Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
11 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
᾿Αβραὰμ ἐγέννησε τὸν ᾿Ισαάκ, ᾿Ισαὰκ δὲ ἐγέννησε τὸν ᾿Ιακώβ, ᾿Ιακὼβ δὲ ἐγέννησε τὸν ᾿Ιούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ,Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–11 από 11
Mt 1, 2 Διὰ τοῦτο ἐξ ἀνδρῶν ποιεῖται τῆς γενεαλογίας τὰ ὀνόματα, ἐπειδὴ «ἡ γυνὴ δόξα ἀνδρός ἐστι», παρακολούθημα οὖσα καὶ οὐκ ἀρχὴ τοῦ ἀνδρός.
Ματθ. 1, 2 Γι' αυτόν τον λόγο παραθέτει τα ονόματα της γενεαλογίας προερχόμενα από τους άνδρες, επειδή «η γυναίκα είναι δόξα του άνδρα», αποτελώντας επακόλουθο και όχι αρχή του άνδρα.
Λεπτομέρειες
Σὴμ δὲ γεννᾷ τὸν Ἀρφαξάδ, Ἀρφαξὰδ γεννᾷ τὸν Καϊνάν, Καϊνὰν τὸν Σάλα, Σάλα τὸν Ἔβερ, Ἔβερ τὸν Φαλέκ, Φαλὲκ τὸν Ῥαγαῦ, Ῥαγαῦ τὸν Σερούχ, Σεροὺχ τὸν Ναχώρ, Ναχὼρ τὸν Θάρρα, Θάρρα τὸν Ἀβραάμ, Ἀβραὰμ τὸν Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ τὸν Ἰούδαν, Ἰούδας τὸν Φαρές, Φαρὲς τὸν Ἐσρώμ, Ἐσρὼμ τὸν Ἀράμ, Ἀρὰμ τὸν Ἀμιναδάμ, Ἀμιναδὰμ τὸν Ναασώμ, Ναασὼμ τὸν Σαλμών, Σαλμὼν τὸν Βοόζ, Βοὸζ τὸν Ἰωβὴδ ἐκ τῆς Ῥούθ, Ἰωβὴδ τὸν Ἰεσσαί, Ἰεσσαὶ τὸν Δαυὶδ τὸν βασιλέα, Δαυὶδ τὸν Σολομῶντα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου, Σολομῶν τὸν Ῥοβοάμ, Ῥοβοὰμ τὸν Ἀβιά, Ἀβιὰ τὸν Ἀσάφ, Ἀσὰφ τὸν Ἰωσαφάτ, Ἰωσαφὰτ τὸν Ἰωράμ, Ἰωρὰμ τὸν Ὀχοζίαν, Ὀχοζίας τὸν Ἰωάς, Ἰωὰς τὸν Ἀμεσίαν, Ἀμεσίας τὸν Ὀζίαν, τὸν κληθέντα Ἀζαρίαν, Ὀζίας τὸν Ἰωάθαμ, Ἰωάθαμ τὸν Ἄχαζ, Ἄχαζ τὸν Ἐζεκίαν, Ἐζεκίας τὸν Μανασσῆ, Μανασσῆς τὸν Ἀμώς, Ἀμὼς τὸν Ἰωσίαν, Ἰωσίας τὸν Ἰεχονίαν, Ἰεχονίας πάλιν τὸν Σαλαθιήλ, Σαλαθιὴλ τὸν Ζοροβάβελ, Ζοροβάβελ τὸν Ἀβιούδ, Ἀβιοὺδ τὸν Ἐλιακείμ, Ἐλιακεὶμ τὸν Ἀσώρ, Ἀσὼρ τὸν Σαδώκ, Σαδὼκ τὸν Ἀχείμ, Ἀχεὶμ τὸν Ἐλιούδ, Ἐλιοὺδ τὸν Ἐλεάζαρ, Ἐλεάζαρ τὸν Ματθίαν, Ματθίας τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ τὸν Ἰωσήφ.
