Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 13:42

Της λέει ο Κύριος: Εγώ είμαι αυτός που σου μιλώ. Ο ίδιος πάλι, ο Σταυρωθείς, δεν απέκρυψε την ερμηνεία των ζιζανίων από τους δικούς του μαθητές, λέγοντας: Αυτός που σπέρνει τον καλό σπόρο είναι ο Υιός του ανθρώπου· και ο αγρός είναι ο κόσμος· το δε καλό σπέρμα, αυτοί είναι οι υιοί της βασιλείας· ενώ τα ζιζάνια είναι οι υιοί του Πονηρού· και ο εχθρός που τα έσπειρε είναι ο Διάβολος· και ο θερισμός είναι η συντέλεια του αιώνος· και οι θεριστές είναι οι Άγγελοι. Όπως λοιπόν συλλέγονται τα ζιζάνια και κατακαίονται στη φωτιά, έτσι θα γίνει και κατά τη συντέλεια του αιώνος. Θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους Αγγέλους του, και θα συλλέξουν από τη βασιλεία του όλα τα σκάνδαλα και εκείνους που πράττουν την ανομία, και θα τους ρίξουν στο καμίνι του πυρός· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων.

Γι' αυτό λέει: «Η καρδιά μου είδε πολλά, σοφία και γνώση», όχι επειδή η γνώση τέτοιων πραγμάτων προήλθε αυτόματα και ακοπίαστα, αλλά επειδή, όπως λέει, «Έδωσα την καρδιά μου στο να γνωρίσει σοφία και γνώση», αφού δεν θα τα είχε μάθει αυτά, εάν δεν είχε προηγηθεί ο μόχθος και η μελέτη για τη γνώση τους. Αλλά λέει: «Γνώρισα και παραβολές και επιστήμη», δηλαδή την κατανόηση του υπερβατικού που επιτυγχάνεται αναλογικά, μέσω της παράθεσης των ήδη γνωστών πραγμάτων. Και αναφέρει ότι τα έχει διδαχθεί αυτά· διότι λέει: «Γνώρισα παραβολές και επιστήμη», όπως ακριβώς και στο Ευαγγέλιο ο Κύριος, διδάσκοντας τους ακροατές του, παρουσιάζει τον λόγο περί της βασιλείας χρησιμοποιώντας ως διήγηση το μαργαριτάρι, τον θησαυρό, τον γάμο, τον σπόρο, το προζύμι ή κάτι παρόμοιο, όχι λέγοντας ότι αυτά τα ίδια είναι η βασιλεία, αλλά μέσω της ομοιότητας των εννοιών που αυτά υποδηλώνουν, υποδεικνύει παραβολικά στους ακροατές ορισμένα εναύσματα και αινίγματα για τα πράγματα που υπερβαίνουν την ανθρώπινη κατανόηση. Και σε αυτόν τον σκοπό, λέει, κατευθύνθηκε η προαίρεση του πνεύματός μου, στο να αποκτήσω πλήθος σοφίας, ώστε, με το να γίνω σοφός, να μην αποτύχω να γνωρίσω τα όντα ούτε να μείνω μακριά από την ανακάλυψη του ωφέλιμου. Διότι η γνώση πηγάζει από τη σοφία, και η γνώση μάς καθιστά ευκολότερη την κρίση για τα ανώτερα πράγματα.

Ένας άλλος όμως θερισμός είναι η μετάθεση του καθενός μας, μέσω του θανάτου, από τον παρόντα βίο στον μελλοντικό. Αυτός έχει ως θεριστές όχι τους αποστόλους, αλλά τους αγγέλους, οι οποίοι έχουν και κάτι περισσότερο από τους αποστόλους, διότι και μετά τον θερισμό επιλέγουν και διαχωρίζουν, όπως τα ζιζάνια από το σιτάρι, τους πονηρούς από τους αγαθούς· και τους μεν αγαθούς τους κατευοδώνουν στη βασιλεία των ουρανών, τους δε πονηρούς τους ρίχνουν στη γέεννα του πυρός. Αλλά και η απόδειξη αυτών μέσα από το ευαγγέλιο του Χριστού, εάν Εκείνος δώσει την κατάλληλη ευκαιρία και τον λόγο, θα παρουσιαστεί κάποια άλλη φορά.

