Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 11:19

Διότι ο μεν Ιωάννης νέκρωνε τα πάθη της σάρκας μέσω του ασκητικού βίου, ο δε Ιησούς, ως Θεός, τα νέκρωνε με εξουσιαστικό νόμο, χωρίς βέβαια να βοηθείται από ασκητικούς κόπους. Και ο μεν Ιωάννης, «κηρύσσοντας βάπτισμα μετάνοιας», αποτελούσε τύπο κατήφειας για όσους όφειλαν να πενθούν για αυτό, ενώ ο Κύριος, «κηρύσσοντας τη βασιλεία των ουρανών», επεδείκνυε στον εαυτό Του τη φαιδρότητα, μέσω της οποίας προδιαγράφει τώρα στους πιστούς τη μέλλουσα ζωή και την απαλλαγμένη από πόνους χαρά.

Μτ 11, 18-19. Άρμοζε στον Ιωάννη, ως δούλο, να νεκρώσει τα πάθη της σάρκας μέσω της υπερβολικής σκληραγωγίας, στον δε Χριστό, ως ελεύθερο, να νεκρώνει εξουσιαστικά τα κινήματα της σάρκας και τον έμφυτο νόμο της σάρκας με τη δύναμη της θεότητας, χωρίς βεβαίως να βοηθείται σε αυτό από ασκητικούς κόπους. Ωστόσο ο Ιωάννης, «κηρύσσοντας βάπτισμα μετανοίας», προσέφερε τον εαυτό του ως πρότυπο σε εκείνους που οφείλουν να πενθούν, ενώ ο Κύριος, «κηρύσσοντας τη βασιλεία των ουρανών», εύλογα επιδείκνυε στον εαυτό Του το άνετο και το φαιδρό, μέσω του οποίου προδιέγραφε για τους πιστούς την ανέκφραστη χαρά και την άπονη ζωή. Διότι ο αυλός είναι η γλυκύτητα της βασιλείας των ουρανών, ενώ ο θρήνος τα επώδυνα της γέεννας.

Λοιπόν, επαινείς έστω αυτόν; Καθόλου· αντίθετα, φάνηκες επικριτικός ακόμα και απέναντι στον ίδιο τον Χριστό. Διότι είπες: «Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης». Από πού όμως μπορείς να το αποδείξεις αυτό; Και όμως, όταν κάποτε η Μαρία και η Μάρθα τον φιλοξένησαν στη Βηθανία, και έπειτα η μία από αυτές απορροφήθηκε με τις πολλές ετοιμασίες, βλέπουμε τον Χριστό να ανακόπτει την υπερβολή και να μας καθοδηγεί προς την αυτάρκεια· διότι είπε: «Μεριμνάς και τυρβάζεις για πολλά· όμως λίγα είναι αναγκαία, ή μόνο ένα».

{ "chunk_id": "", "translation": "Διότι τρίζουν τα δόντια τους εναντίον εκείνων που θέλουν να ευδοκιμούν, και οι οποίοι υποτάσσουν πειθήνια τον αυχένα τους στους θείους νόμους. Όμως το τέλος των πραγμάτων δεν έρχεται πάντοτε σύμφωνα με αυτό που νομίζουν οι ίδιοι· διότι ο πανσθενής Λόγος του Θεού σώζει τους δικαίους. <Σηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι, με ρωτούσαν για πράγματα που δεν γνώριζα.> (B f. 115 b) Εδώ ο Χριστός μνημονεύει σαφώς την ιουδαϊκή ανοσιότητα, και κάνει έναν κατάλογο όσων τον έχουν υβρίσει και έχουν συμπεριφερθεί αλαζονικά εις βάρος του. Διότι τον συκοφάντησαν οι διδάσκαλοι των Ιουδαίων προσάγοντάς τον στον Πιλάτο. Επειδή έφεραν κάποιους ψευδομάρτυρες: «Αυτός είπε, ότι Δύναμαι να καταλύσω τον ναό του Θεού, και σε τρεις ημέρες να τον οικοδομήσω». Και οι ίδιοι, όταν τους ζητήθηκε να πουν τις αιτίες για τις οποίες φώναζαν, «Πάρε, πάρε, σταύρωσέ τον», έλεγαν ψέματα εναντίον του λέγοντας, ότι «Εμποδίζει να δίνουν φόρους στον Καίσαρα, και ότι αναστατώνει τα πλήθη». Τον συκοφάντησαν όμως και πριν από τον τίμιο σταυρό, και με άλλους τρόπους· διότι έλεγαν στους λαούς που είχαν υπό την εξουσία τους: «Εάν αυτός ο άνθρωπος ήταν από τον Θεό, δεν θα κατέλυε το Σάββατο». Και ισχυρίζονταν ότι έχει δαιμόνιο και μαίνεται, και τον ονόμαζαν φάγο και οινοπότη, και ότι ενεργεί μέσω του Βεελζεβούλ. [Μου ανταπέδιδαν πονηρά." }