Ο δε Σημ γεννά τον Αρφαξάδ, ο Αρφαξάδ γεννά τον Καϊνάν, ο Καϊνάν τον Σάλα, ο Σάλα τον Έβερ, ο Έβερ τον Φαλέκ, ο Φαλέκ τον Ραγαύ, ο Ραγαύ τον Σερούχ, ο Σερούχ τον Ναχώρ, ο Ναχώρ τον Θάρρα, ο Θάρρα τον Αβραάμ, ο Αβραάμ τον Ισαάκ, ο Ισαάκ τον Ιακώβ, ο Ιακώβ τον Ιούδα, ο Ιούδας τον Φαρές, ο Φαρές τον Εσρώμ, ο Εσρώμ τον Αράμ, ο Αράμ τον Αμιναδάμ, ο Αμιναδάμ τον Ναασώμ, ο Ναασώμ τον Σαλμών, ο Σαλμών τον Βοόζ, ο Βοόζ τον Ιωβήδ από τη Ρουθ, ο Ιωβήδ τον Ιεσσαί, ο Ιεσσαί τον βασιλιά Δαυίδ, ο Δαυίδ τον Σολομώντα από τη σύζυγο του Ουρίου, ο Σολομών τον Ροβοάμ, ο Ροβοάμ τον Αβιά, ο Αβιά τον Ασάφ, ο Ασάφ τον Ιωσαφάτ, ο Ιωσαφάτ τον Ιωράμ, ο Ιωράμ τον Οχοζία, ο Οχοζίας τον Ιωάς, ο Ιωάς τον Αμεσία, ο Αμεσίας τον Οζία, τον ονομαζόμενο Αζαρία, ο Οζίας τον Ιωάθαμ, ο Ιωάθαμ τον Άχαζ, ο Άχαζ τον Εζεκία, ο Εζεκίας τον Μανασσή, ο Μανασσής τον Αμώς, ο Αμώς τον Ιωσία, ο Ιωσίας τον Ιεχονία, ο Ιεχονίας πάλι τον Σαλαθιήλ, ο Σαλαθιήλ τον Ζοροβάβελ, ο Ζοροβάβελ τον Αβιούδ, ο Αβιούδ τον Ελιακείμ, ο Ελιακείμ τον Ασώρ, ο Ασώρ τον Σαδώκ, ο Σαδώκ τον Αχείμ, ο Αχείμ τον Ελιούδ, ο Ελιούδ τον Ελεάζαρ, ο Ελεάζαρ τον Ματθία, ο Ματθίας τον Ιακώβ, ο Ιακώβ τον Ιωσήφ.
Λεπτομέρειες
μετὰ γὰρ τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν ἐδωρήσατο αὐτῷ καὶ ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ κάθαρσιν λέπρας καὶ ἰαμάτων δυνάμεις καὶ ἀπέλασιν δαιμονίων, ἵνα μὴ μόνον ἀπὸ τοῦ λόγου πείσῃ τοὺς ἀκούοντας, ἀλλὰ καὶ ἀπ᾽ αὐτοῦ τοῦ ἔργου 〈δύνηται〉 κηρῦξαι εὐαγγέλια, τοῖς ἀπολλυμένοις ὅτι σωθήσονται διὰ μετανοίας καὶ τοῖς πεπτωκόσιν ὅτι ἀναστήσονται καὶ τοῖς τεθνεῶσιν ὅτι ζωογονηθήσονται. καὶ αὐτὸς μὲν οὖν ὁ Ματθαῖος Ἑβραϊκοῖς γράμμασι γράφει τὸ εὐαγγέλιον καὶ κηρύττει, καὶ ἄρχεται οὐκ ἀπ᾽ ἀρχῆς, ἀλλὰ διηγεῖται μὲν τὴν γενεαλογίαν ἀπὸ τοῦ Ἀβραάμ· «Ἀβραάμ, φησίν, ἐγέννησε τὸν Ἰσαὰκ καὶ Ἰσαὰκ τὸν Ἰακώβ» καὶ τὰ ἑξῆς ἄχρι τοῦ Ἰωσὴφ καὶ Μαρίας. καὶ ἀπ᾽ ἀρχῆς τάττει λέγων «βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Δαυίδ», εἶτά φησιν «υἱοῦ Ἀβραάμ», εἶτα ἐλθὼν ἐπ᾽ αὐτὸ τὸ ζητούμενόν φησι «τοῦ δὲ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ γέννησις οὕτως ἦν· μνηστευθείσης τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ, πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτοὺς ηὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ πνεύματος ἁγίου. καὶ Ἰωσὴφ δίκαιος ὢν ἐζήτει ἀπολῦσαι αὐτὴν λάθρα. καὶ ἰδού, ἄγγελος κυρίου ἐφάνη αὐτῷ κατ᾽ ὄναρ λέγων, μὴ ἀπολύσῃς τὴν γυναῖκά σου· τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ πνεύματός ἐστιν ἁγίου. ἰδοὺ γάρ, γεννήσει υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. οὗτος σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν.
