα σκιρτήσετε σαν μοσχάρια που λύθηκαν από τα δεσμά. Διότι, όπως ακριβώς τα μοσχάρια που θηλάζουν, όταν λυθούν από τα δεσμά τους, χοροπηδούν στους αγρούς, πηδώντας και μουγκρίζοντας μέσα στο ανθισμένο χορτάρι· έτσι και οι άγιοι στον καιρό τους, σαν να λύνονται από τα δεσμά της θλίψης και της μέριμνας αυτής της ζωής, του ιδρώτα και των κόπων, θα μεταβούν στην ευφροσύνη που ταιριάζει στους οσίους, καταπατώντας τους ανόμους, οι οποίοι δεν θα πολεμούν πλέον ούτε θα αντιστέκονται, αλλά θα έχουν ήδη πέσει και θα είναι νικημένοι, και θα κείτονται σαν κάτω από τα πόδια τους, επειδή θα έχει καταργηθεί εντελώς ο πόλεμος από μέρους τους. «Διότι δεν θα υπάρχει εκεί λιοντάρι, ούτε κανένα από τα πονηρά θηρία δεν πρόκειται να ανέβει εκεί», σύμφωνα με το γεγραμμένο· «αλλά μάλλον θα είναι οδός καθαρή, και θα ονομαστεί οδός άγια». Διότι ειρηνική και απαλλαγμένη από κάθε κηλίδα θα είναι η ζωή των αγίων σε εκείνον ακριβώς τον καιρό. <Και ιδού, εγώ θα αποστείλω σε εσάς τον Ηλία τον Θεσβίτη, πριν έλθει η ημέρα του Κυρίου η μεγάλη και επιφανής, ο οποίος θα επιστρέψει την καρδιά του πατέρα προς τον υιό και την καρδιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του, για να μην έλθω και χτυπήσω τη γη ολοκληρωτικά.> Είναι απόδειξη της ημερότητας και της ανεξικακίας του Θεού το ότι θα λάμψει εκ των προτέρων για εμάς ο Ηλίας ο Θεσβίτης σε εκείνους τους καιρούς, προαναγγέλλοντας σε όλους ανά την οικουμένη ότι πρόκειται πλέον να παραστεί ο Κριτής.

Έστειλε επιπροσθέτως και αγγέλους προς αυτόν για να του πουν ειρηνικά λόγια. Και ότι θα είναι παρών, και δεν θα αργήσουν αυτά που θα τους οδηγήσουν σε φιλία, αυτό το αποδεικνύει ξεκάθαρα την κατάλληλη στιγμή και ο Χριστός. Διότι είπε κάπου προς τους Ιουδαίους μέσω της φωνής του προφήτη: «Και ιδού, εγώ θα σας στείλω τον Ηλία τον Θεσβίτη, προτού να έλθει η ημέρα του Κυρίου η μεγάλη και επιφανής. Αυτός θα επαναφέρει την καρδιά του πατέρα προς τον υιό, και την καρδιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του, ώστε να μην έλθω και πλήξω τη γη ολοκληρωτικά.» Εκείνος, αφού έλθει, θα κάνει κατά πάσα πιθανότητα τον δύστροπο Ισραήλ να ντραπεί, θα τον απομακρύνει από την παλαιά οργή, θα τον κάνει φίλο και ειρηνικό απέναντι στον Χριστό, δείχνοντας σχεδόν παρόντα τα δώρα της δικής Του ευεργεσίας, δηλαδή την ελπίδα όσων πιστεύουν. Διότι τα της επαγγελίας δεν θα αναβληθούν πλέον σε βάθος χρόνου για εκείνους που θα πιστεύσουν τότε, αλλά η δωρεά θα είναι κοντά και η χάρις θα ακολουθεί κατά πόδας. Ενώ θα καταργηθεί αμέσως ο υιός της αμαρτίας, και θα κατέλθει με τους αγίους αγγέλους από τον ουρανό ο Σωτήρας όλων μας Χριστός, μέσω του οποίου και μαζί με τον οποίο ανήκει στον Πατέρα η δόξα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Ότι Κύριος είναι ο Υιός του Θεού. Στον Μαλαχία: Διότι θα γίνουν στάχτη κάτω από τα πόδια σας την ημέρα που εγώ θα ενεργήσω, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας. Ιδού, εγώ θα σας αποστείλω τον Ηλία τον Θεσβίτη, πριν έλθει η μεγάλη και επιφανής ημέρα του Κυρίου. Ο οποίος θα επαναφέρει την καρδιά του πατέρα προς τον υιό, και την καρδιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του, για να μην έλθω και πατάξω τη γη ολοκληρωτικά.

Α΄. Ο Ηλίας ο Θεσβίτης καταγόταν από τη γη των Αράβων, από τη φυλή του Ααρών, και κατοικούσε στη Γαλαάδ, διότι η Θεσβίς αποτελούσε κατοικία των ιερέων. Όταν δε επρόκειτο να γεννηθεί, η μητέρα του, η Σοβαχά, είδε ότι λευκοφανείς άνδρες τον προσαγόρευαν, τον σπαργάνωναν μέσα σε πυρ και του έδιναν να φάει φλόγα πυρός. Και όταν ήλθε ο πατέρας του, ο Ασώμ, το ανήγγειλε στην Ιερουσαλήμ, και του είπε ο χρησμός: «Έχε θάρρος· διότι η κατοικία του θα είναι φως και ο λόγος του απόφαση, και θα κρίνει τον Ισραήλ με ρομφαία και πυρ». Και πράγματι, αφού αναδείχθηκε ζηλωτής και ακριβής φύλακας των εντολών του Θεού και αξιώθηκε των μέγιστων μυστηρίων και των θείων χαρισμάτων, ανελήφθη μέσα σε πύρινο άρμα, αυτός που θα έλθει πάλι πριν από τη συντέλεια, όπως λέει ο Θεός μέσω του Μαλαχία: «Ιδού, θα σας εξαποστείλω τον Ηλία τον Θεσβίτη πριν έλθει η ημέρα του Κυρίου, η μεγάλη και επιφανής, ο οποίος θα αποκαταστήσει την καρδιά του πατέρα προς τον υιό, και την καρδιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του· μήπως, ερχόμενος, πατάξω τη γη άρδην».

