Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 1:9

Διότι οι κακοποιοί από τους αστέρες μεταθέτουν την αιτία της δικής τους πονηρίας σε Εκείνον που τους δημιούργησε. Διότι, αν μεν το κακό προέρχεται από τη φύση τους, ο δημιουργός θα είναι ο ποιητής του κακού· αν πάλι γίνονται κακοί από προαίρεση, τότε πρώτον μεν θα πρόκειται για έμβια όντα προικισμένα με προαίρεση, που διαθέτουν ελεύθερες και αυτεξούσιες ορμές· πράγμα που ξεπερνά κάθε παραφροσύνη, το να λέγονται τέτοια ψεύδη για άψυχα όντα. Έπειτα, πόσο παράλογο είναι να μη διανέμουν στον καθένα το κακό και το αγαθό ανάλογα με την αξία του, αλλά, επειδή ο αστέρας βρέθηκε σε αυτόν τον τόπο, να είναι αγαθοποιός, και επειδή παρατηρείται από τον τάδε, ο ίδιος να γίνεται κακοποιός· και όταν πάλι παρεκκλίνει έστω και ελάχιστα από τον σχηματισμό, αμέσως να λησμονεί την κακία του; Και αυτά μεν αρκούν έως εδώ. Αν όμως σε κάθε ακαριαία στιγμή του χρόνου μεταβάλλονται διαρκώς από τον έναν σχηματισμό στον άλλον, και μέσα σε αυτές τις αναρίθμητες μεταβολές διαμορφώνονται πολλές φορές την ημέρα οι σχηματισμοί των βασιλικών γεννήσεων, γιατί δεν γεννιούνται βασιλείς κάθε μέρα; Ή γιατί γενικά υπάρχουν σε αυτούς πατρικές διαδοχές της βασιλείας; Διότι δεν είναι βέβαια δυνατόν κάθε βασιλιάς, μέσα από προσεκτική παρατήρηση, να προσαρμόζει τη γέννηση του δικού του υιού στον βασιλικό σχηματισμό των αστέρων. Διότι ποιος άνθρωπος είναι κύριος ενός τέτοιου πράγματος; Πώς λοιπόν ο Οζίας εγέννησε τον Ιωάθαμ; Ο Ιωάθαμ τον Άχαζ;

Ο Άχαζ εγέννησε τον Εζεκία. Ερμηνεύεται δε ο μεν Άχαζ ως ισχύς, ο δε Εζεκίας ως θείο κράτος. Και νοείται η μεν ισχύς ως η πράξη των αγίων εντολών, το δε θείο κράτος ως η αρετή. Και όπως ο Άχαζ εγέννησε τον Εζεκία, έτσι και η πράξη γεννά την αρετή, από την οποία καταστρέφεται η κακία. Πάλι, λοιπόν, ο Αμώς εγέννησε τον Ησαΐα. Ερμηνεύεται δε ο μεν Αμώς ως πόνος του λαού, ο δε Ησαΐας ως θείο ύψος, και νοείται ο μεν πόνος ως οι ιδρώτες για την πράξη των αρετών ή οι κόποι για τη φυσική θεωρία, το δε ύψος ως η γνώση της αλήθειας, την οποία γεννούν οι ιδρώτες για την πράξη των αρετών ή οι πόνοι της θεωρίας των όντων, καταστρέφοντας την αντίθετη σε αυτήν δύναμη του ψεύδους. Όπως ακριβώς ευχή είναι η υπόσχεση των καλών που προσφέρονται από τους ανθρώπους στον Θεό ως τάμα, έτσι και η προσευχή, σύμφωνα με τον ορθό λόγο, είναι σαφώς η αίτηση των αγαθών που χορηγούνται από τον Θεό στους ανθρώπους για τη σωτηρία τους, φέρνοντας την ανταπόδοση για την καλή διάθεση που προηγήθηκε. Βοή δε είναι η πρόοδος και η επαύξηση των ενάρετων τρόπων ως προς την πράξη και των γνωστικών θεωρημάτων ως προς τη θεωρία, κατά τον καιρό της επίθεσης των πονηρών δαιμόνων· την οποία φυσικά ακούει ο Θεός περισσότερο από κάθε άλλο, εκλαμβάνοντας τη διάθεση όσων επιμελούνται την αρετή και τη γνώση ως μεγάλη φωνή.