Διότι, μετά την άφεση των αμαρτιών, του δώρισε και την ικανότητα να ανασταίνει νεκρούς, να καθαρίζει λεπρούς, καθώς και δυνάμεις θεραπείας και εκδίωξης δαιμονίων, ώστε όχι μόνο με τον λόγο να πείσει τους ακροατές, αλλά και με το ίδιο το έργο να μπορέσει να κηρύξει το Ευαγγέλιο: σε αυτούς που χάνονται ότι θα σωθούν μέσω της μετανοίας, σε αυτούς που έχουν πέσει ότι θα αναστηθούν, και στους νεκρούς ότι θα ζωογονηθούν. Και ο ίδιος λοιπόν ο Ματθαίος γράφει το Ευαγγέλιο με εβραϊκά γράμματα και κηρύττει, και δεν αρχίζει από την αρχή, αλλά διηγείται τη γενεαλογία ξεκινώντας από τον Αβραάμ: «Ο Αβραάμ», λέει, «εγέννησε τον Ισαάκ, και ο Ισαάκ τον Ιακώβ» και τα εξής μέχρι τον Ιωσήφ και τη Μαρία. Και στην αρχή τοποθετεί τη φράση λέγοντας: «Βίβλος γενέσεως Ιησού Χριστού, υιού Δαυίδ», έπειτα λέει «υιού Αβραάμ», και κατόπιν, φτάνοντας στο ίδιο το ζητούμενο, λέει: «Του δε Ιησού Χριστού η γέννηση έγινε ως εξής: Αφού μνηστεύθηκε η μητέρα του, η Μαρία, με τον Ιωσήφ, προτού να συνευρεθούν, βρέθηκε να κυοφορεί εκ Πνεύματος Αγίου. Και ο Ιωσήφ, επειδή ήταν δίκαιος, ζήτησε να την απολύσει κρυφά. Και ιδού, άγγελος Κυρίου του φανερώθηκε σε όνειρο λέγοντας: Μην απολύσεις τη γυναίκα σου· διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της είναι εκ Πνεύματος Αγίου. Διότι, ιδού, θα γεννήσει υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού. Διότι αυτός θα σώσει τον λαό του από τις αμαρτίες τους».
Λεπτομέρειες
Τούτων οὕτως ἀποδεδειγμένων, καιρὸς ἐπισκέψασθαι, καὶ ἐξ ὁποίου γένους ἐξ ὁποίας τε Ἑβραίων· φυλῆς ὁ σωτὴρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν, ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, προελεύσεσθαι ἐκηρύττετο. πρώτας δὲ τὰς εὐαγγελικὰς καὶ περὶ τούτου παραθήσομαι λέξεις, εἶθ᾽ ὥσπερ ἁρμονίους σφραγῖδας τὰς προφητικὰς αὐταῖς ἐπιθήσω μαρτυρίας. ὁ μὲν οὖν Ματθαῖος ὧδε τὸν Χριστὸν κατὰ σάρκα γενεαλογεῖ· »βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ Δαβίδ, υἱοῦ Ἀβραάμ. Ἀβραὰμ ἐγέννησεν τὸν Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰούδαν«, καὶ τὰ ἑξῆς. συνᾴδει δὲ αὐτῷ καὶ ὁ ἀπόστολος, λέγων ἀφωρίσθαι »εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ ὃ προεπηγγείλατο διὰ τῶν προφητῶν αὐτοῦ ἐν γραφαῖς ἁγίαις περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ γενομένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα«. γένοιντο δ᾽ ἂν σύμφωνα ταῦτα ταῖς οὕτως ἐχούσαις προρρήσεσιν. 〈ϛʹ.〉 〈Ἀπὸ τῆς δευτέρας τῶν Παραλειπομένων〉. Ὁ κύριος διὰ Νάθαν τοῦ προφήτου ταῦτα τῷ Δαβὶδ θεσπίζει ἐν δευτέρᾳ Παραλειπομένων· »καὶ ἔσται ἐὰν πληρωθῶσιν αἱ ἡμέραι σου καὶ κοιμηθήσῃ μετὰ τῶν πατέρων σου, καὶ ἀναστήσω τὸ σπέρμα σου μετὰ σέ, ὃς ἔσται ἐκ τῆς κοιλίας σου, καὶ ἑτοιμάσω τὴν βασιλείαν αὐτοῦ· αὐτὸς οἰκοδομήσει μοι οἶκον τῷ ὀνόματί μου, καὶ ἀνορθώσω τὸν θρόνον αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα. ἐγὼ ἔσομαι αὐτῷ εἰς πατέρα, καὶ αὐτὸς ἔσται μοι εἰς υἱόν.»
