Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 10:3

Ο απόστολος Ματθαίος, ως προς τον προηγούμενο βίο του, δεν προερχόταν από κάποια σεμνή απασχόληση, αλλά από εκείνους που ασχολούνταν με τα τελωνεία και τις πλεονεξίες. Αυτό δεν το δήλωσε κανείς από τους άλλους ευαγγελιστές, ούτε ο συναπόστολός του Ιωάννης, ούτε βέβαια ο Λουκάς, ούτε ο Μάρκος, αλλά ο ίδιος ο Ματθαίος, στηλιτεύοντας τον δικό του βίο και γινόμενος ο ίδιος κατήγορος του εαυτού του. Άκουσε, λοιπόν, πώς ρητώς τον μνημονεύει ονομαστικώς στο ευαγγέλιο που γράφτηκε από τον ίδιο ... με τον εξής τρόπο: «Και περνώντας από εκεί ο Ιησούς, είδε έναν άνθρωπο να κάθεται στο τελωνείο, ονόματι Ματθαίο, και του είπε: ακολούθησέ με. Και εκείνος σηκώθηκε και τον ακολούθησε. Και συνέβη, ενώ αυτός παρακαθόταν σε γεύμα μέσα στην οικία, ιδού, πολλοί τελώνες και αμαρτωλοί ήλθαν και συνέτρωγαν με τον Ιησού και τους μαθητές του». Και πάλι, προχωρώντας στη συνέχεια και απαριθμώντας τον κατάλογο των μαθητών, ο ίδιος προσθέτει στον εαυτό του την προσωνυμία του τελώνη. Λέει, λοιπόν: «Τα ονόματα των δώδεκα αποστόλων είναι τα εξής: πρώτος ο Σίμων ο λεγόμενος Πέτρος, και ο Ανδρέας ο αδελφός του, ο Ιάκωβος του Ζεβεδαίου, και ο Ιωάννης ο αδελφός του, ο Φίλιππος και ο Βαρθολομαίος, ο Θωμάς και ο Ματθαίος ο τελώνης».

«Και συνέβη, ενώ εκείνος παρακαθόταν σε δείπνο στο σπίτι, ιδού, πολλοί τελώνες και αμαρτωλοί κάθονταν μαζί στο τραπέζι με τον Ιησού και τους μαθητές του〉». [ ] Και πάλι, προχωρώντας στη συνέχεια και απαριθμώντας τον κατάλογο των υπολοίπων μαθητών, ο ίδιος προσθέτει στον εαυτό του την ονομασία του τελώνη. 〈Λέει, λοιπόν: «Τα ονόματα των δώδεκα αποστόλων είναι αυτά: πρώτος ο Σίμων ο λεγόμενος Πέτρος και ο Ανδρέας ο αδελφός του, ο Ιάκωβος του Ζεβεδαίου και ο Ιωάννης ο αδελφός του, ο Φίλιππος και ο Βαρθολομαίος, ο Θωμάς και ο Ματθαίος ο τελώνης». Έτσι μεν ο Ματθαίος〉 από υπερβολική ταπεινοφροσύνη 〈φανερώνοντας τη φιλαλήθεια του χαρακτήρα του, αποκαλεί τον εαυτό του τελώνη〉, χωρίς να αποκρύπτει τον προηγούμενο βίο του, και συγκαταλέγει τον εαυτό του ανάμεσα στους αμαρτωλούς, τοποθετώντας τον εαυτό του δεύτερο μετά τον συναπόστολό του.

Όντας, λοιπόν, συζευγμένος με τον Θωμά, όπως ο Πέτρος με τον Ανδρέα και ο Ιάκωβος με τον Ιωάννη και ο Φίλιππος με τον Βαρθολομαίο, προτάσσει τον Θωμά του εαυτού του, προτιμώντας τον συναπόστολό του ως ανώτερο, ενώ οι υπόλοιποι ευαγγελιστές έπραξαν το αντίθετο. Διότι, εάν ο σκοπός τους ήταν να επινοούν και να εξυψώνουν τον Διδάσκαλο με ψευδείς λόγους και να τον κοσμούν με θαύματα, ποτέ δεν θα κατέγραφαν οι ίδιοι τα προαναφερθέντα εις βάρος του εαυτού τους, ούτε θα αποκάλυπταν στους μεταγενέστερους ανθρώπους ότι εκείνος που κηρυσσόταν από αυτούς λυπόταν και αδημονούσε και ήταν ταραγμένος στην ψυχή, ή ότι οι ίδιοι τον εγκατέλειψαν και έφυγαν, ή ότι ο πιο διακεκριμένος απόστολος και μαθητής όλων αυτών, ο ίδιος εκείνος ο ξακουστός Πέτρος, χωρίς βασανιστήρια και απειλές αρχόντων, τον απαρνήθηκε τρεις φορές.

