Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 10:12

Μτ. 10, 11-15 Δεν θέλει να αλλάζουν τόπο με τόπο και σπίτι με σπίτι, για να μην προκληθεί λύπη σε εκείνον που τους φιλοξένησε πρώτος, ούτε να δώσουν λαβή για υποψία λαιμαργίας και αστάθειας. Και η σκόνη που τινάζεται από τα πόδια τους είναι απόδειξη της ανώφελης οδοιπορίας προς αυτούς και των κόπων που υπέμειναν για χάρη τους. Θα τιμωρηθούν δε εξίσου με τους Σοδομίτες, εφόσον εκείνοι μεν ατίμασαν τους αγγέλους, τούτοι δε τους αποστόλους.

Πώς λοιπόν δεν είναι άτοπο, ενώ τόσες φορές ακούμε να έχουμε ειρήνη, εμείς να βρισκόμαστε σε πόλεμο μεταξύ μας, και ενώ τη λαμβάνουμε και την ανταποδίδουμε, να πολεμούμε εκείνον που δίνει την ειρήνη; Λες «Και τω πνεύματί σου», και όταν βγεις έξω τον διαβάλλεις; Αλίμονο, διότι τα σεμνά της Εκκλησίας έχουν γίνει μόνο εξωτερικά σχήματα πραγμάτων, και όχι αλήθεια. Αλίμονο, διότι τα σύμβολα αυτού του στρατοπέδου παραμένουν μόνο στα λόγια. Γι' αυτό και αγνοείτε γιατί λέγεται: «Ειρήνη πάσι». Αλλά ακούστε τα εξής, τι λέει ο Χριστός: σε όποια πόλη ή χωριό και αν εισέλθετε, «Εισερχόμενοι στην οικία, να την ασπάζεστε· και εάν μεν η οικία είναι άξια, ας έλθει η ειρήνη σας σε αυτήν· εάν όμως δεν είναι άξια, η ειρήνη σας ας επιστρέψει σε εσάς». Γι' αυτό και έχουμε άγνοια, επειδή νομίζουμε ότι αυτά είναι απλός τύπος λέξεων, και δεν συγκατατίθεται σε αυτά ο νους μας. Διότι μήπως εγώ δίνω την ειρήνη; Ο Χριστός είναι αυτός που καταδέχεται να ομιλεί μέσω ημών.

Διότι δεν σημαίνει, λέει, επειδή είπα «Άξιος είναι ο εργάτης για την τροφή του», ότι άνοιξα για εσάς τις πόρτες όλων· αλλά και σε αυτό το ζήτημα προστάζω να επιδεικνύετε μεγάλη προσοχή και ακρίβεια. Διότι αυτό θα σας ωφελήσει και ως προς την καλή σας φήμη, αλλά και ως προς αυτήν καθαυτήν τη διατροφή σας. Εάν, δηλαδή, ο οικοδεσπότης είναι άξιος, οπωσδήποτε θα σας δώσει τροφή· και μάλιστα όταν δεν ζητάτε τίποτε περισσότερο από τα αναγκαία. Και δεν τους προστάζει μόνο να αναζητούν άξιους ανθρώπους, αλλά και να μην αλλάζουν από σπίτι σε σπίτι, ώστε ούτε αυτόν που τους φιλοξενεί να δυσαρεστούν, ούτε οι ίδιοι να αποκτήσουν τη φήμη της λαιμαργίας και της επιπολαιότητας. Διότι αυτό το φανέρωσε λέγοντας: «Εκεί να μένετε έως ότου αναχωρήσετε». Και αυτό μπορεί κανείς να το κατανοήσει και από τους άλλους ευαγγελιστές. Είδες πώς και με αυτόν τον τρόπο τους έκανε σεμνούς, και αυτούς που τους δέχονταν πρόθυμους και προσεκτικούς, δείχνοντας ότι εκείνοι είναι μάλλον που βγαίνουν κερδισμένοι, και ως προς τη δόξα και ως προς την πνευματική ωφέλεια; Έπειτα, αναλύοντας πάλι αυτό ακριβώς το ζήτημα, λέει: «Εισερχόμενοι δε στην οικία, να την ασπάζεστε. Και εάν μεν η οικία είναι άξια, ας έλθει η ειρήνη σας σε αυτήν· εάν όμως δεν είναι άξια, η ειρήνη σας ας επιστρέψει σε εσάς». Βλέπεις μέχρι ποιο σημείο δεν παραλείπει να τους δίνει λεπτομερείς οδηγίες; Και πολύ δικαιολογημένα. Διότι προετοίμαζε αθλητές της ευσέβειας και κήρυκες για όλη την οικουμένη· και προετοιμάζοντάς τους με αυτόν τον τρόπο να είναι ταπεινοί και κάνοντάς τους αγαπητούς, λέει: «Και όποιος δεν σας δεχθεί, ούτε ακούσει τα λόγια σας, βγαίνοντας από την οικία ή από την πόλη εκείνη, εκτινάξτε τη σκόνη από τα πόδια σας».