Εφόσον αυτά έχουν αποδειχθεί κατ' αυτόν τον τρόπο, είναι καιρός να εξετάσουμε από ποιο γένος και από ποια φυλή των Εβραίων κηρυσσόταν ότι θα προερχόταν ο σωτήρας των ψυχών μας, ο Χριστός του Θεού. Πρώτα θα παραθέσω τα ευαγγελικά λόγια γι' αυτό το ζήτημα, και έπειτα, σαν αρμονικές σφραγίδες, θα επισυνάψω σε αυτά τις προφητικές μαρτυρίες. Ο Ματθαίος, λοιπόν, παραθέτει τη γενεαλογία του Χριστού κατά σάρκα ως εξής: «Βίβλος γενέσεως Ιησού Χριστού, υιού Δαβίδ, υιού Αβραάμ. Ο Αβραάμ εγέννησε τον Ισαάκ, ο Ισαάκ εγέννησε τον Ιακώβ, ο Ιακώβ εγέννησε τον Ιούδα» και τα λοιπά. Συμφωνεί δε με αυτόν και ο Απόστολος, λέγοντας ότι έχει ξεχωριστεί «για το ευαγγέλιο του Θεού, το οποίο προηγουμένως υποσχέθηκε μέσω των προφητών του στις άγιες γραφές, σχετικά με τον Υιό του, ο οποίος προήλθε από το σπέρμα του Δαβίδ κατά σάρκα». Αυτά λοιπόν βρίσκονται σε απόλυτη συμφωνία με τις προφητείες που ακολουθούν. <6.> <Από το Β΄ Βιβλίο των Παραλειπομένων>. Ο Κύριος, μέσω του προφήτη Νάθαν, προφητεύει αυτά προς τον Δαβίδ στο Β΄ Βιβλίο των Παραλειπομένων: «Και θα συμβεί, όταν συμπληρωθούν οι ημέρες σου και κοιμηθείς μαζί με τους πατέρες σου, ότι θα αναστήσω το σπέρμα σου μετά από εσένα, ο οποίος θα προέλθει από τα σπλάχνα σου, και θα στερεώσω τη βασιλεία του· αυτός θα μου οικοδομήσει οίκο στο όνομά μου, και θα ανορθώσω τον θρόνο του εις τον αιώνα. Εγώ θα είμαι σε αυτόν πατέρας, και αυτός θα είναι σε εμένα υιός».
Λεπτομέρειες
εἴη ἂν τοιγαροῦν ἐξ αὐτῆς ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν, ὥσπερ οὖν ὁ θαυμάσιος εὐαγγελιστὴς γενεαλογεῖ Ματθαῖος λέγων· «Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ Δαβίδ, υἱοῦ Ἀβραάμ. Ἀβραὰμ ἐγέννησεν τὸν Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰούδαν», καὶ τὰ ἑξῆς.
Επομένως, ο Σωτήρας και Κύριός μας θα προερχόταν από αυτήν, όπως ακριβώς παραθέτει τη γενεαλογία του ο θαυμάσιος ευαγγελιστής Ματθαίος λέγοντας: «Βίβλος γενέσεως Ιησού Χριστού, υιού Δαβίδ, υιού Αβραάμ. Ο Αβραάμ γέννησε τον Ισαάκ, ο Ισαάκ γέννησε τον Ιακώβ, ο Ιακώβ γέννησε τον Ιούδα», και τα εξής.
Λεπτομέρειες
βʹ. Ἵνα οὖν καὶ τοῦτο εἰρηκότος τὴν ἀμαθίαν ἐλέγξωμεν, παύσωμεν δὲ τοῦ μηδένα ὑπ᾽ ἀγνοίας ὁμοίας σκανδαλισθῆναι, τὴν ἀληθῆ τῶν γεγονότων ἱστορίαν ἐκθήσομαι· πρότερον δὲ τὴν προταθεῖσαν ἡμῖν πρότασιν καιρός ἐστι ἐπισκέψασθαι· ὁ μὲν Ματθαῖος ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ ἐπὶ τὸν Δαυῒδ, καὶ οὕτως ἐπὶ τὸν Σολομῶνα καὶ τοὺς τούτου διαδόχους μέχρι τοῦ Ἰακὼβ, ἐξ οὗ Ἰωσὴφ ὁ τοῦ Χριστοῦ χρηματίσας πατὴρ, κάτεισιν· ὁ δὲ Λουκᾶς τὸν Ἰωσὴφ οὐκ ἀπὸ τοῦ Ἰακὼβ εἶναί φησιν ὡς Ματθαῖος, ἀλλ᾽ ἀπὸ τοῦ Ἡλεί· εἶτα ἀπὸ τοῦ Ἡλεὶ ἀνιὼν ἐφ᾽ ἑτέρους χωρεῖ, ὧν οὐδὲ ὅλος ἐμνημόνευσεν ὁ Ματθαῖος· καὶ οὕτως πλαγίαν τινὰ δραμὼν, ἔρχεται οὐκ ἐπὶ τὸν Σολομῶνα τὸν τοῦ Δαυῒδ, ἀλλ᾽ ἐπὶ Νάθαν τὸν καὶ αὐτὸν τοῦ Δαυΐδ· ὀφείλων, εἰ δὴ περὶ τῆς αὐτῆς γενεαλογίας ὁ λόγος ἦν αὐτοῖς, διὰ τῶν αὐτῶν τῷ Ματθαίῳ ἀνελθεῖν, ἢ τὸν Ματθαῖον δι᾽ ὧν ὁ Λουκᾶς χωρῆσαι ὀνομάτων· εἰ δὲ οὕτως οὐ συνηνέχθησαν ἀλλήλοις, ὡς τὸν ἕνα εἰπεῖν τοῦ Ἰακὼβ τὸν Ἰωσὴφ εἶναι υἱὸν καὶ Σολομῶνος υἱοῦ Δαυΐδ· τὸν δὲ ἕτερον, μὴ τοῦ Ἰακὼβ, ἀλλὰ τοῦ Ἡλεὶ καὶ Νάθαν υἱοῦ Δαυΐδ· δι᾽ ὧν ἐοίκασι πολλὴν διαφωνίαν πρὸς ἀλλήλους περιέχειν. —Τί δὴ οὖν εἰς τὸ προταθὲν τοῦτο πρόβλημα εἴποι ἄν τις; φέρε τῆς ψυχῆς διανοίξαντες τὸ ὄμμα, ἀτενῶς ταῖς λέξεσιν αὐτοῖς ἐπερείσωμεν τὴν διάνοιαν, ἴδωμέν τε τί φησιν ὁ Λουκᾶς. «
Βʹ. Για να ελέγξουμε, λοιπόν, την αμάθεια εκείνου που το είπε αυτό, και για να αποτρέψουμε το να σκανδαλιστεί κανείς από παρόμοια άγνοια, θα εκθέσω την αληθινή ιστορία των γεγονότων· προηγουμένως όμως είναι καιρός να εξετάσουμε το ζήτημα που μας έχει τεθεί. Ο μεν Ματθαίος κατέρχεται από τον Αβραάμ στον Δαβίδ, και έπειτα στον Σολομώντα και τους διαδόχους του μέχρι τον Ιακώβ, από τον οποίο προήλθε ο Ιωσήφ, που έφερε τον τίτλο του πατέρα του Χριστού. Ο δε Λουκάς αναφέρει ότι ο Ιωσήφ δεν κατάγεται από τον Ιακώβ, όπως λέει ο Ματθαίος, αλλά από τον Ηλί· έπειτα, ανεβαίνοντας από τον Ηλί, προχωρά σε άλλους, τους οποίους ο Ματθαίος δεν μνημόνευσε διόλου. Και ακολουθώντας κατ' αυτόν τον τρόπο μια πλάγια γραμμή, φτάνει όχι στον Σολομώντα, τον γιο του Δαβίδ, αλλά στον Νάθαν, που ήταν επίσης γιος του Δαβίδ. Θα όφειλε, αν πράγματι ο λόγος τους αφορούσε την ίδια γενεαλογία, είτε να ανεβεί μέσα από τα ίδια πρόσωπα με τον Ματθαίο, είτε ο Ματθαίος να ακολουθήσει τα ονόματα που αναφέρει ο Λουκάς. Εφόσον όμως δεν συμφώνησαν μεταξύ τους κατ' αυτόν τον τρόπο, ώστε ο ένας να λέει ότι ο Ιωσήφ είναι γιος του Ιακώβ και απόγονος του Σολομώντα του γιου του Δαβίδ, και ο άλλος ότι δεν είναι γιος του Ιακώβ, αλλά του Ηλί και απόγονος του Νάθαν του γιου του Δαβίδ, φαίνεται εξαιτίας αυτών να παρουσιάζουν μεγάλη διαφωνία μεταξύ τους. —Τι θα μπορούσε, λοιπόν, να πει κανείς για αυτό το πρόβλημα που τέθηκε; Εμπρός, αφού ανοίξουμε το μάτι της ψυχής, ας προσηλώσουμε με προσοχή τη διάνοιά μας στις ίδιες τις λέξεις και ας δούμε τι λέει ο Λουκάς: «
Λεπτομέρειες
Ἀβραὰμ αὖτ᾽ ἐπὶ τοῖσδε, πάϊς Θάρα Ναχορίδαο. Ἀβραμίδης δ᾽ Ἰσαὰκ Ἰακὼβ τέκεν, ὃς δ᾽ ἄρ᾽ Ἰούδαν. Αὐτὰρ ὃ ἐκ Θαμάρης Φαρὲς τέκεν. Αὐτὰρ ὃ, Ἐσρώμ. Ἐσρὼμ, τὸν Ἀρὰμ, ὃς τὸν Ἀμιναδάμ. Ὃς δὲ Ναασσών. Νασσὼν δ᾽ αὖ, Σαλμών. Σαλμὼν, Βοόζ. Ἐκ Βοὸζ, Ὠβήδ.