Θα αποστείλει λοιπόν αυτός τους αγγέλους του, και θα συλλέξουν από την βασιλεία του αυτή όλα τα σκάνδαλα και αυτούς που διαπράττουν την ανομία, δηλαδή τους αιρετικούς και αυτούς που δεν απομακρύνθηκαν από την αμαρτία με τη μετάνοια των έργων (διότι κάθε αμαρτία είναι ανομία). Αφού λοιπόν τους συλλέξουν, θα τους ρίξουν στο καμίνι της φωτιάς, εκεί θα είναι το κλάμα και το τρίξιμο των δοντιών. Βλέπετε, αδελφοί, θερισμό και χωρισμό πραγματικά φρικωδέστατο και δεινότατο; Αληθινά λοιπόν και οι άγγελοι είναι οι θεριστές αυτού του θερισμού, και εμείς λέγαμε ότι έχουν κάτι περισσότερο από τους Αποστόλους. Αφού λοιπόν είδαν οι δούλοι του Κυρίου, δηλαδή οι άγγελοι του Θεού, τα ζιζάνια στον αγρό, δηλαδή τους ασεβείς και πονηρούς ανθρώπους να ζουν μαζί με τους αγαθούς, και να συμβιώνουν κι αυτοί στην Εκκλησία του Χριστού, είπαν στον Κύριο: «Θέλεις να πάμε να τα συλλέξουμε;», δηλαδή να τους εξαλείψουμε από τη γη διά του θανάτου; «Ο δε Κύριος τους είπε: όχι, μήπως τυχόν μαζεύοντας τα ζιζάνια ξεριζώσετε μαζί τους και το σιτάρι».

«Τότε είπε στους υπηρέτες: αφού του δέσετε τα χέρια και τα πόδια, πάρτε τον και ρίξτε τον στο σκοτάδι το εξώτερο· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των δοντιών». Διότι, όπως ακριβώς εκεί συνυπήρχαν τα ζιζάνια με τους καλούς σπόρους, έτσι και εδώ καθόταν στο ίδιο τραπέζι με εκείνους που είχαν περιβληθεί τις αγαθές πράξεις ως νυφικό ένδυμα, αυτός που φορούσε τον φθαρμένο και κηλιδωμένο χιτώνα της αμαρτίας. Και όπως ακριβώς εκεί ο Κύριος προστάζει πρώτα να δεθούν τα ζιζάνια και έπειτα να ριχτούν σε εκείνο το πυρ, έτσι και εδώ, λέγοντας πρώτα «αφού του δέσετε τα χέρια και τα πόδια», έπειτα λέει «ρίξτε τον στο σκοτάδι το εξώτερο»· και πρόσθεσε ό,τι ακριβώς και εκεί, ότι εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των δοντιών· επομένως, το εξώτερο σκοτάδι είναι το ίδιο με τη γέεννα του πυρός.

Μη γένοιτο· δεν λέω αυτό, αλλά ότι αποτελούν τιμωρητικές δυνάμεις. Όταν καταστρέφονταν τα Σόδομα, μέσω αυτών έγιναν τα πάντα· όταν συνέβησαν τα γεγονότα στην Αίγυπτο, μέσω αυτών. Διότι αναφέρει, «αποστολή μέσω πονηρών αγγέλων». Όταν, όμως, πρέπει να σώσει, το πράττει ο ίδιος· έτσι απέστειλε τον Υιό για τη σωτηρία του γένους. Και πάλι: «Τότε», λέει, «θα πω στους αγγέλους: Συλλέξτε εκείνους που πράττουν την ανομία και ρίξτε τους στην κάμινο».

Όπως λοιπόν συλλέγονται τα ζιζάνια και καίγονται στη φωτιά, έτσι θα συμβεί και κατά τη συντέλεια αυτού του αιώνα. Θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους αγγέλους του, και θα συλλέξουν από τη βασιλεία του όλα τα σκάνδαλα και όσους πράττουν την ανομία, και θα τους ρίξουν στο καμίνι του πυρός· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων. Τότε οι δίκαιοι θα λάμψουν σαν τον ήλιο στη βασιλεία του Πατρός τους. Διότι, όταν αυτός είναι που σπέρνει, και μάλιστα στον δικό του αγρό, και συγκεντρώνει τη συγκομιδή από τη δική του βασιλεία, είναι ολοφάνερο ότι και ο παρών κόσμος είναι δικός του.

«Θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους αγγέλους του, και θα συγκεντρώσουν από τη βασιλεία του όλα τα σκάνδαλα και εκείνους που πράττουν την ανομία, και θα τους ρίξουν στο καμίνι του πυρός. Εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων.» «Τότε θα πει ο βασιλιάς και σε αυτούς που βρίσκονται στα αριστερά.

Και κατ' εκείνον τον καιρό θα σωθεί ο λαός σου, καθένας που θα βρεθεί γραμμένος σε τούτο το βιβλίο· και πολλοί από εκείνους που κοιμούνται στο χώμα της γης θα εγερθούν. Αυτοί για ζωή αιώνια, και οι άλλοι για ονειδισμό και αισχύνη αιώνια· και οι συνετοί θα λάμψουν όπως η λαμπρότητα του στερεώματος, και από τους πολλούς δικαίους, σαν τους αστέρες στον αιώνα.» «Σας λέω, ότι για κάθε αργό λόγο που θα πουν οι άνθρωποι, θα δώσουν λόγο γι' αυτόν την ημέρα της κρίσεως. Διότι από τα λόγια σου θα δικαιωθείς, και από τα λόγια σου θα καταδικαστείς.» «Και τον πλησίασαν οι μαθητές του λέγοντας: Εξήγησέ μας την παραβολή των ζιζανίων του αγρού. Εκείνος αποκρίθηκε και τους είπε: Αυτός που σπέρνει το καλό σπέρμα είναι ο Υιός του ανθρώπου· ο αγρός είναι ο κόσμος· το καλό σπέρμα, αυτοί είναι οι υιοί της βασιλείας· και τα ζιζάνια είναι οι υιοί του πονηρού· ο εχθρός που τα έσπειρε είναι ο διάβολος· ο θερισμός είναι η συντέλεια του αιώνος· και οι θεριστές είναι οι άγγελοι. Όπως, λοιπόν, μαζεύονται τα ζιζάνια και κατακαίγονται στη φωτιά, έτσι θα συμβεί και στη συντέλεια αυτού του αιώνος. Θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους αγγέλους του, και θα συνάξουν από τη βασιλεία του όλα τα σκάνδαλα και όσους πράττουν την ανομία, και θα τους ρίξουν στο καμίνι της φωτιάς. Εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των δοντιών.

Ο Θεός δεν είναι Θεός νεκρών, αλλά ζωντανών. Διότι, όπως ακριβώς μαζεύονται τα ζιζάνια και καίγονται στη φωτιά, έτσι θα συμβεί και κατά τη συντέλεια αυτού του αιώνα· θα αποστείλει ο Υιός του Θεού τους αγγέλους του και θα μαζέψουν όλα τα σκάνδαλα και εκείνους που πράττουν την ανομία, και θα τους ρίξουν στο καμίνι της φωτιάς· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων. Τότε οι δίκαιοι θα εκλάμψουν σαν τον ήλιο στη βασιλεία του Πατέρα τους. Αφού είπε αυτά, πρόσθεσε: Όποιος έχει αυτιά για να ακούει, ας ακούει.

