Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 11:26

Διότι αυτό επιβεβαιώνει τη μαρτυρία, το ότι δηλαδή δεν προέρχεται από έναν μόνο, αλλά από δύο. Διότι και ο Πατέρας έδωσε μαρτυρία από τον ουρανό λέγοντας: «Αυτός είναι ο αγαπητός μου Υιός»· και ο μονογενής Υιός μαρτυρεί ότι είναι Υιός του Θεού, και συνομίλησε με τον Πατέρα με σαφήνεια, εις επήκοον των ανθρώπων, λέγοντας: «Σε δοξολογώ, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι απέκρυψες αυτά από τους σοφούς και τους συνετούς, και τα απεκάλυψες στα νήπια. Ναι, Πατέρα, διότι τέτοια ήταν η ευδοκία σου. Όλα μού παραδόθηκαν από τον Πατέρα μου». Αλλά τι έχουν να απολογηθούν ως προς αυτά οι υπηρέτες της ιουδαϊκής άρνησης, οι οποίοι, προκειμένου να μην ελέγχονται σαφώς, εναντιώνονται στα Ευαγγέλια του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, παρουσιάζοντας έτσι δύο υποστάσεις, τον μεν Πατέρα ως Θεό, τον δε Υιό ως άνθρωπο; Αλίμονο στην ασέβεια!

Κεφάλαιο Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Σε δοξολογώ, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι απέκρυψας αυτά από σοφούς και συνετούς, και τα αποκάλυψας σε νήπια. Ναι, Πατέρα, διότι έτσι φάνηκε αρεστό ενώπιόν σου ... Αφού ήλθε στην πατρίδα του, τους δίδασκε στη συναγωγή τους, ώστε να εκπλήσσονται και να λέγουν: Από πού προέρχεται σε αυτόν η σοφία αυτή και οι δυνάμεις;

Διότι παιδαγωγεί προς τον Χριστό, και φέρνει μεν αυτούς που παιδαγωγούνται προσωρινά από αυτόν στο όρος, αλλά δεν τους ανεβάζει πάνω σε αυτό. Ως όρος δε πρέπει να εννοήσεις εδώ την υπερφυή και εξυψωμένη γνώση του μυστηρίου του Χριστού. Διότι είναι πάρα πολύ υψηλή, και ελάχιστα προσιτή σε όσους βρίσκονται υπό τον νόμο· αρμόζει δε περισσότερο σε εμάς που έχουμε αγιαστεί εν πνεύματι. Όπως ακριβώς είπε ο ίδιος ο Σωτήρας: «Σε εσάς έχει δοθεί να γνωρίσετε τα μυστήρια της βασιλείας των ουρανών, σε εκείνους όμως δεν έχει δοθεί», εννοώ δηλαδή στους Ιουδαίους. Και απευθύνοντας τους λόγους υπέρ ημών προς τον Πατέρα και Θεό με τη μορφή προσευχής λέει: «Σε δοξολογώ, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι απέκρυψες όλα αυτά από σοφούς και συνετούς, και τα αποκάλυψες σε νήπια. Ναι, Πατέρα, διότι έτσι φάνηκε αρεστό ενώπιόν σου». Επομένως, ο Μωυσής φέρνει μεν στο όρος, αλλά δεν ανεβάζει σε αυτό· διότι, όπως μόλις ανέφερα, το τέλειο και υψηλό στη σοφία και τη γνώση το κερδίζουμε μάλλον μέσω του Χριστού, και όχι μέσω του Μωυσή. Διότι ο μεν ήταν υπηρέτης και παιδαγωγός, ο δε, ως Κύριος των πάντων, φανερώθηκε σε εμάς χορηγός της τέλειας γνώσης. «Διότι σε αυτόν είναι κρυμμένοι όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσης», σύμφωνα με το γεγραμμένο.

