Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 10:31

Πες στον γνήσιο και ομόψυχο αδελφό μας τον Ιωάννη, ο οποίος κλήθηκε με το άνωθεν και θεϊκό νεύμα να κατοικήσει μαζί μας, όχι μόνο στον παρόντα αιώνα αλλά και στον μέλλοντα: Είπε ο Δεσπότης μας Χριστός στους μαθητές Του: «Δεν πωλούνται δύο σπουργίτια αντί ενός ασσαρίου; Και ούτε ένα από αυτά δεν θα πέσει στη γη χωρίς τον Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς. Ακόμη και οι τρίχες της κεφαλής σας είναι όλες μετρημένες. Μη φοβάστε, λοιπόν, εσείς διαφέρετε πολύ από πολλά σπουργίτια. Καθένας, λοιπόν, που θα με ομολογήσει μπροστά στους ανθρώπους, θα τον ομολογήσω κι εγώ μπροστά στον Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς.» Πρόσεχε, λοιπόν, τον εαυτό σου με νηφαλιότητα, ώστε να θέτεις τον Θεό πάντοτε μπροστά σου, για να εκπληρωθεί και για σένα ο προφητικός λόγος: «Έβλεπα τον Κύριο πάντοτε μπροστά μου, διότι είναι στα δεξιά μου, για να μην κλονιστώ.» Άπλωσε, λοιπόν, τα χέρια σου με όλη σου την ψυχή προς όσα βρίσκονται μπροστά σου και αυτά να μελετάς αδιαλείπτως, ώστε να ακούσεις τη φωνή του Θεού να σου λέει: «Ιδού, αποστέλλω τον άγγελό μου πριν από το πρόσωπό σου, ο οποίος θα ετοιμάσει την οδό σου μπροστά σου.» Αυτός, αφού κοπίασε αρκετά και δεν βρήκε εργόχειρο, λυπόταν και απορούσε πώς, σύμφωνα με τον λόγο του Γέροντα, δεν στάλθηκε ο άγγελος για βοήθεια. Διότι δεν κατανοούσε ότι αυτό του ειπώθηκε για την απρόσκοπτη πραγματοποίηση της αναχώρησής του. Και γι' αυτό του γράφει ο Γέροντας τα εξής:

Κεφάλαιο αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Μη φοβάστε εκείνους που σκοτώνουν το σώμα, αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν την ψυχή· να φοβάστε μάλλον εκείνον που μπορεί να απολέσει και την ψυχή και το σώμα στη γέεννα. Δεν πωλούνται δύο στρουθία έναντι ενός ασσαρίου; Και όμως, ούτε ένα από αυτά δεν θα πέσει στη γη χωρίς τον Πατέρα σας. Για εσάς όμως, είναι όλες μετρημένες ακόμη και οι τρίχες της κεφαλής σας. Μη φοβάστε λοιπόν· εσείς αξίζετε περισσότερο από πολλά στρουθία. ΛΟΥΚΑΣ. Όταν δε σας φέρουν ενώπιον των συναγωγών, και των αρχών, και των εξουσιών, μη μεριμνάτε πώς ή τι θα απολογηθείτε, ή τι θα πείτε· διότι το Άγιο Πνεύμα θα σας διδάξει κατά την ώρα εκείνη, αυτά που πρέπει να πείτε.

Διότι σε αυτά θα ακολουθήσει αμέσως και το άγριο πλήθος των άλλων επιθυμιών· και αυτό αποτελεί απομάκρυνση από τον Θεό. Πρέπει, λοιπόν, εμείς να επιθυμούμε περισσότερο εκείνα που αρέσουν στον Θεό· διότι Αυτός θα μας χορηγήσει τα απαραίτητα και τα αναγκαία για την αυτάρκειά μας· και ο Δεσπότης είναι αξιόπιστος, υποσχόμενος αυτό σε σένα ξεκάθαρα, και παρέχοντάς μας διαβεβαίωση για τα μεγαλύτερα ξεκινώντας από τα μικρότερα. <Κατανοήστε τα πετεινά του ουρανού, κ.τ.λ. (A f. 176 b, C f. 134 b). Όπως ακριβώς, ανεβάζοντάς μας σε πνευματική ανδρεία, αντλούσε τη διαβεβαίωση από τα πτηνά που θεωρούνται ασήμαντα, λέγοντας: «Εσείς αξίζετε περισσότερο από πολλά στρουθία»· έτσι και τώρα, με βάση τα πτηνά ή τα άνθη του αγρού, καλλιεργεί μέσα σου μια σταθερή και ακλόνητη πίστη. Και δεν μας επιτρέπει καθόλου να αμφιβάλλουμε, ότι ολοκληρωτικά και με κάθε τρόπο μας χαρίζει τη φροντίδα Του, παρέχοντας την επάρκεια στα πάντα.—(A f. 178, B f. 124, C f. 134 b) Και είναι αλήθεια ότι ακόμη και ο Σολομών υστέρησε μπροστά στην περιβολή των κρίνων· διότι τα πολύχρωμα άνθη, όντας ποικίλα και πολυειδή, στα κρίνα και σε κάποια άλλα φυτά που φυτρώνουν στους αγρούς, διαθέτουν αξιοθαύμαστη ομορφιά· ενώ αυτό που κατασκευάζεται τεχνητά από κάποιον για να τα μιμηθεί, υπολείπεται οπωσδήποτε από εκείνα, και μετά βίας πλησιάζει κάπως την αλήθεια τους.