Από πού πάλι η καρδιά παχαίνει και βαραίνει; Από την κραιπάλη, λέει, και τη μέθη και τις βιοτικές μέριμνες. Γι' αυτό και τώρα, αφού έδωσε μαρτυρία για τον μέγα Ιωάννη ότι είναι μεγαλύτερος από όλους όσοι έχουν γεννηθεί και ανώτερος από όλους τους προφήτες και ότι «αυτός είναι ο Ηλίας που πρόκειται να έρθει», τότε λέει: «Εκείνος που έχει αυτιά για να ακούει, ας ακούει». Διότι, επιθυμώντας να διεγείρει προς ακρόαση τα νωθρά μας αυτιά, το λέει αυτό πολλές φορές, όπως και όταν λέει: «Θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους αγγέλους του και θα συνάξουν από τη βασιλεία του όλα τα σκάνδαλα και όσους πράττουν την ανομία και θα τους ρίξουν στο καιόμενο καμίνι του πυρός. Εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των δοντιών· τότε οι δίκαιοι θα λάμψουν σαν τον ήλιο στη βασιλεία του Πατρός τους. Εκείνος που έχει αυτιά για να ακούει, ας ακούει». Βλέπεις πώς, όπου πει κάτι φοβερό ή αξιοθαύμαστο, αμέσως προσθέτει το «εκείνος που έχει αυτιά»; Διότι, αφού μας υπενθύμισε τη συντέλεια και την αποστολή των αγγέλων και τη συγκέντρωση των σκανδάλων και των παρανόμων και το καμίνι του πυρός και τον κλαυθμό και τον τριγμό των δοντιών και τη λαμπρότητα των δικαίων, τότε, διεγείροντάς μας σε συνετή ακρόαση, λέει «εκείνος που έχει αυτιά για να ακούει, ας ακούει».

Μτ 13, 24-52 «Βασιλεία των ουρανών» και βασιλεία του Θεού ονομάζεται αφενός η πρώτη παρουσία του Δεσπότου Χριστού, καθώς λέει: «αν όμως εγώ εκβάλλω τα δαιμόνια με το Πνεύμα του Θεού, τότε έφτασε σε εσάς η βασιλεία». Και πάλι: «ωμοιώθη η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο που έσπειρε καλό σπόρο στον αγρό του». Διότι καθένα από αυτά υπονοεί την πρώτη παρουσία. Ονομάζεται βασιλεία η ανάσταση, καθώς λέει: «έως ότου το πίνω καινούργιο στη βασιλεία». Ονομάζεται βασιλεία και το ίδιο το κήρυγμα, ως πρόξενος της βασιλείας, καθώς λέει: ωμοιώθη η «βασιλεία των ουρανών με κόκκο σιναπιού» και «όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με προζύμι». Διότι μέσα από καθεμία από τις δύο παραβολές υπονοείται το κήρυγμα. Επειδή, όπως ακριβώς ο κόκκος του σιναπιού, που είναι πάρα πολύ μικρός όταν σπέρνεται, απλώνεται και εκτείνεται σε μεγάλο δέντρο, έτσι και ο λόγος του κηρύγματος, που ήταν πολύ μικρός και σπερνόταν και φαινόταν στην αρχή μόνο στην Ιουδαία, αργότερα από εκεί εξαπλώθηκε και διέτρεξε όλη την οικουμένη. Και όπως ακριβώς το προζύμι, αν και μικρό, ζυμώνει όλο το φύραμα, έτσι και η χάρη του κηρύγματος, αφού εναποτέθηκε στο ανθρώπινο φύραμα, το μετέστησε ολόκληρο στην υπακοή του Χριστού, ζυμώνοντάς το ως άρτο, συσφίγγοντας και ενοποιώντας τη διασκορπισμένη μέσα στην πλάνη, διαμελισμένη και διαλυμένη φύση μας. Έτσι και το ίδιο το κήρυγμα ονομάζεται βασιλεία των ουρανών.

