Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 13:57

Τότε λέγει: «Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του». Και αφού άκουσε τα όσα συνέβησαν με τον Ηρώδη και τον Ιωάννη, αναχωρεί σε έρημο τόπο και τρέφει τους πεντακισχίλιους. Στέλνει τους μαθητές στο πλοίο. Ανέρχεται στο όρος για να προσευχηθεί. Εμφανίζεται σε αυτούς τη νύχτα καθώς πλέουν· δέχεται τον Πέτρο πάνω στα ύδατα. Έρχεται στη Γεννησαρέτ. Θεραπεύονται πολλοί. Τον εγκαλούν οι Φαρισαίοι σχετικά με τους καθαρμούς· τους αποστομώνει και διδάσκει τα πλήθη περί των τροφών.

Και σκανδαλίζονταν εξαιτίας του. Ο δε Ιησούς τούς είπε: Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του και στο σπίτι του. Και δεν έκανε εκεί πολλά θαύματα εξαιτίας της απιστίας τους. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α΄. Διότι βλέπετε την κλήση σας, αδελφοί, ότι δεν υπάρχουν ανάμεσά σας πολλοί σοφοί κατά σάρκα, ούτε πολλοί δυνατοί, ούτε πολλοί ευγενείς· αλλά τα μωρά του κόσμου εξέλεξε ο Θεός, για να καταισχύνει τους σοφούς· και τα ασθενή του κόσμου εξέλεξε ο Θεός, για να καταισχύνει τα ισχυρά· και τα ασήμαντα του κόσμου και τα περιφρονημένα εξέλεξε ο Θεός, και τα μη όντα, για να καταργήσει τα όντα, ώστε να μην καυχηθεί καμία σάρκα ενώπιον του Θεού.

Από πού τα έχει αυτός αυτά; Και σκανδαλίζονταν εξαιτίας του. Βλέπεις ότι ομιλούσε στη Ναζαρέτ; Δεν είναι αδέλφια του, λέει, ο τάδε και ο τάδε; Και τι σημαίνει αυτό; Διότι ακριβώς από αυτό έπρεπε κυρίως να οδηγηθείτε στην πίστη.

Αλλά είναι πονηρό πράγμα ο φθόνος, και πολλές φορές στρέφεται εναντίον του ίδιου του εαυτού του. Διότι εκείνα που ήταν παράδοξα και θαυμαστά, και τα οποία ήταν ικανά να τους ελκύσουν, αυτά ακριβώς τους σκανδάλιζαν. Τι λέει, λοιπόν, ο Χριστός προς αυτούς; «Δεν υπάρχει προφήτης», λέει, «χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του και στην οικία του». Και δεν επιτέλεσε, αναφέρει, πολλά θαύματα εξαιτίας της απιστίας τους. Ο δε Λουκάς λέει: «Και δεν έκανε εκεί πολλά σημεία». Αν και ήταν εύλογο να τα επιτελέσει. Διότι, εάν αποσκοπούσε στο να τον θαυμάζουν (αφού πράγματι και τότε τον θαύμαζαν), για ποιο λόγο δεν τα έκανε; Διότι δεν απέβλεπε στη δική του επίδειξη, αλλά στο δικό τους συμφέρον.

Επειδή, λοιπόν, αυτό δεν έφερνε αποτέλεσμα, παραμέρισε το δικό του συμφέρον, ώστε να μην αυξήσει την τιμωρία τους. Και όμως, πρόσεξε μετά από πόσο χρόνο ήλθε προς αυτούς, και μετά από πόση επίδειξη σημείων· αλλά ούτε και έτσι συνήλθαν, παρά πάλι φλέγονταν από φθόνο. Για ποιον λόγο, λοιπόν, έκανε έστω και λίγα σημεία; Για να μην πουν: «Ιατρέ, θεράπευσε τον εαυτό σου»· για να μην πουν: «Μας είναι πολέμιος και εχθρός, και περιφρονεί τους δικούς του»· για να μην πουν ότι: «Αν είχαν γίνει σημεία, θα είχαμε πιστέψει και εμείς». Γι' αυτόν τον λόγο και τα έκανε, αλλά και σταμάτησε· το μεν ένα, για να εκπληρώσει το δικό του χρέος, το δε άλλο, για να μην τους κατακρίνει περισσότερο. Αναλογίσου δε τη δύναμη των λόγων του, αφού, αν και κυριεύονταν από φθόνο, παρ' όλα αυτά θαύμαζαν. Αλλά, όπως ακριβώς στα έργα δεν κατακρίνουν αυτό που γίνεται, αλλά πλάθουν ανύπαρκτες αιτίες, λέγοντας: «Με τη δύναμη του Βεελζεβούλ εκβάλλει τα δαιμόνια»· έτσι και εδώ, δεν κατηγορούν τη διδασκαλία, αλλά καταφεύγουν στην ταπεινότητα της καταγωγής του. Εσύ, όμως, παρατήρησέ μου την επιείκεια του Διδασκάλου, πώς δεν τους υβρίζει, αλλά με πολλή πραότητα λέει: «Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του». Και δεν σταμάτησε ούτε εδώ, αλλά πρόσθεσε: «Και στην οικία του»· νομίζω, μάλιστα, ότι το πρόσθεσε αυτό υπονοώντας και τους δικούς του αδελφούς.

«Αν μπορεί ο Αιθίοπας να αλλάξει το δέρμα του, και η λεοπάρδαλη τα στίγματά της, τότε και εσείς θα μπορέσετε να πράξετε το καλό, έχοντας μάθει να κάνετε το κακό.» «Την άμμο των θαλασσών, και τις σταγόνες της βροχής, και τις ημέρες του αιώνα, ποιος θα τις απαριθμήσει; Το ύψος του ουρανού, και το πλάτος της γης, και την άβυσσο, και τη σοφία, ποιος θα τα εξιχνιάσει;» «Δεν μπορεί να κρυφτεί πόλη που είναι κτισμένη πάνω σε βουνό.» «Κανείς δεν μπορεί να δουλεύει σε δύο κυρίους. Διότι ή θα μισήσει τον έναν και θα αγαπήσει τον άλλον· ή θα προσκολληθεί στον έναν και θα καταφρονήσει τον άλλον. Δεν μπορείτε να δουλεύετε στον Θεό και στον Μαμμωνά. Ποιος από εσάς, με το να μεριμνά, μπορεί να προσθέσει στο ανάστημά του έναν πήχη;» «Μήπως μαζεύουν από τα αγκάθια σταφύλια ή από τα τριβόλια σύκα; Έτσι δεν μπορεί το αγαθό δέντρο να παράγει κακούς καρπούς, ούτε το σάπιο δέντρο να παράγει καλούς καρπούς.» «Δεν είναι ο μαθητής ανώτερος από τον δάσκαλό του, ούτε ο δούλος ανώτερος από τον Κύριό του.» «Δεν υπάρχει τίποτε συγκαλυμμένο, το οποίο δεν θα αποκαλυφθεί, και κρυφό, το οποίο δεν θα γίνει γνωστό και δεν θα έλθει στο φως.» «Γεννήματα οχιών, πώς μπορείτε να λέτε αγαθά, ενώ είστε πονηροί;» «Δεν υπάρχει προφήτης δίχως τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του και στο σπίτι του.» «Πόσο δύσκολα θα εισέλθει πλούσιος στη βασιλεία των ουρανών! Και πάλι σας λέω: Είναι ευκολότερο να περάσει καμήλα από την τρύπα της βελόνας, παρά πλούσιος να εισέλθει στη βασιλεία του Θεού.»