Όταν λοιπόν, ενώ σφάλλουν, λένε μερικοί: «Έτσι φάνηκε ίσως καλό στην Τύχη» και «Αυτός ήταν ο σκοπός της Ειμαρμένης για μένα», τι είναι αυτή η φλυαρία, ω άνθρωποι, όπως θα σας απαντήσουμε εμείς; Και γιατί κατηγορείτε το ανύπαρκτο, χωρίς να έχετε καταδικάσει τη δική σας επιπολαιότητα; Αλλά η θεία Γραφή θα διακηρύξει την αλήθεια σε αυτούς που επιλέγουν να μην βαδίζουν σωστά: «Η αφροσύνη του ανθρώπου καταστρέφει τους δρόμους του, και με την καρδιά του κατηγορεί τον Θεό.» Έχουν αποτύχει λοιπόν να βρουν την αληθινή πίστη εκείνοι που έθεσαν ως κυρίαρχους της ζωής μας τη Γένεση, την Ειμαρμένη και την ευμετάβλητη Τύχη, και δεν αποδίδουν μάλλον στον Θεό την κυβέρνηση των πραγμάτων· αν και ο Χριστός λέει: «Δεν πουλιούνται δύο σπουργίτια αντί ενός ασσαρίου; Και ούτε ένα από αυτά δεν θα πέσει στη γη χωρίς το θέλημα του Πατέρα σας που είναι στους ουρανούς. Ακόμη και οι τρίχες της δικής σας κεφαλής είναι όλες μετρημένες. Μη φοβάστε λοιπόν· εσείς αξίζετε περισσότερο από πολλά σπουργίτια.» Διότι ο Δημιουργός προνοεί βεβαίως για τα επίγεια, αλλά στον καθένα επιτρέπει να πράττει ό,τι νομίζει και να βαδίζει σε όποιον δρόμο επιθυμεί.

Διότι δεν θέλει να σας απαλλάξει από τα δεινά, αλλά να σας πείσει να περιφρονείτε τα δεινά· επειδή αυτό ακριβώς συνιστά την απαλλαγή από τα δεινά. Μη φοβηθείτε λοιπόν· εσείς αξίζετε περισσότερο από πολλά στρουθία. Βλέπεις πώς ο φόβος τους έχει ήδη κυριεύσει; Διότι γνώριζε τα απόκρυφα της διανοίας τους· γι' αυτό και πρόσθεσε: «Μην τους φοβάστε λοιπόν». Επειδή, ακόμη και αν επικρατήσουν, θα επικρατήσουν στο κατώτερο, εννοώ στο σώμα· το οποίο, ακόμη και αν δεν το θανατώσουν αυτοί, θα το παραλάβει η φύση και οπωσδήποτε θα χαθεί.

Ασφαλώς εννοεί τον άνθρωπο· διότι η ψυχή μας, σαν στρουθίο, λυτρώθηκε από την παγίδα των κυνηγών. Ο δε Κύριος, θέλοντας να δείξει στους μαθητές του πόσο υπερέχουν από τους άλλους στην αγιότητα, τους λέει: Μη φοβάστε· εσείς αξίζετε περισσότερο από πολλά στρουθία. Γι' αυτό και ο Σολομών αναφωνούσε λέγοντας: Για να σωθείς, όπως το ζαρκάδι από τις θηλιές, και όπως το πουλί από την παγίδα.