Έπειτα από αυτούς ακολουθεί ο Αβραάμ, ο γιος του Θάρα, του απογόνου του Ναχώρ. Ο γιος του Αβραάμ, ο Ισαάκ, εγέννησε τον Ιακώβ, ο οποίος με τη σειρά του εγέννησε τον Ιούδα. Αυτός δε εγέννησε τον Φαρές από τη Θάμαρ. Και αυτός, τον Εσρώμ. Ο Εσρώμ, τον Αράμ, ο οποίος εγέννησε τον Αμιναδάμ. Αυτός δε, τον Ναασσών. Ο Ναασσών πάλι, τον Σαλμών. Ο Σαλμών, τον Βοόζ. Και από τον Βοόζ, γεννήθηκε ο Ωβήδ.
Λεπτομέρειες
Διὰ δὴ τοῦτο ἐκείνους μὲν ἐσίγησεν, ἐπείγεται δὲ πρὸς τοὺς αὐτοῦ προγόνους, καὶ τοῦ δήμου τοῦ Ἰουδαϊκοῦ. Διό φησιν· Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰούδαν, καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ. Ἐνταῦθα γὰρ τὸ τῶν Ἰουδαίων λοιπὸν χαρακτηρίζεται γένος.
Για τον λόγο αυτόν λοιπόν, εκείνους μεν τους αποσιώπησε, σπεύδει δε προς τους δικούς του προγόνους, καθώς και του ιουδαϊκού λαού. Γι' αυτό λέει: «Ο Ιακώβ δε εγέννησε τον Ιούδα και τους αδελφούς του». Διότι εδώ πλέον προσδιορίζεται το γένος των Ιουδαίων.
Λεπτομέρειες
Mt 1, 2 〈Ἀβραὰμ〉 διὰ πίστεως ἐδικαιώθη· τούτῳ δὲ πιστεύσαντι εἶπεν ὁ θεός· «πληθυνῶ τὸ σπέρμα σου καὶ δώσω σοι τὴν γῆν» καὶ «ἔν σοι ἐνευλογηθήσονται πᾶσαι αἱ φυλαί». εἰ οὖν ἀληθῆ φθέγγεται ὁ θεὸς καὶ «σπέρμα Ἀβραὰμ» οἱ Ἰουδαῖοι μόνοι τυγχάνουσιν, οὗτοι δὲ οὔτε τῆς γῆς ἐκράτησαν πώποτε οὔτε κρατοῦσιν, ποῦ ἐστι τὸ τοῦ θεοῦ ἀληθὲς τὸ πρὸς 〈Ἀβραὰμ〉 εἰρημένον; ἀλλ᾽ ἐπεὶ ἀδύνατον ψεύσασθαι θεόν, φανερόν ἐστιν, ὅτι τὴν τῶν ἐθνῶν ἐκκλησίαν «σπέρμα» ἐκάλεσεν ὁ θεὸς τοῦ «Ἀβραάμ». τοῦτο δὲ γέγονε διὰ τοῦ ἐξ αὐτοῦ μέλλοντος γεννηθῆναι Χριστοῦ, εἰς ὃν πιστεύσαντα τὰ ἔθνη «σπέρμα Ἀβραὰμ» ἐκλήθησαν, οὐ νόμῳ φύσεως, ἀλλὰ χάριτι.
Μτ 1, 2 Ο 〈Αβραάμ〉 δικαιώθηκε μέσω της πίστης. Και σε αυτόν, επειδή πίστεψε, είπε ο Θεός: «Θα πληθύνω το σπέρμα σου και θα σου δώσω τη γη» και «στο πρόσωπό σου θα ευλογηθούν όλες οι φυλές». Αν, λοιπόν, ο Θεός λέει την αλήθεια και «σπέρμα του Αβραάμ» τυγχάνει να είναι μόνο οι Ιουδαίοι, και αυτοί ούτε κυριάρχησαν ποτέ στη γη ούτε κυριαρχούν, πού είναι η αλήθεια του Θεού που ειπώθηκε προς τον 〈Αβραάμ〉; Αλλά επειδή είναι αδύνατον να πει ψέματα ο Θεός, είναι φανερό ότι ο Θεός ονόμασε «σπέρμα» του «Αβραάμ» την Εκκλησία των εθνών. Αυτό δε έγινε μέσω του Χριστού, ο Οποίος επρόκειτο να γεννηθεί από αυτόν, στον Οποίο τα έθνη, επειδή πίστεψαν, ονομάστηκαν «σπέρμα του Αβραάμ», όχι με τον νόμο της φύσης, αλλά κατά χάρη.