Αυτόν δε και μόνο θέλουν να είναι και προφήτης και άνθρωπος και υιός Θεού και Χριστός και ψιλός άνθρωπος, όπως προείπαμε, και ότι λόγω της αρετής του βίου του έφτασε στο σημείο να ονομάζεται υιός Θεού. Ούτε δέχονται ολόκληρη την Πεντάτευχο του Μωυσή, αλλά απορρίπτουν ορισμένα ρητά. Όταν δε τους πεις σχετικά με τη βρώση κρέατος: «Πώς λοιπόν ο Αβραάμ παρέθεσε στους αγγέλους το μοσχάρι και το γάλα; Ή πώς έφαγε ο Νώε και άκουσε τον Θεό να λέει, "θυσίασε και φάγε"; Και πώς ο Ισαάκ και ο Ιακώβ προσέφεραν θυσία στον Θεό, ομοίως δε και ο Μωυσής στην έρημο;», σε αυτά μεν απιστεί και λέει: «Τι ανάγκη έχω να διαβάζω τα του νόμου, εφόσον ήλθε το Ευαγγέλιο;». «Από πού λοιπόν γνωρίζεις τα σχετικά με τον Μωυσή και τον Αβραάμ; Διότι γνωρίζω ότι ομολογείτε πως αυτοί υπήρξαν, είναι δίκαιοι και τους ανακηρύσσετε πατέρες σας». Έπειτα αποκρίνεται και λέει ότι «ο Χριστός μου τα αποκάλυψε», και βλασφημεί τα περισσότερα από τη νομοθεσία, καθώς και τον Σαμψών, τον Δαβίδ, τον Ηλία, τον Σαμουήλ, τον Ελισσαίο και τους άλλους. 19. Ελέγχεται δε πανταχόθεν ο αγύρτης από τον Σωτήρα, ο οποίος ρητώς και συνοπτικά ελέγχει όλη την απατηλή του διδασκαλία με έναν του λόγο λέγοντας: «Ήλθε ο Ιωάννης στην οδό της δικαιοσύνης, χωρίς να τρώει ούτε να πίνει, και λένε ότι έχει δαιμόνιο· ήλθε ο Υιός του Ανθρώπου τρώγοντας και πίνοντας, 〈και λένε, ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης〉».

Και αν ο κόσμος ανήκει στον Υιό του Θεού, πώς επέτρεπε σε έναν άρχοντα να κατέχει τον δικό του κόσμο; Όλοι οι λόγοι της Θείας Γραφής έχουν ειπωθεί με σοφία, όπως λέγει ο ίδιος ο Κύριος: «Ήλθε ο Ιωάννης σε οδό δικαιοσύνης, χωρίς να τρώει ούτε να πίνει, και λέγουν: έχει δαιμόνιο. Ήλθε ο Υιός του Ανθρώπου, που τρώει και πίνει, και λέγουν: ιδού, άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών· και δικαιώθηκε η σοφία από τα τέκνα της». Πώς, όμως, δικαιώθηκε η σοφία από τα τέκνα της; Αλλά [μόνο] από εκείνους που κατανοούν τα ρήματα της σοφίας, όπως λέγει και στον προφήτη: «Ποιος είναι συνετός και θα τα κατανοήσει αυτά; Διότι ευθείες είναι οι οδοί του Κυρίου, και όποιος έχει λόγο σοφίας θα τα γνωρίσει, ενώ οι ασεβείς θα εξασθενήσουν πορευόμενοι σε αυτές». 67. Διότι πράγματι εξασθένησε και ασέβησε ο Μάνης μαζί με τους ασεβείς ως προς τους θείους και επουράνιους λόγους. Ο Σωτήρας, άλλωστε, έλεγε προ ολίγου: «Έβλεπα τον σατανά να έχει πέσει από τον ουρανό σαν αστραπή», και εδώ πάλι: «Ο άρχων του κόσμου τούτου θα ριχτεί κάτω». Και αν ο λόγος ήταν για τον σατανά, ο οποίος είχε ήδη πέσει, ποια ανάγκη υπήρχε να ριχτεί ξανά κάτω; Αλλά οπωσδήποτε θα πεις: στην άβυσσο. Πού, λοιπόν, επρόκειτο να υψωθεί ο Κύριος; Διότι αν επρόκειτο να υψωθεί από την άβυσσο, * επειδή το όμοιο, όταν αντιπαραβάλλεται με το όμοιο, δημιουργεί την ισορροπία της φράσης. Και πότε υψώθηκε στη γη;

