Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 12:25

Διότι λέγει προς τους υιούς του Βεελζεβούλ, αυτούς που επιθυμούν να τον καθυβρίσουν: «Κάθε βασίλειο που διαιρείται εναντίον του εαυτού του ερημώνεται, και κάθε πόλη ή οικία που διαιρείται εναντίον του εαυτού της πέφτει. Και εάν ο Σατανάς εκβάλλει τον Σατανά, εξεγέρθηκε εναντίον του εαυτού του και διαιρέθηκε· πώς λοιπόν θα σταθεί το βασίλειό του;»

Ήθελα, λοιπόν, να σιωπήσω εντελώς για το θέμα αυτό, και να αρκεστώ μόνο σε εκείνα τα προηγούμενα γράμματα. Επειδή, όμως, σκέφτηκα μήπως επιμένοντας μου γράψεις και δεύτερη φορά γι' αυτό, πίεσα τον εαυτό μου να σου γράψω τη μέτρια κατανόηση που έχω διδαχθεί για αυτό· έχοντας το θάρρος ότι, αν μεν πετύχουμε τον σκοπό, θα την αποδεχθείς προς τιμήν εκείνου που με δίδαξε· αν πάλι δεν τον πετύχουμε, δεν θα με κατακρίνεις, γνωρίζοντας την προθυμία αλλά και την αδυναμία μας. Το χωρίο, λοιπόν, είναι το εξής: όταν, ενώ γίνονταν τόσα σημεία στο Ευαγγέλιο, οι μεν Φαρισαίοι έλεγαν: «Αυτός δεν εκβάλλει τα δαιμόνια παρά μόνο με τη δύναμη του Βεελζεβούλ, του άρχοντα των δαιμονίων»· ο δε Κύριος, γνωρίζοντας τις σκέψεις τους, τους είπε: «Κάθε βασιλεία που διαιρείται εσωτερικά ερημώνεται». Και αφού είπε: «Εάν όμως εγώ εκβάλλω τα δαιμόνια με το Πνεύμα του Θεού, τότε έφτασε σε εσάς η βασιλεία του Θεού»· στη συνέχεια προσθέτει: «Γι' αυτό σας λέω, κάθε αμαρτία και βλασφημία θα συγχωρεθεί σε εσάς τους ανθρώπους· αλλά η βλασφημία κατά του Πνεύματος δεν θα συγχωρεθεί· και όποιος πει λόγο εναντίον του Υιού του ανθρώπου, θα του συγχωρεθεί· όποιος όμως πει εναντίον του Αγίου Πνεύματος, δεν θα του συγχωρεθεί ούτε σε τούτον τον αιώνα ούτε στον μέλλοντα». Εσύ, λοιπόν, αναζητούσες γιατί άραγε η μεν βλασφημία κατά του Υιού συγχωρείται, ενώ η βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος δεν έχει άφεση ούτε στον παρόντα αιώνα ούτε στον μέλλοντα;

Κεφάλαιο Αʹ. Ματθαίος. Τότε έφεραν σε αυτόν έναν δαιμονιζόμενο, τυφλό και κωφό, και τον θεράπευσε, ώστε ο κωφός και τυφλός και να μιλάει και να βλέπει. Και εκπλήσσονταν όλα τα πλήθη και έλεγαν: Μήπως αυτός είναι ο υιός του Δαβίδ; Οι δε Φαρισαίοι, όταν το άκουσαν, είπαν: Αυτός δεν εκβάλλει τα δαιμόνια παρά μόνο διά του Βεελζεβούλ, του άρχοντα των δαιμονίων. Γνωρίζοντας δε ο Ιησούς τις σκέψεις τους, τους είπε: Αν όμως εγώ εκβάλλω τα δαιμόνια διά του Πνεύματος του Θεού, άρα έφτασε σε εσάς η βασιλεία του Θεού. Στα οποία στη συνέχεια προσθέτει: Γι' αυτό σας λέω, κάθε αμαρτία και βλασφημία θα συγχωρεθεί στους ανθρώπους· η βλασφημία όμως κατά του Πνεύματος δεν θα συγχωρεθεί στους ανθρώπους.

Κεφάλαιο αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Κάθε βασιλεία, η οποία διαιρείται εναντίον του εαυτού της, ερημώνεται· και κάθε πόλη ή οικία, η οποία διαιρείται εναντίον του εαυτού της, δεν θα σταθεί. ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ. Εάν όμως δαγκώνετε και κατασπαράζετε ο ένας τον άλλον, προσέχετε μήπως αφανιστείτε ο ένας από τον άλλον. ΙΩΑΝΝΗΣ.

