Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 12:47

ΕΡΩΤΗΣΗ ΡΠΗ΄. Πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε αυτούς που κάποτε συγκατοικούσαν μαζί μας ή τους συγγενείς μας, όταν έρχονται σε εμάς; ΑΠΟΚΡΙΣΗ Όπως έδειξε και δίδαξε ο Κύριος, όταν του ανήγγειλαν ότι: «Η μητέρα σου και οι αδελφοί σου στέκονται έξω, θέλοντας να σε δουν»· προς τους οποίους αποκρίθηκε με κάπως επιπληκτικό τρόπο, λέγοντας: «Ποια είναι η μητέρα μου, και ποιοι είναι οι αδελφοί μου; Διότι όποιος πράξει το θέλημα του Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς, αυτός είναι αδελφός μου, και αδελφή, και μητέρα μου».

Εκείνος όμως τον εμπόδισε λέγοντας: «Άφησε, διότι έτσι είναι πρέπον να εκπληρωθούν τα πάντα». 14. Παρατήρησε δε την από παντού παραποιημένη διδασκαλία τους, πώς όλα είναι χωλά, λοξά και δεν έχουν καμία απολύτως ορθότητα. Διότι ο μεν Κήρινθος και ο Καρποκράτης, χρησιμοποιώντας δήθεν το ίδιο ευαγγέλιο με αυτούς, από την αρχή του κατά Ματθαίον ευαγγελίου μέσω της γενεαλογίας θέλουν να αποδείξουν ότι ο Χριστός προέρχεται από το σπέρμα του Ιωσήφ και της Μαρίας. Αυτοί όμως φρονούν άλλα πράγματα. Διότι, αφού απέκοψαν τις γενεαλογίες που υπάρχουν στον Ματθαίο, αρχίζουν να κάνουν την αρχή όπως προείπαμε, λέγοντας: «Συνέβη», λέει, «στις ημέρες του Ηρώδη του βασιλιά της Ιουδαίας, επί αρχιερέως Καϊάφα, να έλθει κάποιος ονόματι Ιωάννης τελώντας βάπτισμα μετανοίας στον ποταμό Ιορδάνη» και τα εξής. Διότι, επειδή θέλουν ο μεν Ιησούς να είναι πραγματικός άνθρωπος, όπως προείπα, ο δε Χριστός να έχει προκύψει μέσα του ως εκείνος που κατέβηκε με μορφή περιστεράς (όπως ήδη βρήκαμε και σε άλλες αιρέσεις) και ενώθηκε με αυτόν, και ότι αυτός ο Χριστός γεννήθηκε από σπέρμα άνδρα και γυναίκας. Και πάλι όμως αρνούνται ότι αυτός είναι άνθρωπος, ορμώμενοι δήθεν από τον λόγο που είπε ο Σωτήρας όταν του αναγγέλθηκε ότι «ιδού η μητέρα σου και οι αδελφοί σου στέκονται έξω», δηλαδή το «ποια είναι η μητέρα μου και ποιοι οι αδελφοί μου;».

Διότι δεν τα είπε αυτά επειδή απαρνήθηκε τη μητέρα του, αλλά για να ανατρέψει το άκαιρο του λόγου εκείνου που του μίλησε, καθώς στεκόταν γύρω του τόσο μεγάλο πλήθος και αναβλύζοντας η σωτηριώδης διδασκαλία του και ενώ ο ίδιος ασχολούνταν με τις θεραπείες και το κήρυγμα. Διότι θεωρήθηκε ότι αποτελούσε περισπασμό το γεγονός ότι αυτός που μίλησε τον διέκοψε, λέγοντας: «Ιδού, η μητέρα σου και οι αδελφοί σου». Και αν δεν το είχε αντιμετωπίσει με πραότητα (όχι επειδή αγνοούσε ότι είχαν έρθει προτού καν το ακούσει, αλλά επειδή γνώριζε εκ των προτέρων ότι στέκονταν έξω), τότε θα είχε ανατρέψει με επιτίμηση την άκαιρη φωνή εκείνου που του μίλησε, όπως ακριβώς είχε πει κάποτε και στον Πέτρο: «Ύπαγε οπίσω μου, Σατανά, διότι δεν φρονείς τα του Θεού, αλλά τα των ανθρώπων». 〈Σχόλιο〉 〈ιγ'〉. «Ενώ έπλεαν, αυτός αποκοιμήθηκε· και όταν σηκώθηκε, επιτίμησε τον άνεμο και τη θάλασσα». 〈Έλεγχος〉 〈ιγ'〉. Ποιος κοιμήθηκε, πες μου; Περί της θεότητας δεν θα τολμήσεις να μιλήσεις· και αν τυχόν το έλεγες, κατά του ίδιου σου του κεφαλιού θα βλασφημούσες, θεοκατάρατε. Είναι όμως σε όλους φανερό ότι Εκείνος που αληθινά ενανθρώπησε, έχοντας ανάγκη από ύπνο λόγω της σωματικής φύσης, κοιμήθηκε. Διότι εκείνοι που τον ξύπνησαν δεν είδαν φαινομενικότητα (δόκηση), αλλά αληθινή ενανθρώπηση. Πράγματι, σκουντώντας τον με τα χέρια και φωνάζοντάς τον, μαρτυρούν ότι τον ξύπνησαν. «Διότι, αφού σηκώθηκε», λέγει, ο κοιμώμενος σαρκοφόρος Θεός, ο οποίος κατήλθε από τον ουρανό και ενδύθηκε σάρκα για εμάς, «εγέρθηκε» μεν ως άνθρωπος, «επιτίμησε» δε ως Θεός τη θάλασσα και έφερε 〈γαλήνη〉. 〈Σχόλιο〉 〈ιδ'〉. «

Τώρα όμως κατανοήσαμε για ποιον λόγο ομίλησε έτσι εκ των προτέρων η θεία Γραφή· αναμφίβολα, ώστε όταν ακούμε ότι «ιδού, η μητέρα σου και οι αδελφοί σου στέκονται έξω και σε ζητούν», να μάθουμε ότι ομιλεί για τον Ιάκωβο και τους άλλους υιούς του Ιωσήφ, και όχι για υιούς της Μαρίας, οι οποίοι ουδέποτε γεννήθηκαν. Διότι ήταν φανερό ότι ο Ιάκωβος ήταν μεγαλύτερος στην ηλικία κατά την ένσαρκη παρουσία του Κυρίου· τους αποκαλεί δε αδελφούς η Γραφή, διασαφηνίζοντας τα πράγματα και καλώντας ονομαστικά τον Ιάκωβο και τον Ιωσή και τον Συμεών και τον Ιούδα και τη Σαλώμη και τη Μαρία, ώστε να μάθουν, λοιπόν, τίνος υιός τυγχάνει και από ποια μητέρα προέρχεται ο Ιάκωβος, και να κατανοήσουν ποιος είναι ο μεγαλύτερος στην ηλικία.

Ομιλία ΜΔʹ. Και ενώ αυτός μιλούσε ακόμη στα πλήθη, ιδού, η μητέρα του και οι αδελφοί του στέκονταν έξω, ζητώντας να του μιλήσουν. Του είπε τότε κάποιος: «Ιδού, η μητέρα σου και οι αδελφοί σου στέκονται έξω, ζητώντας να σου μιλήσουν». Αυτός όμως αποκρίθηκε και είπε σε εκείνον που του μίλησε: «Ποια είναι η μητέρα μου, και ποιοι είναι οι αδελφοί μου;» Και αφού άπλωσε το χέρι του προς τους μαθητές του, είπε: «Ιδού η μητέρα μου και οι αδελφοί μου». Αʹ. Αυτό που έλεγα προηγουμένως, ότι δηλαδή όταν απουσιάζει η αρετή όλα τα άλλα είναι περιττά, αυτό αποδεικνύεται και τώρα περίτρανα.

Ματθ. 12, 46-50 Εκείνος που διδάσκει να προτιμάται η σωτηρία της ψυχής από όλα τα άλλα, και παραγγέλλει να μην τίθεται πάνω από αυτήν ούτε πατέρας, ούτε μητέρα, ούτε αδελφός, ούτε καν ολόκληρος ο κόσμος, τώρα με τα ίδια του τα έργα, για τη δική μας διδασκαλία, αυτό ακριβώς αποδεικνύει και πράττει. Διότι, ενώ εκείνος δίδασκε τα πλήθη και μεριμνούσε για την ψυχική τους ωφέλεια, εμφανίστηκε η μητέρα και οι αδελφοί του καλώντας τον κοντά τους, και δεν γύρισε ούτε υπάκουσε, ούτε εγκατέλειψε τη διδασκαλία για να προτιμήσει τη μητέρα του από τη σωτηρία των πολλών, διδάσκοντας έτσι ότι, όταν κάποιος εργάζεται για την ψυχική σωτηρία κάποιου, οφείλει να επιτελεί το έργο του με επιμέλεια και απερίσπαστα, χωρίς να μοιράζεται η προσοχή του σε άλλες φροντίδες, έστω κι αν είναι η μητέρα ή κάποιος άλλος από τους στενότερους συγγενείς αυτός που τον αποσπά από εκεί και τον καλεί.

Διότι, όπως επτά είναι τα χαρίσματα του Πνεύματος, έτσι αντιθέτως επτά είναι και τα πνεύματα της κακίας. Και όταν εισέλθει σε βαπτισμένο, η συμφορά είναι χειρότερη. Διότι προηγουμένως υπήρχε η ελπίδα να καθαριστεί μέσω του βαπτίσματος. Έκτοτε όμως, δεν υπάρχει ελπίδα δεύτερου βαπτίσματος, παρά μόνο αυτού μέσω της μετανοίας, το οποίο είναι πάρα πολύ κοπιαστικό. «Ενώ δε εκείνος ακόμη μιλούσε στα πλήθη, ιδού, η μητέρα του και οι αδελφοί του στέκονταν έξω, ζητώντας να του μιλήσουν.» Κάτι ανθρώπινο ήθελε να επιδείξει η μητέρα του, ότι δηλαδή έχει εξουσία επί του παιδιού της. Διότι δεν είχε κατανοήσει ακόμη τίποτα μεγάλο για αυτόν. Γι' αυτό λοιπόν, ενώ ακόμη μιλούσε, θέλει να τον τραβήξει προς το μέρος της, φιλοδοξώντας να δείξει ότι ο γιος της τής υποτάσσεται. Τι κάνει λοιπόν ο Χριστός; Επειδή γνώριζε τον σκοπό της, άκουσε τι λέει. «Και κάποιος του είπε: Ιδού, η μητέρα σου και οι αδελφοί σου στέκονται έξω και ζητούν να σου μιλήσουν. Και εκείνος, αποκριθείς, είπε σε αυτόν που του μίλησε: Ποια είναι η μητέρα μου και ποιοι είναι οι αδελφοί μου; Και εκτείνοντας το χέρι του προς τους μαθητές του, είπε: Ιδού η μητέρα μου και οι αδελφοί μου. Διότι όποιος κάνει το θέλημα του Πατέρα μου του εν ουρανοίς, αυτός είναι αδελφός μου και αδελφή και μητέρα.» Δεν λέει αυτά προσβάλλοντας τη μητέρα του, αλλά διορθώνοντας τη φιλόδοξη και ανθρώπινη σκέψη της.