Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 12:1

Ομιλία του εν αγίοις Πατρός ημών Αθανασίου εις τον σπόρον. Συγκεντρωθήκαμε την ημέρα του Σαββάτου, όχι επειδή νοσούμε από τον Ιουδαϊσμό· διότι δεν προσκολλώμαστε σε ψεύτικα Σάββατα. Αντιθέτως, προσήλθαμε κατά το Σάββατο για να προσκυνήσουμε τον Κύριο του Σαββάτου, τον Ιησού. Διότι παλαιά υπήρχε στους αρχαίους το τίμιο Σάββατο· ο Κύριος όμως μετέθεσε την ημέρα του Σαββάτου στην Κυριακή. Και δεν είμαστε εμείς εκείνοι που από μόνοι μας καταφρονήσαμε το Σάββατο, αλλά ο προφήτης είναι εκείνος που το απέρριψε λέγοντας: «Τις νουμηνίες σας και τα Σάββατα τα μισεί η ψυχή μου». Διότι μέχρι τη στιγμή που εφαρμόζονταν επάξια τα της νομοθεσίας, ή μέχρις ότου παρουσιαστεί ο Διδάσκαλος, ενεργούσε το έργο του παιδαγωγού· όταν όμως ήλθε ο Διδάσκαλος, καταργήθηκε ο παιδαγωγός, και όταν ανέτειλε ο ήλιος, έσβησε το λυχνάρι. Κατάλληλη και επίκαιρη μας έτυχε, κατά ακολουθία, και η ανάγνωση περί του Σαββάτου. Διότι μόλις ακούσαμε πώς ο Ιησούς πορευόταν μέσα από τα σπαρτά, και πώς θεράπευσε το ξηρό χέρι· και μου φαίνεται πως είναι καλό να πω λίγα λόγια για το ευαγγελικό ανάγνωσμα. Ο Σωτήρας μας πορευόταν μέσα από τα σπαρτά, και οι μαθητές τον ακολουθούσαν και, κόβοντας στάχυα, έτρωγαν· και οι Ιουδαίοι τους επέπλητταν λέγοντας: «Δεν επιτρέπεται να το κάνετε αυτό την ημέρα του Σαββάτου». Σύμφωνα με ποιον νόμο, ω Ιουδαίοι; Σύμφωνα με ποια νομοθεσία του Μωυσή; Σύμφωνα με ποια φράση προφήτη;

Ή γιατί μόνο οι Λευίτες στερούνται τον αγιασμό, ενώ προσφέρουν, σφάζουν και παραθέτουν τις θυσίες κατά την ημέρα του Σαββάτου; Διότι τόσο πολύ απέχουν από το να αμαρτάνουν, ώστε μάλιστα εξιλεώνουν τον Θεό υπέρ εκείνων που προσφέρουν τις θυσίες. Επομένως, το Σάββατο δεν σημαίνει αργία, αλλά από τη μια πλευρά σημαίνει τη γνώση του Δημιουργού, και από την άλλη την παύση του σχήματος της παρούσας κτίσης, όπως ακριβώς διακηρύσσει ο Θεός στο βιβλίο του Ιεζεκιήλ λέγοντας: «Και τα Σάββατά μου έδωσα σε αυτούς για να είναι σημείο ανάμεσα σε εμένα και σε αυτούς, ώστε να γνωρίσουν ότι εγώ είμαι ο Κύριος που τους αγιάζω». Άρα το Σάββατο δόθηκε για χάρη της γνώσης και όχι της αργίας· καθώς η γνώση είναι περισσότερο αναγκαία από την αργία. Γι' αυτό ο Κύριος έλεγε σε εκείνους που κατηγορούσαν τους μαθητές επειδή έκοβαν στάχυα: «Εάν γνωρίζατε τι σημαίνει, Έλεος θέλω και όχι θυσία». Διότι, ενώ εκείνοι τηρούσαν την αργία του Σαββάτου, τους κατηγορούσε λέγοντας ότι «δεν έχετε το χαρακτηριστικό γνώρισμα του Σαββάτου, το οποίο είναι η γνώση της αλήθειας». Γι' αυτό και γύρω από την Ιεριχώ, αυτοί που έλαβαν τον νόμο του Σαββάτου, λαμβάνουν την εντολή να σαλπίζουν επί επτά ημέρες, μέσα στις οποίες επτά εμπίπτει και το Σάββατο. Εάν λοιπόν το Σάββατο δόθηκε χάριν της αργίας, γιατί προστάζονται να εργάζονται σαλπίζοντας;