Ο δε Σημ γεννά τον Αρφαξάδ, ο Αρφαξάδ γεννά τον Καϊνάν, ο Καϊνάν τον Σάλα, ο Σάλα τον Έβερ, ο Έβερ τον Φαλέκ, ο Φαλέκ τον Ραγαύ, ο Ραγαύ τον Σερούχ, ο Σερούχ τον Ναχώρ, ο Ναχώρ τον Θάρρα, ο Θάρρα τον Αβραάμ, ο Αβραάμ τον Ισαάκ, ο Ισαάκ τον Ιακώβ, ο Ιακώβ τον Ιούδα, ο Ιούδας τον Φαρές, ο Φαρές τον Εσρώμ, ο Εσρώμ τον Αράμ, ο Αράμ τον Αμιναδάμ, ο Αμιναδάμ τον Ναασώμ, ο Ναασώμ τον Σαλμών, ο Σαλμών τον Βοόζ, ο Βοόζ τον Ιωβήδ από τη Ρουθ, ο Ιωβήδ τον Ιεσσαί, ο Ιεσσαί τον βασιλιά Δαυίδ, ο Δαυίδ τον Σολομώντα από τη σύζυγο του Ουρίου, ο Σολομών τον Ροβοάμ, ο Ροβοάμ τον Αβιά, ο Αβιά τον Ασάφ, ο Ασάφ τον Ιωσαφάτ, ο Ιωσαφάτ τον Ιωράμ, ο Ιωράμ τον Οχοζία, ο Οχοζίας τον Ιωάς, ο Ιωάς τον Αμεσία, ο Αμεσίας τον Οζία, τον ονομαζόμενο Αζαρία, ο Οζίας τον Ιωάθαμ, ο Ιωάθαμ τον Άχαζ, ο Άχαζ τον Εζεκία, ο Εζεκίας τον Μανασσή, ο Μανασσής τον Αμώς, ο Αμώς τον Ιωσία, ο Ιωσίας τον Ιεχονία, ο Ιεχονίας πάλι τον Σαλαθιήλ, ο Σαλαθιήλ τον Ζοροβάβελ, ο Ζοροβάβελ τον Αβιούδ, ο Αβιούδ τον Ελιακείμ, ο Ελιακείμ τον Ασώρ, ο Ασώρ τον Σαδώκ, ο Σαδώκ τον Αχείμ, ο Αχείμ τον Ελιούδ, ο Ελιούδ τον Ελεάζαρ, ο Ελεάζαρ τον Ματθία, ο Ματθίας τον Ιακώβ, ο Ιακώβ τον Ιωσήφ.

Βʹ. Για να ελέγξουμε, λοιπόν, την αμάθεια εκείνου που το είπε αυτό, και για να αποτρέψουμε το να σκανδαλιστεί κανείς από παρόμοια άγνοια, θα εκθέσω την αληθινή ιστορία των γεγονότων· προηγουμένως όμως είναι καιρός να εξετάσουμε το ζήτημα που μας έχει τεθεί. Ο μεν Ματθαίος κατέρχεται από τον Αβραάμ στον Δαβίδ, και έπειτα στον Σολομώντα και τους διαδόχους του μέχρι τον Ιακώβ, από τον οποίο προήλθε ο Ιωσήφ, που έφερε τον τίτλο του πατέρα του Χριστού. Ο δε Λουκάς αναφέρει ότι ο Ιωσήφ δεν κατάγεται από τον Ιακώβ, όπως λέει ο Ματθαίος, αλλά από τον Ηλί· έπειτα, ανεβαίνοντας από τον Ηλί, προχωρά σε άλλους, τους οποίους ο Ματθαίος δεν μνημόνευσε διόλου. Και ακολουθώντας κατ' αυτόν τον τρόπο μια πλάγια γραμμή, φτάνει όχι στον Σολομώντα, τον γιο του Δαβίδ, αλλά στον Νάθαν, που ήταν επίσης γιος του Δαβίδ. Θα όφειλε, αν πράγματι ο λόγος τους αφορούσε την ίδια γενεαλογία, είτε να ανεβεί μέσα από τα ίδια πρόσωπα με τον Ματθαίο, είτε ο Ματθαίος να ακολουθήσει τα ονόματα που αναφέρει ο Λουκάς. Εφόσον όμως δεν συμφώνησαν μεταξύ τους κατ' αυτόν τον τρόπο, ώστε ο ένας να λέει ότι ο Ιωσήφ είναι γιος του Ιακώβ και απόγονος του Σολομώντα του γιου του Δαβίδ, και ο άλλος ότι δεν είναι γιος του Ιακώβ, αλλά του Ηλί και απόγονος του Νάθαν του γιου του Δαβίδ, φαίνεται εξαιτίας αυτών να παρουσιάζουν μεγάλη διαφωνία μεταξύ τους. —Τι θα μπορούσε, λοιπόν, να πει κανείς για αυτό το πρόβλημα που τέθηκε; Εμπρός, αφού ανοίξουμε το μάτι της ψυχής, ας προσηλώσουμε με προσοχή τη διάνοιά μας στις ίδιες τις λέξεις και ας δούμε τι λέει ο Λουκάς: «