Διότι αυτό που δεν γνώριζαν, λένε, αυτό ακριβώς τους υποσχέθηκε να τους διδάξει. Ως απόδειξη δε για τα παραπάνω και σαν κορωνίδα της θεωρίας τους προβάλλουν τα εξής: «Σε δοξολογώ, Πατέρα, Κύριε των ουρανών και της γης, διότι τα απέκρυψες αυτά από σοφούς και συνετούς και τα απεκάλυψες σε νήπια. Ναι, Πατέρα μου, διότι έτσι φάνηκε αρεστό ενώπιόν σου. Όλα μου παραδόθηκαν από τον Πατέρα μου, και κανείς δεν γνώρισε τον Πατέρα, παρά μόνο ο Υιός, και (κανείς δεν γνώρισε) τον Υιό, παρά μόνο ο Πατέρας και σε όποιον θέλει ο Υιός να τον αποκαλύψει». Με αυτά τα λόγια, λένε, (ο Χριστός) απέδειξε ρητά πως τον πατέρα της αλήθειας, τον οποίο αυτοί έχουν επινοήσει, κανείς απολύτως δεν τον είχε γνωρίσει πριν από την παρουσία του· και θέλουν να υποστηρίξουν πως, εφόσον ο Ποιητής και Κτίστης ήταν ανέκαθεν γνωστός σε όλους, ο Κύριος τα είπε αυτά αναφερόμενος στον άγνωστο σε όλους πατέρα, τον οποίο οι ίδιοι κηρύττουν. 19. Όσο για την παράδοση της απολυτρώσεώς τους, συμβαίνει να είναι αόρατη και ακατάληπτη, καθότι συνιστά τη Μητέρα των ακατάληπτων και αόρατων στοιχείων και γι' αυτό είναι ασταθής, και δεν είναι δυνατόν να εκτεθεί απλά ούτε με έναν λόγο, εξαιτίας του ότι ο καθένας τους την παραδίδει όπως ο ίδιος επιθυμεί. Διότι, όσοι είναι οι μυσταγωγοί αυτής της θεωρίας, τόσες είναι και οι απολυτρώσεις.

Πόσα άλλα, και μάλιστα περισσότερα από αυτά, θα μπορούσε κανείς να συλλέξει και να μας παραθέσει ως απόδειξη ενάντια στην ανοησία του Σαμοσατέα; Διότι, εάν βρισκόταν μέσα στον Πατέρα, όπως ακριβώς ο λόγος μέσα στην καρδιά του ανθρώπου, πώς ήλθε εμφανιζόμενος με δική του μορφή; Επειδή, καθώς ομιλεί προς τους μαθητές του, αναφέρει: «Εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα». Και δεν είπε: «Εγώ είμαι ο Πατέρας». Αλλά το «εμένα» σημαίνει [τον Υιό] μέσα στον Πατέρα. Και δεν είπε: «Εγώ είμαι Εκείνος», αλλά «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, και Εκείνος είναι που μαρτυρεί για εμένα». Και πάλι, σχετικά με το Άγιο Πνεύμα, αναφέρει ότι «Εγώ θα παρακαλέσω τον Πατέρα και θα σας αποστείλει άλλον Παράκλητο». Πρόσεξε πώς το «θα αποστείλει» και το «άλλον» και το «εγώ», αποσκοπούν στο να αποδείξουν ότι ο Πατέρας είναι ενυπόστατος, ο Υιός ενυπόστατος, και το Άγιο Πνεύμα ενυπόστατο. «Διότι Εκείνος θα με δοξάσει», αναφέρει μιλώντας για το Άγιο Πνεύμα, «επειδή θα λάβει από το δικό μου». Και τι εννοεί; Αυτό που εκπορεύεται από τον Πατέρα και λαμβάνει από το δικό μου. Αλλά λέγει επίσης: «Οι μαρτυρίες δύο ανθρώπων θα σταθούν, και εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου, και μαρτυρεί για εμένα ο Πατέρας που με απέστειλε». Και πόσα άλλα παρόμοια και περισσότερα από αυτά υπάρχουν· διότι, ιδού, λέγει: «Σε δοξολογώ, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι απέκρυψες αυτά από τους σοφούς και τους συνετούς, και τα αποκάλυψες στα νήπια. Ναι, Πατέρα, διότι έτσι ήταν το θέλημά σου».