Έπειτα, από εκείνα μέσω των οποίων μπορείτε να μάθετε ότι σφάλλουν ασεβώς, υβρίζοντας ατόπως τον χορηγό της αιώνιας ζωής, μέσα από αυτά τα ίδια δεν αντιλαμβάνονται πάλι ότι προχωρούν σε επιδείνωση της νόσου τους. Διότι δεν συλλογίζονται καθόλου πώς θα έπρεπε να μετανοήσουν για εκείνα, αλλά λένε ότι ήδη έχουν πειστεί πως όσα έχουν πει ήταν η αλήθεια ................... .................. και αληθινός είναι ο προφήτης που λέει: «Διότι ευθείες είναι οι οδοί του Κυρίου, και οι δίκαιοι θα πορευτούν σε αυτές· οι δε ασεβείς θα ασθενήσουν σε αυτές». Θα έμενε δε κανείς κατάπληκτος για την ασύγκριτη μανία τους και σε αυτό το σημείο. Βλέποντας ένα αναρίθμητο πλήθος δαιμονίων και πονηρών πνευμάτων να συντρίβεται με μία μόνο φωνή του Σωτήρα, και να εκδιώκεται παρά τη θέλησή του από εκείνους στους οποίους κατοικούσαν, δεν φρίττουν λέγοντας ότι Εκείνος έχει δαιμόνιο, αν και βεβαιώθηκαν μέσω αδιαμφισβήτητων συλλογισμών, ότι ο Σατανάς δεν θα μπορούσε να εκβάλει τον Σατανά. «Διότι κάθε βασιλεία», λέει ο Χριστός, «που έχει διαιρεθεί εναντίον του εαυτού της ερημώνεται· και κάθε οικία και πόλη που έχει διαιρεθεί εναντίον του εαυτού της ερημώνεται. Και αν ο Σατανάς εκβάλλει τον Σατανά, διαιρέθηκε εναντίον του εαυτού του· πώς λοιπόν θα σταθεί η βασιλεία του;» Ιδού λοιπόν, θα πει κανείς, και πολύ εύλογα: «Λαός όντως μωρός και ασύνετος, έχουν μάτια και δεν βλέπουν, έχουν αυτιά και δεν ακούν».

Μτ 12, 23—28 Επειδή, λέγει, 〈όχι μέσω του άρχοντα των δαιμόνων〉 εκβάλλω 〈τα δαιμόνια〉, όπως έδειξε λέγοντας ότι 〈κάθε βασιλεία που διαιρείται εναντίον του εαυτού της〉 διαλύεται και φθείρεται, άρα με τη δύναμη του Πνεύματος τα 〈εκβάλλω〉 και γι' αυτό έχει πλησιάσει η 〈βασιλεία του Θεού〉.

Επιστολή του Πτολεμαίου προς τη Φλώρα. 3. Το γεγονός ότι τον νόμο που δόθηκε μέσω του Μωυσή, καλή μου αδελφή Φλώρα, δεν τον κατανόησαν πολλοί, μη έχοντας γνωρίσει ούτε εκείνον που τον έθεσε ούτε επακριβώς τα προστάγματά του, θεωρώ ότι θα γίνει εύκολα αντιληπτό και σε εσένα, όταν πληροφορηθείς τις αντικρουόμενες απόψεις γύρω από αυτόν. Διότι άλλοι μεν λέγουν ότι αυτός έχει νομοθετηθεί από τον Θεό και Πατέρα, άλλοι δε, ακολουθώντας την εντελώς αντίθετη οδό από αυτούς, ισχυρίζονται ότι αυτός έχει τεθεί από τον αντίπαλο φθοροποιό διάβολο, όπως ακριβώς του αποδίδουν και τη δημιουργία του κόσμου, λέγοντας ότι αυτός είναι ο πατέρας και ποιητής του σύμπαντος. Πάντως και οι δύο έσφαλαν, διαφωνώντας μεταξύ τους και έχοντας αμφότεροι αποτύχει να συλλάβουν την αλήθεια του προκειμένου ζητήματος. Διότι ούτε φαίνεται αυτός να έχει τεθεί από τον τέλειο Θεό και Πατέρα (πράγμα που είναι φυσικό επακόλουθο), εφόσον είναι ατελής και έχει ανάγκη να συμπληρωθεί από άλλον, και περιέχει προστάγματα που δεν αρμόζουν στη φύση και τη βούληση ενός τέτοιου Θεού· ούτε πάλι είναι ορθό να αποδίδεται στην αδικία του αντιπάλου ένας νόμος που καταργεί την αδικία, πράγμα που υποστηρίζουν όσοι δεν αντιλαμβάνονται τα συνεπακόλουθα, σύμφωνα με όσα ελέχθησαν από τον Σωτήρα: διότι «κάθε οικία ή πόλη που διαιρείται εναντίον του εαυτού της δεν δύναται να σταθεί», όπως αποφάνθηκε ο Σωτήρας μας.