«Συζητούσαν για εμένα αυτοί που κάθονταν στην πύλη, και με έκαναν τραγούδι αυτοί που έπιναν μεθυστικό ποτό.» Αλλά μαζί με αυτά είναι αναγκαίο να συνεξετάσουμε πώς έχει ειπωθεί από τον Σωτήρα στα Ευαγγέλια: «Ήλθε ο Ιωάννης χωρίς να τρώει και χωρίς να πίνει, και λένε: Έχει δαιμόνιο. Ήλθε ο Υιός του ανθρώπου τρώγοντας και πίνοντας, και λένε: Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών.» Αλλά θα πεις ότι αυτά συνέβαιναν στις αρχές του Ευαγγελίου, όταν, επειδή δεν νήστευαν οι μαθητές του, προβάλλοντας απολογία υπέρ αυτών, έλεγε: «Δεν μπορούν οι υιοί του νυμφώνος να νηστεύουν, εφόσον ο νυμφίος είναι μαζί τους· θα αρθεί από αυτούς ο νυμφίος, και τότε θα νηστεύσουν.» Διότι βλέπεις πώς και ο ίδιος γνώριζε ποιος είναι ο κατάλληλος καιρός της νηστείας;

Από τότε άρχισε ο Ιησούς να κηρύττει και να λέει: Μετανοείτε· διότι έχει πλησιάσει η βασιλεία των ουρανών. Από τότε· δηλαδή πότε; Από τότε που φυλακίστηκε ο Ιωάννης. Και γιατί δεν τους κήρυξε εξ αρχής; Και γιατί χρειαζόταν καθόλου ο Ιωάννης, εφόσον η μαρτυρία των έργων Του τον διακήρυττε; Για να μάθεις και από αυτό την αξία Του, ότι δηλαδή, όπως ακριβώς ο Πατέρας, έτσι και Αυτός έχει προφήτες· πράγμα που έλεγε και ο Ζαχαρίας: Και εσύ, παιδίον, θα ονομαστείς Προφήτης του Υψίστου· και για να μην αφήσει καμία πρόφαση στους αναίσχυντους Ιουδαίους· αυτό ακριβώς διατύπωσε και ο Ίδιος λέγοντας: Ήλθε ο Ιωάννης, ο οποίος ούτε έτρωγε ούτε έπινε, και λένε: Έχει δαιμόνιο. Ήλθε ο Υιός του ανθρώπου, ο οποίος τρώει και πίνει, και λένε: Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών.