Βλέπεις πώς θα έλθει; Θα έλθει για να συντελεστούν αυτά· άκουσε δηλαδή και τον Μαλαχία που λέει: Ιδού, έρχεται ημέρα που θα καίει σαν καμίνι, και θα τους καταφλέξει, και όλοι οι άνομοι θα γίνουν σαν καλαμιά, και θα τους αναφλέξει η ημέρα που έρχεται, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ, και δεν θα απομείνει από αυτούς ούτε ρίζα ούτε κλαδί. Ακούς, αγαπητέ, την έλευση του Κυρίου, πόσο φοβερή και αδυσώπητη είναι; Διότι δεν θα έλθει για να κηρύξει μετάνοια, ούτε για να αναβλύσει φιλανθρωπία, αλλά για να αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του. Διότι, όπως ακριβώς μαζεύονται τα ζιζάνια και κατακαίγονται στη φωτιά, λέει πάλι ο ίδιος ο Κύριος στα Ευαγγέλια, έτσι θα συμβεί και κατά τη συντέλεια τούτου του αιώνα· θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους αγγέλους του, και θα μαζέψουν από τη βασιλεία του όλα τα σκάνδαλα και εκείνους που πράττουν την ανομία, και θα τους ρίξουν στο καμίνι του πυρός· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων. Θα έλθει ως κριτής, για να διαχωρίσει και να ξεχωρίσει από εκείνους που τήρησαν τα προστάγματά του όσους δεν τα τήρησαν, αξιώνοντας τους μεν για την αδιάδοχη βασιλεία, και παραδίδοντας τους δε σε ατελεύτητο σκώληκα και πυρ.

«Όπως λοιπόν μαζεύονται τα ζιζάνια και καίγονται στη φωτιά, έτσι θα συμβεί κατά τη συντέλεια τούτου του αιώνος· θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους αγγέλους του, και θα μαζέψουν από τη βασιλεία του όλα τα σκάνδαλα και εκείνους που πράττουν την ανομία, και θα τους ρίξουν στο καμίνι της φωτιάς· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων.» Όσα έπρεπε να ειπωθούν, ελέχθησαν πρωτύτερα. Διότι είπαμε ότι εδώ πραγματεύεται περί των αιρέσεων, οι οποίες αφήνονται να υπάρχουν μέχρι τη συντέλεια. Διότι, εάν φονεύαμε και αποκόπταμε τους αιρετικούς, θα δημιουργούνταν στάσεις και μάχες, και ίσως μάλιστα πολλοί από τους πιστούς να χάνονταν μέσα στις στάσεις. Αλλά και ο Παύλος και ο ληστής είχαν μέσα τους ζιζάνια προτού πιστέψουν· δεν αποκόπηκαν, λοιπόν, τότε, εξαιτίας του σιταριού που επρόκειτο να βλαστήσει μέσα τους, διότι αργότερα καρποφόρησαν για τον Θεό, ενώ τα ζιζάνια τα κατέκαυσαν με τη φωτιά και τη θέρμη του Πνεύματος. «Τότε οι δίκαιοι θα λάμψουν όπως ο ήλιος στη βασιλεία του Πατρός τους· όποιος έχει αυτιά για να ακούει, ας ακούει.» Επειδή ο ήλιος μας φαίνεται ως ο λαμπρότερος από όλα τα άστρα, για τον λόγο αυτό συγκρίνει με τον ήλιο τη λαμπρότητα των δικαίων. Επειδή θα λάμψουν ακόμη και πάνω από τον ήλιο· ή ίσως, επειδή ο Χριστός είναι ο Ήλιος της δικαιοσύνης, τότε οι δίκαιοι θα λάμψουν όπως ο Χριστός· διότι θα είναι και αυτοί θεοί. «