Ομιλία ΜΑ΄. Γνωρίζοντας δε ο Ιησούς τις σκέψεις τους, τους είπε: Κάθε βασιλεία που διαιρείται εναντίον του εαυτού της θα ερημωθεί· και κάθε πόλη ή οικία που διαιρείται εναντίον του εαυτού της δεν θα σταθεί. Και αν ο Σατανάς εκβάλλει τον Σατανά, διαιρέθηκε εναντίον του εαυτού του· πώς λοιπόν θα σταθεί η βασιλεία του;

ΠΡΟΣ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΝΗΣΤΕΥΟΥΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΠΑΣΧΑ. Λόγος τρίτος. αʹ. Πάλι κάποια αναγκαία και κατεπείγουσα ανάγκη, διακόπτοντας τη συνέχεια των όσων έχουμε ήδη πει, ελκύει τον λόγο προς το μέρος της και μας απομακρύνει σήμερα από τους αγώνες εναντίον των αιρετικών. Διότι εμείς ετοιμαζόμασταν να μιλήσουμε και πάλι προς την αγάπη σας για τη δόξα του Μονογενούς· η άκαιρη όμως φιλονικία εκείνων που επιθυμούν να νηστεύουν κατά τα πρώτα Πάσχα μάς αναγκάζει να απασχολήσουμε ολόκληρη τη σημερινή διδασκαλία μας με τη δική τους θεραπεία. Και τούτο, διότι ο καλός ποιμένας δεν απομακρύνει μόνο τους λύκους, αλλά θεραπεύει και τα άρρωστα πρόβατα με κάθε δυνατή επιμέλεια· επειδή, ποιο είναι το όφελος όταν τα ποίμνια ξεφεύγουν μεν από τα στόματα των θηρίων, κατατρώγονται όμως από την ασθένεια; Έτσι και ο άριστος στρατηγός δεν αποκρούει μόνο τις πολιορκητικές μηχανές, αλλά προηγουμένως συμφιλιώνει την πόλη που σπαράσσεται από διχόνοιες, γνωρίζοντας καλά ότι δεν θα υπάρξει κανένα όφελος από την εξωτερική νίκη, εφόσον μαίνονται οι εσωτερικοί εμφύλιοι πόλεμοι. Και για να καταλάβεις ότι τίποτα δεν συμβάλλει τόσο στην καταστροφή όσο η διχόνοια και η φιλονικία, άκουσε τι λέει ο Χριστός: «Βασιλεία που διαιρέθηκε εναντίον του εαυτού της δεν θα σταθεί».

«Η έριδα που φουντώνει αναφλέγει το αίμα.» «Κάθε βασιλεία που διχάζεται εναντίον του εαυτού της ερημώνεται, και κάθε πόλη ή οικία που διχάζεται εναντίον του εαυτού της δεν θα σταθεί.» «Επειδή θα πληθυνθεί η ανομία, θα ψυχρανθεί η αγάπη των πολλών.» «Εκείνος που σας αναστατώνει θα βαστάξει την καταδίκη, όποιος κι αν είναι.» «Όπου υπάρχει φθόνος και φατριασμός, εκεί υπάρχει ακαταστασία και κάθε φαύλο πράγμα.» «Έχει εκλείψει η αγάπη, η ρίζα των εντολών.» — Στους πονηρούς ανταγωνισμούς αθλιότερος είναι ο νικητής, διότι αποχωρεί έχοντας το μεγαλύτερο μερίδιο της αμαρτίας.