Και δικαιώθηκε η σοφία από τα τέκνα της. Εξάλλου, ήταν αναγκαίο να ειπωθούν πρώτα από άλλον τα όσα τον αφορούσαν, και όχι από τον ίδιο. Διότι, αν και μετά από τόσες και τέτοιες μαρτυρίες και αποδείξεις έλεγαν: «Εσύ μαρτυρείς για τον εαυτό σου· η μαρτυρία σου δεν είναι αληθινή», αν δεν είχε πει τίποτα ο Ιωάννης και παρουσιαζόταν πρώτος αυτός ανάμεσά τους για να μαρτυρήσει για τον εαυτό του, τι δεν θα έλεγαν; Γι' αυτό ούτε κήρυξε πριν από εκείνον, ούτε θαυματούργησε, μέχρι που εκείνος ρίχτηκε στη φυλακή, για να μη διχαστεί έτσι το πλήθος. Γι' αυτό ούτε ο Ιωάννης έκανε κανένα θαύμα, ώστε και μέσα από αυτό να παραδώσει το πλήθος στον Ιησού, εφόσον τα θαύματα τους είλκυαν προς Εκείνον. Διότι, αν παρόλο που οικονομήθηκαν τόσα, και πριν από τη φυλακή και μετά τη φυλακή, οι μαθητές του Ιωάννη τον αντιμετώπιζαν με ζηλοτυπία, και οι περισσότεροι υποπτεύονταν πως ο Χριστός δεν ήταν Εκείνος, αλλά ο Ιωάννης· αν δεν είχε γίνει τίποτε από όλα αυτά, τι δεν θα είχε συμβεί; Γι' αυτό και ο Ματθαίος επισημαίνει ότι από τότε άρχισε να κηρύττει· και αρχίζοντας το κήρυγμα, ό,τι κήρυττε εκείνος, το ίδιο δίδασκε και αυτός, και δεν έλεγε ακόμη απολύτως τίποτα για τον εαυτό του στο κήρυγμα που έκανε. Διότι και αυτό προσώρας ήταν επιθυμητό να γίνει αποδεκτό, επειδή δεν είχαν σχηματίσει ακόμη την πρέπουσα γνώμη γι' αυτόν.

Αν και τα όσα παρατέθηκαν τότε στο τραπέζι προέρχονταν από αδικία και πλεονεξία, ο Χριστός δεν αρνήθηκε να συμμετάσχει, επειδή επρόκειτο να προκύψει μεγάλο όφελος από αυτό· απεναντίας, μπαίνει κάτω από την ίδια στέγη και κάθεται στο ίδιο τραπέζι με εκείνους που είχαν διαπράξει τέτοια σφάλματα. Διότι τέτοιος είναι ο ιατρός: αν δεν ανεχθεί τη σήψη των ασθενών, δεν τους απαλλάσσει από την αρρώστια. Κι ας απέκτησε εξαιτίας αυτού κακή φήμη, και με το να φάει μαζί του, και με το να βρεθεί στην οικία εκείνου, και με το να συνυπάρξει με πολλούς τελώνες. Δες, λοιπόν, αυτούς που Τον κατηγορούν γι' αυτό: «Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών».

Και δεν λέει, «Εκείνος τούτο, κι εγώ τούτο»· αλλά, επειδή και οι δύο είχαν το ίδιο φρόνημα, έστω κι αν οι τρόποι διαγωγής τους ήταν αντίθετοι, γι' αυτό λέει ότι τα όσα συντελέστηκαν είναι κοινά. Διότι και το ότι ακολούθησαν αντίθετο δρόμο, προήλθε από απόλυτη συμφωνία, η οποία απέβλεπε σε έναν και τον αυτό σκοπό. Ποια απολογία, λοιπόν, θα μπορούσατε να έχετε στο εξής; Γι' αυτό και πρόσθεσε: «Και εδικαιώθη η σοφία από τα τέκνα αυτής»· δηλαδή, «Ακόμη κι αν εσείς δεν πεισθήκατε, δεν έχετε πλέον κανένα δικαίωμα να με κατηγορείτε». Αυτό ακριβώς λέει και ο προφήτης για τον Πατέρα: «Για να δικαιωθείς στους λόγους σου». Διότι ο Θεός, έστω κι αν δεν επιτυγχάνει τίποτε περισσότερο από τη φροντίδα Του για εμάς, εκπληρώνει όλα όσα εξαρτώνται από Αυτόν, ώστε να μην αφήσει ούτε σκιά αχάριστης αμφιβολίας σε όσους επιθυμούν να φέρονται αναίσχυντα. Αν πάλι τα παραδείγματα είναι ευτελή και κακόηχα, μην απορήσεις· διότι μιλούσε συγκαταβαίνοντας στην πνευματική αδυναμία των ακροατών. Αφού και ο Ιεζεκιήλ χρησιμοποιεί πολλά παραδείγματα που είναι μεν προσαρμοσμένα σε αυτούς, αλλά ανάξια της μεγαλωσύνης του Θεού. Όμως, ακριβώς αυτό είναι προπάντων άξιο της πρόνοιάς Του. Παρατήρησε δε πώς αυτοί, και από άλλη σκοπιά, παρασύρθηκαν σε αντίθετες γνώμες.

Και πώς θα ήταν λογικό, λέγει, να υπάρχει συμφωνία μέσα στην αντίθεση; Δεν γνωρίζεις ότι και το να τρώει κανείς είναι αντίθετο με το να μην τρώει, και το να πίνει με το να μην πίνει, και το να δίνει με το να μη δίνει; Πολλές φορές όμως και ο γιατρός κάνει πολλά τέτοια αντίθετα, χωρίς να έρχεται σε σύγκρουση με τον εαυτό του, αλλά συμφωνώντας απόλυτα μαζί του· διότι αποβλέπει σε έναν σκοπό, την υγεία του ασθενούς. Αυτό ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση των ευαγγελιστών. Επειδή και το καλοκαίρι είναι το αντίθετο του χειμώνα, αλλά αποβλέπει σε έναν σκοπό, την ωρίμανση και την αφθονία των καρπών. Και ολόκληρος ο κόσμος έχει συγκροτηθεί από αντίθετα, αλλά επιδεικνύει μεγάλη αρμονία ως προς τη ζωή μας. Και ο Χριστός ήλθε με τρόπο αντίθετο από τον Ιωάννη. Διότι ο ένας έτρωγε, ενώ ο άλλος δεν έτρωγε. Διότι ήλθε ο Ιωάννης, λέγει η Γραφή, χωρίς ούτε να τρώει ούτε να πίνει, και λένε: Έχει δαιμόνιο. Ήλθε ο Υιός του ανθρώπου τρώγοντας και πίνοντας, και λένε: Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης. Αλλά, παρόλο που οι πράξεις τους ήταν αντίθετες, ωστόσο απέβλεπαν σε έναν σκοπό, τη σωτηρία εκείνων που επρόκειτο να αλιευθούν. Έτσι λοιπόν και αυτή η τάξη της διδασκαλίας περί της θεότητος και περί της θείας οικονομίας, παρόλο που παρουσιάστηκε από τον Ιωάννη με τρόπο αντίθετο σε σχέση με τους άλλους, εντούτοις βρίσκεται σε απόλυτη συμφωνία μαζί τους. Και το πώς, εγώ θα το πω.

Διότι άλλοι μεν τον αποκαλούσαν Σαμαρείτη, άλλοι δε δαιμονισμένο, κοιλιόδουλο και ψευδοπροφήτη. Διότι έλεγαν: «Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης», και ότι «Με τη δύναμη του άρχοντα των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια». Και τι να πούμε για τότε που τον οδηγούσαν για να τον κατακρημνίσουν, και όταν τον έφτυναν στο πρόσωπο; Τι δε για τότε που του φορούσαν τη χλαμύδα, και όταν τον στεφάνωναν με αγκάθια, και έπεφταν μπροστά του εμπαίζοντάς τον, και τον υπέβαλλαν σε κάθε είδους χλευασμό; Τι δε όταν του έδιναν ραπίσματα; Όταν τον πότιζαν με ξύδι και χολή; Όταν του χτυπούσαν το κεφάλι με το καλάμι, και όταν τον περιέφεραν εκείνα τα αιμοβόρα σκυλιά; Τι δε όταν οδηγούνταν στο πάθος γυμνός, και τον εγκατέλειψαν όλοι οι μαθητές, και ο ένας μεν τον πρόδωσε, ο άλλος τον αρνήθηκε, οι δε υπόλοιποι δραπέτευσαν, και στεκόταν μόνος γυμνός ανάμεσα σε εκείνα τα πλήθη; Διότι υπήρχε γιορτή που τους συγκέντρωνε τότε όλους· και όταν τον σταύρωσαν ως κακοποιό ανάμεσα σε κακούργους, και κρεμόταν άταφος, και δεν τον κατέβαζαν από τον σταυρό, μέχρις ότου κάποιος τον ζήτησε, για να τον θάψει; Να θυμάσαι ότι δεν αξιώθηκε ταφής, και ότι διέδωσαν πονηρή συκοφαντία εναντίον του, ότι δηλαδή οι μαθητές του τον έκλεψαν, και ότι δεν αναστήθηκε.