Από πού γίνεται αυτό φανερό; Άκουσε τον ίδιο τον Χριστό που λέει στους μαθητές: Σε όποια πόλη ή οικία εισέλθετε, ρωτήστε ποιος είναι άξιος μέσα σε αυτήν, και εκεί να μείνετε, και καθώς εισέρχεστε να λέτε: Ειρήνη στην οικία αυτή. Διότι, για να μην πεις, «ξοδεύω τα χρήματα, αναλώνω την περιουσία μου παραθέτοντας τραπέζι στους ξένους», προετοιμάζει πρώτα τον ίδιο τον εισερχόμενο να σου φέρει δώρα φιλοξενίας και δωρεές που υπερβαίνουν κάθε περιουσία. Ποια είναι άραγε αυτά; Η χορηγία της ειρήνης.

Αλλά, εάν εγκρίνετε, ας φέρουμε πρώτα στο μέσο εκείνον ο οποίος εκεί μεν τιμωρείται, εδώ δε απήλαυσε την τρυφή. Ας προσέξουν τα λεγόμενα και οι πλούσιοι και οι φτωχοί· διότι η διδασκαλία είναι χρήσιμη και στους δύο. Διότι, για το ότι και εδώ και εκεί πολλοί κρίνονται, άκου τον Χριστό που λέει: Σε όποια πόλη ή οικία εισέλθετε, μπαίνοντας στην οικία, να την χαιρετάτε λέγοντας: Ειρήνη σε αυτόν τον οίκο. Και αν μεν η οικία είναι άξια, ας έλθει η ειρήνη σας σε αυτήν· εάν όμως δεν είναι άξια, η ειρήνη σας ας επιστρέψει σε εσάς. Και όποιος δεν σας δεχθεί ούτε ακούσει τα λόγια σας, βγαίνοντας έξω από την πόλη, τινάξτε τον κονιορτό από τα πόδια σας. Αλήθεια σας λέω, θα είναι πιο ανεκτή η κατάσταση για τη γη των Σοδόμων και των Γομόρρων κατά την ημέρα της κρίσεως, παρά για την πόλη εκείνη. Σε όποια πόλη ή οικία εισέλθετε, εξετάστε ποιος είναι άξιος μέσα σε αυτήν, και εκεί να μείνετε, μέχρι να αναχωρήσετε.