Λεπτομέρειες
Τίς γὰρ ἄλλος εἶχε τὸ πνεῦμα, ὡς ὁ Κύριος; Ἐν μὲν γὰρ τοῖς ἁγίοις, ἡ χάρις τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐνήργει· ἐν δὲ τῷ Χριστῷ, οὐκ ἐνήργει ἡ χάρις τοῦ Πνεύματος, ἀλλ’ ὁ Χριστὸς σὺν τῷ Πνεύματι ὁμοουσίῳ ὄντι ἐνήργει τὰ θαύματα. «Υἱοῦ Δαυΐδ·» ἐπειδὴ εἶπεν Ἰησοῦ, ἵνα μὴ νομίσῃς ὅτι περὶ ἄλλου Ἰησοῦ λέγει, προσέθηκεν, υἱοῦ Δαυΐδ. Ἦν γὰρ καὶ ἕτερος Ἰησοῦς περιβόητος, ὁ μετὰ Μωσέα στρατηγήσας· ἀλλ’ ἐκεῖνος, τοῦ Ναυῆ ἐλέγετο, καὶ οὐχὶ τοῦ Δαυΐδ· πρὸ γὰρ τοῦ Δαυῒδ ἦν πολλαῖς γενεαῖς, καὶ οὐδὲ ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Ἰούδα ἦν· ἀφ’ ἧς κατήγετο ὁ Δαυΐδ, ἀλλ’ ἀπὸ ἑτέρας. «Υἱοῦ Ἀβραάμ.» Τίνος ἕνεκεν προέταξε τὸν Δαυῒδ τοῦ Ἀβραάμ; Ὅτι παρὰ τοῖς Ἑβραίοις μᾶλλον ἐφημίζετο ὁ Δαυΐδ, καὶ ὡς νεώτερος ὢν τοῦ Ἀβραάμ, καὶ ὡς ἀπὸ τῆς βασιλείας ἐπιφανέστερος γενόμενος· ἐν γὰρ τοῖς βασιλεῦσιν, οὗτος πρῶτος εὐηρέστησε τῷ Θεῷ· καὶ ἐπαγγελίαν ἐδέξατο παρὰ Θεοῦ, ὅτι ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ ἀναστήσεται ὁ Χριστός. Ὅθεν καὶ πάντες τὸν Χριστόν, υἱὸν Δαυῒδ ἔλεγον· καὶ γὰρ καὶ τύπον ἔσωζε τῷ ὄντι ὁ Δαυῒδ τοῦ Χριστοῦ. Ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνος, μετὰ τὸν Σαοὺλ τὸν ἀπόβλητον ἀπὸ Θεοῦ καὶ μισητὸν ἐβασίλευσεν, οὕτω καὶ ὁ Χριστός, μετὰ τὸ στερηθῆναι τὸν Ἀδὰμ τῆς βασιλείας καὶ τῆς ἀρχῆς, ἧς εἶχε κατὰ πάντων καὶ τῶν ζώων καὶ τῶν δαιμόνων, ἦλθε σαρκωθείς, καὶ ἐβασίλευσεν ἡμῶν. «Ἀβραὰμ ἐγέννησε τὸν Ἰσαάκ.»
Διότι ποιος άλλος είχε το Πνεύμα, όπως ο Κύριος; Επειδή στους μεν αγίους ενεργούσε η χάρη του Αγίου Πνεύματος, στον δε Χριστό δεν ενεργούσε η χάρη του Πνεύματος, αλλά ο Χριστός μαζί με το Πνεύμα, που είναι ομοούσιο, ενεργούσε τα θαύματα. «Υιού Δαβίδ». Επειδή είπε του Ιησού, για να μην νομίσεις ότι μιλάει για άλλον Ιησού, πρόσθεσε το υιού Δαβίδ. Διότι υπήρχε και άλλος περίφημος Ιησούς, εκείνος που ανέλαβε τη στρατηγία μετά τον Μωυσή. Αλλά εκείνος ονομαζόταν του Ναυή, και όχι του Δαβίδ. Διότι έζησε πολλές γενιές πριν από τον Δαβίδ, και δεν καταγόταν καν από τη φυλή του Ιούδα, από την οποία καταγόταν ο Δαβίδ, αλλά από άλλη. «Υιού Αβραάμ.» Για ποιον λόγο προέταξε τον Δαβίδ από τον Αβραάμ; Επειδή μεταξύ των Εβραίων ο Δαβίδ ήταν πιο φημισμένος, και ως νεότερος του Αβραάμ, και ως πιο επιφανής λόγω της βασιλείας. Διότι ανάμεσα στους βασιλείς, αυτός πρώτος ευαρέστησε τον Θεό και έλαβε υπόσχεση από τον Θεό ότι από το σπέρμα του θα αναδειχθεί ο Χριστός. Γι' αυτό και όλοι αποκαλούσαν τον Χριστό, υιό του Δαβίδ. Επειδή, πράγματι, ο Δαβίδ αποτελούσε τύπο του Χριστού. Όπως δηλαδή εκείνος βασίλευσε μετά τον Σαούλ, ο οποίος αποβλήθηκε από τον Θεό και έγινε μισητός, έτσι και ο Χριστός, αφού ο Αδάμ στερήθηκε τη βασιλεία και την εξουσία που είχε σε όλα, και στα ζώα και στους δαίμονες, ήλθε ενσαρκωμένος και βασίλευσε εφ' ημών. «Ο Αβραάμ εγέννησε τον Ισαάκ.»