Διδάσκει δε στη συναγωγή, μιλώντας δημόσια και με παρρησία, για να μην μπορούν αργότερα να πουν ότι δίδασκε κάποια παράνομα πράγματα. «Ώστε αυτοί να εκπλήσσονται και να λέγουν: Από πού προέρχεται σε αυτόν αυτή η σοφία και οι θαυματουργικές δυνάμεις; Δεν είναι αυτός ο υιός του ξυλουργού; Δεν ονομάζεται η μητέρα του Μαριάμ, και οι αδελφοί του Ιάκωβος, και Ιωσής, και Σίμων, και Ιούδας; Και οι αδελφές του δεν είναι όλες ανάμεσά μας; Από πού, λοιπόν, τα έχει όλα αυτά; Και σκανδαλίζονταν με αυτόν». Οι Ναζαρηνοί, όντας ανόητοι, νόμιζαν ότι η ταπεινή καταγωγή και η ασήμαντη θέση των προγόνων εμποδίζουν κάποιον στο να γίνει ευάρεστος στον Θεό. Διότι, ας υποθέσουμε ότι ο Ιησούς ήταν ένας απλός άνθρωπος και όχι Θεός· τι τον εμπόδιζε να αναδειχθεί μέγας στα θαύματα; Αποδεικνύονται, λοιπόν, και ανόητοι και φθονεροί. Επειδή θα έπρεπε μάλλον να καυχώνται για το γεγονός ότι η πατρίδα τους ανέδειξε ένα τέτοιο αγαθό. Ο δε Κύριος είχε αδελφούς και αδελφές, τα παιδιά του Ιωσήφ, τα οποία απέκτησε από τη γυναίκα του αδελφού του, του Κλωπά. Διότι, όταν ο Κλωπάς πέθανε άτεκνος, ο Ιωσήφ έλαβε, σύμφωνα με τον νόμο, τη γυναίκα του και απέκτησε από αυτήν έξι παιδιά, τέσσερα άρρενα και δύο θήλεα, τη Μαρία, η οποία ονομαζόταν θυγατέρα του Κλωπά σύμφωνα με τον νόμο, και τη Σαλώμη. Το δε «είναι ανάμεσά μας» τίθεται αντί του «κατοικούν εδώ μαζί μας».

Σκανδαλίζονταν λοιπόν και αυτοί με τον Ιησού, λέγοντας ίσως και αυτοί ότι εκβάλλει τα δαιμόνια με τη δύναμη του Βεελζεβούλ. «Ο δε Ιησούς τους είπε: Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του και στην οικία του. Και δεν έκανε εκεί πολλές δυνάμεις, εξαιτίας της απιστίας τους.» Δες τον Χριστό, πώς δεν τους υβρίζει, αλλά με πραότητα λέει ότι δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, και τα εξής. Διότι εμείς οι άνθρωποι συνηθίζουμε να περιφρονούμε πάντοτε όσους μας είναι οικείοι, ενώ τους ξένους να τους υποδεχόμαστε. Το δε «στην οικία του» το προσέθεσε, διότι και οι αδελφοί του, αυτοί που προέρχονταν από την ίδια οικία, τον φθονούσαν. Και δεν έκανε εκεί πολλές δυνάμεις, εξαιτίας της απιστίας τους, επειδή τους σπλαγχνιζόταν, ώστε, αν παρέμεναν άπιστοι και μετά τα σημεία, να μην τιμωρηθούν περισσότερο. Πολλά λοιπόν δεν έκανε, αλλά έκανε λίγα, για να μην μπορούν να πουν ότι: Αν είχε κάνει έστω και κάτι, εμείς θα είχαμε πιστέψει. Εσύ όμως να το κατανοήσεις και με αυτόν τον τρόπο, ότι δηλαδή και μέχρι σήμερα ο Ιησούς στην πατρίδα του, δηλαδή από τους Ιουδαίους, ατιμάζεται, ενώ εμείς οι ξένοι τον τιμούμε.