ΙΒʹ. Γιατί, ενώ από τα χρόνια του Δαβίδ μέχρι τον Ιεχονία και την αιχμαλωσία στη Βαβυλώνα βασίλευσαν δεκαεπτά, ο ευαγγελιστής αναφέρει ότι οι γενεές είναι δεκατέσσερις. αʹ. Αν μεν είχε σκοπό να καταγράψει τις διαδοχές, εύλογα θα μπορούσε κάποιος να τον κατακρίνει ότι εξέθεσε λανθασμένα τη διαδοχή των βασιλέων. Διότι στα βιβλία των Βασιλειών και των Παραλειπομένων αναφέρεται ομόφωνα ότι μετά τον Ιωράμ, τον γιο του Ιωσαφάτ, βασίλευσαν τρεις διαδοχικά, ο Οχοζίας, ο Ιωάς και ο Αμεσίας, και έπειτα μετά από αυτούς ο Οζίας, ο Ιωάθαμ και ο Άχαζ, όμως ο ευαγγελιστής, παραλείποντας τους τρεις πρώτους, συνδέει αμέσως μετά τον Ιωράμ, τον γιο του Ιωσαφάτ, τον Οζία, τον Ιωάθαμ και τον Άχαζ, παρακάμπτοντας όσους μεσολάβησαν. Αν το είχε κάνει αυτό με σκοπό να παραθέσει τη διαδοχή των βασιλέων, θα έπρεπε να θεωρηθεί το κείμενό του ως εσφαλμένο. Επειδή όμως δεν προτίθετο να αριθμήσει διαδοχές, αλλά γενεές –διότι αυτό εννοεί ο λόγος του όταν λέει: «Όλες λοιπόν οι γενεές από τον Αβραάμ μέχρι τον Δαβίδ είναι γενεές δεκατέσσερις· και πάλι από τον Δαβίδ μέχρι τον Ιεχονία και τη μετοικεσία της Βαβυλώνας, γενεές δεκατέσσερις», και όχι δεκατέσσερις διαδοχές– δικαιολογημένα απαλλάσσεται από κάθε κατηγορία. Άλλωστε, γιατί δεν τις ονόμασε διαδοχές; Και εφόσον η εξιστόρηση στα βιβλία των Βασιλειών και των Παραλειπομένων περιγράφει διαδοχές και όχι γενεές, δεν προκύπτει καμία αντίφαση από την αντιπαραβολή των δύο.

Και γιος αυτού ήταν ο Ιωσαφάτ. Έβδομος δε ήταν ο Ιωράμ. Ο Οζίας, και ο Ιωάθαμ, και ο Άχαζ, και ο Εζεκίας, και ο Μανασσής, και ο Αμώς, ο Ιωσίας. Έπειτα δε ο Ιεχονίας, τον οποίο οδήγησαν αιχμάλωτο στη Βαβυλώνα· ο Σαλαθιήλ, ο Ζοροβάβελ, ο Αβιούδ, και ο Ελιακείμ, ο Αζώρ. Γιος αυτού ήταν ο Σαδώκ. Και αυτού ο Αχίν. Και αυτού ο Ελιούδ.

Ο Ασά γέννησε τον Ιωσαφάτ, ο Ιωσαφάτ γέννησε τον Ιωράμ, ο Ιωράμ γέννησε τον Οζία, ο Οζίας γέννησε τον Ιωάθαμ, ο Ιωάθαμ γέννησε τον Άχαζ, ο Άχαζ γέννησε τον Εζεκία, ο Εζεκίας γέννησε τον Μανασσή, ο Μανασσής γέννησε τον Αμών, ο Αμών γέννησε τον Ιωσία.