Λεπτομέρειες
Ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ ἄρχεται τῆς γενεαλογίας, διότι αὐτὸς ἦν πατὴρ τῶν Ἑβραίων, καὶ ὅτι αὐτὸς πρῶτος ἐδέξατο τὰς ἐπαγγελίας, ὅτι ἐν τῷ σπέρματι αὐτοῦ εὐλογηθήσεται πάντα τὰ ἔθνη. Πρεπόντως οὖν ἀπὸ τούτου γενεαλογεῖ τὸν Χριστόν· ὁ γὰρ Χριστός ἐστι τὸ σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ, ἐν ᾧ εὐλογήθημεν ἅπαντες οἱ ἐξ ἐθνῶν, οἱ πρώην κατάρατοι· Ἀβραὰμ δὲ ἑρμηνεύεται πατὴρ ἐθνῶν· Ἰσαὰκ δέ, χαρά, γέλως· οὐ μνημονεύει δὲ ὁ Εὐαγγελιστὴς τῶν νόθων παίδων τοῦ Ἀβραάμ· οἷον τοῦ Ἰσμαὴλ καὶ τῶν λοιπῶν, διότι οἱ Ἰουδαῖοι οὐκ ἀπὸ τούτων κατήγοντο, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ Ἰσαάκ. Ἰσαὰκ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ· Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ. «Ὁρᾷς ὅτι διὰ τοῦτο ἐμνήσθη τοῦ Ἰούδα καὶ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, διότι ἀπ’ αὐτῶν ἦσαν αἱ δώδεκα φυλαί.» «Ἰούδας δὲ ἐγέννησε τὸν Φαρὲς καὶ τὸν Ζαρά, ἐκ τῆς Θάμαρ.» Τὴν Θάμαρ ὁ Ἰούδας νύμφην ἔσχεν ἐπὶ Ἥρ, ἑνὶ τῶν παίδων αὐτοῦ.
Αρχίζει τη γενεαλογία από τον Αβραάμ, διότι αυτός ήταν ο πατέρας των Εβραίων, και επειδή αυτός πρώτος δέχθηκε τις επαγγελίες, ότι στο σπέρμα του θα ευλογηθούν όλα τα έθνη. Πολύ σωστά λοιπόν από αυτόν γενεαλογεί τον Χριστό· διότι ο Χριστός είναι το σπέρμα του Αβραάμ, στο οποίο ευλογηθήκαμε όλοι εμείς που προερχόμαστε από τα έθνη, οι πρώην καταραμένοι. Το δε Αβραάμ ερμηνεύεται πατέρας εθνών· το δε Ισαάκ, χαρά, γέλιο. Δεν μνημονεύει όμως ο Ευαγγελιστής τα νόθα παιδιά του Αβραάμ, όπως τον Ισμαήλ και τους υπολοίπους, διότι οι Ιουδαίοι δεν κατάγονταν από αυτούς, αλλά από τον Ισαάκ. Ο δε Ισαάκ γέννησε τον Ιακώβ· ο δε Ιακώβ γέννησε τον Ιούδα και τους αδελφούς του. «Βλέπεις ότι γι' αυτόν τον λόγο μνημόνευσε τον Ιούδα και τους αδελφούς του, διότι από αυτούς προήλθαν οι δώδεκα φυλές.» «Ο δε Ιούδας γέννησε τον Φαρές και τον Ζαρά, από τη Θάμαρ.» Ο Ιούδας είχε λάβει τη Θάμαρ ως νύφη για τον Ηρ, ένα από τα παιδιά του.
Λεπτομέρειες