Άλλοι μεν τον αποκαλούσαν Σαμαρείτη και δαιμονισμένο, λέγοντας ότι «εσύ είσαι Σαμαρείτης και έχεις δαιμόνιο»· άλλοι δε λαοπλάνο, λέγοντας: «Αυτός δεν είναι από τον Θεό, αλλά παραπλανά το πλήθος»· και άλλοι μάγο, λέγοντας ότι «Με τη δύναμη του άρχοντα των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια». Και συνεχώς επαναλάμβαναν αυτά και τον ονόμαζαν αντίθεο, γαστρίμαργο, αδηφάγο και μέθυσο, και φίλο πονηρών και διεφθαρμένων ανθρώπων. «Διότι ήλθε», λέει, «ο Υιός του ανθρώπου τρώγοντας και πίνοντας, και λένε: Ιδού ένας άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών». Και όταν συνομιλούσε με την πόρνη, τον αποκαλούσαν ψευδοπροφήτη: «Διότι αν ήταν προφήτης», έλεγαν, «θα γνώριζε ποια είναι αυτή η γυναίκα που του μιλάει»· και κάθε μέρα ακόνιζαν τα δόντια τους εναντίον του. Και δεν τον πολεμούσαν κατ' αυτόν τον τρόπο μόνο οι Ιουδαίοι, αλλά ούτε και εκείνοι που θεωρούνταν αδελφοί του είχαν υγιή στάση απέναντί του, αλλά και μέσα από το ίδιο του το σπίτι αναζωπυρωνόταν ο πόλεμος εναντίον του. Δες λοιπόν πώς και εκείνοι ήταν διεφθαρμένοι, πράγμα για το οποίο και ο ευαγγελιστής πρόσθετε λέγοντας: «Διότι ούτε οι αδελφοί του πίστευαν σε αυτόν». Αλλά επειδή κάνεις λόγο για πολλούς που σκανδαλίζονται και πλανώνται, πόσοι από τους μαθητές νομίζεις ότι σκανδαλίστηκαν την εποχή του σταυρού; Ο ένας τον πρόδωσε, άλλοι δραπέτευσαν, άλλος τον αρνήθηκε, και αφού όλοι αναχώρησαν, οδηγούνταν μόνος του, δεμένος.

Και συνεχώς αυτά έλεγαν και τον ονόμαζαν αντίθεο και γαστρίμαργο και μέθυσο και φίλο των πονηρών και των διεφθαρμένων. Διότι ήλθε, λέγει, ο Υιός του ανθρώπου τρώγοντας και πίνοντας, και λένε: «Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών».

Αναλογίσου το πάθος του Σωτήρος, πόσες ύβρεις υπέμεινε για εμάς. Διότι άλλοι μεν τον αποκαλούσαν Σαμαρείτη, άλλοι δε δαιμονισμένο και γαστρίμαργο και ψευδοπροφήτη. Διότι λένε: ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, και ότι με τη δύναμη του άρχοντα των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια.

Αναλογίσου δε και τον Δεσπότη, πώς αμέσως από τα σπάργανα καταδιωκόταν και εξοριζόταν σε γη βαρβάρων, αυτός που συγκρατεί τον κόσμο, γινόμενος για εμάς υπόδειγμα ώστε να μην αποκάμνουμε στους πειρασμούς. Θυμήσου το πάθος του Σωτήρος, πόσες ύβρεις υπέμεινε για εμάς. Διότι άλλοι μεν τον αποκαλούσαν Σαμαρείτη, άλλοι δε δαιμονισμένο και γαστρίμαργο και ψευδοπροφήτη. Επειδή έλεγαν: «Ιδού άνθρωπος φάγος και οινοπότης» και ότι «με τη δύναμη του άρχοντα των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια». Και τι να πούμε για τότε που τον οδηγούσαν για να τον κατακρημνίσουν, και όταν έφτυναν στο πρόσωπό του και του έδιναν ραπίσματα;

Ήλθε ο Υιός του ανθρώπου τρώγοντας και πίνοντας, και λένε: ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών».