Αλλά ας δούμε από την αρχή τον κατάλογό τους. Πρώτος, ο Σίμων που ονομάζεται Πέτρος, και ο Ανδρέας ο αδελφός του. Δεν είναι μικρό εγκώμιο και αυτό· διότι τον μεν τον ονόμασε με βάση την αρετή του, τον δε με βάση την ευγένεια του χαρακτήρα του. Έπειτα ο Ιάκωβος, ο γιος του Ζεβεδαίου, και ο Ιωάννης ο αδελφός του. Βλέπεις πώς δεν τους τοποθετεί ανάλογα με την αξία τους; Διότι κατά τη γνώμη μου ο Ιωάννης είναι ανώτερος όχι μόνο από τους άλλους, αλλά και από τον ίδιο τον αδελφό του. Έπειτα, αφού είπε, Φίλιππος και Βαρθολομαίος, πρόσθεσε: Θωμάς, και Ματθαίος ο τελώνης. Ο Λουκάς, όμως, δεν το γράφει έτσι· αντιθέτως, τον προτάσσει του Θωμά. Έπειτα, ο Ιάκωβος, ο γιος του Αλφαίου. Διότι υπήρχε, όπως προείπα, και εκείνος του Ζεβεδαίου. Έπειτα, αφού ανέφερε τον Λεββαίο, που επονομάστηκε Θαδδαίος, και τον Σίμωνα τον Ζηλωτή, τον οποίο αποκαλεί και Κανανίτη, φτάνει στον προδότη· και δεν μίλησε ως κάποιος εχθρός και πολέμιος, αλλά το διηγήθηκε έτσι, σαν να συγγράφει ιστορία. Δεν είπε: «Ο μιαρός και παμμίαρος», αλλά τον προσδιόρισε από την πόλη του: Ιούδας ο Ισκαριώτης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι'. Περί της διαταγής των αποστόλων. «Και αφού προσκάλεσε τους δώδεκα μαθητές του, τους έδωσε εξουσία κατά των ακάθαρτων πνευμάτων, ώστε να τα εκβάλλουν, και να θεραπεύουν κάθε νόσο και κάθε ασθένεια.» Επιλέγει δώδεκα μαθητές, σύμφωνα με τον αριθμό των δώδεκα φυλών. Και αφού τους έδωσε δύναμη, αν και ήταν λίγοι, τους απέστειλε. διότι λίγοι είναι εκείνοι που πορεύονται διά της στενής οδού. Τους δίνει δε το χάρισμα της θαυματουργίας, ώστε προκαλώντας κατάπληξη με τα θαύματα να κάνουν τους ακροατές πειθήνιους στη διδασκαλία. «Τα ονόματα δε των δώδεκα αποστόλων είναι αυτά: Πρώτος ο Σίμων που λέγεται Πέτρος, και ο Ανδρέας ο αδελφός του.» Απαριθμεί τα ονόματα των αποστόλων, εξαιτίας των ψευδαποστόλων. Τοποθετεί πρώτους δε τον Πέτρο και τον Ανδρέα, επειδή είναι και πρωτόκλητοι. Έπειτα τους γιους του Ζεβεδαίου. τοποθετεί δε τον Ιάκωβο πριν από τον Ιωάννη. διότι δεν τους απαριθμεί σύμφωνα με την αξία τους, αλλά απλώς όπως έτυχε. Λέει λοιπόν: «Ιάκωβος ο γιος του Ζεβεδαίου, και Ιωάννης ο αδελφός του, Φίλιππος και Βαρθολομαίος, Θωμάς και Ματθαίος ο τελώνης, Ιάκωβος ο γιος του Αλφαίου, και Λεββαίος που επωνομάστηκε Θαδδαίος, Σίμων ο Κανανίτης, και Ιούδας ο Ισκαριώτης, αυτός που και τον παρέδωσε.» Δες την ταπείνωση του Ματθαίου, πώς έταξε τον εαυτό του μετά τον Θωμά. Όταν δε έφτασε στον Ιούδα, δεν είπε ο μιαρός, ο εχθρός του Θεού, αλλά τον ονόμασε Ισκαριώτη από την πατρίδα του.