Και αλλού ο Δεσπότης ανέφερε το εξής παράδειγμα: «Δεν πωλούνται δύο σπουργίτια αντί ενός ασσαρίου;», δηλαδή ενός οβολού, λέει, «και όμως ούτε ένα από αυτά δεν θα πέσει στη γη χωρίς το θέλημα του Πατέρα σας· όσο για εσάς, και οι τρίχες της κεφαλής σας είναι όλες μετρημένες. Μη φοβάστε, λοιπόν· εσείς αξίζετε περισσότερο από πολλά σπουργίτια». Αν δεν μπορείς να κατανοήσεις τίποτα περισσότερο, λέει, ας σε πείσει τουλάχιστον αυτό το παράδειγμα, δηλαδή να μιμηθείς την αμεριμνησία των πτηνών και των σπουργιτιών, και μη φανείς, άνθρωπε, πιο άπιστος από τα πτηνά· διότι τα πτηνά και τα σπουργίτια και τα κτήνη και τα θηρία τα τρέφει ως αγαθός και δημιουργός των πάντων, πώς λοιπόν δεν θα θρέψει με αφθονία και τον άνθρωπο, που κτίστηκε σύμφωνα με τη δική του εικόνα και ομοίωση, ο ουράνιος Πατέρας μας; Ποιος από εμάς [***]. [«Μη μεριμνήσετε, λοιπόν, λέγοντας: Τι θα φάμε; Ή τι θα πιούμε; Ή τι θα ντυθούμε; Διότι όλα αυτά τα επιζητούν τα έθνη· καθώς γνωρίζει ο ουράνιος Πατέρας σας ότι έχετε ανάγκη από όλα αυτά. Αλλά να ζητάτε πρώτα τη βα]σιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη του, και όλα αυτά θα σας προστεθούν».

Όσο για εσάς, ακόμη και οι τρίχες της κεφαλής σας είναι όλες μετρημένες. Μη φοβάστε, λοιπόν· εσείς αξίζετε πολύ περισσότερο από πολλά σπουργίτια. Καθένας, λοιπόν, που θα με ομολογήσει μπροστά στους ανθρώπους, θα τον ομολογήσω κι εγώ μπροστά στον Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς· και όποιος με αρνηθεί μπροστά στους ανθρώπους, θα τον αρνηθώ κι εγώ μπροστά στον Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς».

Αλληλούια. Ήχος πλ. α'. Τα ελέη σου, Κύριε, εις τον αιώνα θα ψάλλω. Στίχ. β'. Κατά την ημέρα της θλίψεώς μου με σκέπασε και πάνω σε πέτρα με ύψωσε. Ευαγγέλιο. Από το κατά Ματθαίον άγιο Ευαγγέλιο. Είπε ο Κύριος στους μαθητές του: Μην φοβάστε, λοιπόν, αυτούς που σκοτώνουν το σώμα, αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν την ψυχή. Να φοβάστε μάλλον εκείνον που μπορεί να καταστρέψει και την ψυχή και το σώμα στη γέεννα. Δεν πουλιούνται δύο σπουργίτια για ένα ασσάριο; Και όμως, ούτε ένα από αυτά δεν θα πέσει στη γη χωρίς τον Πατέρα σας. Όσο για εσάς, ακόμη και οι τρίχες της κεφαλής σας είναι όλες μετρημένες. Μην φοβάστε, λοιπόν· εσείς αξίζετε περισσότερο από πολλά σπουργίτια· και τα λοιπά.

«Και αυτό που ακούτε στο αυτί, να το κηρύξετε πάνω στις στέγες.» Αυτά, λέει, που είπα μόνο σε εσάς και σε έναν τόπο (διότι αυτό σημαίνει το προς το αυτί και στο σκοτάδι), διδάξτε τα με παρρησία και με δυνατή φωνή, ώστε να σας ακούνε όλοι. Και επειδή την παρρησία την ακολουθούν και κίνδυνοι, προσθέτει: «Και μη φοβηθείτε από αυτούς που σκοτώνουν το σώμα, αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν την ψυχή, να φοβηθείτε δε μάλλον εκείνον που μπορεί και την ψυχή και το σώμα να τα καταστρέψει στη γέεννα.» Τους διδάσκει να περιφρονούν και τον θάνατο, διότι πιο φοβερή, λέει, είναι η κόλαση στη γέεννα. Διότι αυτοί που θανατώνουν, προκαλούν τη φθορά μόνο της σάρκας, ενώ την ψυχή ενδεχομένως και την ευεργετούν. Ο Θεός όμως, όταν ρίχνει στη γέεννα, κολάζει αμφότερα, και την ψυχή και το σώμα. Λέγοντας δε στη γέεννα, υποδηλώνει το διηνεκές της κολάσεως. Διότι η λέξη γέεννα παράγεται από το αεί. «Δεν πωλούνται δύο σπουργίτια για ένα ασσάριο; Και ούτε ένα από αυτά δεν θα πέσει στη γη χωρίς το θέλημα του Πατέρα σας. Σε εσάς όμως, ακόμα και όλες οι τρίχες της κεφαλής είναι μετρημένες. Μην φοβάστε λοιπόν, εσείς διαφέρετε πολύ από τα σπουργίτια.» Για να μην ταράσσονται νιώθοντας εγκαταλειμμένοι, λέει: Αν ούτε ένα σπουργίτι δεν θα πιαστεί εν αγνοία μου, πώς θα εγκαταλείψω εσάς, τους οποίους αγαπώ;