Θα ήθελα λοιπόν να ρωτήσω κάποιον από τους άπιστους Εβραίους το εξής: εφόσον έπρεπε «ο Υιός του Θεού» να έλθει στον κόσμο, πώς έπρεπε να εμφανιστεί σε εσάς, ώστε να πιστέψετε σε αυτόν; Μάλλον δε, επειδή εσείς δεν θέλετε όπως Εκείνος θέλησε, πώς θέλατε εσείς να εμφανιστεί αυτός; Άραγε άσαρκος και χωρίς θνητή φύση και χωρίς κανένα επικάλυμμα; Αλλά ούτε τη φύση ενός αγγέλου, όπως ακριβώς είναι, μπορεί να δει κανείς, ακόμη κι αν πρόκειται για τον Δανιήλ που είναι «ανήρ επιθυμιών». Και ποιος άραγε λοιπόν θα μπορούσε να δει τον Θεό των αγγέλων γυμνό, Θεό χωρίς σάρκα; Όμως «ήλθε» και ο «Ιωάννης» ο Βαπτιστής «στην οδό της δικαιοσύνης», «μήτε τρώγοντας, μήτε πίνοντας, και λέγατε: δαιμόνιο έχει. Ήλθε και ο Υιός του ανθρώπου, και τρώγοντας και πίνοντας, και λέτε: Άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών». Και γνωρίζω ότι, εάν ρωτούσα αυτά τα πράγματα κάποιον σκληρόκαρδο Εβραίο, δεν θα του έλειπαν διεφθαρμένες απαντήσεις ενάντια στο ίδιο του το κεφάλι.

Μτ 11, 19-20 Έπρεπε 〈να ονειδίσει τις πόλεις〉, όταν 〈δικαιώθηκε η σοφία〉 έχοντας επιτελέσει όλα τα αίτια της σωτηρίας τους. Επειδή όμως, αφού έπραξε τα πάντα, δεν τους έπεισε, στρέφεται σε άλλη οδό και τους ταλανίζει, μήπως τυχόν, έστω και διά του ταλανισμού, τους ελκύσει προς τη σωτηρία.

Αυτόν λοιπόν που βλασφήμησε κατά του Αγίου Πνεύματος, δηλαδή κατά των θείων σημείων, και ο οποίος ούτε μέσω αυτών δεν απέβαλε την προηγούμενη δυσφημία, αυτόν τίποτε άλλο δεν θα τον διορθώσει. Και εφόσον δεν διορθώνεται, πώς θα ακολουθήσει η άφεση του αμαρτήματος; Γι' αυτό, εύλογα και θεοπρεπώς, ο σωτήριος Λόγος, η πηγή της αφέσεως, αποφάνθηκε ότι είναι ανάξιος κάθε συγγνώμης αυτός που με πείσμα μετέτρεψε τις θεουργίες σε βλασφημίες. Διότι, εφόσον δεν άφησε στον εαυτό του κανένα περιθώριο ούτε μεταμέλειας ούτε διόρθωσης για τις ύβρεις και τις βλασφημίες κατά του Πνεύματος, κάθε άλλο παρά πρόκειται να αξιωθεί της αφέσεως. Τον είδες να τρώει και να πίνει, και γι' αυτό Τον αποκαλείς φαγά και οινοπότη; Τον είδες να δέχεται αμαρτωλούς και τελώνες, και αυτό σε ώθησε να Τον αποκαλείς φίλο τελωνών και αμαρτωλών; Αλλά σου απομένουν τα υψηλά έργα, μέσω των οποίων, αν απομακρυνθείς από αυτές τις ύβρεις και καταφύγεις στη μετάνοια, θα βρεις την άφεση. Επειδή μιλούσε με γυναίκα, και μάλιστα Σαμαρείτιδα, και ζητούσε να πιει νερό από αυτήν, παρασύρθηκες εξαιτίας αυτού να σκέφτεσαι ταπεινά για Αυτόν; Και πώς, όπως ακριβώς έλαβες τη Σαμαρείτιδα ως αφορμή για πιο ταπεινή υπόληψη και γνώμη, δεν την έλαβες με τον ίδιο τρόπο και ως δασκάλα της πιο υψηλής αντίληψης; ‘