Τι λέγει ο Χριστός; Σε όποια πόλη ή χωριό κι αν εισέλθετε, μπαίνοντας στην οικία να την ασπάζεστε· και αν μεν η οικία είναι άξια, ας έλθει η ειρήνη σας σε αυτήν· εάν όμως δεν είναι άξια, ας επιστρέψει η ειρήνη σας σε εσάς. Γι' αυτόν τον λόγο δεν κατανοούμε το βάθος τους, επειδή νομίζουμε ότι αυτά είναι απλώς τυπικά λόγια, και δεν τα ενστερνιζόμαστε με τον νου μας. Διότι, μήπως εγώ δίδω την ειρήνη; Ο Χριστός είναι εκείνος που καταξιώνει να ομιλεί μέσω ημών. Ακόμη και αν όλον τον υπόλοιπο χρόνο είμαστε κενοί από τη χάρη, δεν συμβαίνει όμως αυτό τώρα, για δική σας χάρη. Διότι, εάν η χάρις του Θεού ενήργησε σε έναν όνο και σε έναν μάντη κατ' οικονομίαν, και για την ωφέλεια των Ισραηλιτών, είναι ολοφάνερο ότι δεν θα αρνηθεί να ενεργήσει και σε εμάς, αλλά θα ανεχθεί να πράξει και αυτό για χάρη σας.

«Και ο άρχοντας θα ντυθεί με αφανισμό, και τα χέρια του λαού μου της γης θα παραλύσουν.» ΤΙΤΛΟΣ ΛΕ΄. — Περί ασπασμού· ότι η μετριοπάθεια προκαλεί την εύνοια. «Και όταν πλησίαζε κάποιος άνδρας τον Αβεσσαλώμ για να τον προσκυνήσει, εκείνος άπλωνε το χέρι του και τον φιλούσε. Και ο Αβεσσαλώμ έπραττε το ίδιο σε όλον τον Ισραήλ, σε όσους έρχονταν στον βασιλιά για κρίση· και ο Αβεσσαλώμ οικειοποιούνταν τις καρδιές όλων των ανδρών του Ισραήλ.» «Εισερχόμενοι στην οικία, να την χαιρετάτε.»

Για κανέναν ποτέ δεν επέρχεται κορεσμός από το κέρδος, αλλά αυτό που διαρκώς λαμβάνεται, καθίσταται ύλη και προσάναμμα της επιθυμίας για περισσότερα. Μην αποδιώχνεις τους φτωχούς. Εισέρχεται ο φτωχός στην αυλή σου ζητώντας ελεημοσύνη, και δαπανά δύο ώρες χωρίς να λάβει τίποτα. Και ενίοτε διατάζεις τον δούλο σου να τον πετάξει έξω. Δεν άκουσες τον Χριστό που λέει: Σε όποια πόλη ή οικία εισέλθετε, πείτε στον οίκο εκείνο: Ειρήνη σε εσάς. Και αν μεν η οικία είναι άξια ειρήνης, ας έλθει η ειρήνη σας επάνω της· εάν όμως δεν είναι, τινάξτε και τη σκόνη από τα πόδια σας. Αλήθεια σας λέω, πιο ανεκτή θα είναι η κατάσταση για τη γη των Σοδόμων και των Γομόρρων την ημέρα εκείνη, παρά για τον οίκο εκείνο. Εισέρχεται ο φτωχός στην αυλή σου, και εσύ διατάζεις τον δούλο σου να τον πετάξει έξω.

Παραγγέλλει δε να παραμένουν στο ίδιο μέρος και να μην πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι, για να μην κατηγορηθούν ως λαίμαργοι, και φανεί ότι προσβάλλουν εκείνους που τους φιλοξένησαν πρώτοι. «Εισερχόμενοι δε στην οικία, να την χαιρετάτε λέγοντας: Ειρήνη στον οίκο τούτο· και εάν μεν η οικία είναι άξια, ας έλθει η ειρήνη σας σε αυτήν, εάν δε δεν είναι άξια, η ειρήνη σας ας επιστρέψει σε εσάς». Με τον ασπασμό και την ειρήνη να εννοείς την ευλογία, η οποία παραμένει μόνο στους άξιους· μάθε λοιπόν από αυτό ότι προπάντων τα δικά μας έργα μάς ευλογούν. «Και όποιος δεν σας δεχθεί ούτε ακούσει τα λόγια σας, βγαίνοντας από το σπίτι ή από την πόλη εκείνη, εκτινάξτε τη σκόνη των ποδιών σας.