ΙΖ΄. Ότι πριν από τη δεύτερη παρουσία του Κυρίου θα έλθει ο Ηλίας. Ο προφήτης Μαλαχίας λέγει: «Ιδού, εγώ αποστέλλω σε εσάς τον Ηλία τον Θεσβίτη, πριν έλθει η ημέρα του Κυρίου η μεγάλη και επιφανής, ο οποίος θα αποκαταστήσει τις καρδιές των πατέρων προς τους υιούς, και την καρδιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του, μήπως έλθω και πατάξω τη γη ολοσχερώς».

Και εγώ πάλι τον ρώτησα: Δεν λέει ο λόγος μέσω του Ζαχαρία ότι πρόκειται να έλθει ο Ηλίας πριν από αυτή τη μεγάλη και φοβερή ημέρα του Κυρίου; Και εκείνος αποκρίθηκε: Μάλιστα. Εάν, λοιπόν, ο λόγος μάς αναγκάζει να ομολογήσουμε ότι προφητεύθηκε πως θα πραγματοποιηθούν δύο παρουσίες του Χριστού, μία κατά την οποία θα εμφανιστεί παθητός, χωρίς τιμή και στερημένος κάλλους, και η άλλη κατά την οποία θα έλθει ένδοξος και κριτής των πάντων, όπως άλλωστε έχει αποδειχθεί σε πολλά από όσα προαναφέρθηκαν, δεν θα κατανοήσουμε ότι ο λόγος του Θεού έχει κηρύξει πως ο Ηλίας θα αποτελέσει πρόδρομο της φοβερής και μεγάλης ημέρας, δηλαδή της δεύτερης παρουσίας Του;

Και ποιος άραγε δεν θα κλονιστεί και δεν θα τρομάξει τότε και δεν θα φρίξει λοιπόν; «Διότι σαν παγίδα», λέει, «θα επέλθει σε όλους όσους κατοικούν στο πρόσωπο όλης της γης». Διότι όπως ακριβώς το ζώο που βόσκει πιάνεται ξαφνικά από τις παγίδες του κυνηγού, έτσι, λέει, και «εκείνη η ημέρα θα επέλθει σαν παγίδα», και, όπως η αστραπή, φαίνεται ξαφνικά, και κανείς δεν γνωρίζει την ημέρα ούτε την ώρα της παρουσίας του, ούτε οι άγγελοί του, παρά μόνο ο ίδιος. Και όπως ακριβώς εκείνοι πριν από τον Νώε ζούσαν με άνεση, μέχρι την ημέρα που ο Νώε εισήλθε στην κιβωτό, και δεν κατάλαβαν τίποτα, μέχρι που ήρθε ο κατακλυσμός και τους παρέσυρε όλους, έτσι θα είναι και η παρουσία του Υιού του Ανθρώπου και αυτό που μέσω του προφήτη Μαλαχία λέει ο Θεός, ότι «ιδού εγώ θα σας αποστείλω τον Ηλία τον Θεσβίτη, πριν έρθει η ημέρα του Κυρίου η μεγάλη και επιφανής, ο οποίος θα επαναφέρει την καρδιά του πατέρα προς τον γιο και την καρδιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του, μήπως έρθω και πατάξω τη γη ολοκληρωτικά». Διότι είναι φυσικό και ο Ηλίας να έρθει και να κηρύττει, και την ημέρα της παρουσίας του Χριστού να την αγνοούν όχι απλώς όσοι ακούν, αλλά και ο ίδιος που κηρύττει. «Αμέσως δε μετά τη θλίψη εκείνων των ημερών, ο ήλιος θα σκοτεινιάσει, και η σελήνη δεν θα δώσει το φως της, και τα αστέρια θα πέσουν από τον ουρανό».

Διότι, λέγει, ακόμη και αν από φιλανθρωπία φόρεσα σάρκα και μορφή δούλου, εντούτοις «εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σας, και δεν έχω αλλοιωθεί», αλλά θα παραμείνω στη δόξα μου, έστω και αν ταπείνωσα τον εαυτό μου λαμβάνοντας σάρκα, και θα έρθω πάλι για να κρίνω τον κόσμο και θα ανταποδώσω στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του. «Και ιδού, εγώ αποστέλλω σε εσάς τον Ηλία τον Θεσβίτη, προτού να έρθει η ημέρα του Κυρίου η μεγάλη και επιφανής, ο οποίος θα αποκαταστήσει την καρδιά του πατέρα προς τον υιό και την καρδιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του, ώστε να μην έρθω και πατάξω τη γη ολοκληρωτικά». Για αυτόν τον λόγο, λέγει, αποστέλλω τον Ηλία τον Θεσβίτη πριν από την παρουσία μου, για να συμφιλιώσει τον πατέρα με τον υιό και τον υιό με τον πατέρα και γενικώς τον καθένα με τον πλησίον του, και να κηρύξει τη δική μου φοβερή παρουσία και να τους ενώσει όλους σε ειρήνη και ομοπιστία, «ώστε να μην έρθω και πατάξω τη γη ολοκληρωτικά».