Σε καμία περίπτωση, αδελφοί, ας μη σας πλανά κανείς. Αλλά θεωρείς μωρό τον μακάριο Συμεών και ντρέπεσαι να μιμηθείς τις πράξεις του; Μιμήσου τον Χριστό τον Θεό. Πάθε και εσύ για τη δική σου σωτηρία, όπως Εκείνος έπαθε για σένα. Διότι τον αποκαλούσαν, όπως ακούς, δαιμονισμένο, πλάνο, φαγά και οινοπότη. Έλεγαν δηλαδή: «Δαιμόνιο έχεις», και πάλι: «Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος των τελωνών και των αμαρτωλών». Αυτά και ο μακάριος πατέρας μας, ο άγιος εννοώ Συμεών, για εμάς, ή μάλλον εξαιτίας μας τα άκουσε. Μαζί με αυτά ακούς πάλι ότι έσερναν δεμένο τον Κύριο σαν φονιά και κακούργο, και ότι στεκόταν μπροστά στον Πιλάτο σαν ένας από τους ευτελείς, ότι δεχόταν ράπισμα από δούλο, ότι ριχνόταν στη φυλακή και έβγαινε από τη φυλακή, ότι οδηγούνταν από στρατιώτες ραβδούχους, ότι παραδινόταν στον λαό από τον Πιλάτο, ο οποίος έλεγε: «Πάρτε τον εσείς και σταυρώστε τον». Σκέψου λοιπόν πώς παραδόθηκε ανάμεσά τους Εκείνος που είναι υπεράνω όλων των ουρανών και συγκρατεί τα πάντα με το χέρι Του, να σπρώχνεται και να αντισπρώχνεται, να γρονθοκοπείται, να ραπίζεται, να εμπαίζεται, να μαστιγώνεται, να εισάγεται στο πραιτώριο, Εκείνος που είναι αθέατος σε όλη την κτίση και στα ίδια τα Σεραφείμ, να γδύνεται, να δένεται στον κίονα, να δέχεται σαράντα πλήρεις πληγές, οι οποίες δήλωναν τη θανατική καταδίκη. Έπειτα τι;

Έπειτα, δείχνοντας ότι το να είναι ο Ιωάννης ο Ηλίας αποτελεί αίνιγμα και ότι χρειάζεται σύνεση για να το κατανοήσει κανείς, λέει: «Όποιος έχει αυτιά για να ακούει, ας ακούει», προτρέποντάς τους να ρωτήσουν και να μάθουν. «Με τι να παρομοιάσω αυτή τη γενεά; Μοιάζει με παιδιά που κάθονται στην αγορά και φωνάζουν στους συντρόφους τους, λέγοντας: Σας παίξαμε αυλό, και δεν χορέψατε. Σας τραγουδήσαμε μοιρολόγια, και δεν θρηνήσατε». Εδώ υπονοεί το ανικανοποίητο των Ιουδαίων. Διότι, επειδή ήταν δύστροποι, ούτε με τη σκληραγωγία του Ιωάννη έμεναν ικανοποιημένοι, ούτε με την απλότητα του Χριστού, αλλά έμοιαζαν με παιδιά που δυσαρεστούνται λόγω της επιπολαιότητάς τους, στα οποία είτε κλαίει κανείς, δεν τους αρέσει, είτε παίζει αυλό, ούτε αυτό τους αρέσει. «Διότι ήλθε ο Ιωάννης μήτε τρώγοντας μήτε πίνοντας, και λένε: Έχει δαιμόνιο. Ήλθε ο Υιός του ανθρώπου τρώγοντας και πίνοντας, και λένε: Ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης, φίλος τελωνών και αμαρτωλών». Με τον θρήνο παρομοιάζει τον τρόπο ζωής του Ιωάννη· διότι ο Ιωάννης επιδείκνυε πολλή σκληρότητα και στα λόγια και στα έργα· ενώ τον τρόπο του Χριστού με τον αυλό· διότι ο Κύριος ήταν γεμάτος χάρη, συγκαταβαίνοντας προς όλους, προκειμένου να τους κερδίσει όλους, ευαγγελιζόμενος τη βασιλεία, και χωρίς να έχει τίποτα το σκυθρωπό, όπως ο Ιωάννης. «Και δικαιώθηκε η σοφία από τα τέκνα της».