Ματθ. 12, 1-2. Διότι εκεί όπου δεν γίνεται τίποτα μεγάλο και γενναίο, ησυχάζουν, ενώ εκεί όπου βλέπουν κάποιους να σώζονται, γίνονται πιο φορτικοί από όλους. Τόσο πολύ είναι εχθροί της σωτηρίας των ανθρώπων και ανίδεοι των ιερών Γραφών. Διότι, εάν η Καινή Διαθήκη, η οποία προκηρύχθηκε μέσω του Ιερεμία, είναι διαφορετική από την πρώτη, πρέπει οπωσδήποτε να χρησιμοποιούμε όχι τους παλαιούς νόμους, αλλά τους καινούργιους. Όμως οι Φαρισαίοι, μη θέλοντας να το κατανοήσουν αυτό, παραμονεύουν τους αγίους αποστόλους και λένε για αυτούς στον Χριστό: Ιδού, βλέπουμε αυτούς που παιδαγωγούνται από εσένα να εναντιώνονται στα νομικά προστάγματα. Διότι, ενώ ο νόμος προστάζει να αργούν το Σάββατο και να μην καταπιάνονται απολύτως με κανέναν κόπο, οι μαθητές τρίβουν με τα χέρια τους τα στάχυα. Εσύ όμως ο ίδιος, πες μου, ω Φαρισαίε, όταν παραθέτεις στον εαυτό σου το σαββατιάτικο τραπέζι, δεν κόβεις τον άρτο; Γιατί λοιπόν κατηγορείς τους άλλους; Και πώς απολογείται ο Σωτήρας για αυτούς;

ΟΜΙΛΙΑ ΛΘ΄. Εκείνο τον καιρό, ο Ιησούς πέρασε την ημέρα του Σαββάτου μέσα από τα σπαρτά· οι δε μαθητές του πείνασαν, και άρχισαν να κόβουν στάχυα και να τρώνε. α΄. Ο δε Λουκάς λέει: «Κατά το δευτερόπρωτο Σάββατο».

«Εκείνο τον καιρό ο Ιησούς πορευόταν το Σάββατο μέσα από τα σπαρτά, οι δε μαθητές του πείνασαν, και άρχισαν να κόβουν στάχυα και να τρώνε». Και ο δούλος σου, λέγει, και το υποζύγιο θα αναπαυθεί κατά το Σάββατο· δηλαδή, μέσα σε τούτον τον εβδοματικό βίο· ως υποζύγιο μεν, το σώμα θα παύσει από τη δουλεία της αμαρτίας και θα υπηρετήσει τις θείες εντολές· ως δούλος δε, ο θυμός και η επιθυμία, θα αναπαυθούν από την αμαρτία, και θα τους επιτραπεί να αφιερωθούν στον Θεό· η μεν επιθυμία τείνοντας εξ ολοκλήρου προς τον Θεό, ο δε θυμός εξοπλιζόμενος εναντίον των εχθρών του Θεού. «Και μεταμορφώθηκε μπροστά τους. Και έλαμψε το πρόσωπό του σαν τον ήλιο· τα δε ιμάτιά του έγιναν λευκά σαν το φως». Ο Κύριος μεταμορφώνεται, όχι προσλαμβάνοντας κάτι που δεν ήταν, αλλά φανερώνοντας στους μαθητές αυτό ακριβώς που ήταν, και το πρόσωπό του λάμπει σαν τον ήλιο (διότι ταυτίζεται καθ' υπόστασιν με άλλο φως)· ενώ τα ιμάτιά του λευκαίνονται σαν το χιόνι, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Μάρκου.

Κεφάλαιο ΙΒ'. Περί των μαθητών που έκοβαν στάχυα κατά το Σάββατο. Περί εκείνου που είχε παράλυτο το χέρι. Περί του δαιμονισμένου τυφλού και κωφού. Περί εκείνων που ζητούσαν σημείο. Περί της Μητέρας και των αδελφών του Χριστού. «Εκείνον τον καιρό, ο Ιησούς βάδισε κατά το Σάββατο μέσα από τα σπαρτά. Οι μαθητές του πείνασαν και άρχισαν να κόβουν στάχυα και να τρώνε.» Καταλύοντας τις τυπικές διατάξεις του Νόμου, οδηγεί τους μαθητές μέσα από τα σπαρτά, ώστε, τρώγοντας, να καταλύσουν την αργία του Σαββάτου. «Οι δε Φαρισαίοι, όταν το είδαν, του είπαν: