Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 12:50

ΕΡΩΤΗΣΗ ΡΝΕʹ. Επειδή διδασκόμαστε εμείς που διακονούμε τους αρρώστους στον ξενώνα να τους υπηρετούμε με τέτοια διάθεση, σαν να διακονούμε τους αδελφούς του Κυρίου, εάν αυτός που δέχεται τις υπηρεσίες μας δεν είναι τέτοιος, πώς οφείλουμε να τον φροντίζουμε; ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Εφόσον ο Κύριος έχει πει: «Διότι όποιος κάνει το θέλημα του Πατέρα μου που βρίσκεται στους ουρανούς, αυτός είναι αδελφός μου, και αδελφή, και μητέρα»· εάν λοιπόν κάποιος δεν είναι τέτοιος, αλλά ελέγχεται ότι αμαρτάνει, όντας υποκείμενος στην απόφαση εκείνη που λέει ότι «Εκείνος που πράττει την αμαρτία είναι δούλος της αμαρτίας»· αυτός, πρώτα μεν, χρειάζεται παράκληση και νουθεσία από τον προεστώτα.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΡΠΗ΄. Πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε αυτούς που κάποτε συγκατοικούσαν μαζί μας ή τους συγγενείς μας, όταν έρχονται σε εμάς; ΑΠΟΚΡΙΣΗ Όπως έδειξε και δίδαξε ο Κύριος, όταν του ανήγγειλαν ότι: «Η μητέρα σου και οι αδελφοί σου στέκονται έξω, θέλοντας να σε δουν»· προς τους οποίους αποκρίθηκε με κάπως επιπληκτικό τρόπο, λέγοντας: «Ποια είναι η μητέρα μου, και ποιοι είναι οι αδελφοί μου; Διότι όποιος πράξει το θέλημα του Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς, αυτός είναι αδελφός μου, και αδελφή, και μητέρα μου».

Και βέβαια, ούτε εκείνο θα μπορούσε να πει, ότι δηλαδή, επειδή αυτά τα ονόματα έχουν οριστεί κυρίως και πρωτίστως για τους ανθρώπους, εμείς τα αποδίδουμε καταχρηστικά στον Θεό. Διότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ανάγοντάς μας προς την αρχή των πάντων και την αληθινή αιτία των όντων, λέει: «Εσείς μην ονομάσετε κανέναν πατέρα σας πάνω στη γη· διότι ένας είναι ο Πατέρας σας, ο ουράνιος». Πώς, λοιπόν, αξιώνει να απορρίψουμε αυτές τις λέξεις με το επιχείρημα ότι υποδηλώνουν πρωτίστως σαρκικά πάθη, από τη στιγμή που ο Κύριος, θεωρώντας τες ταιριαστές στην απάθεια του Θεού, τις μεταθέτει από τους ανθρώπους σε Αυτόν; Αν πάλι ονομάζεται Πατέρας και των κτισμάτων, αυτό δεν έρχεται διόλου σε αντίθεση με το επιχείρημά μας. Διότι Εκείνος που γέννησε τις σταγόνες της δροσιάς, σύμφωνα με τον λόγο του Ιώβ, δεν γέννησε με τον ίδιο τρόπο τις σταγόνες και τον Υιό. Ή, αν τολμήσουν να ισχυριστούν κάτι τέτοιο, ώστε να ονομάζουν υιό και την ουσία της δροσιάς θέτοντάς την στην ίδια τάξη, θα μας απαλλάξουν από κάθε ανάγκη συζήτησης μαζί τους, έχοντας προαγάγει τη βλασφημία σε ολοφάνερη αναισχυντία. Διότι ούτε όταν ο Θεός ονομάζεται Πατέρας όλων μας, είναι Πατέρας δικός μας και του Μονογενούς με τον ίδιο τρόπο. Αν πάλι το γεγονός ότι ο Κύριος έχει ονομαστεί «πρωτότοκος πάσης κτίσεως» και «πρωτότοκος εν πολλοίς αδελφοίς», τους ασκεί στην ασέβεια, ας διδαχθούν από το Ευαγγέλιο ότι ο Κύριος ονομάζει μητέρα Του και αδελφούς Του εκείνους που έχουν συνδεθεί οικεία μαζί Του μέσα από τα έργα της αρετής.

Διότι ποια είναι, λέγει, η μητέρα μου, και ποιοι είναι οι αδελφοί μου, παρά μόνον εκείνοι που πράττουν το θέλημα του Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς; Επομένως, ο Θεός ονομάζεται Πατέρας μας όχι καταχρηστικά ούτε μεταφορικά, αλλά κυρίως, πρωτίστως και αληθινά· διότι μέσω των σωματικών μας γονέων μάς έφερε στην ύπαρξη από το μη ον, και με την πρόνοιά Του μας καθιστά οικείους Του.

Διότι όποιος πράττει, λέγει ο Κύριος, το θέλημα του Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς, αυτός είναι αδελφός μου και αδελφή και μητέρα μου. Και κρίνουμε ότι η μέριμνα γι' αυτούς ανήκει στον προεστώτα της αδελφότητας. Εάν όμως είναι εμπλεγμένοι στον κοσμικό βίο, δεν υπάρχει κανένας κοινός λόγος ανάμεσα σε αυτούς και σε εμάς, οι οποίοι έχουμε επιδείξει σπουδή στο να κατορθώσουμε απερίσπαστα την ευσχημοσύνη και την προσήλωση στον Κύριο. Διότι, εκτός του ότι δεν προσφέρουμε σε εκείνους κανένα όφελος, γεμίζουμε επιπλέον τη δική μας ζωή με θορύβους και ταραχή, και προσελκύουμε αφορμές αμαρτιών. Αλλά δεν είναι ορθό ούτε να δεχόμαστε όσους έρχονται για να επισκεφθούν τους άλλοτε οικείους τους, εάν αυτοί καταφρονούν τις εντολές του Θεού και περιφρονούν το έργο της ευσέβειας, διότι αποδεικνύονται ως άνθρωποι που δεν αγαπούν τον Κύριο, ο οποίος είπε:

Επικατάρατος είναι καθένας που επιτελεί τα έργα του Κυρίου με αμέλεια. Διότι όχι μόνο εκδιώκονται από τη βασιλεία, αλλά και υφίστανται εκείνη τη φρικτή και φοβερή απόφαση του Κυρίου εναντίον τέτοιων ανθρώπων: «Πορευθείτε μακριά μου, οι καταραμένοι, στο πυρ το αιώνιο, το οποίο είναι ετοιμασμένο για τον διάβολο και τους αγγέλους του». Εάν, λοιπόν, αυτοί που προσφέρουν τη φροντίδα και τη διακονία βρίσκουν τόσο μεγάλο κέρδος από τον ζήλο τους, και δέχονται τόσο μεγάλη καταδίκη για την αμέλειά τους· πόσος αγώνας άραγε χρειάζεται για εκείνους που δέχονται τη διακονία, προκειμένου να αποδείξουν τους εαυτούς τους άξιους της προσωνυμίας των αδελφών του Κυρίου; Σύμφωνα με τη διδασκαλία του Κυρίου, ο οποίος είπε: «Διότι όποιος πράξει το θέλημα του Πατέρα μου που βρίσκεται στους ουρανούς, αυτός είναι και αδελφός μου και αδελφή και μητέρα».

Και ο ίδιος εξάλλου, φανερώνοντας τον τρόπο της κατά πνεύμα συγγένειας, λέγει για τους μαθητές του: «Διότι όποιος κάνει το θέλημα του Πατέρα μου που βρίσκεται στους ουρανούς, αυτός είναι αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου».

Αυτή θα μπορούσε να αποτελεί τύπο της Συναγωγής των Ιουδαίων. Διότι έχει αποβληθεί από την ενότητά της με Αυτόν, και για αυτήν λέει μέσω της φωνής του προφήτη: «Αυτή δεν είναι γυναίκα μου και εγώ δεν είμαι άνδρας της». Ο Παύλος όμως αρραβώνιασε την εξ εθνών Εκκλησία ως αγνή παρθένο στον Χριστό, άσπιλη και χωρίς ρυτίδα, μάλλον δε άγια και άμωμη. Έτσι λοιπόν, τόσο για την εξ εθνών Εκκλησία όσο και για τη μητέρα των Ιουδαίων, το αίνιγμα θα ήταν αληθινό και ο τύπος διόλου άκομψος. Εάν όμως κάποιος θα ήθελε να στρέψει τη δύναμη των εννοιών ανάλογα με τον βαθύτερο λόγο της καθεμιάς, λέμε ότι με τις βέβηλες και ανόσιες ψυχές ο Χριστός είναι ασύνδετος. Ενώ με τις πανάγνες και καθαρές, σαν άλλες παρθένους, συνδέεται πνευματικά, τις καθιστά καρποφόρες και τις αποκαλεί δικό του γένος. Διότι λέει: «Όποιος κάνει το θέλημα του Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς, αυτός είναι και αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου». ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Ορθά το είπες. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Το πώς λοιπόν πρέπει να είναι αυτοί που έχουν επιλεγεί για την ιερουργία, και τι οφείλουν να σπεύδουν να πράττουν ορθά, και από τι πρέπει να είναι απαλλαγμένοι, το έχει διασαφηνίσει θεόπνευστα και ξεκάθαρα. Αλλά βεβαίως εκτός από αυτό θα ήταν σοφό να ειπωθεί φανερά με ποιον τρόπο πρέπει αυτοί να ιερουργούν, και να ρυθμιστούν με νόμους τόσο τα είδη των θυσιών όσο και καθετί που προσφέρεται στην ιερουργία, ώστε η πράξη τους να είναι άμεμπτη και να καθιστούν έτσι τη λειτουργία τους απολύτως ευάρεστη.

«και απλώνοντας το χέρι του προς τους μαθητές είπε: Αυτοί είναι οι αδελφοί μου και η μητέρα και οι αδελφές, όσοι πράττουν τα θελήματα του Πατέρα μου». Από εδώ, όπως είπα, ο Εβίων, πλήρης από κάθε απάτη, παρουσιάζεται με πολλές μορφές, ώστε να αποτελεί τέρας, σύμφωνα με όσα έχω ήδη δηλώσει προηγουμένως. 15. Χρησιμοποιούν επίσης και κάποια άλλα βιβλία, τις λεγόμενες Περιόδους του Πέτρου, οι οποίες δήθεν γράφτηκαν από τον Κλήμεντα, νοθεύοντας τα όσα περιέχονται σε αυτές και αφήνοντας λίγα μόνο αληθινά. Άλλωστε, ο ίδιος ο Κλήμης τους ελέγχει σε όλα μέσα από τις εγκύκλιες επιστολές που έγραψε και οι οποίες αναγινώσκονται στις άγιες εκκλησίες, διότι η πίστη και ο λόγος του έχουν διαφορετικό χαρακτήρα από αυτά που έχουν νοθευτεί από αυτούς στο όνομά του μέσα στις Περιόδους. Διότι αυτός διδάσκει την παρθενία, ενώ αυτοί δεν την αποδέχονται· αυτός εγκωμιάζει τον Ηλία, τον Δαβίδ, τον Σαμψών και όλους τους προφήτες, τους οποίους αυτοί βδελύσσονται. Μέσα στις Περιόδους, λοιπόν, μετέφεραν τα πάντα στα δικά τους μέτρα, διαδίδοντας ψεύδη για τον Πέτρο με πολλούς τρόπους, όπως το ότι δήθεν βαπτιζόταν καθημερινά για λόγους εξαγνισμού, ακριβώς όπως κάνουν και αυτοί. Ισχυρίζονται επίσης ότι αυτός απείχε από έμψυχα και από κρέατα, όπως και αυτοί, και από κάθε άλλη τροφή που παρασκευάζεται από σάρκες, επειδή ακριβώς και ο ίδιος ο Εβίων και οι Εβιωνίτες απέχουν παντελώς από αυτά.

Βλέπουμε πόση πρόοδος συντελείται στην ψυχή ως προς την άνοδό της προς τα ύψη· η πρώτη άνοδος είναι να παρομοιαστεί με τον ίππο που καταρρίπτει την αιγυπτιακή δύναμη, η δεύτερη άνοδος είναι να βρεθεί πλησίον Του και να αποκτήσει μάτια σαν της περιστεράς, και η τρίτη τώρα άνοδος είναι να μην ονομάζεται πλέον πλησίον, αλλά αδελφή του Δεσπότου. Διότι «όποιος κάνει», λέγει, «το θέλημα του Πατέρα μου του εν τοις ουρανοίς, αυτός είναι αδελφός μου και αδελφή και μητέρα». Επειδή λοιπόν έγινε άνθος, χωρίς να υποστεί καμία βλάβη από τους ακανθοφόρους πειρασμούς ώστε να γίνει κρίνο, και επειδή, έχοντας λησμονήσει τον λαό της και τον οίκο του πατέρα της, προσέβλεψε προς τον αληθινό Πατέρα (γι' αυτό άλλωστε και ονομάζεται αδελφή του Υιού, καθώς με το Πνεύμα της υιοθεσίας εισήλθε σε αυτήν τη συγγένεια και απαλλάχθηκε από την αναστροφή με τις θυγατέρες του ψευδώνυμου πατέρα), ανυψώνεται και πάλι πάνω από τον ίδιο της τον εαυτό και αντικρίζει κάποιο μυστήριο μέσα από τα μάτια της περιστεράς (εννοώ δε με το πνεύμα της προφητείας). Και αυτό που βλέπει είναι το εξής: «Όπως η μηλιά ανάμεσα στα δέντρα του δάσους, έτσι είναι ο αγαπημένος μου ανάμεσα στους υιούς». Τι είναι, επομένως, αυτό που έχει αντικρίσει;

Πόσο ωραίοι έγιναν οι μαστοί σου, αδελφή μου νύμφη; Πόσο ωραίοι έγιναν οι μαστοί σου από τον οίνο, και η οσμή των μύρων σου ξεπερνά όλα τα αρώματα; Το ότι, λοιπόν, καθένας που πράττει το θέλημα του Κυρίου είναι αδελφός και αδελφή και μητέρα Του, και ότι η αγνή παρθένος που αρμόστηκε με τον Κύριο για να μετάσχει στην άχραντη παστάδα ονομάζεται κατεξοχήν νύμφη, αυτό θα πρέπει να είναι φανερό σε καθέναν που δεν αγνοεί τα θεόπνευστα λόγια. Εγώ όμως, ερευνώντας το βαθύτερο νόημα αυτών των θείων ρητών, δεν βλέπω να προσφέρεται στη νύμφη από τον Λόγο ένας απλός έπαινος μέσω αυτής της προσφώνησης, αλλά θεωρώ ότι ο Νυμφίος αναλύει τις αιτίες της αύξησης της ομορφιάς της, διότι δεν θα γινόταν ωραιότερη στις πηγές των αγαθών διδαγμάτων, τις οποίες μεταφορικά ονομάζει μαστούς, εάν πρώτα δεν καθιστούσε τον εαυτό της αδελφή του Κυρίου μέσω των αγαθών έργων, και εάν, αφού ανακαινίστηκε στην παρθενία μέσω της άνωθεν γέννησης, δεν γινόταν μνηστή και νύμφη Εκείνου που την αρμόστηκε. Εκείνος, λοιπόν, που την ονόμασε αδελφή Του και νύμφη, εξηγεί την αιτία της μεταβολής των μαστών της προς το ανώτερο και το τελειότερο· διότι αυτοί δεν αναβλύζουν πλέον γάλα, που είναι η τροφή των νηπίων, αλλά πηγάζουν τον ανόθευτο οίνο για την ευφροσύνη των τελειοτέρων, του οποίου τη χάρη δεν έφθειρε το νερό των καπήλων.

Πάλι μαθαίνουμε μέσα από τους επαίνους που ακολουθούν, πώς μπορεί κάποιος να γίνει αδελφή και ομόζυγος του Κυρίου, μέσα από τα λόγια όπου λέει: «Κήπος κλεισμένος είναι η αδελφή μου, η νύμφη». Επομένως, εάν κάποιος επιδιώκει να γίνει νύμφη με το να προσκολληθεί στον Κύριο, και αδελφή με το να πράττει το θέλημά Του, όπως λέει το Ευαγγέλιο, ας γίνει ένας θαλερός κήπος, που θα έχει μέσα του την ωραιότητα όλων των φυτών, και τη γλυκιά συκιά και την κατάκαρπη ελιά και τον υψίκομο φοίνικα και την ακμάζουσα άμπελο, όχι κάποιον ακανθώδη θάμνο ούτε κόνυζα, αλλά αντί για αυτά κυπαρίσσι και μυρτιά. Διότι έτσι γνωρίζουν να ωραΐζουν έναν τέτοιο κήπο και ο μέγας Δαβίδ και ο υψηλός Ησαΐας· εκ των οποίων ο μεν πρώτος λέει: «Ο δίκαιος θα ανθίσει ως φοίνικας»· και «Εγώ δε, είμαι ωσάν την κατάκαρπη ελιά»· και «Η γυναίκα σου είναι ως άμπελος ακμάζουσα»· ο δε Ησαΐας λέει ότι αντί για θάμνο θα αναβλαστήσει κυπαρίσσι, και αντί για κόνυζα μυρτιά· και από κάποιον άλλον προφήτη μακαρίζεται εκείνος που αναπαύεται κάτω από τη δική του συκιά.

Αυτός παρουσίασε τα ελεεινά και γεμάτα δάκρυα θεάματα: παιδιά που έμειναν ορφανά σε ανώριμη ηλικία και εκτίθενται ως λάφυρο στους ισχυρούς, τα οποία πολλές φορές χαμογελούν μπροστά στη δυστυχία τους εξαιτίας της άγνοιας των κακών. Και ποια άλλη είναι η αιτία της χηρείας, αν όχι ο γάμος; Επομένως, η αποχή από αυτόν συνεπάγεται τη ματαίωση όλων ανεξαιρέτως αυτών των κακών λειτουργιών, και αυτό δεν είναι καθόλου παράλογο. Διότι, όπου αναιρείται η αρχική καταδίκη που επιβλήθηκε σε εκείνους που αμάρτησαν, και δεν πληθύνονται πλέον οι θλίψεις των μητέρων, σύμφωνα με τη Γραφή, ούτε προηγείται η λύπη της ανθρώπινης γέννησης, εκεί καταργείται οπωσδήποτε μαζί και η συμφορά από τη ζωή και σκουπίζεται το δάκρυ από τα πρόσωπα, καθώς λέει ο προφήτης. Διότι η σύλληψη δεν γίνεται πλέον μέσα σε ανομίες, ούτε η κύηση μέσα σε αμαρτίες, ούτε προέρχεται από αίματα, ούτε από θέλημα άνδρα και από θέλημα σάρκας, αλλά η γέννηση προέρχεται μόνο από τον Θεό. Και αυτό συμβαίνει, όταν κάποιος συλλαμβάνει στο ζωτικό κέντρο της καρδιάς του την αφθαρσία του Πνεύματος και γεννά «σοφία και δικαιοσύνη, αγιασμό και απολύτρωση». Διότι είναι δυνατόν στον καθένα να γίνει μητέρα Εκείνου που τα αποτελεί όλα αυτά, καθώς λέει κάπου ο Κύριος, ότι «Όποιος κάνει το θέλημά μου, αυτός είναι και αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου». Ποια θέση λοιπόν έχει πλέον ο θάνατος πάνω σε τέτοιου είδους κυήματα;

Το ότι δε ο Κύριος μας θεωρεί και συγγενείς του, το βεβαιώνει ο ίδιος λέγοντας: «όποιος πράξει το θέλημα του Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς, αυτός είναι και αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου». Βλέπετε τι είναι αυτό που μας εξασφαλίζει την ύψιστη αυτή συγγένεια;

ΟΜΙΛΙΑ ΠΟΥ ΕΚΦΩΝΗΘΗΚΕ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΠΡΟΠΑΤΟΡΩΝ Στην οποία απευθύνεται και προς όσους δείχνουν ραθυμία προς την ακρόαση της διδασκαλίας εξαιτίας των δυσκολιών του καιρού και της έλλειψης των υλικών αγαθών. Αφού ο μονογενής Υιός του Θεού σαρκώθηκε για εμάς από την Παρθένο και διά της εν σαρκί πολιτείας Του εκπλήρωσε τον νόμο που δόθηκε μέσω του Μωυσή και τελειοποίησε τον νόμο της χάριτος, και μετασκεύασε εκείνον τον παλαιό νόμο για τη δική μας Εκκλησία, το γένος των Εβραίων αποβάλλεται από την ιερή Εκκλησία, ενώ αντ' αυτού εισαγόμαστε εμείς, η εκλογή από τα έθνη, τους οποίους ο Κύριος συνιστά στον Εαυτό Του και στον Πατέρα, υιοθετώντας τους (ω, της άφατης φιλανθρωπίας!) με γνησιότητα υιών και αδελφών, αλλά και οικείων γονέων. «Διότι όποιος πράττει», λέει, «το θέλημα του Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς, αυτός είναι και αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου».

Το να έχουν οι υιοθετημένοι τη θέση υιών και το να τους αγαπούν οι θετοί πατέρες, σύμφωνα με τον νόμο, όχι λιγότερο αλλά ίσως και περισσότερο από τα φυσικά τους παιδιά, όπως και η συνακόλουθη άλλη συγγένεια, αποτελούσε σαφή προδιαγραφή και τύπο της υιοθεσίας, της συγγένειας και της κλήσης που δόθηκε από τον Χριστό σύμφωνα με το Πνεύμα και τον νόμο της χάριτος. Διότι ο ίδιος ο Κύριος λέει στα Ευαγγέλια: «όποιος πράττει το θέλημα του Πατέρα μου του εν ουρανοίς, αυτός είναι και αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου».

Εάν, λοιπόν, αποδιώξεις τον διάβολο, αν τα πορνικά άσματα, τα άσεμνα λικνίσματα του σώματος, τους άτακτους χορούς, τα αισχρά λόγια, τη διαβολική πομπή, την οχλαγωγία, το αχαλίνωτο γέλιο και κάθε άλλη απρέπεια την εκδιώξεις, και αντίθετα προσκαλέσεις τους αγίους δούλους του Χριστού, τότε και ο Χριστός, μέσω αυτών, θα παρευρεθεί οπωσδήποτε μαζί με τη Μητέρα και τους αδελφούς Του. Διότι, όπως λέει, «όποιος πράξει το θέλημα του Πατέρα μου, αυτός είναι αδελφός μου και αδελφή και μητέρα». Και γνωρίζω ότι σε κάποιους φαίνομαι βαρύς και φορτικός, όταν δίνω αυτές τις συμβουλές και αποκόπτω μια παλαιά συνήθεια.

Διότι δεν είπε: «Δεν είναι μητέρα μου, ούτε αδελφοί μου εκείνοι, επειδή δεν πράττουν το θέλημά μου»· ούτε εξέδωσε απόφαση και τους καταδίκασε· αλλά τους καθιστούσε ακόμη κυρίους της βουλήσεώς τους, ομιλώντας με την επιείκεια που του άρμοζε. Διότι λέγει: «Εκείνος που πράττει το θέλημα του Πατρός μου, αυτός είναι αδελφός μου και αδελφή και μητέρα μου». Ώστε, εάν θέλουν να είναι, ας ακολουθήσουν αυτήν την οδό. Και όταν βεβαίως αναφώνησε η γυναίκα λέγοντας: «Μακαρία η κοιλία που σε εβάστασε», δεν είπε: «Δεν είναι μητέρα μου», αλλά: «Εάν θέλει να είναι μακαρία, ας πράττει το θέλημα του Πατρός μου». Διότι ένας τέτοιος άνθρωπος είναι και αδελφός και αδελφή και μητέρα.

Και αλίμονο σε εσάς που γελάτε, διότι θα κλάψετε. Να αποφεύγετε εκείνους που θέλουν να σας απασχολούν προβάλλοντας σοφιστείες, χωρίς καμία χρησιμότητα, μέσα από πολλά αναγνώσματα προς διαστροφή των ακροατών. Και να μη θηλάζετε δηλητήριο ασπίδας μέσω της ακοής, και να μη θέλετε να διαβάζετε πολλά, αλλά λίγα και σωστά, ώστε να δοθεί χάρη σε όσους ακούν. Μάθετε δε περισσότερο να προσεύχεστε πολύ και να κλαίτε πολύ· διότι αυτό στηρίζει τον νου και τρέφει την ψυχή, ενώ το να διαβάζετε πολλά μετεωρίζει τον νου. Να αποστραφείτε τις πολλές συναναστροφές και τους κατά σάρκα συγγενείς και να μη στραφείτε προς τη στοργή των γονέων ή των παιδιών ή οποιωνδήποτε άλλων, αλλά να τους βλέπετε πνευματικά, όπως ακριβώς και τους υπολοίπους. Και να μη θελήσετε ποτέ να φανερώσετε μυστικό της μονής σε σαρκικό συγγενή, για να μην κατακριθείτε την ημέρα της κρίσεως· διότι έχετε πεθάνει για τον κόσμο και δεν έχετε καμία σχέση με τον κόσμο. Λέγει, εξάλλου, ο Κύριος στο Ευαγγέλιο, όταν ήλθε η μητέρα Του και οι αδελφοί Του για να Τον δουν· και απλώνοντας το χέρι Του προς τους μαθητές Του είπε: «Αυτοί είναι η μητέρα μου και οι αδελφοί μου, εκείνοι που κάνουν το θέλημα του Πατέρα μου, ο Οποίος βρίσκεται στους ουρανούς». Και πάλι: «Έξελθε από τη γη σου και από τη συγγένειά σου και έλα στη γη που θα σου δείξω», και τα υπόλοιπα όσα λέγει ο Κύριος.

Ματθ. 12, 46-50 Εκείνος που διδάσκει να προτιμάται η σωτηρία της ψυχής από όλα τα άλλα, και παραγγέλλει να μην τίθεται πάνω από αυτήν ούτε πατέρας, ούτε μητέρα, ούτε αδελφός, ούτε καν ολόκληρος ο κόσμος, τώρα με τα ίδια του τα έργα, για τη δική μας διδασκαλία, αυτό ακριβώς αποδεικνύει και πράττει. Διότι, ενώ εκείνος δίδασκε τα πλήθη και μεριμνούσε για την ψυχική τους ωφέλεια, εμφανίστηκε η μητέρα και οι αδελφοί του καλώντας τον κοντά τους, και δεν γύρισε ούτε υπάκουσε, ούτε εγκατέλειψε τη διδασκαλία για να προτιμήσει τη μητέρα του από τη σωτηρία των πολλών, διδάσκοντας έτσι ότι, όταν κάποιος εργάζεται για την ψυχική σωτηρία κάποιου, οφείλει να επιτελεί το έργο του με επιμέλεια και απερίσπαστα, χωρίς να μοιράζεται η προσοχή του σε άλλες φροντίδες, έστω κι αν είναι η μητέρα ή κάποιος άλλος από τους στενότερους συγγενείς αυτός που τον αποσπά από εκεί και τον καλεί.

Διότι, όπως επτά είναι τα χαρίσματα του Πνεύματος, έτσι αντιθέτως επτά είναι και τα πνεύματα της κακίας. Και όταν εισέλθει σε βαπτισμένο, η συμφορά είναι χειρότερη. Διότι προηγουμένως υπήρχε η ελπίδα να καθαριστεί μέσω του βαπτίσματος. Έκτοτε όμως, δεν υπάρχει ελπίδα δεύτερου βαπτίσματος, παρά μόνο αυτού μέσω της μετανοίας, το οποίο είναι πάρα πολύ κοπιαστικό. «Ενώ δε εκείνος ακόμη μιλούσε στα πλήθη, ιδού, η μητέρα του και οι αδελφοί του στέκονταν έξω, ζητώντας να του μιλήσουν.» Κάτι ανθρώπινο ήθελε να επιδείξει η μητέρα του, ότι δηλαδή έχει εξουσία επί του παιδιού της. Διότι δεν είχε κατανοήσει ακόμη τίποτα μεγάλο για αυτόν. Γι' αυτό λοιπόν, ενώ ακόμη μιλούσε, θέλει να τον τραβήξει προς το μέρος της, φιλοδοξώντας να δείξει ότι ο γιος της τής υποτάσσεται. Τι κάνει λοιπόν ο Χριστός; Επειδή γνώριζε τον σκοπό της, άκουσε τι λέει. «Και κάποιος του είπε: Ιδού, η μητέρα σου και οι αδελφοί σου στέκονται έξω και ζητούν να σου μιλήσουν. Και εκείνος, αποκριθείς, είπε σε αυτόν που του μίλησε: Ποια είναι η μητέρα μου και ποιοι είναι οι αδελφοί μου; Και εκτείνοντας το χέρι του προς τους μαθητές του, είπε: Ιδού η μητέρα μου και οι αδελφοί μου. Διότι όποιος κάνει το θέλημα του Πατέρα μου του εν ουρανοίς, αυτός είναι αδελφός μου και αδελφή και μητέρα.» Δεν λέει αυτά προσβάλλοντας τη μητέρα του, αλλά διορθώνοντας τη φιλόδοξη και ανθρώπινη σκέψη της.