Δικό μου, λοιπόν, καθήκον είναι, αν βέβαια είναι και κάποιου άλλου, να υποφέρω δεινά και να πονώ, και να αναζητώ πηγές δακρύων σύμφωνα με τον άγιο εκ κοιλίας μητρός Ιερεμία, και να εγείρω θρήνους για τη συντριβή αυτής της μυστικής Σιών και μητέρας όλων των Εκκλησιών και της νέας Ιερουσαλήμ που ταυτίζεται με αυτήν· διότι αυτήν, την οποία οι πύλες του άδη δεν κατάφεραν να υπερνικήσουν σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου —αν και πόσες και ποιες δυνάμεις προσέκρουσαν πάνω της και με πόση βία, όμως αποκρούστηκαν από τη δική της στερεότητα, στράφηκαν προς τα πίσω και ανατράπηκαν και καταρρίφθηκαν οι ίδιες εναντίον του εαυτού τους—, αυτή ακριβώς τώρα κατατέμνεται από τον ίδιο της τον εαυτό, και σαν οικία και πόλη ή βασιλεία που διαιρείται εναντίον του εαυτού της, οδηγείται σε πτώση και ερήμωση, σύμφωνα με τη θεία απόφαση. Και παθαίνει τα όσα υφίστανται οι παράφρονες, με τα μέλη της να επαναστατούν το ένα εναντίον του άλλου και να κατακομματιάζουν άθλια το ένα το άλλο· και τίνος είναι άραγε αυτά τα μέλη;

Αμαρτία είναι τα πονηρά κινήματα και οι σκέψεις του νου, καθώς και όλα τα έργα που εκδηλώνονται είτε μέσω των χειλιών είτε μέσω των πράξεων. Αυτός, λοιπόν, που σκέφτεται πότε πονηρά και πότε αγαθά, και αυτός που λέει πότε πονηρά και πότε αγαθά, και αυτός που πράττει πότε πονηρά και πότε αγαθά, μοιάζει με εκείνον που τη μια στιγμή εισέρχεται σε ναό του Θεού και την άλλη σε ναό ειδώλων. Διότι πρέπει πάντοτε να σκεφτόμαστε, να λέμε και να πράττουμε τα αγαθά· επειδή σπίτι που έχει διαιρεθεί εσωτερικά δεν θα σταθεί. Είναι όμως ανέφικτο να είναι πάντοτε αγαθά τα διανοήματα, από τα οποία πηγάζουν τα όσα λέγονται και πράττονται, εάν προηγουμένως δεν κατοικήσει ο Χριστός στον νου· είναι αδύνατον. Προς αυτόν τον σκοπό πρέπει να επιδιώκουμε με ζήλο τη διόρθωση. Διότι λέει ο ίδιος ο Ιωάννης ο Θεολόγος:

Και τι δεν έπραξε άραγε για να τους κερδίσει; Αλλά δεν θέλησαν· γι' αυτό τα έθνη θα ελπίσουν σε αυτόν, επειδή οι Ιουδαίοι δεν θέλησαν. «Τότε του έφεραν έναν δαιμονισμένο, τυφλό και κωφό, και τον θεράπευσε, ώστε ο τυφλός και κωφός και να μιλάει και να βλέπει. Και εκπλήσσονταν όλα τα πλήθη και έλεγαν: Μήπως αυτός είναι ο υιός του Δαυίδ;» Ο δαίμονας είχε αποκλείσει τις οδούς προς την πίστη: τα μάτια, την ακοή και τη γλώσσα. Αλλά ο Ιησούς τον θεραπεύει, και ονομάζεται υιός του Δαυίδ από τα πλήθη. Διότι ο Χριστός αναμενόταν από το σπέρμα του Δαυίδ. Και τώρα, αν δεις κάποιον να μην κατανοεί ο ίδιος το αγαθό ούτε να δέχεται τα λόγια κάποιου άλλου, αυτόν να τον θεωρείς τυφλό και κωφό, τον οποίο είθε να θεραπεύσει ο Θεός αγγίζοντας την καρδιά του. «Οι δε Φαρισαίοι, όταν το άκουσαν, είπαν: Αυτός δεν εκβάλλει τα δαιμόνια, παρά μόνο με τη δύναμη του Βεελζεβούλ, του άρχοντα των δαιμονίων». Και παρόλο που ο Κύριος είχε αναχωρήσει εξαιτίας τους, εκείνοι, αν και άκουγαν από μακριά, τον συκοφαντούσαν, ακόμη και όταν οι άνθρωποι ευεργετούνταν· τόσο εχθροί της ανθρώπινης φύσεως ήταν, όπως ακριβώς ο διάβολος. «Γνωρίζοντας δε ο Ιησούς τις σκέψεις τους, τους είπε: Κάθε βασιλεία που θα διαιρεθεί εναντίον του εαυτού της ερημώνεται· και κάθε πόλη ή οικία που θα διαιρεθεί εναντίον του εαυτού της δεν θα σταθεί. Και αν ο Σατανάς εκβάλλει τον Σατανά, διαιρέθηκε εναντίον του εαυτού του· πώς λοιπόν θα σταθεί η βασιλεία του;»