Διότι αυτό που δεν γνώριζαν, λέει, αυτό τους υποσχέθηκε να διδάξει... Ως ανώτατη δε απόδειξη και οιονεί επιστέγασμα της θεωρίας τους προβάλλουν τα εξής: «Σε δοξολογώ, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι τα απέκρυψας αυτά από σοφούς και συνετούς, και τα απεκάλυψας σε νήπια· ναι, Πατέρα μου, διότι έτσι φάνηκε αρεστό ενώπιόν σου. Όλα μού παραδόθηκαν από τον Πατέρα μου· και κανείς δεν γνώρισε τον Πατέρα, παρά μόνον ο Υιός, και τον Υιό, παρά μόνον ο Πατέρας, και σε όποιον θέλει ο Υιός να αποκαλύψει.» Με τα λόγια αυτά ισχυρίζονται ότι έδειξε ρητώς ότι τον πατέρα της αλήθειας που αυτοί έχουν επινοήσει, ουδείς απολύτως τον είχε γνωρίσει πριν από την παρουσία του· και θέλουν να τεκμηριώσουν ότι ο Ποιητής και Κτίστης ήταν ανέκαθεν γνωστός σε όλους, και ότι ο Κύριος είπε αυτά τα λόγια για τον άγνωστο σε όλους Πατέρα, τον οποίον αυτοί κηρύττουν.

ΟΜΙΛΙΑ ΛΗ΄. Κατά τον καιρό εκείνο έλαβε τον λόγο ο Ιησούς και είπε: Σε δοξάζω, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι απέκρυψας αυτά από τους σοφούς και τους συνετούς, και τα αποκάλυψας στα νήπια. Ναι, Πατέρα, διότι αυτή υπήρξε η ευδοκία ενώπιόν σου.

Απέκρυψε δε τα μυστήρια ο Θεός από όσους νομίζουν ότι είναι σοφοί, όχι επειδή φθονεί ούτε επειδή είναι αίτιος της άγνοιάς τους, αλλά διότι δεν είναι άξιοι, εξαιτίας αυτού ακριβώς του ότι θεωρούν τον εαυτό τους σοφό. Διότι αυτός που θεωρεί τον εαυτό του σοφό και επαναπαύεται στη δική του γνώση, ούτε καν επικαλείται τον Θεό. Και κατά συνέπεια ο Θεός, εφόσον δεν επικαλείται, ούτε τον βοηθά, ούτε του αποκαλύπτει. Εξάλλου, ο Θεός περισσότερο από φιλανθρωπία δεν αποκαλύπτει στους πολλούς τα μυστήρια, για να μην τιμωρηθούν περισσότερο, εάν, αφού τα γνωρίσουν, τα περιφρονήσουν. «Ναι, Πατέρα, διότι έτσι υπήρξε η ευδοκία ενώπιόν σου.» Δηλώνει εδώ τη φιλανθρωπία του Πατρός, ότι χωρίς να παρακληθεί από άλλον τα αποκάλυψε στα νήπια, αλλά έτσι του άρεσε εξ αρχής. Διότι ευδοκία σημαίνει η θέληση και η αρέσκεια. «Τα πάντα μου παραδόθηκαν από τον Πατέρα μου.» Είπε προηγουμένως προς τον Πατέρα: «τα αποκάλυψες, ω Πατέρα». Για να μην υποθέσεις, λοιπόν, ότι ο Ίδιος δεν κάνει τίποτα και ότι τα πάντα ανήκουν στον Πατέρα, λέει ότι: «Τα πάντα μου παραδόθηκαν», και η εξουσία η δική μου και Εκείνου είναι μία. Ακούγοντας δε το «παραδόθηκαν», μην νομίσεις ότι του παραδόθηκαν ως σε δούλο και κατώτερο, αλλά ως σε Υιό. Διότι ακριβώς επειδή γεννήθηκε από τον Πατέρα, γι' αυτό και του παραδόθηκαν. Εάν, δηλαδή, δεν είχε γεννηθεί και δεν ήταν της ίδιας ουσίας με τον Πατέρα, δεν θα του είχαν παραδοθεί.